tiết 55 chuyên đề tính từ (20-21) (1)

- Mô hình cụm tính từPhần trước Trung tâmPhần Phần sau vốn đã rất yên tĩnh sáng vằng vặc ở trên không còn trẻ như một thanh niên Tìm thêm những phụ ngữ có thể đứng trước trong cụm t

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Thế nào là cụm động từ?

- Cho một ví dụ về cụm động từ?

Cụm động từ là loại tổ hợp từ do động từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành Nhiều động từ phải có các từ ngữ phụ thuộc đi kèm, tạo thành cụm động từ mới trọn nghĩa.

Ví dụ: chưa làm bài tập.

a Ếch cứ tưởng bầu trời trên đầu chỉ bé bằng chiếc vung và nó thì oai như một vị chúa tể.

(Ếch ngồi đáy giếng)

b Nắng nhạt ngả màu vàng hoe Trong vườn, lắc

lư những chùm quả xoan vàng lịm (…) Từng chiếc lá mít vàng ối Tàu đu đủ, chiếc lá sắn héo lại mở năm cánh vàng tươi.

(Tô Hoài)

Tính từ là những từ chỉ đặc điểm, tính chất của sự vật, hành động, trạng thái.

đã, sẽ, đang : chỉ quan hệ thời gian.

cũng, vẫn : chỉ sự tiếp diễn tương tự hãy, chớ, đừng : chỉ sự khuyến khích

hoặc ngăn cản.

- Tính từ có thể kết hợp với các từ: đã, sẽ, đang, cũng, vẫn,…để tạo thành cụm tính từ

- Khả năng kết hợp với: hãy, chớ, đừng của

tính từ rất hạn chế.

DT

1 Em bé rất thông minh.

2 Em bé này thông minh lắm

3 Em bé ấy thông minh

Câu

2 Em bé thông minh.

? Xác định tính từ trong các câu sau và cho biết những tính từ ấy đóng vai trò gì?

a Học sinh lớp 6A1 hăng hái xây dựng bài.

b Những bông hoa nở rực rỡ trong nắng sớm c.Nhanh nhẹn là lợi thế để chiến thắng

a Học sinh lớp 6A1// rất hăng hái xây dựng bài.

a: bé, oai

b: vàng hoe, vàng lịm, vàng ối, vàng tươi.

- Căn cứ vào khả năng kết hợp:

Tính từ có hai loại:

+ Tính từ chỉ đặc điểm tương đối.

+ Tính từ chỉ đặc điểm tuyệt đối.

=> Tính từ chỉ đặc điểm tương đối

=> Tính từ chỉ đặc điểm tuyệt đối

Có khả năng kết hợp với các từ chỉ mức độ: rất, hơi, khá, lắm, quá.

Không có khả năng kết hợp với các

từ chỉ mức độ: rất, hơi, khá, lắm, quá.

- Căn cứ vào ý nghĩa, tính từ chia thành 2 loại

khác:

+Tính từ chỉ các tính chất có giá trị về chất: tốt, xấu, xanh, đỏ, ngu dốt, thông minh,

+Tính từ chỉ các tính chất có giá trị về lượng: dài, ngắn, to, nhỏ, nông, sâu, cao, thấp,

Trò chơi tiếp sức (3 phút)

? Tìm ít nhất 3 tính từ chỉ đặc điểm tuyệt đối, 3 tính từ chỉ đặc điểm tương đối?

- Tính từ chỉ đặc điểm tương đối: xanh, vàng,

hiếu thảo, tốt, đẹp, nhanh, hiền,

- Tính từ chỉ đặc điểm tuyệt đối: vàng hoe, đen

xì, mặn chát, chua lòm, xanh xao, tim tím, đo đỏ,

- Nhóm 1: Bài 3

- Nhóm 2: Bài 4

- Lần 1 (xin cái máng lợn mới): Biển gợn sóng êm ả.

- Lần 2 (xin một ngôi nhà mới): Biển xanh đã nổi sóng.

- Lần 3 (xin cho vợ làm nhất phẩm phu nhân): Biển xanh nổi

sóng dữ dội.

- Lần 4 (xin cho vợ làm nữ hoàng): Biển nổi sóng mù mịt.

- Lần 5 (xin cho vợ làm Long Vương): Một cơn dông tố kinh

khủng kéo đến, mặt biển nổi sóng ầm ầm.

Động từ và tính từ được dùng trong những lần sau mang tính chất mạnh mẽ, dữ dội hơn lần

trước, thể hiện sự thay đổi thái độ của con cá vàng trước những đòi hỏi mỗi lúc một quá quắt của vợ ông lão Cụ thể:

a) Nát → mới → sứt mẻ

b) Nát → đẹp → to lớn → nguy nga → nát.

Kết luận: Các tính từ chỉ sự thay đổi trong cuộc

sống của vợ chồng ông lão:

Nghèo khổ → giàu sang → nghèo khổ.

Bài 5: Viết một đoạn văn ngắn từ 3-5 câu, chủ đề: Học sinh trường THCS Đại Phúc chung tay phòng chống dịch covid19 Có sử dụng ít nhất 2 tính từ, gạch chân dưới những tính từ ấy.

quyết tâm cùng nhau chống dịch và tự bảo vệ sức khỏe của mình một cách tốt nhất bằng việc đeo khẩu trang, hạn chế tối đa việc đi ăn uống, tụ tập nơi đông người, vệ sinh sạch sẽ, Hi vọng sẽ góp phần giúp cho dịch bệnh không lây lan.

Đại dịch covid 19 là một thảm họa đối với lịch sử loài người Theo thống kê mới nhất cho đến nay nó đã cướp

đi sinh mạng của hơn 1,5 triệu người Covid đang bùng phát trở lại và mang theo nhiều nguy hiểm hơn Chúng

em những học sinh của trường THCS Đại Phúc sẽ quyết tâm cùng nhau chống dịch và tự bảo vệ sức khỏe của

mình một cách tốt nhất bằng việc đeo khẩu trang, hạn chế tối đa việc đi ăn uống, tụ tập nơi đông người, vệ

sinh sạch sẽ , Hi vọng sẽ góp phần giúp cho dịch bệnh không lây lan.

+ Hoàn thành đoạn văn

- Bài của tiết sau:

+ Chuẩn bị: Cụm tính từ

+ Viết đoạn văn (chủ đề tự chọn) khoảng 5-6 câu có sử dụng ít nhất 1 cụm TT

Ví dụ:

- Cuối buổi chiều, Huế thường trở về trong một vẻ yên tĩnh lạ lùng đến nỗi tôi cảm thấy hình như có một cái gì đang lắng xuống thêm một chút nữa trong

thành phố vốn đã rất yên tĩnh này.

(Theo Hoàng Phủ Ngọc Tường)

- (…) Trời bây giờ trong vắt, thăm thẳm và cao, mặt

trăng nhỏ lại, sáng vằng vặc ở trên không.

(Thạch Lam)

1 Ví dụ : ( SGK/ 155)

2 Nhận xét:

a: bé, oai

b: vàng hoe, vàng lịm, vàng ối, vàng tươi.

- Tính từ có hai loại:

+ Tính từ chỉ đặc điểm tương đối.

+ Tính từ chỉ đặc điểm tuyệt đối.

=> Tính từ chỉ đặc điểm tương đối

=> Tính từ chỉ đặc điểm tuyệt đối

Có khả năng kết hợp với các từ chỉ mức độ: rất, hơi, khá, lắm, quá.

Không có khả năng kết hợp với các

từ chỉ mức độ: rất, hơi, khá, lắm, quá.

Điền những cụm tính từ sau vào

mô hình cụm tính từ:

vốn đã rất nhỏ

sáng còn

Phần

trước Phần trung tâm Phần sau

yên tĩnh lại

vằng vặc ở trên không như một thanh niên trẻ

- Mô hình cụm tính từ

- Mô hình cụm tính từ

Phần trước Trung tâmPhần Phần sau

vốn đã rất yên tĩnh

sáng vằng vặc ở trên không

còn trẻ như một thanh niên

Tìm thêm những phụ ngữ có thể đứng trước trong cụm tính từ sau:

còn trẻ như một thanh niên

rất trẻ như một thanh niên

vẫn trẻ như một thanh niên

không trẻ như một thanh niên

- Trong cụm tính từ:

+ Phần phụ trước biểu thị quan

hệ thời gian (đã, đang, sẽ,…), sự tiếp diễn tương tự (lại, còn, cũng,

…), mức độ (rất, quá…), sự

khẳng định hay phủ định,…

- Mô hình cụm tính từ

Phần trước Phần Trung tâm Phần sau

vốn đã rất yên tĩnh

sáng vằng vặc ở trên không

còn trẻ như một thanh niên

+ Phần phụ sau biểu thị vị trí (này, kia, ấy, nọ,…), sự so sánh (như,…), mức độ (lắm, quá,…), phạm vi hay nguyên nhân,…

- Trong cụm tính từ:

+ Phần phụ trước biểu thị quan

hệ thời gian (đã, đang, sẽ,…), sự tiếp diễn tương tự (lại, còn, cũng,

…), mức độ (rất, lắm, quá…), sự

khẳng định hay phủ định,…

3 Ghi nhớ 3 (SGK/ 155)

Bài tập 1: Dưới đây là năm câu của năm ông

thầy bói nhận xét về con voi (Truyện Thầy bói

xem voi) Tìm cụm tính từ trong các câu ấy?

a Nó sun sun như con đỉa

Tiết 63: TÍNH TỪ VÀ CỤM TÍNH TỪ

Bài tập 1: Dưới đây là năm câu của năm ông

thầy bói nhận xét về con voi (Truyện Thầy bói

xem voi) Tìm cụm tính từ trong các câu ấy.

a Nó sun sun như con đỉa

Bài tập 1: Dưới đây là năm câu của năm ông

thầy bói nhận xét về con voi (Truyện Thầy bói

xem voi) Tìm cụm tính từ trong các câu ấy.

a Nó sun sun như con đỉa

Bài tập 1: Dưới đây là năm câu của năm ông

thầy bói nhận xét về con voi (Truyện Thầy bói

xem voi) Tìm cụm tính từ trong các câu ấy.

a Nó sun sun như con đỉa

Bài tập 1: Dưới đây là năm câu của năm ông

thầy bói nhận xét về con voi (Truyện Thầy bói

xem voi) Tìm cụm tính từ trong các câu ấy.

a Nó sun sun như con đỉa

Bài tập 1: Dưới đây là năm câu của năm ông

thầy bói nhận xét về con voi (Truyện Thầy bói

xem voi) Tìm cụm tính từ trong các câu ấy.

a Nó sun sun như con đỉa

Bài tập 2: Việc dùng các tính từ và phụ ngữ so sánh trong những câu trên có tác dụng gì?

Bài tập 2: Việc dùng các tính từ và phụ ngữ so sánh trong những câu trên có tác dụng gì?

thường, khác xa hình dáng con voi

Điều đó nói lên đặc điểm gì về

nhận thức của năm ông thầy

bói?

 Phê phán nhận thức hạn hẹp và cái

nhìn chủ quan của năm ông thầy bói

Bài 4: Viết một đoạn văn ngắn (5 - 7 câu) tả về một người bạn của em Trong đó có sử dụng tính từ

Đoạn mẫu:

Nhung là một người bạn thân của tôi Thật thú vị là tôi và Nhung không chỉ khác nhau về tính cách mà

còn khác nhau cả về hình dáng bên ngoài Trái với cái

vẻ còm nhom như xác ve của tôi là một thân hình

béo tròn, đầy đặn trông rất dễ thương của Nhung

Nhung có đôi mắt to và nâu, một màu nâu hạt dẻ

xinh đẹp, khuôn mặt tròn trắng trẻo thường hồng

lên mỗi khi bị tôi trêu chọc Đặc biệt, bạn hay mỉm

cười khi nghe tôi nói chuyện nên tôi chưa bao giờ có cảm giác mình đang độc thoại cả.

Bài 4: SGK

Bài 5: Viết đoạn văn ngắn (5-6 câu) chủ đề tự chọn Trong đó có sử dụng ít nhất 2 cụm Tính

từ Gạch chân dưới những cụm tính từ đó.

Người bạn em quý nhất chính là Mai Khuôn

mặt cực kì dễ thương và vô cùng xinh xắn

Mai lại hiền lành nên các bạn ai cũng mến bạn

Hàng ngày bạn rất chăm chỉ học bài và làm

bài Mai luôn nhiệt tình giúp đỡ các bạn khác trong lớp.

GIAO NHIỆM VỤ VỀ NHÀ

- Học bài: + Khái niệm, khả năng kết hợp, chức vụ ngữ pháp

và phân loại tính từ.

+ Cấu tạo của cụm tính từ.

- Bài tập: + Bài 3, 4 SGK, trang 156.

+ Tìm 5 tính từ và phát triển thành 5 cụm tính từ  sắp xếp các cụm tính từ đó vào mô hình thích hợp.

- Tiết sau: Trả bài viết số 3.

- Chuẩn bị: Ôn tập Tiếng Việt.