Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà - Giọng thơ tự nhiên như lời chào, xưng hô thân mật tỏ niềm chờ đợi - Rất vui khi được gặp bạn, tình cảm thân thiết, tôn trọng.. Cảm xúc về gia cảnh:.[r]
Trang 128/09/21 1
NHÓM NGỮ VĂN
Trang 2TI T 30: Ế
bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
Trang 328/09/21 3
Tiết 30 : Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Tìm hiểu chung.
1 Tỏc giả:
? Quan sát chú thích và cho biết vài nét về tác giả
và tác phẩm?
Trang 4Tiết 30 : Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Đọc, tỡm hiểu chung
1 Tỏc giả.
- Nguyễn Khuyến (1835 – 1909) - Quê ở thôn Vị Hạ, xã Yên Đổ, huyện Bình Lục, tỉnh
Hà Nam Là ng ời thông minh học giỏi đỗ đầu cả ba kì thi nên còn có tên gọi là Tam Nguyên Yên Đổ Ông ra làm quan
khoảng m ời năm, sau đó thời thế loạn lạc cáo quan về ở ẩn
-Nhà thơ lớn của dân tộc.
-Nguyễn Khuyến (1835 - 1909)
- Quê: Tỉnh Hà Nam.
- Học giỏi đỗ đầu cả ba kì thi
nên còn gọi là Tam Nguyên
Yên Đổ.
- Là nhà thơ lớn của dân tộc.
Trang 528/09/21 5
NguyÔn KhuyÕn c¸o quan vÒ quª ë Èn
NguyÔn KhuyÕn lóc lµm quan
Trang 6Tiết 30: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả-
2 Tác phẩm:
- Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đ ờng luật
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rộng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
* Thất ngôn bát cú Đ ờng luật : Câu 3-4
đối nhau( Ao sâu/ v ờn rộng; n ớc cả/ rào
th a Khôn chài cá/ khó đuổi gà) Câu
5-6 đối nhau( Cải/ bầu; chửa ra cây/ vừa rụng rốn; cà mới nụ/ m ớp đ ơng
hoa).Các câu 1-2-4-6-8 hiệp vần chân
Ao sâu n ớc cả,
V ờn rộng rào th a
Khôn chài cá,
khó đuổi gà
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
Ao sâu
V ờn rộng
n ớc cả
rào th a
khôn chài cá
khó đuổi gà
? Bài thơ đ ợc làm theo thể thơ nào?
Nêu một vài đặc
điểm của thể thơ
đó?
Trang 728/09/21 7
Tiết 30: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả
2 Tác phẩm:
- Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đ ờng luật
2 Bố cục :
Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà
Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
- Bố cục bài thơ không tuân theo qui cách: Đề -Thực -Luận - Kết.
mà cấu trúc theo (1-6-1) câu đầu nêu cảm xúc khi bạn đến; sáu câu giữa: cảm xỳc về gia cảnh; Cõu cuối: cảm xỳc về tỡnh bạn
3 phần
? Bố cục bài thơ thất
ngôn bát cú Đ ờng luật đ
ợc chia làm mấy phần?
bài thơ này cú gỡ đặc
biệt?
Trang 8• BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
• Đã bấy lâu nay, bác tới nhà
• Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
• Ao sâu nước cả, khôn chài cá,
• Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà
• Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
• Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa
• Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
• Bác đến chơi đây, ta với ta !
Câu đầu : Cảm xúc khi bạn đến nhà
6 câu tiếp :
Cảm xúc về gia cảnh
Câu cuối: Cảm nghĩ về tình bạn
Trang 928/09/21 9
Tiết 30: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-I Tìm hiểu chung Bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Bác đến chơi đây, ta với ta !
II Tìm hiểu văn bản. Đã bấy lâu nay, bác tới nhà,
- Giọng thơ tự nhiờn như lời
chào, xưng hụ thõn mật tỏ
niềm chờ đợi
- Rất vui khi được gặp bạn, tỡnh
cảm thõn thiết, tụn trọng.
2 Cảm xỳc về gia cảnh:
1 Cảm xỳc khi bạn đến chơi nhà
Đọc và nhận xột giọng điệu của cõu thơ 1 Cỏch xưng hụ?
Đọc cõu thơ 1 em cảm nhận được tỡnh cảm của tỏc giả đối với bạn như thế nào?
Trang 10TrÎ thêi ®i v¾ng, chî thêi xa,
Ao s©u n íc c¶, kh«n chµi c¸.
V ên réng rµo th a, khã ®uæi gµ.
C¶i chöa ra c©y, cµ míi nô.
Trang 1128/09/21 11
Tiết 30: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
Trẻ thời đi vắng không có ng ời sai bảo.
- Chợ thời xa không dễ mua sắm thức
ăn thết bạn.
- có cá, có gà
- có cải, có cà, có bầu, có m ớp.
nh ng cũng chỉ mới ở dạng tiềm ẩn (chửa ra cây, mới nụ, vừa rụng rốn, đ
ơng hoa).
I Tỡm hiểu chung
II Tỡm hiểu chi tiết
1 Cảm xỳc khi bạn đến chơi nhà
- giọng thơ tự nhiờn như lời chào,
thõn mật, tỏ niềm chờ đợi Rất vui khi
gặp bạn, tỡnh cảm thõn thiết, tụn trọng.
2 Cảm xỳc về gia cảnh:
- Cú cỏ, cú gà, cú cải, cú cà…
? Nhà thơ tiếp
đãi bạntrong hoàn cảnh nào?
- Trẻ đi vắng, chợ thỡ xa
nh ng cũng bằng không
vì (ao sâu, n ớc cả, v ờn rộng, rào th a).
Nhưng cũng bằng khụng cú
? Trong hoàn cảnh đó nhà thơ
có gì tiếp đãi bạn?
- Trầu cũng khụng cú
Sỏng tạo tỡnh huống để giải bày
cảnh sống nghốo,cỏch núi vui với bạn.
- Lấy cỏi khụng cỏi cú : Tỡnh
bạn cao cả
Trang 12Tiết 30: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
Trẻ thời đi vắng không có ng ời sai bảo.
- Chợ thời xa không dễ mua sắm thức
ăn thết bạn.
- có cá, có gà
- có cải, có cà, có bầu, có m ớp.
nh ng cũng chỉ mới ở dạng tiềm ẩn (chửa ra cây, mới nụ, vừa rụng rốn, đ
ơng hoa).
I Tìm hiểu chung
II Tìm hiểu văn bản.
1 Cảm xỳc khi bạn đến chơi nhà
- Giọng thơ tự nhiờn như lời chào, thõn
mật, tỏ niềm chờ đợi.
Rất vui khi gặp bạn, tỡnh cảm thõn
thiết, tụn trọng.
2 Cảm xỳc về gia cảnh:
- Phộp đối, liệt kờ, núi quỏ, Cỏch núi
húm hỉnh, đựa vui tỡnh bạn dõn dó
chất phỏc
- Tỡnh bạn chõn thành, vui chơi thanh
- Cú cỏ, cú gà, cú rau…
?Tác giả sử dụng biện pháp NT thuật gì khi trình bày tình cảnh của mình? Tác dụng của
- Trẻ đi vắng, chợ xa
nh ng cũng bằng không
vì (ao sâu, n ớc cả, v ờn rộng, rào th a).
-> nh ng cũng bằng không có.
- Trầu cũng khụng cú
Sỏng tạo tỡnh huống để giải bày hoàn
cảnh sống nghốo với bạn Lấy cỏi Khụng
để làm nổi bật cỏi Cú
Trang 1328/09/21 13
Tiết 30: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
I Tìm hiểu chung.
II Tìm hiểu văn bản.
1 Cảm xỳc khi bạn đến chơi nhà
2 Cảm xỳc về gia cảnh :
3 Cảm nghĩ về tỡnh bạn:
-Cỏi nhỡn thụng thỏi niềm vui khi đún bạn
vào nhà
- Khẳng định một tỡnh bạn chõn thành, đậm
đà, thắm thiết
“Bỏc đến chơi đõy ta với ta”
- ta với bạn: tuy hai mà một
? Em có nhận xét gì về cụm từ Ta “
với ta ? ” Ta ở đây
là chỉ ai? Qua đó muốn nói lên
điều gì?
Trang 14III/ Tổng kết
1 Nghệ thuật:
• Phép đối, liệt kê, nói quá, cách nói hóm hỉnh, đùa vui
- Vận dụng ngôn ngữ, thể loại điêu luyện
• Lập ý bất ngờ, sáng tạo tình huống khó xử để tạo ra
niềm vui đồng cảm
2 Ý nghĩa:
- Thể hiện quan niệm về tình bạn, quan niệm đó vẫn còn
có ý nghĩa, giá trị trong cuộc sống hôm nay.
Trang 1528/09/21 15
Sơ đồ tư duy
Trang 16Thảo luận nhóm đôi (2 phút)
? Hoàn thành bảng so sánh cụm từ “ta với ta” trong bài thơ
Nội
dung
so sánh
Giống
nhau
Khác
nhau
Trang 1728/09/21 17
Nội
dung
so sánh
Giống
Khác
- Tâm sự thầm kín, buồn, cô đơn tuyệt đối
-Hai người ( nhà thơ với bạn)
-Tự hào về một tình bạn hòa hợp, gắn bó, tri kỉ ,cao đẹp.
Trang 18Tiết 30: Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
IV Luyện tập.
Bài 1:
? Từ câu thứ hai đến câu thứ sáu, tác giả nói
đến sự thiếu thốn tất cả những điều kiện vật chất để đãi bạn với mục đích gì?
A Miêu tả hoàn cảnh nghèo của mình.
B Giãi bày hoàn cảnh thực tế của mình.
C Không muốn tiếp đãi bạn.
D Diễn đạt một cách dí dỏm th hi n tình cảm chân thành, ể ệ sâu sắc.
Trang 1928/09/21 19
Tiết 33 Bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
-Mộ Nguyễn Khuyến đặt trên núi Ph ơng Nhi, huyện ý Yên, tỉnh Nam Định.
Trang 20H íng dÉn vÒ nhµ
• N¾m toµn bé kiÕn thøc cña bµi.
• Lµm bµi tËp cßn l¹i trong SGK.
• Häc thuéc bµi th¬.
• ChuÈn bÞ bµi viÕt TLV sè 2.