Văn bản Nguyễn Khuyến 2 3 1 6 5 4 11 7 8 9 10 12 Câu 1 Nữ sĩ Hồ Xuân Hương được mệnh danh là bà chúa của loại thơ nào? Câu 2 Bài thơ nào thể hiện nỗi nhớ thương nhà, nỗi buồn thầm lặng cô đơn của ngườ[.]
Trang 1Văn bản:
Nguyễn Khuyến
Trang 2-2 3 1
4
11
7 8
9
Câu 1: Nữ sĩ Hồ Xuân Hương được mệnh danh là bà
chúa của loại thơ nào?
Câu 2: Bài thơ nào thể hiện nỗi nhớ thương nhà, nỗi
buồn thầm lặng cô đơn của người nữ khách giữa đất
trời rộng lớn?
Câu 3: Địa danh nào được nhắc đến ở bài ca dao:
“Đường vô xứ … quanh quanh Non xanh nước biếc như tranh họa đồ”
Câu 4: Nhà thơ nào của Việt Nam được tổ chức
UNESCO cộng nhận là danh nhân văn hóa thế giới?
Câu 5: Một chiến thắng do Trần Quang Khải chỉ huy
được ông nhắc đến trong bài thơ “Phò giá về kinh” là
chiến thắng ở đâu?
Câu 6: Từ thích hợp để điền vào chỗ trống trong câu
ca dao sau:
“… như hạt mưa xa Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày”?
Câu 7: Tên một bài thơ thể hiện hào khí chiến thắng và
khát vọng thái bình thịnh trị của dân tộc ta ở thời đại
nhà Trần?
Câu 8: Một địa danh nổi tiếng ở tả ngạn sông Hồng đã
từng ghi chiến thắng oanh liệt của thời đại nhà Trần?
Câu 9: Bài “Phò giá về kinh” của tác giả Trần Quang
Khải được viết theo thể thơ nào?
Câu 10: Nhân vật trữ tình được nói đến trong câu ca
dao:
“Cái cò lặn lội bờ ao Hỡi cô … lấy chú tôi chăng”?
Câu 11: Nhằm phơi bày các sự việc mâu thuẫn, phê phán
thói hư tật xấu của những hạng người và những sự việc đáng
cười trong xã hội là nét chung của chùm ca dao nào?
Câu 12: Trong bài ca dao thuộc những câu hát than
thân, cô gái đã ví mình với hình ảnh nào?
1 THƠ 3 H U N Ế ÔM
5 B 7 PHÒ GIÁ VỀ Ế 4 NGU N CHƯƠNG DƯƠNG 11 PH 10 9.NG 12 TRÁI BẦ 6 THÂ 8 Y H ẾM ĐÀO Ũ Y ÀM TỬ Ê NGÔN ỄN TRÃI PHÁN N EM K N INH
N G
Y U
N G U Y Ễ N K H U Y Ế N
TỪ KHÓA Đây là nhà thơ nào?
Trang 3BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
Tiết 31
(Nguyễn Khuyến)
Trang 4I TÌM HIỂU CHUNG
Trang 6Cổng v ờn Bùi Con đ ờng dẫn lối về v ờn Bùi
Mộ cụ Nguyễn Khuyến trên núi Quế , làng Văn Khê,
xã Hoàng Xá Huyện ý Yên, tỉnh Nam Định
Quê mẹ - cũng là nơi ông cất tiếng chào đời
Trang 7Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.
Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,
Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo.
Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.
Tựa gối, buông cần lâu chẳng được,
Cá đâu đớp động dưới chân bèo.
Năm gian nhà cỏ thấp le te, Ngõ tối đêm sâu đóm lập loè.
Lưng giậu phất phơ màu khói nhạt, Làn ao lóng lánh bóng trăng loe.
Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt ? Mắt lão không vầy cũng đỏ hoe.
Rượu tiếng rằng hay, hay chả mấy.
Trang 8NGUYỄN KHUYẾN (Lúc làm quan)
Trang 9Ngôi nhà của Nguyễn Khuyến khi cáo quan về ở ẩn
Trang 10Đọc – chú thích
- Đọc diễn cảm, rõ ràng, giọng hóm hỉnh, chú
ý ngắt nhịp 4/3, riêng câu thứ 7 ngắt nhịp 4/1/2
Trang 11Đã bấy lâu nay, bác tới nhà,
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.
Ao sâu nước cả, khôn chài cá,
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.
Cải chửa ra hoa, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.
Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta!
“
“
Trang 12Câu thơ cuối:
Quan niệm về tình ban
Trang 13Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” có gì giống và khác về mặt hình thức so với bài thơ “Qua đèo Ngang”?
Trang 14Giống nhau: Về số câu, số chữ, cách hiệp vần
Khác nhau
- Phá bỏ ràng buộc về bố cục ( 2/2/2/2)
- Tạo kết cấu mới độc đáo 1/6/1
- Bài thơ thuộc vào mẫu mực của thể thất ngôn bát cú Đường luật
Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” có gì giống và khác về mặt hình thức so với bài thơ “ Qua đèo Ngang”?
Trang 15II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
Trang 161 Giới thiệu tình huống bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà
Thời gian: Đã bấy lâu nay
=> Thời gian đã qua lâu ngày
=> Thể hiện sự mong ngóng của chủ nhà
Xưng hô: Bác
=> Cách gọi vừa khiêm nhường, vừa thể hiện sự nể trọng người bạn
=> Gần gũi như người thân trong nhà
- Giọng điệu: Chân thành, vui mừng
- Cách mở đầu tự nhiên, giản dị như lời nói thường ngày, như lời chào, như tiếng reo vui của nhà thơ
=> Thể hiện niềm vui mừng, xúc động của nhà thơ khi có bạn lâu ngày đến thăm.
Trang 172 Trình bày hoàn cảnh đón tiếp bạn
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu nước cả, khôn chài cá, Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.
Cải chửa ra hoa, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.
Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
“
“
Trang 181 Tác giả muốn đãi bạn những gì?
2 Trong ý định muốn thiết đãi bạn, tác giả gặp phải những khó khăn nào? Nhận xét về cách nói đó?
CÙNG TƯƠNG TÁC
Trang 19Cải chửa ra cây cà mới nụ
Bầu vừa rụng rốn mướp đương hoa
HOÀN CẢNH KHI TIẾP ĐÓN BẠN
Trang 20Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Trang 21HOÀN CẢNH KHI TIẾP ĐÓN BẠN
⇒ Món ăn dân dã
cũng chưa ăn được
⇒ Món sang, ngon
Trang 222 Trình bày hoàn cảnh đón tiếp bạn
Thiết đãi thứ có sẵn trong vườn:Cá, gà, cải, cà, bầu, mướp
Cá, gà khó bắt; cải, cà, bầu, mướp chưa đến kì thu
hái
Mời trầu
Không có
Nghệ thuật: Đối lập “Có” > < “không”.
⇒ Giọng điệu vui đùa, thấp thoáng nụ cười hóm hỉnh
⇒ Thể hiện lòng nhiệt tình, chân thành muốn tiếp đãi bạn chu đáo nhất
Trang 23- Phép liệt kê: chợ, gà, cá, cải, cà, bầu, mướp, trầu
=> Khiến cho ngôn ngữ thơ nhất quán trong trong việc thể hiện nội dung.
=> Tạo tình huống bất ngờ thú vị để đùa vui hóm hỉnh
- Ngôn ngữ thơ gần gũi, mộc mạc …thời…thời…
- Sử dụng nhiều tính từ: sâu, cả, rộng, thưa
- Phó từ chỉ sự phủ định: khôn, chửa;
- Phó từ chỉ thời gian: mới, đương, vừa;
- Lặp ý “chửa ra cây”, “vừa rụng rốn”, ”mới nụ”,
”đương hoa”
Trang 243 Quan niệm về tình bạn
Bác đến chơi đây ta với ta
“
“
“ta với ta = tôi và bác = chúng ta tuy hai mà một
Sự tri âm tri kỉ gắn bó với nhau bằng sự đồng cảm chân thành
Sự đồng nhất trọn vẹn giữ chủ và khách
Tình bạn chân thành, thắm thiết vượt lên trên điều kiện vật chất, lễ nghi
Trang 25THẢO LUẬN NHÓM
So sánh cụm từ ta với ta trong bài thơ “Qua Đèo Ngang”
của Bà Huyện Thanh Quan với cụm từ ta với ta trong bài thơ
“Bạn đến chơi nhà” của nhà thơ Nguyễn Khuyến.
Trang 26Qua Đèo Ngang (Bà Huyện Thanh Quan)
Bạn đến chơi nhà (Nguyễn Khuyến)
- Chỉ bạn của nhà thơ
- Dùng để nói về cái “tôi” riêng lẻ, thầm kín buồn
lặng của chính nhà thơ Qua đó thể hiện nỗi cô
đơn tuyệt đối của nhà thơ trước cảnh vật và cuộc
đời.
- Dùng “ta” để nói về hai người: nhà thơ và bạn, tác giả đã ca ngợi một tình bạn gắn bó, đậm đà, thắm thiết vượt lên trên tất cả mọi thử thách tầm thường Qua đó còn thể hiện niềm vui trọn vẹn của nhà thơ khi có một tình bạn đẹp, có một người bạn tâm đầu ý hợp
* Giống nhau:
- Cùng hình thức ngữ âm
- Đều dùng để kết thúc bài thơ
* Khác nhau:
Trang 27Truyền thống , hiện đại hài hoà
Miếng trầu , chén nước , mặn mà nên duyên.
Trang 28Gặp nhau tay bắt , mặt mừng Bao nhiêu kỉ niệm đã từng sẻ chia….
Trang 29III TỔNG KẾT
Trang 30II Tìm hiểu văn bản
? Em hãy khái quát lại đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ?
Trang 31IV LUYỆN TẬP
Trang 321. Sống trong bể ngọc kim cương
Không bằng sống giữa tình thương bạn bè
2. Bạn bè là nghĩa trước sau
Tuổi thơ cho đến bạc đầu không phai.
3. Chọn bạn mà chơi, chọn nơi mà ở
4. "Một trong những hạnh phúc lớn nhất ở đời này là tình bạn và một trong những hạnh phúc của tình
bạn là một người để gửi gắm những điều thầm kín “
5. Người bạn thật sự không phải người đến với bạn đầu tiên, hay người bạn biết lâu nhất Đó là người đến
bên bạn và không bao giờ bỏ rơi bạn.
Những câu thơ , ca dao, tục ngữ, châm ngôn hay về tình bạn
Trang 332 Vì sao nói đây là bài thơ hay nhất về tình bạn?
A Vì nó ca ngợi tình ban chân thành mộc mạc nhưng tràn ngập niềm vui.
B Vì nó đã tạo ra một tình huống bất ngờ thú vị làm cho người đọc ngạc nhiên cười xòa hóm hỉnh mà sâu sắc.
C Tình bạn chân thành cao cả đó được thực hiện trong hình thức thơ thất ngôn bát cú Đường luật rất chặt chẽ.
D Tất cả các câu trên đều đúng
3 Bài tập về nhà:
Em hãy viết đoạn văn 7-10 câu nêu suy nghĩ và quan niệm của em về tình bạn?
Đ
Trang 34- Nắm nội dung bài học, học thuộc lòng bài thơ, hoàn thành các bài tập Tìm đọc thêm các bài thơ khác của Nguyễn Khuyến.
- Chuẩn bị: Ôn tập giữa kì I
+ Làm các đề mẫu trong đề cương , tiết sau cô sửa.
Hướng dẫn về nhà
Trang 35chóc c¸c em häc tèt