word nhóm 6 QTTNTMQT

word nhóm 6 QTTNTMQT TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI o0o ĐỀ TÀI THẢO LUẬN PHÂN TÍCH PHƯƠNG THỨC TÁI XUẤT KHẨU HÀNG HÓA NHẬN XÉT HOẠT ĐỘNG TÁI XUẤT KHẨU CAO SU Ở VIỆT NAM Giảng viên hướng dẫn Th S Doãn Nguyê[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

-o0o -ĐỀ TÀI THẢO LUẬN:

PHÂN TÍCH PHƯƠNG THỨC TÁI XUẤT KHẨU HÀNG HÓA NHẬN XÉT HOẠT ĐỘNG TÁI XUẤT KHẨU CAO SU Ở VIỆT NAM.

Giảng viên hướng dẫn : Th.S Doãn Nguyên Minh

Tên học phần : Quản trị tác nghiệp thương mại quốc tế

Mã lớp học phần : 2217ITOM0511

HÀ NỘI - 2022

MỤC LỤC

1.4.3 Phân biệt tái xuất và kinh doanh quá cảnh 5 PHẦN 2: LIÊN HỆ THỰC TẾ HOẠT ĐỘNG TÁI XUẤT KHẨU CAO SU Ở VIỆT NAM 6

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TÁI XUẤT KHẨU

3.2 Đối với các cơ quan nhà nước và đơn vị hữu quan 19

LỜI ĐẦU MỞ

Nền kinh tế nước nhà đang trong giai đoạn hội nhập và phát triển mạnh mẽ kéo theo tốc độ phát triển nhanh chóng của kinh tế đối ngoại Các nước đang dần thực hiện chính sách mở cửa kinh doanh, đối ngoại, góp phần tích cực cho sự phát triển kinh tế,

mở rộng thị trường xuất khẩu

Thực tế cho thấy hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam cho thấy số lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, chuyển khẩu, quá cảnh, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập tăng lên nhanh chóng qua các năm Song Việt Nam cũng có vị trí địa lý thuận lợi cho việc trung chuyển hàng hóa, nên trong các năm gần đây hoạt động kinh doanh tái xuất khẩu hàng hóa phát triển mạnh mẽ về cả quy mô lẫn tốc độ

Xuất phát từ thực tế nêu trên, nhóm 6 đã lựa chọn đề tài Phân tích phương thức tái

xuất khẩu hàng hóa Nhận xét hoạt động tái xuất khẩu cao su ở Việt Nam để tìm hiểu

rõ hơn về thực trạng cũng như cơ hội, thách thức của hoạt động tái xuất khẩu cao su nước ta và từ đó đề xuất giải pháp hợp lý để nâng cao hiệu quả hoạt động tái xuất này

PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.1 Khái niệm

Mỗi nước có một định nghĩa riêng về tái xuất Nhiều nước Tây Âu và Mỹ La -tinh quan niệm tái xuất là XK những hàng nước ngoài từ kho hải quan, chưa qua chế biến ở nước mình

Anh, Mỹ và một số nước khác lại coi đó là việc XK những hàng nước ngoài chưa qua chế biến ở trong nước dù hàng đó đã qua lưu thông nội địa

Như vậy, tái xuất là xuất khẩu ra nước ngoài những hàng hóa đã nhập khẩu trước đây nhưng chưa qua gia công chế biến ở nước tái xuất.

1.2 Đặc điểm của giao dịch tái xuất

- Cơ sở pháp lý của hình thức tạm nhập tái xuất là “Hai hợp đồng riêng biệt” Hợp đồng mua hàng do thương nhân Việt Nam ký với thương nhân nước xuất khẩu, và hợp đồng bán hàng do thương nhân Việt Nam ký với thương nhân nước nhập khẩu Hợp đồng mua hàng có thể được ký trước hoặc sau hợp đồng bán hàng

- Hàng hóa không qua chế biến, sản xuất ở nước tái xuất

- Tái xuất thực chất là hoạt động “mua rẻ, bán đắt” Mục đích của hoạt động này

là thu về một số ngoại tệ lớn hơn vốn bỏ ra ban đầu, dựa vào sự chênh lệch giá

cả hàng hóa đó ở nước xuất khẩu và nước nhập khẩu

- Giao dịch này luôn thu hút ba nước: nước xuất khẩu, nước tái xuất, và nước nhập khẩu Vì thế giao dịch tái xuất còn gọi là giao dịch ba bên hay giao dịch tam giác

1.3 Vai trò

Có thể thấy hiện nay sự phát triển của lĩnh vực Logistics đã kéo theo nhiều loại hình kinh doanh mới cũng phát triển Tái xuất là một trong hình thức phổ biến đó Trên thế giới hoạt động này không còn xa lạ, ngày càng đóng vai trò quan trọng, đóng góp vào lợi nhuận xuất khẩu hàng hóa trong nền kinh tế tại một quốc gia Không thể phủ nhận vai trò của hoạt động tái xuất khẩu này đem lại, cụ thể:

- Góp phần đa dạng hóa nền ngoại thương, tăng thu lợi nhuận từ thương mại quốc tế

- Tái xuất chuyển những thuận lợi về vị trí địa lý thành cơ hội kinh doanh để phát triển kinh tế đất nước

- Tái xuất khẩu thúc đẩy sự giao lưu buôn bán hàng hóa trên thế giới

- Tái xuất khẩu tận dụng tốt lợi thế về thông tin, kinh nghiệm thị trường để tăng thu lợi nhuận cho đất nước

- Tái xuất khẩu đóng vai trò cầu nối trong thương mại quốc tế, giúp những nước không có quan hệ thương mại với nhau có cơ hội tiêu thụ hàng hóa của nhau thông qua nước thứ 3

- Tái xuất khẩu giúp kéo dài vòng đời sản phẩm

1.4 Các loại hình giao dịch tái xuất

Giao dịch tái xuất có thể được thực hiện bằng một trong hai hình thức sau:

1.4.1 Tái xuất thực nghĩa

Tái xuất theo thực nghĩa còn được gọi là tạm nhập tái xuất Đây là giao dịch mà hàng hóa đi từ bên XK đến bên tái xuất, rồi lại được XK từ bên tái xuất sang bên NK Ngược chiều với sự vận động của hàng hóa là sự vận động của đồng tiền: Bên tái xuất trả tiền cho bên XK và thu tiền của bên NK Đường đi của hàng hoá và đồng tiền trong tái xuất đúng nghĩa được mô tả trong sơ đồ sau:

1.4.2 Chuyển khẩu

Trong nghiệp vụ chuyển khẩu, hàng hóa sẽ đi thẳng từ người XK sang người NK Người tái xuất trả tiền cho người XK và thu tiền của người NK Đường đi của hàng hoá và đồng tiền trong chuyển khẩu được mô tả trong sơ đồ sau:

Quy chế về kinh doanh theo hình thức chuyển khẩu của Việt Nam quy định:

"Chuyển khẩu là việc thương nhân Việt Nam mua hàng của một nước để bán cho một nước khác mà không làm thủ tục NK vào Việt Nam và không làm thủ tục XK ra khỏi Việt Nam"

Hình thức chuyển khẩu được thể hiện dưới ba dạng sau:

+ Hàng hóa được vận chuyển thẳng từ nước XK đến nước NK không qua cửa khẩu Việt Nam

+ Hàng hóa được chuyển từ nước XK đến nước NK có qua cửa khẩu Việt Nam nhưng không làm thủ tục NK vào Việt Nam và không làm thủ tục XK ra khỏi Việt Nam

+ Hàng hóa được vận chuyển từ nước XK đến nước NK có qua cửa khẩu Việt Nam và đưa vào kho ngoại quan, không làm thủ tục NK vào Việt Nam và không làm thủ tục XK ra khỏi Việt Nam

Như vậy, sự khác nhau cơ bản giữa hai hình thức là việc hàng hóa được nhập khẩu vào và xuất khẩu ra khỏi nước tái xuất nếu là tạm nhập tái xuất Còn với chuyển khẩu thì hàng hóa không được nhập khẩu vào nước tái xuất.

1.4.3 Phân biệt tái xuất và kinh doanh quá cảnh

- Kinh doanh quá cảnh là kinh doanh dịch vụ vận tải chở hàng nước ngoài từ cửa khẩu này sang một cửa khẩu biên giới khác

- Kinh doanh quá cảnh có đưa hàng hóa qua cửa khẩu của một quốc gia khác rồi mới đưa đến nước nhập khẩu nhưng quốc gia đó không tham gia vào hợp đồng mua bán của nước xuất khẩu và nước nhập khẩu

PHẦN 2: LIÊN HỆ THỰC TẾ HOẠT ĐỘNG TÁI XUẤT KHẨU CAO SU Ở

VIỆT NAM 2.1 Thực trạng tái xuất khẩu ở Việt Nam

Trong nền kinh tế hội nhập toàn cầu, các nước đang dần thực hiện chính sách mở cửa kinh doanh, đối ngoại, góp phần tích cực cho sự phát triển kinh tế, các hoạt động thương mại quốc tế được chú trọng, đặc biệt là vấn đề mở rộng thị trường xuất khẩu

Và Việt Nam cũng là một trong những nước đang thực hiện chính sách này nhằm đẩy mạnh các hoạt động xuất nhập khẩu quốc tế Trong đó, có hoạt động tái xuất khẩu hàng hóa Đây là một hoạt động rất phổ biến và đang ngày càng phát triển cùng với sự phát triển của các hoạt động thương mại quốc tế khác tại Việt Nam Các loại hình tái xuất phổ biến ở Việt Nam bao gồm tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu

2.1.1 Các loại hình tái xuất khẩu ở Việt Nam

2.1.1.1 Tạm nhập tái xuất

Tạm nhập tái xuất không có gì là khó định nghĩa khi chúng ta đã hiểu được bản chất của hoạt động tái xuất Đây là một hình thức tái xuất khẩu phổ biến tại Việt Nam, được hiểu là việc các thương nhân Việt Nam mua hàng của một quốc gia rồi đem bán cho quốc gia khác, có làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam rồi làm thủ tục xuất khẩu chính hàng hóa đó ra khỏi Việt Nam

Hàng hóa tạm nhập, tái xuất vào cửa khẩu Việt Nam được lưu trú dưới 60 ngày

Do thời gian khá dài, mà lại không có quy định cấm doanh nghiệp đưa hàng hóa ra khỏi khu vực kiểm soát hải quan Vì thế thương nhân có thể đưa hàng hóa đi bất cứ đâu trong thời gian lưu trú nhưng phải tự chịu trách nhiệm bảo quản nguyên trạng hàng hóa Đây là một trong những lỗ hổng chưa được khắc phục tại Việt Nam, dẫn tới tình trạng doanh nghiệp lợi dụng vi phạm

Hàng hóa được nhập khẩu vào trong nước tái xuất được lưu tại kho ngoại quan sau đó được xuất khẩu ra nước ngoài không qua chế biến Để giảm chi phí lưu kho người ta thường đưa hàng hóa thẳng từ nước người bán sang nước người mua mà

không thông qua nước tái xuất và trên đường vận chuyển người ta làm lại bộ chứng từ hàng hóa khác

2.1.1.2 Chuyển khẩu

Chuyển khẩu là việc thương nhân Việt Nam mua hàng hóa của một nước để bán cho một nước khác mà không làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam và cũng không làm thủ tục xuất khẩu ra khỏi Việt nam Hàng hóa đi thẳng từ nước xuất khẩu sang bên nước nhập khẩu dưới sự điều hành của nước tái xuất khẩu Có 3 hình thức để thực hiện phương thức chuyển khẩu bao gồm:

- Hàng hóa vận chuyển luôn từ nước xuất khẩu sang nước nhập khẩu theo đường thẳng tức không qua cửa khẩu Việt nam

- Hàng hóa được vận chuyển từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu qua cửa khẩu Việt Nam nhưng không làm thủ tục nhập khẩu hay xuất khẩu hàng hóa

- Hàng hóa được vận chuyển từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu có qua cửa khẩu Việt Nam nhưng không làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam và không làm thủ tục xuất khẩu ra khỏi Việt Nam

Nước tái xuất sẽ là nước đứng ra ký kết hai hợp đồng để thức hiện hình thức chuyển khẩu này: Hợp đồng mua hàng do thương nhân Việt Nam ký với thương nhân nước xuất khẩu và hợp đồng bán hàng do thương nhân Việt Nam ký với thương nhân nước nhập khẩu Hàng hóa được chuyển từ từ nước xuất khẩu sang nước nhập khẩu theo 3 hình thức trên Thương nhân nước tái xuất trả tiền cho nước xuất khẩu và thu tiền từ nước nhập khẩu Trên thực tế phương thức chuyển khẩu thường được thực hiện bằng hai cách:

- Công khai: Các chứng từ hàng hóa từ người bán ban đầu giữ nguyên chỉ các chứng từ làm thủ tục chuyển khẩu

- Bí mật: Thay lại toàn bộ chứng từ hàng hóa kể cả tên và địa chỉ người bán

2.1.2 Những điểm tích cực

Về kim ngạch tái xuất khẩu hàng hóa, theo Tổng cục Hải quan, trong khi tổng trị giá kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam năm 2021 đạt con số rất ấn tượng là 336,25 tỷ USD thì tổng trị giá tái xuất khẩu ước đạt hơn 14 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 4,16%, cao hơn 1,59% so với năm 2020

Các báo cáo của Tổng cục Hải quan đưa ra khoảng hơn 40 nhóm hàng/mặt hàng tái xuất khẩu chủ yếu của nước ta, trong đấy tiêu biểu nhất có thể kể đến một vài nhóm/mặt hàng như: Xăng dầu các loại; Hàng rau quả; Máy vi tính, sản phẩm điện tử

và linh kiện; Hạt điều; Phương tiện vận tải và phụ tùng; Máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác; Điện thoại các loại và linh kiện; Sắt, thép các loại; Hàng thủy sản;… Ngoài ra, Việt Nam còn tái xuất những mặt hàng khác như: máy ảnh, máy quay phim, điện thoại, sản phẩm linh kiện điện tử,… Rượu, bia, thuốc lá, ô tô du lịch, gỗ nguyên liệu gửi kho ngoại quan cũng là một trong những mặt hàng tái xuất tiêu biểu, tuy

nhiên, chỉ được tái xuất qua cửa khẩu chính, không được tái xuất qua cửa khẩu phụ, lối mở

Kim ngạch tái xuất khẩu năm 2021 ước đạt hơn 14 tỉ USD, tăng 92,79% so với con số 7,26 tỉ năm 2020 Từ báo cáo của Bộ tài chính Tổng cục Hải quan có thể thấy 2 mặt hàng chiếm giá trị lớn nhất đó là máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng

(4.055.419.492 USD) và mặt hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (đạt ngưỡng 3.286.278.409 USD) chiếm 52,42% trên tổng giá trị

Kết quả đạt được cho thấy sự cố gắng của Chính phủ, các Bộ, ngành trong việc xây dựng các giải pháp ứng phó với tình huống đại dịch Covid-19, đảm bảo tăng trưởng trong khi giữ được hiệu quả của công tác phòng chống dịch, đồng thời cho thấy một phần lớn do nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp Chứng tỏ sức chống chịu của hoạt động tái xuất trước những tác động tiêu cực, toàn diện mà dịch Covid-19 gây ra là

vô cùng ấn tượng Đây là nền tảng vững chắc để hoạt động tái xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục phát huy trong những năm tới

Hiện nay, thị trường nhập khẩu hàng tái xuất của Việt Nam nhiều nhất vẫn là một số nước láng giềng tiếp giáp với ta như: Lào, Campuchia, Thái Lan, Trung Quốc Sau đó là các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore, Thái Lan… tiếp tục phát triển sang các nước Châu Âu, thị trường quốc tế như Mỹ, Nga, Pháp, Đức, Australia, Các tiểu vương quốc Ả Rập, …các nước đã kí kết hiệp định thương mại tự

do (AFTA, CPTPP, EVFTA )

Về mặt các doanh nghiệp tái xuất khẩu thì không thể đưa ra một con số chi tiết hay cụ thể, nhưng về xu hướng, số doanh nghiệp tham gia vào hoạt động này ngày càng tăng Đặc biệt, có rất nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam cũng chọn phát triển theo hướng này Lý do là với loại hình xuất khẩu này, doanh nghiệp không cần quá nhiều vốn, không cần hệ thống quản lý phức tạp, không cần các quy trình máy móc hiện đại, lại có thể kiếm được lợi nhuận lớn

2.1.3 Những vấn đề tồn tại

Bên cạnh những kết quả đạt được có đóng góp to lớn cho nền kinh tế nói chung

và hoạt động xuất nhập khẩu nói riêng; tái xuất khẩu hàng hóa vẫn tồn tại một số vấn

đề về rủi ro, chi phí, hàng hóa không đúng khai báo, đặc biệt là gian lận thương mại, khiến cho hoạt động này chưa thật sự hiệu quả, minh bạch và rõ ràng

Thực tế có nhiều lô hàng tạm nhập tái xuất vận chuyển lên biên giới bằng container rồi tiêu thụ tiểu ngạch bằng cách chia nhỏ hàng ra Việc tiêu thụ trên gây tác động xấu đến uy tín hàng hóa Việt Nam do không đúng theo quy ước thương mại quốc tế

Trong thời gian gần đây, do các nước có chung đường biên giới quản lý chặt chẽ cửa khẩu nên hàng tạm nhập vào gặp nhiều khó khăn trong việc tái xuất Nhiều hàng hóa không tái xuất được hoặc tái xuất chậm, quá thời hạn được lưu giữ tại Việt Nam Điều này gây nhiều tổn thất cho doanh nghiệp do phát sinh thêm các chi phí lưu kho bãi, chi phí tiêu hủy hàng vì không tái xuất được

Để giảm thiểu rủi ro, trên cơ sở đề nghị của UBND tỉnh Quảng Ninh, Bộ Công Thương đã báo cáo Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành xây dựng văn bản quy định việc ngừng cho phép hàng hóa kinh doanh tạm nhập tái xuất và chuyển khẩu được tạm nhập vào hoặc tái xuất ra khỏi Việt Nam qua các điểm thông quan không phải là cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính

2.2 Thực trạng tái xuất khẩu cao su ở Việt Nam

Mặc dù là nước xuất khẩu cao su hàng đầu thế giới, nhưng hàng năm Việt Nam vẫn phải nhập khẩu một lượng lớn cao su Phần lớn cao su nguyên liệu được nhập để tái xuất và một phần đáp ứng nhu cầu sản xuất trong nước Mỗi năm, khoảng 80% cao

su thiên nhiên từ Việt Nam, bao gồm lượng nhập khẩu từ Campuchia và Lào được xuất khẩu

● Nguồn cung thiếu hụt

Trong khi nhu cầu cao su trên thế giới đang có xu hướng tiếp tục tăng lên, nguồn cung lại đang bắt đầu thiếu hụt so với cầu

Theo ANRPC, qua số liệu thống kê sơ bộ, trong năm 2021, sản lượng cao su thiên nhiên trên thế giới chỉ đạt hơn 13,8 triệu tấn, trong khi nhu cầu là hơn 14 triệu tấn Mức thâm hụt lên tới khoảng 200 nghìn tấn ANRPC dự báo nguồn cung cao su toàn cầu đang tiếp tục thiếu hụt so với nhu cầu và sẽ gia tăng thiếu hụt trong những năm tiếp theo cho đến năm 2028, thậm chí có thể kéo dài đến năm 2031 do khoảng cách cung và cầu ngày càng lớn

Dự báo này đã được thực hiện trên cơ sở đánh giá xu hướng trồng và khả năng mở rộng diện tích cây cao su trưởng thành ở các quốc gia sản xuất cao su Như vậy, với dự báo trên, ngành cao su tự nhiên toàn cầu hiện đã thoát ra khỏi thời kỳ nguồn cung dư thừa kéo dài

⇨ Với lượng cầu lớn từ các nước, việc nới lỏng các hạn chế liên quan đến đại dịch Covid-19 như mở lại biên giới quốc tế của một số quốc gia và nối lại các hoạt động kinh tế hơn đã góp phần đáng kể vào sự phục hồi nhu cầu tiêu dùng cao su trong năm 2022 và thời gian tới để đáp ứng nhu cầu đó, lượng cao su hiện có ở Việt Nam không đủ xuất khẩu đến các nước, chính vì thế, Việt Nam đã lựa chọn “tái xuất”: tăng nhập khẩu cao su để tái xuất

● Hoạt động tái xuất

Cao su là một trong những mặt hàng nóng trong thị trường xuất nhập khẩu trong thời gian gần đây Theo Hiệp hội Cao su Việt Nam (VRA), phần lớn cao su nguyên liệu được nhập về nhằm để kinh doanh tạm nhập tái xuất và một phần đáp ứng nhu cầu của nhà sản xuất lốp xe tại Việt Nam Lượng tái xuất của cao su trong những năm gần đây

đã có nhiều sự biến động cụ thể:

Bảng: Tái xuất cao su quý IV năm 2020 – 2021

Năm 2020 Năm 2021 Tỷ lệ 2021 so với 2020

Quỹ báo

cáo

Trị giá

Lũy kế đến

hết quý báo

cáo

Trị giá

(nguồn: Tổng cục hải quan)