file_teacher_2021-10-28_617a213ce99d0

PowerPoint Presentation Tiết 16 Hồ Xuân Hương Văn bản I Tìm hiểu chung 1 Tác giả Quê quán Quỳnh Lưu – Nghệ An Là nữ thi sĩ tài hoa và độc đáo Được mệnh danh là “Bà chúa thơ Nôm” Hồ Xuân Hương Một số t[.]

Tiết 16:

Hồ Xuân Hương

Văn bản

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- Quê quán: Quỳnh Lưu – Nghệ An.

- Là nữ thi sĩ tài hoa và độc đáo.

- Được mệnh danh là “Bà chúa thơ

Nôm”.

Hồ Xuân Hương

Một số tác phẩm thơ Hồ Xuân Hương

2 Tác phẩm

4 Phương thức biểu đạt: Biểu cảm + Miêu tả

Bánh trôi nước:

Một thứ bánh làm từ bột nếp, được nhào nặn và viên tròn,

có nhân đường phèn, được luộc chín bằng cách cho vào nước sôi

II Tìm hiểu văn bản.

3 Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt

Có hai

lớp nghĩa

Nghĩa thực (nghĩa đen): Tả

bánh trôi nước

Nghĩa ẩn dụ (nghĩa bóng): nói về thân phận, phẩm chất của người

phụ nữ trong xã hội xưa.

1 Hình ảnh bánh trôi nước.

Theo em bài thơ có mấy nghĩa? Đó là những lớp nghĩa nào?

Thân em vừa trắng lại vừa tròn Bảy nổi ba chìm với nước non Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son.

Trong bài thơ, bánh trôi nước được miêu tả như thế nào?

- Hình dáng: tròn

- Màu sắc : trắng

- Nhân bên trong : bằng đường

phên, màu nâu đỏ.

Tả thực bánh trôi nước: vừa đẹp về hình thức, vừa ngon.

- Làm bánh: khéo “rắn”, vụng “nát”

nhưng chất lượng: ngon ngọt không

thay đổi.

- Cách nấu : luộc trong nước; sống:

chìm, chín: nổi

Cách miêu tả bánh trôi nước

có đúng thực tế không?

- Hình thức: Thân em Vừa trắng

Vừa trịn

Điệp từ “vừa”: vẻ đẹp đầy đặn, phúc hậu của người phụ nữ.

- Phẩm chất:

2 Vẻ đẹp và thân phận của người phụ nữ trong xã hội xưa

Vẫn giữ tấm lịng son Son sắt, thủy chung, nghĩa

tình, cố gắng vươn lên chiến thắng hồn cảnh.

*Vẻ đẹp: Tác giả đã miêu tả vẻ đẹp của người phụ nữ

trong xã hội cũ qua những hình ảnh nào, bằng biện pháp nghệ thuật gì?

* Thân phận:

+ Bảy nổi ba chìm

+ Rắn nát mặc

dầu tay kẻ nặn

Đảo thành ngữ, NT đối: liên tưởng tới cuộc đời lận đận, bấp bênh.

Thân phận phụ thuộc, khơng được làm chủ cuộc đời mình

Hình ảnh bánh trơi nước ẩn dụ cho người phụ nữ trong xã hội phong kiến: đẹp cả hình thức, tâm hồn nhưng cuộc đời lại chịu nhiều bất hạnh.

Những hình ảnh nào nói lên thân phận của họ? Biện pháp

nghệ thuật sử dụng có tác dụng gì ?

Nêu cảm nghĩ

của em về thân

phận người phụ

nữ trong xã hội

xưa qua bài thơ

Bánh trôi nước.

2

Theo em trong xã hội ngày nay vai trò của người phụ

nữ được khẳng định như thế nào?

Câu hỏi

mở rộng

Câu hỏi

mở rộng

1

Thân phận người

phụ nữ trong xã hội

phong kiến sống lệ

thuộc vào người

khác: Tại gia tòng

phụ, xuất giá tòng

phu, phu tử tòng tử.

2

Ngày nay, phụ nữ được tôn trọng, có trí thức, năng động sáng tạo và thành đạt Họ

tự do, bình đẳng nhưng vẫn giữ được nét đẹp truyền thống

III Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

- Ẩn dụ, đảo thành ngữ, nghệ thuật đối, điệp từ, quan hệ từ.

- Kết cấu chặt chẽ, độc đáo.

- Ngôn ngữ bình dị, dễ hiểu.

- Trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp của người phụ nữ; cảm thông với

số phận chìm nổi, bị lệ thuộc của họ.

- Lên án chế độ phong kiến.

2 Ý nghĩa văn bản:

IV Luyện tập

BÀI TẬP

NHANH 1 Những biện pháp nghệ thuật đặc sắc

được sử dụng trong bài thơ bánh trôi nước?

A Hình ảnh ẩn dụ, so sánh, nhân hóa, thành ngữ, phép

đối

B Sử dụng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, hình ảnh ẩn dụ,

nhân hóa, thành ngữ, dùng nhiều từ Hán Việt

C Sử dụng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, ngôn ngữ thơ bình

dị hình ảnh ẩn dụ, nhân hóa, thành ngữ, phép đối, cách nói trong ca dao

BÀI TẬP

NHANH

2 Vì sao bánh trôi nước lại được nhiều

người ca ngợi?

A Miêu tả chân thật nhưng rất sinh động hình ảnh chiếc

bánh trôi

B

Bài thơ tả thực chiếc bánh trôi, thông qua đó vừa thể hiện vẻ đẹp hình thể và tấm lòng nhân hậu cao đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thông cho số phận chìm nổi

của họ

C Thể hiện sâu sắc vẻ đẹp về hình thể và tấm lòng nhân

hậu, son sắc, thủy chung của người phụ nữ

Hãy tìm những câu ca dao bắt đầu

bằng cụm từ “Thân em”?

Thân em như trái bần trôi,

Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu.

17

1 Thân em như hạt mưa sa

Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày.

2 Thân em như tấm lụa đào

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai?

3 Thân em như giếng giữa đàng

Người thanh rửa mặt, người phàm rửa chân

4 Thân em như quế giữa rừng

Thơm tho ai biết ngát lừng ai hay.

- Cảm xúc chung đều chỉ thân phận bấp bênh, chìm nổi của người phụ nữ Họ không có quyền hạn gì, không làm chủ được cuộc đời mình mà hoàn toàn phụ thuộc vào xã hội trọng nam khinh nữ đầy rẫy bất công Tiếng nói phản kháng, tố cáo xã hội phong kiến.

? Hãy cho biết mối tương quan giữa cảm xúc của bài thơ “Bánh trôi nước” với những câu hát than thân?

- Học thuộc bài thơ: “ Bánh trôi nước”.

DẶN DÒ

* Học:

* Soạn: