1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Phòng, chống bạo lực gia đình: Phần 1

102 15 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 102
Dung lượng 531,42 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Tài liệu Cẩm nang về phòng, chống bạo lực gia đình phần 1 trình bày các nội dung về bạo lực gia đình và các biện pháp bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình;... Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết.

Trang 3

CẨM NANG

VỀ PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH

Trang 4

HỘI ĐỒNG CHỈ ĐẠO XUẤT BẢN

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm tới vấn đề xây dựng và bảo vệ gia đình Chỉ thị số 49-CT/TW ngày 21-2-2005 của Ban Bí thưTrung ương Đảng về xây dựng gia đình trong thời kỳ

công nghiệp hóa, hiện đại hóa đề ra mục tiêu “Mỗi gia đình Việt Nam thực sự là tổ ấm của mỗi người và là tế bào lành mạnh của xã hội” Nhà nước đã ban hành

nhiều văn bản pháp luật điều chỉnh quan hệ gia đình, trong đó có vấn đề bạo lực gia đình, như Hiến pháp năm 2013, Luật hôn nhân và gia đình, Luật bình đẳng giới, Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, Luật phòng, chống bao lực gia đình

Bạo lực gia đình để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng cho con người, nhất là đối với phụ nữ, nó hạn chế sựtham gia của phụ nữ vào đời sống cộng đồng gây hậu quả về thể chất, tâm lý không chỉ đối với phụ nữ mà còn với cả trẻ em, gia đình, toàn xã hội và vi phạm nghiêm trọng quyền con người

Trang 5

CẨM NANG

VỀ PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH

NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

Trang 6

HỘI ĐỒNG CHỈ ĐẠO XUẤT BẢN

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm tới vấn đề xây dựng và bảo vệ gia đình Chỉ thị số 49-CT/TW ngày 21-2-2005 của Ban Bí thưTrung ương Đảng về xây dựng gia đình trong thời kỳ

công nghiệp hóa, hiện đại hóa đề ra mục tiêu “Mỗi gia đình Việt Nam thực sự là tổ ấm của mỗi người và là tế bào lành mạnh của xã hội” Nhà nước đã ban hành

nhiều văn bản pháp luật điều chỉnh quan hệ gia đình, trong đó có vấn đề bạo lực gia đình, như Hiến pháp năm 2013, Luật hôn nhân và gia đình, Luật bình đẳng giới, Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, Luật phòng, chống bao lực gia đình

Bạo lực gia đình để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng cho con người, nhất là đối với phụ nữ, nó hạn chế sựtham gia của phụ nữ vào đời sống cộng đồng gây hậu quả về thể chất, tâm lý không chỉ đối với phụ nữ mà còn với cả trẻ em, gia đình, toàn xã hội và vi phạm nghiêm trọng quyền con người

Trang 7

Để góp phần cung cấp cho bạn đọc hiểu rõ các quy

định của pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình,

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật xuất bản cuốn

sách Cẩm nang về phòng, chống bạo lực gia đình

Nội dung gồm 190 câu hỏi - trả lời cụ thể, chi tiết và rõ

ràng theo đúng quy định của pháp luật về phòng,

Câu hỏi 1: Gia đình là gì?

Trả lời:

Có nhiều quan niệm khác nhau về gia đình Gia đình là một hình thức tổ chức đời sống cộng đồng của con người, một thiết chế văn hóa -

xã hội đặc thù, được hình thành, tồn tại và phát triển trên cơ sở của quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng và giáo dục,… giữa các thành viên

Gia đình là một thiết chế xã hội đặc thù, một hình ảnh “xã hội thu nhỏ”, cơ bản nhất của xã hội Gia đình hình thành từ rất sớm và trải qua một quá trình phát triển lâu dài Lịch sử nhân loại có những hình thức hôn nhân: tạp hôn, đối ngẫu, một vợ một chồng thì cũng có các hình thức gia đình: tập thể, cặp đôi, cá thể và cũng có các loại gia đình: một thế hệ, hai thế hệ và nhiều thế hệ

Trang 8

Để góp phần cung cấp cho bạn đọc hiểu rõ các quy

định của pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình,

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật xuất bản cuốn

sách Cẩm nang về phòng, chống bạo lực gia đình

Nội dung gồm 190 câu hỏi - trả lời cụ thể, chi tiết và rõ

ràng theo đúng quy định của pháp luật về phòng,

Câu hỏi 1: Gia đình là gì?

Trả lời:

Có nhiều quan niệm khác nhau về gia đình Gia đình là một hình thức tổ chức đời sống cộng đồng của con người, một thiết chế văn hóa -

xã hội đặc thù, được hình thành, tồn tại và phát triển trên cơ sở của quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng và giáo dục,… giữa các thành viên

Gia đình là một thiết chế xã hội đặc thù, một hình ảnh “xã hội thu nhỏ”, cơ bản nhất của xã hội Gia đình hình thành từ rất sớm và trải qua một quá trình phát triển lâu dài Lịch sử nhân loại có những hình thức hôn nhân: tạp hôn, đối ngẫu, một vợ một chồng thì cũng có các hình thức gia đình: tập thể, cặp đôi, cá thể và cũng có các loại gia đình: một thế hệ, hai thế hệ và nhiều thế hệ

Trang 9

Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 2 Điều 3

Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 của Việt

Nam, gia đình được hiểu “là tập hợp những người

gắn bó với nhau do hôn nhân, quan hệ huyết

thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng, làm phát sinh các

quyền và nghĩa vụ giữa họ với nhau theo quy định

của Luật này”

Câu hỏi 2: Gia đình có chức năng và vai

trò gì?

Trả lời:

- Gia đình có những chức năng sau:

+ Là nơi sinh sản, tái sản xuất sức lao động;

nuôi dưỡng, giáo dục con cái và xây dựng phát

triển kinh tế, góp phần phát triển và ổn định

xã hội

+ Là nơi tổ chức cuộc sống vật chất, tinh thần,

tình cảm cho mọi thành viên trong gia đình

- Gia đình có vai trò quan trọng đối với cộng

đồng, xã hội:

+ Giáo dục các thành viên thực hiện các chủ

trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật

của Nhà nước

+ Giữ gìn, kế thừa và phát huy các giá trị văn

hóa truyền thống của dân tộc; góp phần giữ gìn

Câu hỏi 3: Bạo lực là gì? Có những dạng bạo lực nào?

Trả lời:

Trong Từ điển tiếng Việt, bạo lực được hiểu là

"sức mạnh dùng để cưỡng bức, trấn áp hoặc lật đổ" Khái niệm này dễ làm người ta liên tưởng tới

các hoạt động chính trị, nhưng trên thực tế (nhiều nơi, nhiều lúc) bạo lực được coi như một phương thức hành xử trong các quan hệ xã hội nói chung Các mối quan hệ xã hội vốn rất đa dạng và phức tạp nên hành vi bạo lực cũng rất phong phú, được chia thành nhiều dạng khác nhau tùy theo từng góc độ nhìn nhận Có thể là bạo lực nhìn thấy và bạo lực không nhìn thấy được; có thể là bạo lực với các đối tượng khác nhau như bạo lực với phụ nữ; bạo lực với trẻ em; hay bạo lực xảy ra trong những phạm vi không gian đặc thù như bạo lực học đường; bạo lực gia đình;…

Câu hỏi 4: Bạo lực gia đình là gì?

Trang 10

Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 2 Điều 3

Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 của Việt

Nam, gia đình được hiểu “là tập hợp những người

gắn bó với nhau do hôn nhân, quan hệ huyết

thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng, làm phát sinh các

quyền và nghĩa vụ giữa họ với nhau theo quy định

của Luật này”

Câu hỏi 2: Gia đình có chức năng và vai

trò gì?

Trả lời:

- Gia đình có những chức năng sau:

+ Là nơi sinh sản, tái sản xuất sức lao động;

nuôi dưỡng, giáo dục con cái và xây dựng phát

triển kinh tế, góp phần phát triển và ổn định

xã hội

+ Là nơi tổ chức cuộc sống vật chất, tinh thần,

tình cảm cho mọi thành viên trong gia đình

- Gia đình có vai trò quan trọng đối với cộng

đồng, xã hội:

+ Giáo dục các thành viên thực hiện các chủ

trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật

của Nhà nước

+ Giữ gìn, kế thừa và phát huy các giá trị văn

hóa truyền thống của dân tộc; góp phần giữ gìn

Câu hỏi 3: Bạo lực là gì? Có những dạng bạo lực nào?

Trả lời:

Trong Từ điển tiếng Việt, bạo lực được hiểu là

"sức mạnh dùng để cưỡng bức, trấn áp hoặc lật đổ" Khái niệm này dễ làm người ta liên tưởng tới

các hoạt động chính trị, nhưng trên thực tế (nhiều nơi, nhiều lúc) bạo lực được coi như một phương thức hành xử trong các quan hệ xã hội nói chung Các mối quan hệ xã hội vốn rất đa dạng và phức tạp nên hành vi bạo lực cũng rất phong phú, được chia thành nhiều dạng khác nhau tùy theo từng góc độ nhìn nhận Có thể là bạo lực nhìn thấy và bạo lực không nhìn thấy được; có thể là bạo lực với các đối tượng khác nhau như bạo lực với phụ nữ; bạo lực với trẻ em; hay bạo lực xảy ra trong những phạm vi không gian đặc thù như bạo lực học đường; bạo lực gia đình;…

Câu hỏi 4: Bạo lực gia đình là gì?

Trang 11

đình Bạo lực gia đình có thể bao gồm một hành

động đơn lẻ; hoặc bao gồm một số hành động tạo

nên một kiểu lạm dụng trong đó có những hành vi

tấn công hoặc kiểm soát

Bạo lực gia đình là hành vi cố ý Mục đích của

bạo lực gia đình là để thiết lập và áp dụng quyền

lực và sự kiểm soát đối với người khác Bạo lực

được sử dụng để đe dọa, xúc phạm hoặc làm nạn

nhân khiếp sợ

Khoản 2 Điều 1 Luật phòng, chống bạo lực

gia đình năm 2007 đã quy định: “Bạo lực gia

đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây

tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất,

tinh thần, kinh tế đối với thành viên khác trong

gia đình”

Câu hỏi 5: Bạo lực gia đình thường xảy ra

giữa những đối tượng nào?

Trả lời:

Bạo lực gia đình thường xảy ra với các đối

tượng sau:

- Giữa chồng đối với vợ

- Dì ghẻ, bố dượng với con riêng của chồng

hoặc vợ

- Cha mẹ với con cái

Cá biệt cũng có trường hợp:

- Con cái bạo lực với cha mẹ

- Vợ bạo lực đối với chồng

Câu hỏi 6: Ở Việt Nam, bạo lực gia đình xảy ra giữa các đối tượng nào là phổ biến và tình trạng ra sao?

Trả lời:

Bạo lực gia đình là vấn nạn của xã hội, gây nhức nhối cho nhân loại, để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng cho con người Cũng như ở nhiều xã hội khác, bạo lực gia đình ở Việt Nam là một vấn

đề phức tạp Nó được tiếp sức bởi truyền thống văn hóa và niềm tin mạnh mẽ về gia đình và vai trò giới trong quá khứ Do vậy, trong các trường hợp bạo lực gia đình diễn ra ở Việt Nam hiện nay thì phổ biến nhất vẫn là bạo lực của chồng đối với

vợ Ở Việt Nam, quyền bình đẳng giữa nam và nữ được chính thức thừa nhận trong Hiến pháp và pháp luật, tuy nhiên thực tế trong đời sống xã hội nam giới vẫn tiếp tục giữ vai trò lãnh đạo trong

và ngoài gia đình trong khi phụ nữ chịu trách nhiệm chính về việc nhà và chăm sóc con cái Quan niệm cho rằng người chồng có thể dùng vũ lực như một cách hợp pháp để giáo dục hoặc chấn chỉnh vợ mình thường được đưa ra để hợp lý hóa hành vi bạo lực thành một cách hữu hiệu để duy trì sự kiểm soát đối với phụ nữ Nhiều người còn cho rằng việc người phụ nữ, trẻ em gái bị bạo lực

mà không thông báo là bình thường, việc kể chuyện, thông báo với người ngoài về việc này

Trang 12

đình Bạo lực gia đình có thể bao gồm một hành

động đơn lẻ; hoặc bao gồm một số hành động tạo

nên một kiểu lạm dụng trong đó có những hành vi

tấn công hoặc kiểm soát

Bạo lực gia đình là hành vi cố ý Mục đích của

bạo lực gia đình là để thiết lập và áp dụng quyền

lực và sự kiểm soát đối với người khác Bạo lực

được sử dụng để đe dọa, xúc phạm hoặc làm nạn

nhân khiếp sợ

Khoản 2 Điều 1 Luật phòng, chống bạo lực

gia đình năm 2007 đã quy định: “Bạo lực gia

đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây

tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất,

tinh thần, kinh tế đối với thành viên khác trong

gia đình”

Câu hỏi 5: Bạo lực gia đình thường xảy ra

giữa những đối tượng nào?

Trả lời:

Bạo lực gia đình thường xảy ra với các đối

tượng sau:

- Giữa chồng đối với vợ

- Dì ghẻ, bố dượng với con riêng của chồng

hoặc vợ

- Cha mẹ với con cái

Cá biệt cũng có trường hợp:

- Con cái bạo lực với cha mẹ

- Vợ bạo lực đối với chồng

Câu hỏi 6: Ở Việt Nam, bạo lực gia đình xảy ra giữa các đối tượng nào là phổ biến và tình trạng ra sao?

Trả lời:

Bạo lực gia đình là vấn nạn của xã hội, gây nhức nhối cho nhân loại, để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng cho con người Cũng như ở nhiều xã hội khác, bạo lực gia đình ở Việt Nam là một vấn

đề phức tạp Nó được tiếp sức bởi truyền thống văn hóa và niềm tin mạnh mẽ về gia đình và vai trò giới trong quá khứ Do vậy, trong các trường hợp bạo lực gia đình diễn ra ở Việt Nam hiện nay thì phổ biến nhất vẫn là bạo lực của chồng đối với

vợ Ở Việt Nam, quyền bình đẳng giữa nam và nữ được chính thức thừa nhận trong Hiến pháp và pháp luật, tuy nhiên thực tế trong đời sống xã hội nam giới vẫn tiếp tục giữ vai trò lãnh đạo trong

và ngoài gia đình trong khi phụ nữ chịu trách nhiệm chính về việc nhà và chăm sóc con cái Quan niệm cho rằng người chồng có thể dùng vũ lực như một cách hợp pháp để giáo dục hoặc chấn chỉnh vợ mình thường được đưa ra để hợp lý hóa hành vi bạo lực thành một cách hữu hiệu để duy trì sự kiểm soát đối với phụ nữ Nhiều người còn cho rằng việc người phụ nữ, trẻ em gái bị bạo lực

mà không thông báo là bình thường, việc kể chuyện, thông báo với người ngoài về việc này

Trang 13

được coi là “vạch áo cho người xem lưng” Trên

thực tế, công tác hòa giải bạo lực gia đình ở nước

ta hiện nay thường chú trọng việc lập lại hòa khí

và duy trì gia đình chứ không vì sự an toàn của

người bị bạo hành

Ở Việt Nam, trong những năm qua, Đảng và

Nhà nước đã dành nhiều sự quan tâm tới việc

phòng, chống bạo lực gia đình và đã ban hành

nhiều đạo luật trực tiếp và gián tiếp như: Hiến

pháp, Luật Hôn nhân và gia đình, Bộ luật Dân

sự, và đặc biệt là Luật phòng, chống bạo lực gia

đình năm 2007 Những văn bản này đã tạo ra

nhiều chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội

trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình, bảo

vệ phụ nữ Tuy nhiên, tình trạng bạo lực gia trong

gia đình và nhất là bạo lực của chồng đối với vợ

vẫn khá phổ biến và thậm chí nó dần trở thành

như một hiện tượng của xã hội

Theo kết quả nghiên cứu quốc gia về bạo lực

gia đình đối với phụ nữ tại Việt nam do Tổng cục

Thống kê và WHO thực hiện những năm gần đây

cho thấy có tới 32% phụ nữ đã từng kết hôn phải

hứng chịu bạo lực thể xác trong đời sống gia đình

Đồng thời trên hơn 50% phụ nữ Việt Nam đã phải

hứng chịu bạo lực tinh thần trong đời Trong đó tỷ

lệ bị bạo lực đối với phụ nữ đã kết hôn là 9% Cứ

10 cặp vợ chồng thì có một cặp từng trải qua các

hình thức bạo lực nghiêm trọng nhất Cũng theo nghiên cứu của Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội cho thấy 2,3% số hộ được phỏng vấn báo cáo có bạo lực về thể chất, 25% có bạo lực tinh thần, 30% có bạo lực tình dục

Một số số liệu thống kê của Việt Nam từ các nguồn điều tra cho thấy:

• Tại một làng của Việt Nam, ước tính có 70% các ông chồng thường xuyên có hành vi bạo lực về thể chất đối với vợ

• Tại một làng khác, khoảng 40% những người

vợ thường xuyên bị đánh đập

• Chỉ 3,5% số nam giới và 23% số phụ nữ tham gia một khảo sát của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam coi việc đánh vợ là không thể chấp nhận được

• Bạo lực gia đình là nguyên nhân của 66% tổng số các vụ ly hôn

• Một nghiên cứu cho thấy hơn 32% các vụ bạo lực gia đình có nạn nhân phải hứng chịu một hoặc nhiều hành vi kiểm soát của bạn đời/bạn tình

• Tại một bệnh viện ở Việt Nam, mỗi ngày có trung bình 5 đến 6 phụ nữ nhập viện do hậu quả của bạo lực gia đình; 50% các ca nhập viện là do chấn thương đầu; 40% có vết thương khắp cơ thể; 15% bị bạo lực hơn 10 năm

• Trung bình 2 đến 3 ngày có một trường hợp

tử vong vì nguyên nhân bạo lực gia đình

Trang 14

được coi là “vạch áo cho người xem lưng” Trên

thực tế, công tác hòa giải bạo lực gia đình ở nước

ta hiện nay thường chú trọng việc lập lại hòa khí

và duy trì gia đình chứ không vì sự an toàn của

người bị bạo hành

Ở Việt Nam, trong những năm qua, Đảng và

Nhà nước đã dành nhiều sự quan tâm tới việc

phòng, chống bạo lực gia đình và đã ban hành

nhiều đạo luật trực tiếp và gián tiếp như: Hiến

pháp, Luật Hôn nhân và gia đình, Bộ luật Dân

sự, và đặc biệt là Luật phòng, chống bạo lực gia

đình năm 2007 Những văn bản này đã tạo ra

nhiều chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội

trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình, bảo

vệ phụ nữ Tuy nhiên, tình trạng bạo lực gia trong

gia đình và nhất là bạo lực của chồng đối với vợ

vẫn khá phổ biến và thậm chí nó dần trở thành

như một hiện tượng của xã hội

Theo kết quả nghiên cứu quốc gia về bạo lực

gia đình đối với phụ nữ tại Việt nam do Tổng cục

Thống kê và WHO thực hiện những năm gần đây

cho thấy có tới 32% phụ nữ đã từng kết hôn phải

hứng chịu bạo lực thể xác trong đời sống gia đình

Đồng thời trên hơn 50% phụ nữ Việt Nam đã phải

hứng chịu bạo lực tinh thần trong đời Trong đó tỷ

lệ bị bạo lực đối với phụ nữ đã kết hôn là 9% Cứ

10 cặp vợ chồng thì có một cặp từng trải qua các

hình thức bạo lực nghiêm trọng nhất Cũng theo nghiên cứu của Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội cho thấy 2,3% số hộ được phỏng vấn báo cáo có bạo lực về thể chất, 25% có bạo lực tinh thần, 30% có bạo lực tình dục

Một số số liệu thống kê của Việt Nam từ các nguồn điều tra cho thấy:

• Tại một làng của Việt Nam, ước tính có 70% các ông chồng thường xuyên có hành vi bạo lực về thể chất đối với vợ

• Tại một làng khác, khoảng 40% những người

vợ thường xuyên bị đánh đập

• Chỉ 3,5% số nam giới và 23% số phụ nữ tham gia một khảo sát của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam coi việc đánh vợ là không thể chấp nhận được

• Bạo lực gia đình là nguyên nhân của 66% tổng số các vụ ly hôn

• Một nghiên cứu cho thấy hơn 32% các vụ bạo lực gia đình có nạn nhân phải hứng chịu một hoặc nhiều hành vi kiểm soát của bạn đời/bạn tình

• Tại một bệnh viện ở Việt Nam, mỗi ngày có trung bình 5 đến 6 phụ nữ nhập viện do hậu quả của bạo lực gia đình; 50% các ca nhập viện là do chấn thương đầu; 40% có vết thương khắp cơ thể; 15% bị bạo lực hơn 10 năm

• Trung bình 2 đến 3 ngày có một trường hợp

tử vong vì nguyên nhân bạo lực gia đình

Trang 15

Câu hỏi 7: Những yếu tố nào ảnh hưởng

tới bạo lực gia đình?

Trả lời:

Bạo lực gia đình là một vấn đề xã hội nhức

nhối, phức tạp, chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố:

- Yếu tố kinh tế - xã hội;

- Yếu tố văn hóa - phong tục, tập quán;

Thuật ngữ “Bạo lực trên cơ sở giới” được sử

dụng để phân biệt bạo lực thông thường với bạo

lực nhằm vào các cá nhân hoặc nhóm cá nhân

trên cơ sở sự phân cấp quyền lực do những khác

biệt giới gây nên Ngoài phụ nữ thì nam giới và

trẻ em trai cũng có thể trở thành nạn nhân

Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn sử

dụng thuật ngữ bạo lực trên cơ sở giới dựa trên

Điều 1 và 2 trong Tuyên bố của Đại hội đồng

Liên hợp quốc về Xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ

năm 1993 và Đề xuất thứ 19, đoạn 6 của Kỳ họp

thứ 11, Hội đồng CEDAW Theo đó, bạo lực trên

cơ sở giới là bạo lực nhằm vào một người dựa

trên cơ sở giới tính của người đó Bạo lực trên cơ

sở giới bao gồm các hành động gây ra những tổn

hại về thể chất, tâm lý và tình dục, những đe dọa dẫn đến những hành động nói trên, sự ép buộc và những hình thức khác nhằm tước bỏ tự

do của người đó,…

Cho đến nay, trong văn bản chính thức ở Việt Nam chưa đưa ra định nghĩa về bạo lực trên cơ sở giới Luật bình đẳng giới năm 2006 đã

đề cập đến thuật ngữ “bạo lực trên cơ sở giới” nhưng hành vi này không được định nghĩa trước

đó Bên cạnh đó, các hành vi bạo lực giới trong gia đình cũng được quy định tại Điều 41 Luật bình đẳng giới năm 2006 Cho dù không nêu ra định nghĩa chính thức, về cơ bản, trong các chính sách sử dụng ở Việt Nam, khái niệm bạo lực giới được hiểu như đúng định nghĩa mà Liên hợp quốc đã công bố

Bạo lực trên cơ sở giới được hiểu là bao gồm nhưng không giới hạn ở những hình thức sau: đánh đập, bóc lột tình dục, lạm dụng tình dục trẻ

em trong gia đình, bạo lực liên quan đến của hồi môn, cưỡng hiếp trong hôn nhân, làm tổn thương

bộ phận sinh dục phụ nữ, và những phong tục truyền thống khác tổn hại đến người phụ nữ, bạo lực ngoài mối quan hệ vợ chồng và bạo lực liên quan đến sự bóc lột; cưỡng hiếp, lạm dụng tình dục, đe dọa và quấy rối tình dục tại nơi làm việc, tại các cơ sở giáo dục, và bất kỳ đâu, buôn bán phụ nữ và ép buộc hoạt động mại dâm; ngăn cản

Trang 16

Câu hỏi 7: Những yếu tố nào ảnh hưởng

tới bạo lực gia đình?

Trả lời:

Bạo lực gia đình là một vấn đề xã hội nhức

nhối, phức tạp, chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố:

- Yếu tố kinh tế - xã hội;

- Yếu tố văn hóa - phong tục, tập quán;

Thuật ngữ “Bạo lực trên cơ sở giới” được sử

dụng để phân biệt bạo lực thông thường với bạo

lực nhằm vào các cá nhân hoặc nhóm cá nhân

trên cơ sở sự phân cấp quyền lực do những khác

biệt giới gây nên Ngoài phụ nữ thì nam giới và

trẻ em trai cũng có thể trở thành nạn nhân

Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn sử

dụng thuật ngữ bạo lực trên cơ sở giới dựa trên

Điều 1 và 2 trong Tuyên bố của Đại hội đồng

Liên hợp quốc về Xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ

năm 1993 và Đề xuất thứ 19, đoạn 6 của Kỳ họp

thứ 11, Hội đồng CEDAW Theo đó, bạo lực trên

cơ sở giới là bạo lực nhằm vào một người dựa

trên cơ sở giới tính của người đó Bạo lực trên cơ

sở giới bao gồm các hành động gây ra những tổn

hại về thể chất, tâm lý và tình dục, những đe dọa dẫn đến những hành động nói trên, sự ép buộc và những hình thức khác nhằm tước bỏ tự

do của người đó,…

Cho đến nay, trong văn bản chính thức ở Việt Nam chưa đưa ra định nghĩa về bạo lực trên cơ sở giới Luật bình đẳng giới năm 2006 đã

đề cập đến thuật ngữ “bạo lực trên cơ sở giới” nhưng hành vi này không được định nghĩa trước

đó Bên cạnh đó, các hành vi bạo lực giới trong gia đình cũng được quy định tại Điều 41 Luật bình đẳng giới năm 2006 Cho dù không nêu ra định nghĩa chính thức, về cơ bản, trong các chính sách sử dụng ở Việt Nam, khái niệm bạo lực giới được hiểu như đúng định nghĩa mà Liên hợp quốc đã công bố

Bạo lực trên cơ sở giới được hiểu là bao gồm nhưng không giới hạn ở những hình thức sau: đánh đập, bóc lột tình dục, lạm dụng tình dục trẻ

em trong gia đình, bạo lực liên quan đến của hồi môn, cưỡng hiếp trong hôn nhân, làm tổn thương

bộ phận sinh dục phụ nữ, và những phong tục truyền thống khác tổn hại đến người phụ nữ, bạo lực ngoài mối quan hệ vợ chồng và bạo lực liên quan đến sự bóc lột; cưỡng hiếp, lạm dụng tình dục, đe dọa và quấy rối tình dục tại nơi làm việc, tại các cơ sở giáo dục, và bất kỳ đâu, buôn bán phụ nữ và ép buộc hoạt động mại dâm; ngăn cản

Trang 17

phụ nữ đi bỏ phiếu, lái xe hoặc tham gia làm việc

trên thị trường lao động…

Mặc dù, nam giới và trẻ em trai cũng là nạn

nhân, song chủ yếu phụ nữ và trẻ em gái là nạn

nhân của bạo lực trên cơ sở giới Bạo lực đối với

phụ nữ là một trong các hình thức bạo lực trên cơ

sở giới Tuy nhiên, vì cho đến nay phụ nữ và trẻ

em gái là nhóm đối tượng có nguy cơ cao nhất và

bị tác động nặng nề nhất do bạo lực trên cơ sở giới

gây ra cho nên thuật ngữ “bạo lực đối với phụ nữ”

và “bạo lực trên cơ sở giới” thường được sử dụng

như nhau trong nhiều tài liệu

Câu hỏi 9: Bạo lực gia đình gồm những

dạng/hình thức nào?

Trả lời:

Bạo lực gia đình gồm có bốn dạng phổ biến

sau đây:

- Bạo lực về thể chất: Bạo lực thể chất được

hiểu là việc một người sử dụng sức mạnh cơ bắp

hoặc công cụ để bạo hành như đấm, đá, tát… hoặc

các hình thức khác mà gây tổn hại tới sức khỏe

thể chất của người bị bạo hành như là hắt nước

sôi, bắt chui vào cũi,… hoặc ngăn cản việc đi khám

chữa sức khỏe…

- Bạo lực về tinh thần: Bạo lực tinh thần là

những biểu hiện nhằm gây tổn thương tâm lý bởi

những lời nói và không lời như quát tháo, đe dọa, chửi rủa, sỉ nhục, bỏ rơi không quan tâm; nói những lời xúc phạm đến nhân phẩm, trừng phạt con cái để làm mẹ đau đớn hoặc tự trừng phạt mình, nhục mạ, hạ thấp giá trị một người trước những người khác…

Trên thế giới hiện chưa thống nhất về định nghĩa bạo lực tinh thần Bạo lực tinh thần hoặc tâm lý thường là dạng bạo lực khó xác định nhất

vì một số lý do Thứ nhất, không có biểu hiện tổn thương bên ngoài Thứ hai, những hành vi như

“xúc phạm” hoặc “đổ lỗi” có thể xảy ra trong bất

kỳ mối quan hệ nào và có thể chưa tới ngưỡng

“lạm dụng” Để xác định loại hành vi này có phải

là một dạng bạo lực gia đình hay không thì cần xem xét xem nó có dựa trên quyền lực và sự kiểm soát hay không Nhìn chung bạo lực tâm lý hoặc tinh thần thường phải là những hành động như thường xuyên đe dọa, hạ nhục hay kiểm soát chứ không phải là hành vi gây sức ép tâm lý hoặc xúc phạm đơn thuần

Trang 18

phụ nữ đi bỏ phiếu, lái xe hoặc tham gia làm việc

trên thị trường lao động…

Mặc dù, nam giới và trẻ em trai cũng là nạn

nhân, song chủ yếu phụ nữ và trẻ em gái là nạn

nhân của bạo lực trên cơ sở giới Bạo lực đối với

phụ nữ là một trong các hình thức bạo lực trên cơ

sở giới Tuy nhiên, vì cho đến nay phụ nữ và trẻ

em gái là nhóm đối tượng có nguy cơ cao nhất và

bị tác động nặng nề nhất do bạo lực trên cơ sở giới

gây ra cho nên thuật ngữ “bạo lực đối với phụ nữ”

và “bạo lực trên cơ sở giới” thường được sử dụng

như nhau trong nhiều tài liệu

Câu hỏi 9: Bạo lực gia đình gồm những

dạng/hình thức nào?

Trả lời:

Bạo lực gia đình gồm có bốn dạng phổ biến

sau đây:

- Bạo lực về thể chất: Bạo lực thể chất được

hiểu là việc một người sử dụng sức mạnh cơ bắp

hoặc công cụ để bạo hành như đấm, đá, tát… hoặc

các hình thức khác mà gây tổn hại tới sức khỏe

thể chất của người bị bạo hành như là hắt nước

sôi, bắt chui vào cũi,… hoặc ngăn cản việc đi khám

chữa sức khỏe…

- Bạo lực về tinh thần: Bạo lực tinh thần là

những biểu hiện nhằm gây tổn thương tâm lý bởi

những lời nói và không lời như quát tháo, đe dọa, chửi rủa, sỉ nhục, bỏ rơi không quan tâm; nói những lời xúc phạm đến nhân phẩm, trừng phạt con cái để làm mẹ đau đớn hoặc tự trừng phạt mình, nhục mạ, hạ thấp giá trị một người trước những người khác…

Trên thế giới hiện chưa thống nhất về định nghĩa bạo lực tinh thần Bạo lực tinh thần hoặc tâm lý thường là dạng bạo lực khó xác định nhất

vì một số lý do Thứ nhất, không có biểu hiện tổn thương bên ngoài Thứ hai, những hành vi như

“xúc phạm” hoặc “đổ lỗi” có thể xảy ra trong bất

kỳ mối quan hệ nào và có thể chưa tới ngưỡng

“lạm dụng” Để xác định loại hành vi này có phải

là một dạng bạo lực gia đình hay không thì cần xem xét xem nó có dựa trên quyền lực và sự kiểm soát hay không Nhìn chung bạo lực tâm lý hoặc tinh thần thường phải là những hành động như thường xuyên đe dọa, hạ nhục hay kiểm soát chứ không phải là hành vi gây sức ép tâm lý hoặc xúc phạm đơn thuần

Trang 19

- Bạo lực về kinh tế/tài chính: Biểu hiện của

bạo lực kinh tế là một thành viên trong gia

đình dùng quyền lực để ép buộc các thành viên

khác, tạo sự lệ thuộc của họ về kinh tế, bao vây

kinh tế, kiểm soát tiền bạc…Ví dụ, không cho

người kia đi làm, kiểm soát chặt chẽ thu nhập

của gia đình, hạn chế tiếp cận với thu nhập của

gia đình,…

Câu hỏi 10: Những hành vi nào được cho

là hành vi bạo lực gia đình?

Trả lời:

Bạo lực gia đình thường là một tập hợp

những ép buộc và kiểm soát của một người với

một người khác Nó không chỉ là một hành động

tấn công về thể chất và thậm chí có thể không

liên quan đến thể chất Nó bao gồm việc sử

dụng lặp đi lặp lại một số phương thức như dọa

nạt, đe dọa, cướp đoạt về kinh tế, cô lập, bạo lực

về tâm lý, bạo lực về tình dục Một số hành vi

lạm dụng của thủ phạm làm tổn thương đến

nạn nhân cả về thể chất lẫn tinh thần Thủ

phạm cũng sử dụng những phương thức khác

bao gồm cả hành vi bạo lực về tinh thần Các

hành vi này có thể không gây ra thương tích về

thể chất nhưng lại gây ra tổn thương về tâm lý

cho nạn nhân

Theo Điều 2 Luật phòng, chống bạo lực gia

đình năm 2007, các hành vi bạo lực gia đình bao gồm:

- Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi

cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng;

- Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;

- Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quả nghiêm trọng;

- Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị,

em với nhau;

- Cưỡng ép quan hệ tình dục;

- Cưỡng ép tảo hôn; cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ;

- Chiếm đoạt, hủy hoại, đập phá hoặc có hành

vi khác cố ý làm hư hỏng tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình hoặc tài sản chung của các thành viên gia đình;

- Cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; kiểm soát thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc về tài chính;

- Có hành vi trái pháp luật buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở

Các hành vi này cũng được áp dụng đối với thành viên gia đình của vợ, chồng đã ly hôn hoặc nam, nữ không đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng

Trang 20

- Bạo lực về kinh tế/tài chính: Biểu hiện của

bạo lực kinh tế là một thành viên trong gia

đình dùng quyền lực để ép buộc các thành viên

khác, tạo sự lệ thuộc của họ về kinh tế, bao vây

kinh tế, kiểm soát tiền bạc…Ví dụ, không cho

người kia đi làm, kiểm soát chặt chẽ thu nhập

của gia đình, hạn chế tiếp cận với thu nhập của

gia đình,…

Câu hỏi 10: Những hành vi nào được cho

là hành vi bạo lực gia đình?

Trả lời:

Bạo lực gia đình thường là một tập hợp

những ép buộc và kiểm soát của một người với

một người khác Nó không chỉ là một hành động

tấn công về thể chất và thậm chí có thể không

liên quan đến thể chất Nó bao gồm việc sử

dụng lặp đi lặp lại một số phương thức như dọa

nạt, đe dọa, cướp đoạt về kinh tế, cô lập, bạo lực

về tâm lý, bạo lực về tình dục Một số hành vi

lạm dụng của thủ phạm làm tổn thương đến

nạn nhân cả về thể chất lẫn tinh thần Thủ

phạm cũng sử dụng những phương thức khác

bao gồm cả hành vi bạo lực về tinh thần Các

hành vi này có thể không gây ra thương tích về

thể chất nhưng lại gây ra tổn thương về tâm lý

cho nạn nhân

Theo Điều 2 Luật phòng, chống bạo lực gia

đình năm 2007, các hành vi bạo lực gia đình bao gồm:

- Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi

cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng;

- Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;

- Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quả nghiêm trọng;

- Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị,

em với nhau;

- Cưỡng ép quan hệ tình dục;

- Cưỡng ép tảo hôn; cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ;

- Chiếm đoạt, hủy hoại, đập phá hoặc có hành

vi khác cố ý làm hư hỏng tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình hoặc tài sản chung của các thành viên gia đình;

- Cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; kiểm soát thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc về tài chính;

- Có hành vi trái pháp luật buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở

Các hành vi này cũng được áp dụng đối với thành viên gia đình của vợ, chồng đã ly hôn hoặc nam, nữ không đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng

Trang 21

Câu hỏi 11: Nên và cần làm gì để tránh

bạo lực xảy ra trong gia đình?

Trả lời:

Không nên thách thức sự kiên nhẫn của người

đang nóng giận; đừng đẩy họ đến tình trạng “cả

giận mất khôn” Nhưng nếu người gây bạo lực

thật sự hung tợn thì nên nhờ đến sự can thiệp của

cộng đồng và pháp luật để bảo vệ cho mình

Trong khi chờ đợi sự can thiệp của pháp luật

thì bản thân người bị bạo lực “hãy tự cứu

mình” bằng giải pháp không chấp nhận sống

chung với kẻ bạo lực hoặc tìm sự giúp đỡ từ những

người xung quanh, họ hàng để nương náu

Là nạn nhân bạo lực gia đình không nên im

lặng, nín nhịn, cam chịu, mà cần lên tiếng để

nhận sự can thiệp hợp lý, hợp pháp từ cộng đồng,

chính quyền, đoàn thể tại địa phương

Câu hỏi 12: Nạn nhân bạo lực gia đình

là ai?

Trả lời:

Nạn nhân bạo lực gia đình là người đã hoặc

đang chịu một hoặc nhiều hành vi bạo lực (được

quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật phòng, chống

bạo lực gia đình năm 2007) do thành viên gia

đình gây ra Thành viên gia đình gồm: vợ/chồng;

ông, bà nội; ông, bà ngoại; bố mẹ đẻ; bố mẹ vợ,

bố mẹ chồng; bố mẹ nuôi, bố mẹ kế; con đẻ, con

nuôi, con của vợ, con của chồng, con dâu, con rể; cháu của ông bà nội, cháu của ông bà ngoại; anh, chị em cùng cha mẹ, cùng mẹ khác cha, cùng cha khác mẹ, anh em rể, chị em dâu của người cùng cha mẹ hoặc cùng cha khác mẹ, cùng

mẹ khác cha

Câu hỏi 13: Ở Việt Nam, việc phòng, chống bạo lực gia đình đối với phụ nữ thường gặp những khó khăn, thách thức chủ yếu nào? Trả lời:

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra một số khó khăn chủ yếu đối với phụ nữ (nếu là nạn nhân của bạo lực) như sau:

• Còn khá nhiều nam, nữ đều coi việc đàn ông chửi bới hoặc đánh vợ để phạt hoặc dạy vợ là có thể chấp nhận nếu người vợ xúc phạm chồng hoặc hành xử trái với ý chồng, trái với gia pháp nhà chồng hoặc các tiêu chuẩn xã hội

• Nhiều người quan niệm rằng đàn ông đánh

vợ là do những đặc điểm tự nhiên của nam giới như nóng nảy, thiếu kiên nhẫn hoặc say rượu

• Rất ít người nhận thấy bạo lực gia đình đối với phụ nữ bắt nguồn từ quan hệ bất bình đẳng và những định kiến giới

• Bạo lực gia đình thường được nhìn nhận như một “vấn đề gia đình” mà sự can thiệp của người ngoài chỉ là giải pháp cuối cùng

Trang 22

Câu hỏi 11: Nên và cần làm gì để tránh

bạo lực xảy ra trong gia đình?

Trả lời:

Không nên thách thức sự kiên nhẫn của người

đang nóng giận; đừng đẩy họ đến tình trạng “cả

giận mất khôn” Nhưng nếu người gây bạo lực

thật sự hung tợn thì nên nhờ đến sự can thiệp của

cộng đồng và pháp luật để bảo vệ cho mình

Trong khi chờ đợi sự can thiệp của pháp luật

thì bản thân người bị bạo lực “hãy tự cứu

mình” bằng giải pháp không chấp nhận sống

chung với kẻ bạo lực hoặc tìm sự giúp đỡ từ những

người xung quanh, họ hàng để nương náu

Là nạn nhân bạo lực gia đình không nên im

lặng, nín nhịn, cam chịu, mà cần lên tiếng để

nhận sự can thiệp hợp lý, hợp pháp từ cộng đồng,

chính quyền, đoàn thể tại địa phương

Câu hỏi 12: Nạn nhân bạo lực gia đình

là ai?

Trả lời:

Nạn nhân bạo lực gia đình là người đã hoặc

đang chịu một hoặc nhiều hành vi bạo lực (được

quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật phòng, chống

bạo lực gia đình năm 2007) do thành viên gia

đình gây ra Thành viên gia đình gồm: vợ/chồng;

ông, bà nội; ông, bà ngoại; bố mẹ đẻ; bố mẹ vợ,

bố mẹ chồng; bố mẹ nuôi, bố mẹ kế; con đẻ, con

nuôi, con của vợ, con của chồng, con dâu, con rể; cháu của ông bà nội, cháu của ông bà ngoại; anh, chị em cùng cha mẹ, cùng mẹ khác cha, cùng cha khác mẹ, anh em rể, chị em dâu của người cùng cha mẹ hoặc cùng cha khác mẹ, cùng

mẹ khác cha

Câu hỏi 13: Ở Việt Nam, việc phòng, chống bạo lực gia đình đối với phụ nữ thường gặp những khó khăn, thách thức chủ yếu nào? Trả lời:

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra một số khó khăn chủ yếu đối với phụ nữ (nếu là nạn nhân của bạo lực) như sau:

• Còn khá nhiều nam, nữ đều coi việc đàn ông chửi bới hoặc đánh vợ để phạt hoặc dạy vợ là có thể chấp nhận nếu người vợ xúc phạm chồng hoặc hành xử trái với ý chồng, trái với gia pháp nhà chồng hoặc các tiêu chuẩn xã hội

• Nhiều người quan niệm rằng đàn ông đánh

vợ là do những đặc điểm tự nhiên của nam giới như nóng nảy, thiếu kiên nhẫn hoặc say rượu

• Rất ít người nhận thấy bạo lực gia đình đối với phụ nữ bắt nguồn từ quan hệ bất bình đẳng và những định kiến giới

• Bạo lực gia đình thường được nhìn nhận như một “vấn đề gia đình” mà sự can thiệp của người ngoài chỉ là giải pháp cuối cùng

Trang 23

Câu hỏi 14: Nạn nhân bạo lực gia đình có

những quyền và nghĩa vụ gì?

Trả lời:

Theo Điều 5 Luật phòng, chống bạo lực gia

đình năm 2007, nạn nhân bạo lực gia đình có

những quyền và nghĩa vụ sau:

- Các quyền của nạn nhân bạo lực gia đình:

+ Yêu cầu cơ quan, tổ chức, người có thẩm

quyền bảo vệ sức khỏe, tính mạng, nhân phẩm,

quyền và lợi ích hợp pháp khác của mình

+ Yêu cầu cơ quan, người có thẩm quyền áp

dụng biện pháp ngăn chặn, bảo vệ, cấm tiếp xúc

theo quy định của pháp luật

+ Được cung cấp dịch vụ y tế, tư vấn tâm lý,

pháp luật

+ Được bố trí nơi tạm lánh, được giữ bí mật về

nơi tạm lánh và thông tin khác theo quy định của

pháp luật

+ Các quyền khác theo quy định của pháp luật

- Nạn nhân bạo lực gia đình có nghĩa vụ cung

cấp thông tin liên quan đến bạo lực gia đình cho

các cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền khi có

yêu cầu

Câu hỏi 15: Người có hành vi bạo lực gia

đình có nghĩa vụ gì?

Trả lời:

Người có hành vi bạo lực gia đình là người đã

gây ra những tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại cho thành viên khác trong gia đình

Điều 4 Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 quy định nghĩa vụ của người có hành vi bạo lực gia đình như sau:

- Tôn trọng sự can thiệp hợp pháp của cộng đồng; chấm dứt ngay hành vi bạo lực

- Chấp hành quyết định của cơ quan, tổ chức

có thẩm quyền

- Kịp thời đưa nạn nhân đi cấp cứu, điều trị; chăm sóc nạn nhân bạo lực gia đình, trừ trường hợp nạn nhân từ chối

- Bồi thường thiệt hại cho nạn nhân bạo lực gia đình khi có yêu cầu và theo quy định của pháp luật

Câu hỏi 16: Nguyên nhân nào dẫn đến bạo lực gia đình?

Trả lời:

Trên thực tế có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo lực gia đình, nhưng tựu trung lại, có một số nguyên nhân cơ bản sau:

- Bất bình đẳng giới là nguyên nhân gốc rễ gây

ra bạo lực trong gia đình Ở hầu hết các xã hội, trong gia đình, người phụ nữ có vị thế và quyền lực không ngang bằng với nam giới, không có quyền tham gia vào các quyết định trong gia đình,

khiến họ dễ bị bạo lực do nam giới gây ra

- Khó khăn về kinh tế cũng là một trong những yếu tố có nguy cơ dẫn đến bạo lực gia đình

Trang 24

Câu hỏi 14: Nạn nhân bạo lực gia đình có

những quyền và nghĩa vụ gì?

Trả lời:

Theo Điều 5 Luật phòng, chống bạo lực gia

đình năm 2007, nạn nhân bạo lực gia đình có

những quyền và nghĩa vụ sau:

- Các quyền của nạn nhân bạo lực gia đình:

+ Yêu cầu cơ quan, tổ chức, người có thẩm

quyền bảo vệ sức khỏe, tính mạng, nhân phẩm,

quyền và lợi ích hợp pháp khác của mình

+ Yêu cầu cơ quan, người có thẩm quyền áp

dụng biện pháp ngăn chặn, bảo vệ, cấm tiếp xúc

theo quy định của pháp luật

+ Được cung cấp dịch vụ y tế, tư vấn tâm lý,

pháp luật

+ Được bố trí nơi tạm lánh, được giữ bí mật về

nơi tạm lánh và thông tin khác theo quy định của

pháp luật

+ Các quyền khác theo quy định của pháp luật

- Nạn nhân bạo lực gia đình có nghĩa vụ cung

cấp thông tin liên quan đến bạo lực gia đình cho

các cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền khi có

yêu cầu

Câu hỏi 15: Người có hành vi bạo lực gia

đình có nghĩa vụ gì?

Trả lời:

Người có hành vi bạo lực gia đình là người đã

gây ra những tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại cho thành viên khác trong gia đình

Điều 4 Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 quy định nghĩa vụ của người có hành vi bạo lực gia đình như sau:

- Tôn trọng sự can thiệp hợp pháp của cộng đồng; chấm dứt ngay hành vi bạo lực

- Chấp hành quyết định của cơ quan, tổ chức

có thẩm quyền

- Kịp thời đưa nạn nhân đi cấp cứu, điều trị; chăm sóc nạn nhân bạo lực gia đình, trừ trường hợp nạn nhân từ chối

- Bồi thường thiệt hại cho nạn nhân bạo lực gia đình khi có yêu cầu và theo quy định của pháp luật

Câu hỏi 16: Nguyên nhân nào dẫn đến bạo lực gia đình?

Trả lời:

Trên thực tế có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo lực gia đình, nhưng tựu trung lại, có một số nguyên nhân cơ bản sau:

- Bất bình đẳng giới là nguyên nhân gốc rễ gây

ra bạo lực trong gia đình Ở hầu hết các xã hội, trong gia đình, người phụ nữ có vị thế và quyền lực không ngang bằng với nam giới, không có quyền tham gia vào các quyết định trong gia đình,

khiến họ dễ bị bạo lực do nam giới gây ra

- Khó khăn về kinh tế cũng là một trong những yếu tố có nguy cơ dẫn đến bạo lực gia đình

Trang 25

(Vì khó khăn về kinh tế thường tạo ra các áp lực

căng thẳng dễ dẫn tới các mâu thuẫn, tranh chấp

nếu không biết cách xử lý phù hợp có thể gây nên

bạo lực gia đình Tuy nhiên, không phải cứ có khó

khăn về kinh tế là nhất thiết phải có bạo lực gia

đình Thực tế cho thấy nhiều gia đình có mức

sống, thu nhập thấp nhưng gia đình vẫn hòa

thuận và ngược lại có những gia đình khá giả

nhưng bạo lực gia đình vẫn xảy ra)

- Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về

phòng, chống bạo lực gia đình còn hạn chế dẫn

đến tình trạng hiểu biết pháp luật của người dân

còn thấp

- Trình độ nhận thức và sự hiểu biết về pháp

luật trong một bộ phận người dân còn thấp khiến

bạo lực gia đình vẫn tiếp tục xảy ra Ví dụ, nhiều

người vẫn cho rằng các hành vi bạo lực gia đình

không vi phạm pháp luật Họ tự cho mình quyền

được dạy bảo vợ con, người khác không có quyền

can thiệp vì đó là chuyện nội bộ gia đình

- Tệ nạn xã hội cũng là những yếu tố nguy cơ

dẫn tới bạo lực gia đình Ví dụ như rượu chè, cờ

bạc, nghiện hút, mại dâm,…

- Sự quan tâm của cộng đồng tới công tác

phòng, chống bạo lực gia đình chưa được đầy đủ

Cộng đồng và các gia đình vẫn coi bạo lực gia đình

là vấn đề riêng tư trong mỗi gia đình và người

ngoài không nên can thiệp

Câu hỏi 17: Bạo lực gia đình gây ra những hậu quả như thế nào?

Trả lời:

Bạo lực gia đình có thể ảnh hưởng vô cùng to lớn đến nạn nhân, gia đình và xã hội Các nạn nhân có thể bị tổn hại về thể chất, tinh thần và tài chính Bạo lực còn đe dọa sự bền vững của gia đình và ảnh hưởng tiêu cực đến tất cả các thành viên gia đình, kể cả những trẻ em phải chứng kiến bạo lực và lớn lên trong một môi trường xung đột, không hạnh phúc Bạo lực gia đình ảnh hưởng tiêu cực đến sự an toàn, sức khỏe và trật tự xã hội, ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế bởi chi phí y tế, nghỉ ốm và giảm năng suất lao động của nạn nhân Cụ thể như sau:

Hậu quả

Đối với nạn nhân bạo lực gia đình

- Ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, sức khỏe tâm thần và cuộc sống bình thường của nạn nhân;

- Bạo lực càng tiếp diễn lâu ngày thì càng có nguy cơ xảy ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn;

- Bạo lực có thể dẫn đến tử vong;

- Nạn nhân có thể gặp khó khăn trong việc đưa ra chứng cứ hoặc tố giác người gây bạo lực vì tính phức tạp của bạo lực gia đình

Trang 26

(Vì khó khăn về kinh tế thường tạo ra các áp lực

căng thẳng dễ dẫn tới các mâu thuẫn, tranh chấp

nếu không biết cách xử lý phù hợp có thể gây nên

bạo lực gia đình Tuy nhiên, không phải cứ có khó

khăn về kinh tế là nhất thiết phải có bạo lực gia

đình Thực tế cho thấy nhiều gia đình có mức

sống, thu nhập thấp nhưng gia đình vẫn hòa

thuận và ngược lại có những gia đình khá giả

nhưng bạo lực gia đình vẫn xảy ra)

- Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về

phòng, chống bạo lực gia đình còn hạn chế dẫn

đến tình trạng hiểu biết pháp luật của người dân

còn thấp

- Trình độ nhận thức và sự hiểu biết về pháp

luật trong một bộ phận người dân còn thấp khiến

bạo lực gia đình vẫn tiếp tục xảy ra Ví dụ, nhiều

người vẫn cho rằng các hành vi bạo lực gia đình

không vi phạm pháp luật Họ tự cho mình quyền

được dạy bảo vợ con, người khác không có quyền

can thiệp vì đó là chuyện nội bộ gia đình

- Tệ nạn xã hội cũng là những yếu tố nguy cơ

dẫn tới bạo lực gia đình Ví dụ như rượu chè, cờ

bạc, nghiện hút, mại dâm,…

- Sự quan tâm của cộng đồng tới công tác

phòng, chống bạo lực gia đình chưa được đầy đủ

Cộng đồng và các gia đình vẫn coi bạo lực gia đình

là vấn đề riêng tư trong mỗi gia đình và người

ngoài không nên can thiệp

Câu hỏi 17: Bạo lực gia đình gây ra những hậu quả như thế nào?

Trả lời:

Bạo lực gia đình có thể ảnh hưởng vô cùng to lớn đến nạn nhân, gia đình và xã hội Các nạn nhân có thể bị tổn hại về thể chất, tinh thần và tài chính Bạo lực còn đe dọa sự bền vững của gia đình và ảnh hưởng tiêu cực đến tất cả các thành viên gia đình, kể cả những trẻ em phải chứng kiến bạo lực và lớn lên trong một môi trường xung đột, không hạnh phúc Bạo lực gia đình ảnh hưởng tiêu cực đến sự an toàn, sức khỏe và trật tự xã hội, ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế bởi chi phí y tế, nghỉ ốm và giảm năng suất lao động của nạn nhân Cụ thể như sau:

Hậu quả

Đối với nạn nhân bạo lực gia đình

- Ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, sức khỏe tâm thần và cuộc sống bình thường của nạn nhân;

- Bạo lực càng tiếp diễn lâu ngày thì càng có nguy cơ xảy ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn;

- Bạo lực có thể dẫn đến tử vong;

- Nạn nhân có thể gặp khó khăn trong việc đưa ra chứng cứ hoặc tố giác người gây bạo lực vì tính phức tạp của bạo lực gia đình

Trang 27

Đối với gia

đình

- Gánh nặng tài chính cho gia đình;

- Tổn hại đến mối quan hệ gia đình;

- Làm giảm khả năng lao động của người phụ nữ;

- Ảnh hưởng đến trẻ em khi phải chứng kiến bạo lực;

- Làm giảm chất lượng sống của phụ nữ và trẻ em

Đối với người

gây bạo lực

- Chịu phạt hành chính hoặc xử lý hình sự;

- Mất uy tín với cộng đồng;…

Câu hỏi 18: Ý nghĩa của việc phòng, chống

bạo lực gia đình?

Trả lời:

Với những hậu quả nêu trên, việc phòng,

chống bạo lực gia đình có ý nghĩa quan trọng

trong việc bảo đảm quyền con người, tính mạng,

sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của các thành

viên gia đình; bảo đảm sự phát triển lành mạnh của trẻ em; bảo đảm cho hạnh phúc, bình yên trong mỗi gia đình cũng như bảo đảm trật tự, an toàn xã hội

Việc phòng, chống bạo lực gia đình trước hết

là nhằm ngăn chặn kịp thời hành vi bạo lực hoặc nguy cơ gây ra hành vi bạo lực gia đình, bảo vệ kịp thời quyền và lợi ích hợp pháp của tất cả các chủ thể, đặc biệt là nạn nhân của bạo lực gia đình Không chỉ đem lại sự an toàn tạm thời cho

họ mà việc hiểu biết những quy định về vấn đề này, nhận thức được tác động xấu của hành vi này tới những người xung quanh, đặc biệt là với trẻ em còn giúp họ nâng cao khả năng tự bảo vệ bản thân và gia đình Với trẻ em là nạn nhân của bạo lực gia đình, là thành viên của gia đình có hành vi bạo lực gia đình thì việc phòng, chống bạo lực gia đình là một cách để bảo đảm quyền trẻ em, bảo đảm cho các em có một môi trường tốt cho sự phát triển nhân cách Với những chủ thể gây ra bạo lực gia đình, việc được thông tin

về hậu quả của bạo lực gia đình, về quyền và nghĩa vụ của các thành viên gia đình, về những trách nhiệm phải gánh chịu vì hành vi bạo lực của mình,… có tác động rất lớn trong giáo dục, răn đe thậm chí là cải tạo làm thay đổi nhận thức của họ

Việc phòng, chống bạo lực gia đình sẽ nâng

Trang 28

Đối với gia

đình

- Gánh nặng tài chính cho gia đình;

- Tổn hại đến mối quan hệ gia đình;

- Làm giảm khả năng lao động của người phụ nữ;

- Ảnh hưởng đến trẻ em khi phải chứng kiến bạo lực;

- Làm giảm chất lượng sống của phụ nữ và trẻ em

càng nghiêm trọng hơn

Đối với người

gây bạo lực

- Chịu phạt hành chính hoặc xử lý hình sự;

- Mất uy tín với cộng đồng;…

Câu hỏi 18: Ý nghĩa của việc phòng, chống

bạo lực gia đình?

Trả lời:

Với những hậu quả nêu trên, việc phòng,

chống bạo lực gia đình có ý nghĩa quan trọng

trong việc bảo đảm quyền con người, tính mạng,

sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của các thành

viên gia đình; bảo đảm sự phát triển lành mạnh của trẻ em; bảo đảm cho hạnh phúc, bình yên trong mỗi gia đình cũng như bảo đảm trật tự, an toàn xã hội

Việc phòng, chống bạo lực gia đình trước hết

là nhằm ngăn chặn kịp thời hành vi bạo lực hoặc nguy cơ gây ra hành vi bạo lực gia đình, bảo vệ kịp thời quyền và lợi ích hợp pháp của tất cả các chủ thể, đặc biệt là nạn nhân của bạo lực gia đình Không chỉ đem lại sự an toàn tạm thời cho

họ mà việc hiểu biết những quy định về vấn đề này, nhận thức được tác động xấu của hành vi này tới những người xung quanh, đặc biệt là với trẻ em còn giúp họ nâng cao khả năng tự bảo vệ bản thân và gia đình Với trẻ em là nạn nhân của bạo lực gia đình, là thành viên của gia đình có hành vi bạo lực gia đình thì việc phòng, chống bạo lực gia đình là một cách để bảo đảm quyền trẻ em, bảo đảm cho các em có một môi trường tốt cho sự phát triển nhân cách Với những chủ thể gây ra bạo lực gia đình, việc được thông tin

về hậu quả của bạo lực gia đình, về quyền và nghĩa vụ của các thành viên gia đình, về những trách nhiệm phải gánh chịu vì hành vi bạo lực của mình,… có tác động rất lớn trong giáo dục, răn đe thậm chí là cải tạo làm thay đổi nhận thức của họ

Việc phòng, chống bạo lực gia đình sẽ nâng

Trang 29

cao ý thức bảo vệ gia đình cho các thành viên,

góp phần bảo đảm cho một gia đình dân chủ,

hòa thuận, hạnh phúc, bền vững Bắt đầu bằng

việc nhận ra hậu quả của hành vi bạo lực,

những quyền và nghĩa vụ của mình với hành vi

bạo lực trong gia đình, mỗi thành viên gia đình

sẽ có ý thức sâu sắc hơn việc cần phải tôn trọng

lẫn nhau, cần có những sự quan tâm đúng cách

tới nhau, cần có những ứng xử hợp lý khi nảy

sinh tranh chấp Từ đó, họ cũng sẽ hiểu và

trân trọng hơn gia đình và những người thân

của mình

Phòng, chống bạo lực gia đình không phải là

trách nhiệm của riêng ai mà là trách nhiệm của

toàn xã hội: các cá nhân, gia đình, các tổ chức xã

hội và nhà nước Việc thực hiện các quy định về

phòng, chống bạo lực gia đình sẽ góp phần nâng

cao trách nhiệm của mỗi cá nhân với cộng đồng,

góp phần xóa bỏ quan niệm “đèn nhà ai nhà nấy

rạng”, sự thiếu quan tâm tới hành vi bạo lực gia

đình cũng như thái độ thờ ơ với nạn nhân của

bạo lực gia đình Từ đó, nhận thức của mỗi người

về gia đình, về vai trò của từng thành viên trong

gia đình, đặc biệt là vai trò của người phụ nữ

được nâng lên Đây là yếu tố quan trọng góp

phần bảo đảm bình đẳng giới thực chất trong gia

đình và xã hội cũng như bảo đảm một xã hội dân

- Kết hợp và thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng, chống bạo lực gia đình, lấy phòng ngừa là chính, chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục

về gia đình, tư vấn, hoà giải phù hợp với truyền thống văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

- Hành vi bạo lực gia đình được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật

- Nạn nhân bạo lực gia đình được bảo vệ, giúp

đỡ kịp thời phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của

họ và điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước; ưu tiên bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và phụ nữ

- Phát huy vai trò, trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cộng đồng, cơ quan, tổ chức trong phòng, chống bạo lực gia đình

Câu hỏi 20: Nguyên tắc “kết hợp và thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng, chống bạo lực gia đình, lấy phòng ngừa là chính, chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục về

Trang 30

cao ý thức bảo vệ gia đình cho các thành viên,

góp phần bảo đảm cho một gia đình dân chủ,

hòa thuận, hạnh phúc, bền vững Bắt đầu bằng

việc nhận ra hậu quả của hành vi bạo lực,

những quyền và nghĩa vụ của mình với hành vi

bạo lực trong gia đình, mỗi thành viên gia đình

sẽ có ý thức sâu sắc hơn việc cần phải tôn trọng

lẫn nhau, cần có những sự quan tâm đúng cách

tới nhau, cần có những ứng xử hợp lý khi nảy

sinh tranh chấp Từ đó, họ cũng sẽ hiểu và

trân trọng hơn gia đình và những người thân

của mình

Phòng, chống bạo lực gia đình không phải là

trách nhiệm của riêng ai mà là trách nhiệm của

toàn xã hội: các cá nhân, gia đình, các tổ chức xã

hội và nhà nước Việc thực hiện các quy định về

phòng, chống bạo lực gia đình sẽ góp phần nâng

cao trách nhiệm của mỗi cá nhân với cộng đồng,

góp phần xóa bỏ quan niệm “đèn nhà ai nhà nấy

rạng”, sự thiếu quan tâm tới hành vi bạo lực gia

đình cũng như thái độ thờ ơ với nạn nhân của

bạo lực gia đình Từ đó, nhận thức của mỗi người

về gia đình, về vai trò của từng thành viên trong

gia đình, đặc biệt là vai trò của người phụ nữ

được nâng lên Đây là yếu tố quan trọng góp

phần bảo đảm bình đẳng giới thực chất trong gia

đình và xã hội cũng như bảo đảm một xã hội dân

- Kết hợp và thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng, chống bạo lực gia đình, lấy phòng ngừa là chính, chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục

về gia đình, tư vấn, hoà giải phù hợp với truyền thống văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

- Hành vi bạo lực gia đình được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật

- Nạn nhân bạo lực gia đình được bảo vệ, giúp

đỡ kịp thời phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của

họ và điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước; ưu tiên bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và phụ nữ

- Phát huy vai trò, trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cộng đồng, cơ quan, tổ chức trong phòng, chống bạo lực gia đình

Câu hỏi 20: Nguyên tắc “kết hợp và thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng, chống bạo lực gia đình, lấy phòng ngừa là chính, chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục về

Trang 31

gia đình, tư vấn, hòa giải phù hợp với truyền

thống văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp

của dân tộc Việt Nam” trong phòng, chống

bạo lực gia đình là như thế nào?

Trả lời:

Đây là nguyên tắc chủ đạo trong phòng,

chống bạo lực gia đình bởi nhiều lý do Xuất phát

từ thực tế quan hệ trong gia đình mang tính

khép kín, với các thành viên gia đình cũng như

những người xung quanh, việc trong gia đình thì

người ngoài ít có cơ hội xen vào.Vì thế những vụ

bạo lực gia đình thường khó phát hiện, khi bị

phát hiện cũng khó xử lý bởi tâm lý e ngại của

nạn nhân và cả những người biết chuyện, và

thậm chí nếu xử lý rồi thì khả năng tái diễn cũng

rất cao vì để tìm ra biện pháp ngăn chặn phù

hợp là không dễ Các quy định pháp luật khó

vươn tới từng gia đình, bởi nhận thức của người

dân về vấn đề này còn hạn chế, sự can thiệp thô

bạo của pháp luật có thể dẫn tới phá hoại các mối

quan hệ các thành viên gia đình Chính vì vậy,

công tác tuyên truyền, giáo dục về gia đình, tư

vấn, hòa giải trong vấn đề này là rất quan trọng,

góp phần định hướng hành vi của mỗi người: nạn

nhân được trang bị kiến thức để tự bảo vệ; người

có thể có hành vi bạo lực có thể nhận thức được

tính chất, hậu quả của hành vi để tự kiềm chế

tốt hơn; những người xung quanh biết được trách

nhiệm tham gia phòng, chống bạo lực gia đình và

có ứng xử phù hợp

Việc tuyên truyền giáo dục nếu kết hợp với truyền thống văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc thì sẽ càng được phát huy tốt hơn nữa, bởi vì người Việt Nam nói chung chịu tác động khá lớn từ những tư tưởng này Đặc biệt, ở những quan niệm “phép vua thua lệ làng”, trình

độ dân trí thấp thì việc giáo dục người dân thông qua các phong tục, tập quán mới có thể phát huy hiệu quả lớn nhất

Câu hỏi 21: Tại sao cần thực hiện nguyên tắc “Hành vi bạo lực gia đình được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật” trong phòng, chống bạo lực gia đình?

Trả lời:

Đây là một trong những nguyên tắc chung của pháp luật Riêng trong lĩnh vực bạo lực gia đình, việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi càng có ý nghĩa quan trọng, nếu không thì có thể trở thành “thói quen”, được chấp nhận với cả nạn nhân, người vi phạm và người xung quanh

Bên cạnh đó, hành vi bạo lực càng kéo dài thì càng gây ra nhiều tổn thương cho nạn nhân, tổn thương tới mối quan hệ gia đình Điều này sẽ được

Trang 32

gia đình, tư vấn, hòa giải phù hợp với truyền

thống văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp

của dân tộc Việt Nam” trong phòng, chống

bạo lực gia đình là như thế nào?

Trả lời:

Đây là nguyên tắc chủ đạo trong phòng,

chống bạo lực gia đình bởi nhiều lý do Xuất phát

từ thực tế quan hệ trong gia đình mang tính

khép kín, với các thành viên gia đình cũng như

những người xung quanh, việc trong gia đình thì

người ngoài ít có cơ hội xen vào.Vì thế những vụ

bạo lực gia đình thường khó phát hiện, khi bị

phát hiện cũng khó xử lý bởi tâm lý e ngại của

nạn nhân và cả những người biết chuyện, và

thậm chí nếu xử lý rồi thì khả năng tái diễn cũng

rất cao vì để tìm ra biện pháp ngăn chặn phù

hợp là không dễ Các quy định pháp luật khó

vươn tới từng gia đình, bởi nhận thức của người

dân về vấn đề này còn hạn chế, sự can thiệp thô

bạo của pháp luật có thể dẫn tới phá hoại các mối

quan hệ các thành viên gia đình Chính vì vậy,

công tác tuyên truyền, giáo dục về gia đình, tư

vấn, hòa giải trong vấn đề này là rất quan trọng,

góp phần định hướng hành vi của mỗi người: nạn

nhân được trang bị kiến thức để tự bảo vệ; người

có thể có hành vi bạo lực có thể nhận thức được

tính chất, hậu quả của hành vi để tự kiềm chế

tốt hơn; những người xung quanh biết được trách

nhiệm tham gia phòng, chống bạo lực gia đình và

có ứng xử phù hợp

Việc tuyên truyền giáo dục nếu kết hợp với truyền thống văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc thì sẽ càng được phát huy tốt hơn nữa, bởi vì người Việt Nam nói chung chịu tác động khá lớn từ những tư tưởng này Đặc biệt, ở những quan niệm “phép vua thua lệ làng”, trình

độ dân trí thấp thì việc giáo dục người dân thông qua các phong tục, tập quán mới có thể phát huy hiệu quả lớn nhất

Câu hỏi 21: Tại sao cần thực hiện nguyên tắc “Hành vi bạo lực gia đình được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật” trong phòng, chống bạo lực gia đình?

Trả lời:

Đây là một trong những nguyên tắc chung của pháp luật Riêng trong lĩnh vực bạo lực gia đình, việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi càng có ý nghĩa quan trọng, nếu không thì có thể trở thành “thói quen”, được chấp nhận với cả nạn nhân, người vi phạm và người xung quanh

Bên cạnh đó, hành vi bạo lực càng kéo dài thì càng gây ra nhiều tổn thương cho nạn nhân, tổn thương tới mối quan hệ gia đình Điều này sẽ được

Trang 33

hạn chế rất nhiều nếu hành vi bị phát hiện và xử

lý kịp thời

Câu hỏi 22: Nguyên tắc “Nạn nhân bạo

lực gia đình được bảo vệ, giúp đỡ kịp thời

phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của họ và

điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước; ưu

tiên bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ

em, người cao tuổi, người khuyết tật và phụ

nữ” trong phòng, chống bạo lực gia đình

được hiểu như thế nào?

Trả lời:

Giúp đỡ nạn nhân, bảo vệ quyền và lợi ích của

họ là điều cần thiết và được pháp luật ghi nhận

như một nguyên tắc quan trọng, mọi người đều

phải tuân theo Những vấn đề về gia đình, trong

đó có bạo lực gia đình thường không nhận được sự

quan tâm sâu sắc và đúng đắn của những người

xung quanh, bởi vì họ coi đấy là chuyện riêng,

chuyện nội bộ của mỗi nhà Từ đó, việc giúp đỡ

nạn nhân trở nên hạn chế, nhất là khi họ còn lo

sợ sự trả thù của người có hành vi bạo lực Ngoài

ra việc giúp đỡ nạn nhân như thế nào, bằng

những phương tiện gì cũng gây cho họ những lúng

túng nhất định, do đó pháp luật cho phép họ tùy

khả năng, tình hình mà đưa ra những xử sự phù

hợp nhất, ưu tiên những đối tượng dễ bị tổn

thương như trẻ em, phụ nữ, người cao tuổi…

Câu hỏi 23: Nguyên tắc “Phát huy vai trò, trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cộng đồng, cơ quan, tổ chức trong phòng, chống bạo lực gia đình” được hiểu như thế nào? Trả lời:

Bạo lực gia đình từ lâu đã không còn là vấn đề của mỗi gia đình mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất ổn định xã hội; do đó việc phòng, chống bạo lực gia đình là trách nhiệm chung của cộng đồng chứ không phải chỉ là của nhà nước và những người có liên quan Bên cạnh đó, công tác phòng, chống bạo lực gia đình vốn gặp nhiều khó khăn khi triển khai trên thực tế, nên rất cần sự quan tâm phối hợp của tất cả các thành viên trong xã hội Việc quy định nguyên tắc này một lần nữa khẳng định tầm quan trọng cũng như sự cần thiết của việc phát huy vai trò, trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cộng đồng, cơ quan, tổ chức trong phòng, chống bạo lực gia đình

Câu hỏi 24: Phương pháp giải quyết đa diện đối với bạo lực gia đình được hiểu như thế nào?

Trả lời:

Bạo lực gia đình là hành vi hình thành trong cuộc sống, trong đó sự áp bức thể chất và tâm lý được dùng để xác lập và duy trì sự kiểm soát đối với bạn tình/vợ chồng Đây thường là một dạng

Trang 34

hạn chế rất nhiều nếu hành vi bị phát hiện và xử

lý kịp thời

Câu hỏi 22: Nguyên tắc “Nạn nhân bạo

lực gia đình được bảo vệ, giúp đỡ kịp thời

phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của họ và

điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước; ưu

tiên bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ

em, người cao tuổi, người khuyết tật và phụ

nữ” trong phòng, chống bạo lực gia đình

được hiểu như thế nào?

Trả lời:

Giúp đỡ nạn nhân, bảo vệ quyền và lợi ích của

họ là điều cần thiết và được pháp luật ghi nhận

như một nguyên tắc quan trọng, mọi người đều

phải tuân theo Những vấn đề về gia đình, trong

đó có bạo lực gia đình thường không nhận được sự

quan tâm sâu sắc và đúng đắn của những người

xung quanh, bởi vì họ coi đấy là chuyện riêng,

chuyện nội bộ của mỗi nhà Từ đó, việc giúp đỡ

nạn nhân trở nên hạn chế, nhất là khi họ còn lo

sợ sự trả thù của người có hành vi bạo lực Ngoài

ra việc giúp đỡ nạn nhân như thế nào, bằng

những phương tiện gì cũng gây cho họ những lúng

túng nhất định, do đó pháp luật cho phép họ tùy

khả năng, tình hình mà đưa ra những xử sự phù

hợp nhất, ưu tiên những đối tượng dễ bị tổn

thương như trẻ em, phụ nữ, người cao tuổi…

Câu hỏi 23: Nguyên tắc “Phát huy vai trò, trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cộng đồng, cơ quan, tổ chức trong phòng, chống bạo lực gia đình” được hiểu như thế nào? Trả lời:

Bạo lực gia đình từ lâu đã không còn là vấn đề của mỗi gia đình mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất ổn định xã hội; do đó việc phòng, chống bạo lực gia đình là trách nhiệm chung của cộng đồng chứ không phải chỉ là của nhà nước và những người có liên quan Bên cạnh đó, công tác phòng, chống bạo lực gia đình vốn gặp nhiều khó khăn khi triển khai trên thực tế, nên rất cần sự quan tâm phối hợp của tất cả các thành viên trong xã hội Việc quy định nguyên tắc này một lần nữa khẳng định tầm quan trọng cũng như sự cần thiết của việc phát huy vai trò, trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cộng đồng, cơ quan, tổ chức trong phòng, chống bạo lực gia đình

Câu hỏi 24: Phương pháp giải quyết đa diện đối với bạo lực gia đình được hiểu như thế nào?

Trả lời:

Bạo lực gia đình là hành vi hình thành trong cuộc sống, trong đó sự áp bức thể chất và tâm lý được dùng để xác lập và duy trì sự kiểm soát đối với bạn tình/vợ chồng Đây thường là một dạng

Trang 35

hành vi theo chu kỳ, ngày càng leo thang về mức

độ nghiêm trọng, đe dọa cuộc sống và sự bình yên

của nạn nhân và con cái Bạo lực gia đình cần

được xem xét nghiêm túc và cần được Nhà nước

xử lý một cách quyết liệt

Phương pháp giải quyết đa diện được hiểu là

việc giải quyết vấn đề bạo lực gia đình cần có sự

thống nhất quản lý nhà nước về phòng chống bạo

lực gia đình Điều này đòi hỏi phải có một phương

pháp tiếp cận toàn diện, đa chiều và có sự phối

hợp tốt, bao gồm cả việc xây dựng một nền văn

hóa không dung thứ cho bạo lực đối với phụ nữ

dưới bất kỳ hình thức nào Tất cả các cơ quan liên

quan của Chính phủ và các tổ chức xã hội đều

phải tham gia phòng, chống bạo lực gia đình, bao

gồm cả chính quyền địa phương, các ngành y tế,

xã hội, giáo dục, tư pháp, cơ quan hành pháp, các

tổ chức xã hội và các cơ quan thông tin đại chúng

Như đã đề cập, bạo lực gia đình đối với phụ nữ

gắn chặt và được củng cố bởi những giá trị xã hội

cũ, những khuôn mẫu và thói quen văn hóa

Những nhà chuyên môn trong các cơ quan chính

phủ và các ban ngành khác nhau cũng không

miễn nhiễm với các giá trị đó và vì vậy, không

phải lúc nào cũng nhìn nhận bạo lực gia đình một

cách nghiêm khắc như với các loại bạo lực khác

Phòng, chống bạo lực gia đình đòi hỏi những thay

đổi dài hạn đối với những thái độ, quan điểm văn

hóa truyền thống về bình đẳng giới và vai trò giới

Câu hỏi 25: Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 quy định những biện pháp gì

để phòng ngừa bạo lực gia đình?

Trả lời:

Chương II Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 quy định những biện pháp sau để phòng ngừa bạo lực gia đình:

- Thông tin, tuyên truyền về phòng, chống bạo

lực gia đình;

- Hòa giải mâu thuẫn, tranh chấp giữa các

thành viên gia đình;

- Tư vấn, góp ý, phê bình trong cộng đồng dân

cư về phòng, chống bạo lực gia đình

Câu hỏi 26: Thông tin, tuyên truyền về phòng, chống bạo lực gia đình nhằm mục đích gì?

Trả lời:

Theo khoản 1 Điều 9 Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007, mục đích của thông tin, tuyên truyền về phòng, chống bạo lực gia đình nhằm:

- Thay đổi nhận thức, hành vi về bạo lực gia đình;

- Góp phần tiến tới xóa bỏ bạo lực gia đình;

- Nâng cao tinh thần, trách nhiệm của mọi người trong việc bảo vệ hạnh phúc gia đình;

- Nâng cao nhận thức về truyền thống tốt đẹp của con người, gia đình Việt Nam

Trang 36

hành vi theo chu kỳ, ngày càng leo thang về mức

độ nghiêm trọng, đe dọa cuộc sống và sự bình yên

của nạn nhân và con cái Bạo lực gia đình cần

được xem xét nghiêm túc và cần được Nhà nước

xử lý một cách quyết liệt

Phương pháp giải quyết đa diện được hiểu là

việc giải quyết vấn đề bạo lực gia đình cần có sự

thống nhất quản lý nhà nước về phòng chống bạo

lực gia đình Điều này đòi hỏi phải có một phương

pháp tiếp cận toàn diện, đa chiều và có sự phối

hợp tốt, bao gồm cả việc xây dựng một nền văn

hóa không dung thứ cho bạo lực đối với phụ nữ

dưới bất kỳ hình thức nào Tất cả các cơ quan liên

quan của Chính phủ và các tổ chức xã hội đều

phải tham gia phòng, chống bạo lực gia đình, bao

gồm cả chính quyền địa phương, các ngành y tế,

xã hội, giáo dục, tư pháp, cơ quan hành pháp, các

tổ chức xã hội và các cơ quan thông tin đại chúng

Như đã đề cập, bạo lực gia đình đối với phụ nữ

gắn chặt và được củng cố bởi những giá trị xã hội

cũ, những khuôn mẫu và thói quen văn hóa

Những nhà chuyên môn trong các cơ quan chính

phủ và các ban ngành khác nhau cũng không

miễn nhiễm với các giá trị đó và vì vậy, không

phải lúc nào cũng nhìn nhận bạo lực gia đình một

cách nghiêm khắc như với các loại bạo lực khác

Phòng, chống bạo lực gia đình đòi hỏi những thay

đổi dài hạn đối với những thái độ, quan điểm văn

hóa truyền thống về bình đẳng giới và vai trò giới

Câu hỏi 25: Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 quy định những biện pháp gì

để phòng ngừa bạo lực gia đình?

Trả lời:

Chương II Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007 quy định những biện pháp sau để phòng ngừa bạo lực gia đình:

- Thông tin, tuyên truyền về phòng, chống bạo

lực gia đình;

- Hòa giải mâu thuẫn, tranh chấp giữa các

thành viên gia đình;

- Tư vấn, góp ý, phê bình trong cộng đồng dân

cư về phòng, chống bạo lực gia đình

Câu hỏi 26: Thông tin, tuyên truyền về phòng, chống bạo lực gia đình nhằm mục đích gì?

Trả lời:

Theo khoản 1 Điều 9 Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007, mục đích của thông tin, tuyên truyền về phòng, chống bạo lực gia đình nhằm:

- Thay đổi nhận thức, hành vi về bạo lực gia đình;

- Góp phần tiến tới xóa bỏ bạo lực gia đình;

- Nâng cao tinh thần, trách nhiệm của mọi người trong việc bảo vệ hạnh phúc gia đình;

- Nâng cao nhận thức về truyền thống tốt đẹp của con người, gia đình Việt Nam

Trang 37

Câu hỏi 27: Thông tin, tuyên truyền về

phòng, chống bạo lực gia đình phải bảo đảm

yêu cầu gì?

Trả lời:

Khoản 2 Điều 9 Luật phòng, chống bạo lực gia

đình năm 2007 có quy định: Thông tin, tuyên

truyền về phòng, chống bạo lực gia đình phải bảo

đảm các yêu cầu sau đây:

- Chính xác, rõ ràng, đơn giản, thiết thực;

- Phù hợp với từng đối tượng, trình độ, lứa

tuổi, giới tính, truyền thống, văn hóa, bản sắc dân

tộc, tôn giáo;

- Không làm ảnh hưởng đến bình đẳng giới,

danh dự, nhân phẩm, uy tín của nạn nhân bạo lực

gia đình và các thành viên khác trong gia đình

Câu hỏi 28: Các nội dung thông tin, tuyên

truyền về phòng, chống bạo lực gia đình gồm

những gì?

Trả lời:

Theo Điều 10 Luật phòng, chống bạo lực gia

đình năm 2007, những nội dung thông tin, tuyên

truyền về phòng, chống bạo lực gia đình bao gồm:

- Chính sách, pháp luật về phòng, chống bạo

lực gia đình, bình đẳng giới, quyền và nghĩa vụ

của các thành viên gia đình

- Truyền thống tốt đẹp của con người, gia đình

Việt Nam

- Tác hại của bạo lực gia đình

- Biện pháp, mô hình, kinh nghiệm trong phòng, chống bạo lực gia đình

- Kiến thức về hôn nhân và gia đình; kỹ năng ứng xử, xây dựng gia đình văn hóa

- Các nội dung khác có liên quan đến phòng, chống bạo lực gia đình

Câu hỏi 29: Việc thông tin, tuyên truyền

về phòng, chống bạo lực gia đình được tổ chức theo những hình thức nào?

Trả lời:

Điều 11 Luật phòng, chống bạo lực gia đình quy định việc thông tin, tuyên truyền về phòng, chống bạo lực gia đình theo những hình thức sau:

- Thực hiện trực tiếp

- Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng

- Lồng ghép trong việc giảng dạy, học tập tại các

cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân

- Thông qua hoạt động văn học, nghệ thuật, sinh hoạt cộng đồng và các loại hình văn hóa

quần chúng khác

Câu hỏi 30: Truyền thông, giáo dục, vận động nâng cao nhận thức về phòng, chống bạo lực gia đình đến năm 2020 gồm những hoạt động gì?

Trả lời:

Chương trình hành động quốc gia về phòng,

chống bạo lực gia đình đến năm 2020 theo Quyết

Trang 38

Câu hỏi 27: Thông tin, tuyên truyền về

phòng, chống bạo lực gia đình phải bảo đảm

yêu cầu gì?

Trả lời:

Khoản 2 Điều 9 Luật phòng, chống bạo lực gia

đình năm 2007 có quy định: Thông tin, tuyên

truyền về phòng, chống bạo lực gia đình phải bảo

đảm các yêu cầu sau đây:

- Chính xác, rõ ràng, đơn giản, thiết thực;

- Phù hợp với từng đối tượng, trình độ, lứa

tuổi, giới tính, truyền thống, văn hóa, bản sắc dân

tộc, tôn giáo;

- Không làm ảnh hưởng đến bình đẳng giới,

danh dự, nhân phẩm, uy tín của nạn nhân bạo lực

gia đình và các thành viên khác trong gia đình

Câu hỏi 28: Các nội dung thông tin, tuyên

truyền về phòng, chống bạo lực gia đình gồm

những gì?

Trả lời:

Theo Điều 10 Luật phòng, chống bạo lực gia

đình năm 2007, những nội dung thông tin, tuyên

truyền về phòng, chống bạo lực gia đình bao gồm:

- Chính sách, pháp luật về phòng, chống bạo

lực gia đình, bình đẳng giới, quyền và nghĩa vụ

của các thành viên gia đình

- Truyền thống tốt đẹp của con người, gia đình

Việt Nam

- Tác hại của bạo lực gia đình

- Biện pháp, mô hình, kinh nghiệm trong phòng, chống bạo lực gia đình

- Kiến thức về hôn nhân và gia đình; kỹ năng ứng xử, xây dựng gia đình văn hóa

- Các nội dung khác có liên quan đến phòng, chống bạo lực gia đình

Câu hỏi 29: Việc thông tin, tuyên truyền

về phòng, chống bạo lực gia đình được tổ chức theo những hình thức nào?

Trả lời:

Điều 11 Luật phòng, chống bạo lực gia đình quy định việc thông tin, tuyên truyền về phòng, chống bạo lực gia đình theo những hình thức sau:

- Thực hiện trực tiếp

- Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng

- Lồng ghép trong việc giảng dạy, học tập tại các

cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân

- Thông qua hoạt động văn học, nghệ thuật, sinh hoạt cộng đồng và các loại hình văn hóa

quần chúng khác

Câu hỏi 30: Truyền thông, giáo dục, vận động nâng cao nhận thức về phòng, chống bạo lực gia đình đến năm 2020 gồm những hoạt động gì?

Trả lời:

Chương trình hành động quốc gia về phòng,

chống bạo lực gia đình đến năm 2020 theo Quyết

Trang 39

định số 215/QĐ-TTg ngày 6-2-2014 của Thủ tướng

Chính phủ đã quy định các hoạt động về truyền

thông, giáo dục, vận động nâng cao nhận thức về

phòng, chống bạo lực gia đình cần thực hiện hằng

năm những việc sau:

- Tổ chức các chiến dịch, sự kiện truyền thông,

vận động về phòng, chống bạo lực gia đình

- Xây dựng và vận hành trang thông tin điện

tử về phòng, chống bạo lực gia đình; tờ tin về

phòng, chống bạo lực gia đình

- Tổ chức các hoạt động truyền thông, vận

động trực tiếp tại gia đình, cộng đồng về phòng,

chống bạo lực gia đình Nghiên cứu, xây dựng

chương trình, chuyên trang, chuyên mục, phóng

sự, tiểu phẩm, kịch bản sân khấu, phim truyền

hình về phòng, chống bạo lực gia đình

- Chú trọng nội dung truyền thông, giáo dục, vận

động về đạo đức, lối sống văn hóa trong gia đình,

trách nhiệm của các thành viên gia đình trong thực

hiện bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình

- Nghiên cứu đưa nội dung phòng, chống bạo

lực gia đình vào chương trình đào tạo về gia đình

học, xã hội học

Câu hỏi 31: Chương trình hành động quốc

gia về phòng, chống bạo lực gia đình đến

năm 2020 đưa ra những giải pháp phòng

ngừa bạo lực gia đình như thế nào?

Trả lời:

Theo Chương trình hành động quốc gia về phòng,

chống bạo lực gia đình đến năm 2020, các giải pháp về phòng ngừa bạo lực gia đình, hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình bao gồm:

- Nghiên cứu, xây dựng mạng lưới quốc gia phòng, chống bạo lực gia đình, mạng lưới cộng tác viên, tình nguyện viên phòng, chống bạo lực gia đình ở cộng đồng

- Duy trì, phát triển hộp thư, số điện thoại tiếp nhận thông tin về bạo lực gia đình, địa chỉ tin cậy

ở cộng đồng

- Cung cấp dịch vụ tư vấn, trợ giúp pháp lý chăm sóc sức khỏe cho nạn nhân bạo lực gia đình Trạm y tế xã, phường, thị trấn thực hiện việc chăm sóc y tế ban đầu, tư vấn về sức khỏe cho nạn nhân bạo lực gia đình; tùy theo khả năng và điều kiện thực tế, bố trí nơi tạm lánh cho nạn nhân bạo lực gia đình trong thời gian không quá một ngày theo yêu cầu của nạn nhân bạo lực gia đình

- Nhân rộng các mô hình đạt hiệu quả phòng, chống bạo lực gia đình ở cộng đồng Nghiên cứu, xây dựng các mô hình dịch vụ hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình, hỗ trợ người có nguy cơ cao gây bạo lực gia đình; mô hình phòng, chống khủng hoảng tâm thần cho người có nguy cơ cao gây bạo lực gia đình

- Đẩy mạnh hoạt động đào tạo nghề, giới thiệu việc làm cho người là nạn nhân bạo lực gia đình,

Trang 40

định số 215/QĐ-TTg ngày 6-2-2014 của Thủ tướng

Chính phủ đã quy định các hoạt động về truyền

thông, giáo dục, vận động nâng cao nhận thức về

phòng, chống bạo lực gia đình cần thực hiện hằng

năm những việc sau:

- Tổ chức các chiến dịch, sự kiện truyền thông,

vận động về phòng, chống bạo lực gia đình

- Xây dựng và vận hành trang thông tin điện

tử về phòng, chống bạo lực gia đình; tờ tin về

phòng, chống bạo lực gia đình

- Tổ chức các hoạt động truyền thông, vận

động trực tiếp tại gia đình, cộng đồng về phòng,

chống bạo lực gia đình Nghiên cứu, xây dựng

chương trình, chuyên trang, chuyên mục, phóng

sự, tiểu phẩm, kịch bản sân khấu, phim truyền

hình về phòng, chống bạo lực gia đình

- Chú trọng nội dung truyền thông, giáo dục, vận

động về đạo đức, lối sống văn hóa trong gia đình,

trách nhiệm của các thành viên gia đình trong thực

hiện bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình

- Nghiên cứu đưa nội dung phòng, chống bạo

lực gia đình vào chương trình đào tạo về gia đình

học, xã hội học

Câu hỏi 31: Chương trình hành động quốc

gia về phòng, chống bạo lực gia đình đến

năm 2020 đưa ra những giải pháp phòng

ngừa bạo lực gia đình như thế nào?

Trả lời:

Theo Chương trình hành động quốc gia về phòng,

chống bạo lực gia đình đến năm 2020, các giải pháp về phòng ngừa bạo lực gia đình, hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình bao gồm:

- Nghiên cứu, xây dựng mạng lưới quốc gia phòng, chống bạo lực gia đình, mạng lưới cộng tác viên, tình nguyện viên phòng, chống bạo lực gia đình ở cộng đồng

- Duy trì, phát triển hộp thư, số điện thoại tiếp nhận thông tin về bạo lực gia đình, địa chỉ tin cậy

ở cộng đồng

- Cung cấp dịch vụ tư vấn, trợ giúp pháp lý chăm sóc sức khỏe cho nạn nhân bạo lực gia đình Trạm y tế xã, phường, thị trấn thực hiện việc chăm sóc y tế ban đầu, tư vấn về sức khỏe cho nạn nhân bạo lực gia đình; tùy theo khả năng và điều kiện thực tế, bố trí nơi tạm lánh cho nạn nhân bạo lực gia đình trong thời gian không quá một ngày theo yêu cầu của nạn nhân bạo lực gia đình

- Nhân rộng các mô hình đạt hiệu quả phòng, chống bạo lực gia đình ở cộng đồng Nghiên cứu, xây dựng các mô hình dịch vụ hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình, hỗ trợ người có nguy cơ cao gây bạo lực gia đình; mô hình phòng, chống khủng hoảng tâm thần cho người có nguy cơ cao gây bạo lực gia đình

- Đẩy mạnh hoạt động đào tạo nghề, giới thiệu việc làm cho người là nạn nhân bạo lực gia đình,

Ngày đăng: 20/04/2022, 09:30

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w