S¸u c©u th¬ tiÕp theo: Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa Ao sâu nước cả, khôn chài cá Vườn rộng, rào thưa khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa Đầu trò tiếp[r]
Trang 1Nèi th«ng tin hai cét
Bµ HuyÖn thanh quan
NguyÔn ThÞ Hinh
Sau phót chia li Qua §Ìo Ngang
B¸nh tr«i n íc Thiªn tr êng v·n väng
C«n S¬n ca
Søc sèng
Trang 2I ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG 1- Tác giả (1835 - 1909)
Trang 4I ĐỌC-TÌM HIỂU CHUNG 1-Tác giả (1835 - 1909)
Là nhà thơ của tình bạn, tình người, tình quê.
2-Tác phẩm:
Xuất xứ: Sáng tác trong thời gian ở ẩn.
Trang 5NÕp nhµ thê phÝa sau
Mộ cụ Nguyễn Khuyến trên núi Quế , làng Văn Khê,
xã Hoàng Xá Huyện ý Yên, tỉnh Nam Định
Quê mẹ - cũng là nơi ông cất tiếng chào đời
Trang 6NguyÔn KhuyÕn
“Đã bấy lâu nay, bác tới nhà,
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu nước cả, khôn chài cá,
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà
Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta!”
Trang 7I TÌM HIỂU CHUNG
1-Tác giả (1835 - 1909)
Là nhà thơ của tình bạn, tình người, tình quê.
Trang 8Đó bấy lõu nay, bỏc tới nhà,
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.
Ao sõu nước cả, khụn chài cỏ,
Vườn rộng rào thưa, khú đuổi gà.
Cải chửa ra cõy, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.
Đầu trũ tiếp khỏch, trầu khụng cú,
Bỏc đến chơi đõy, ta với ta!”
Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
Giới thiệu tình huống
Trình bày hoàn cảnh
Quan niệm
về tình bạn
Trang 9
II Đọc – Tìm hiểu văn bản:
1 Câu thơ đầu: Đ ã bấy l â u nay, bác tới nhà
- Đã bấy lâu nay:
- bác:
niềm mong mỏi đợi chờ thân mật, trân trọng
niềm vui gặp bạn
Trang 10- Trẻ – vắng
- Chợ – xa
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu nước cả, khôn chài cá Vườn rộng, rào thưa khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có
2 S¸u c©u th¬ tiÕp theo:
không có món cao sang đãi bạn
Trang 11Ao s©u n íc c¶, kh«n chµi c¸
V ên réng, rµo th a khã ®uæi gµ
Trang 13Cải chửa ra cây, cà mới nụ Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Không có món
ăn dân dã v ờn nhà đãi bạn.
Trang 14Cách sử dụng từ ngữ để diễn đạt cái
không có
“…Trẻ thời đi vắng chợ thời xa.
Ao sõu nước cả khụn chài cỏ, Vườn rộng rào thưa khú đuổi gà.
Cải chửa ra cõy, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.
Những câu thơ trên đều nói về cái không có,
nh ng đ ợc diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau Hãy chỉ ra những từ ngữ thể hiện điều đó?
Những quan hệ từ, động từ, phó từ đ ợc sử dụng khéo léo, tinh tế, tạo nên nét duyên rất riêng
của nhà thơ, đồng thời làm nổi bật cái không có.
Trang 15-Trẻ vắng –
- chợ xa –
2-Sáu câu thơ tiếp theo:
không có món ăn ngon đãi bạn
Trang 16Nhận xét về 6 câu thơ, có 2 ý kiến:
1- Nguyễn Khuyến không có gì tiếp bạn vì gia cảnh ông rất nghèo
2-Tỏc giả núi quỏ lờn cho vui về
cuộc sống thanh bạch của mình
Con đồng ý với ý kiến nào?
Vì sao?
Trang 17-Trẻ vắng –
- chợ xa –
2-Sáu câu thơ tiếp theo:
không có món ăn ngon đãi bạn
Trang 18Cách nói “vong bần lạc đạo”
Trang 19Giọng điệu dí dỏm đùa vui
-Trẻ vắng –
- chợ xa –
2-Sáu câu thơ tiếp theo:
=> không có món cao sang đãi bạn
Trang 20Bác đến chơi đây ta với ta.!
ta với ta : nhà thơ và ng ời bạn
Trang 21Cã b¹n häc sinh ® a ra ý kiÕn vÒ côm tõ :
ta víi ta C©u th¬ ®Çu nhµ th¬ gäi b¹n lµ b¸c víi
Trang 22ta với ta : nhà thơ và ng ời bạn
=>Có tình bạn cao đẹp, tri kỉ
Trang 23Bạn đến mừng vui.
Không có gì về vật chất đ i bạn ã
Có tình bạn cao đẹp
Cách lập ý
Giá trị biểu cảm cao
Trang 24Một vài hỡnh ảnh về Phong tục tiếp bạn từ xưa đến nay
Dấu x a …thanh đạm, tình ng ời thiết tha…
Trang 25Một vài hỡnh ảnh về Phong tục tiếp bạn từ xưa đến nay
Truyền thống , hiện đại hài hoà
Miếng trầu , chén n ớc , mặn mà nên duyên.
Trang 26Một vài hỡnh ảnh về Phong tục tiếp bạn từ xưa đến nay
Gặp nhau tay bắt , mặt mừng
Bao nhiêu kỉ niệm đã từng sẻ chia….
Trang 27Nội dung Nội dung
L ậ P ý
K h é O l é o
•Tình bạn đậm đà , thắm thiết
Trang 281- Ngôn ngữ cổ x a-giọng thơ buồn 2- Ngôn ngữ trang nhã kiểu cách- giọng thơ tha thiết lắng sâu
3- Ngôn ngữ bình dị , tự nhiên-
giọng thơ dí dỏm , đùa vui.
Chọn đáp án đúng
Trang 29Néi dung Néi dung
L Ë P ý
K h Ð O l Ð o
Trang 30Bạnưđếnưchơiưnhà ư
Nguyễn Khuyến
• Đó bấy lõu nay, bỏc tới nhà,
• Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.
• Ao sõu nước cả, khụn chài cỏ,
• Vườn rộng rào thưa, khú đuổi gà.
• Cải chửa ra cõy, cà mới nụ,
• Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.
• Đầu trũ tiếp khỏch, trầu khụng cú,
• Bỏc đến chơi đõy, ta với ta!”
Trang 31“ Hån xanh cña v ên t îc”
(Xu©n DiÖu)
Trang 32So s¸nh côm tõ “ta víi ta” trong bµi th¬
côm tõ “ ta víi ta” trong bµi th¬ Qua §Ìo
Th¶o luËn nhãm 4 15 15 36 20 36 60 20 60 25 25 9 90
Trang 34Néi dung Néi dung
L Ë P ý
K h Ð O l Ð o
Trang 35So¹n bµi tiÕp theo
Bài tập về nhà
cña t¸c gi¶
Trang 36Xin tr©n träng c¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o, c¶m ¬n tÊt c¶ c¸c con!
Trang 37Bài thơ Nôm số 88
Trích “Bạch vân quốc ngữ thi tập”
“Gượng đến mừng nhau một mặt không Nhiều thì chẳng có, ít chẳng thông
Hươu nai hãy đợi trên rừng Bắc
Thu vược còn chờ dưới bể Đông
Nam Sách rượu nồng còn mượn cút
Tây Chân quýt ngọt mới đâm bông
Cực mong, rắp đợi, song còn muộn
Vậy đến mừng nhau một mặt không”
- Nguyễn Bỉnh
Trang 38Khiêm-Không bắt được
Trang 39Bầu vừa rụng rốn
Mướp đương hoa Món dân dã
Có cải , cà , bầu ,
mướp
nhưng
Món dân dã đều chưa ăn được ! Cải chửa ra cây Cµ míi nô
Trang 40C¶i, cµ , bÇu
m íp cßn
®ang ph¸t triÓn
Trang 41-Trẻ –vắng
- chợ – xa
2-Sáu câu thơ tiếp theo:
=>không có món ăn ngon đãi bạn
Trang 43“Hån xanh cña v ên t îc”
(Xu©n DiÖu)
Trang 44I T×m hiÓu chung
1-T¸c gi¶ (1835 - 1909)
Lµ nhµ th¬ cña t×nh b¹n, t×nh ng êi, t×nh quª.
Trang 453-Câu thơ cuối:
=>Có tình bạn cao đẹp, tri kỉ