“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ,Cô vân mạn mạn độ thiên không; Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc, Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.” II... Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ,Cô vân mạn mạn độ thiên kh
Trang 2Tiết 88: Đọc văn
HỒ CHÍ MINH
Trang 3NỘI DUNG BÀI HỌC
I Tìm hiểu chung:
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1 Tập thơ “Nhật kí trong tù”
2 Bài thơ “Chiều tối”
1 Hai câu đầu
2 Hai câu cuối.
III TỔNG KẾT:
1 Nghệ thuật
2 Ý nghĩa văn bản
Trang 4- Hoàn cảnh sáng tác: Sáng tác trong lúc bị chính quyền
Tưởng Giới Thạch bắt giam ở tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc từ tháng 8/1942 đến tháng 9/1943
+ Tố cáo chế độ nhà tù Tưởng Giới Thạch
+ Bức chân dung tự họa của Hồ Chí Minh
- Nghệ thuật: Kết hợp hài hòa giữa cổ điển – hiện đại.
Trang 5Bìa tập thơ Nhật kí trong tù của một số nhà xuất bản
Trang 6Bút tích trang bìa và trang cuối tập Nhật kí trong tù
Trang 7I Tìm hiểu chung.
2 Bài thơ “Chiều tối ”:
- Hoàn cảnh sáng tác: Sáng tác vào cuối mùa thu năm 1942
trên đường Bác bị giải đi từ nhà lao Tĩnh Tây đến nhà lao Thiên Bảo vào buổi chiều tối
- Vị trí: Là bài thơ thứ 31 trong tập Nhật ký trong tù.
- Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt
Trang 9II Đọc – hiểu văn bản:
Trang 10“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ,
Cô vân mạn mạn độ thiên không; Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,
Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.”
II Đọc – hiểu văn bản:
Trang 11Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ,
Cô vân mạn mạn độ thiên không;
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc, Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.
Chim mỏi về rừng tìm cây ngủ,
Chòm mây lẻ trôi lững lờ trên tầng không;
Thiếu nữ xóm núi xay ngô, Ngô xay vừa xong, lò than đã đỏ.
Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ, Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không;
Cô em xóm núi xay ngô tối, Xay hết, lò than đã rực hồng.
II Đọc – hiểu văn bản:
Trang 12Phiên âm Bản dịch thơ
Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ,
Cô vân mạn mạn độ thiên không;
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,
Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.
-Hồ Chí
Minh-Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ, Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không;
Cô em xóm núi xay ngô tối, Xay hết, lò than đã rực hồng.
- Câu 4: Tương đối đúng ý.
* Đối chiếu bản dịch thơ và nguyên tác:
II Đọc – hiểu văn bản:
Trang 131 Hai câu đầu: Bức tranh thiên nhiên chiều muộn nơi núi rừng.
Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ,
Cô vân mạn mạn độ thiên không;
II Đọc – hiểu văn bản:
Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ, Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không;
Trang 14* Hình ảnh: Ước lệ quen thuộc trong thơ cổ (liên hệ thơ ca
cổ)
- Cánh chim mỏi “quyện điểu” đang
bay về tổ
- Chòm mây cô đơn, lẻ loi “cô vân
mạm mạn” trôi lững lờ giữa bầu trời.
* Không gian: rừng núi, bầu trời cao
rộng
* Thời gian: chiều tối, âm u, hiu quạnh
=> Cảm nhận được trạng thái bên trong của sự vật
bằng trái tim
và tâm hồn chan chứa yêu thương
II Đọc – hiểu văn bản:
1 Hai câu đầu: Bức tranh thiên nhiên chiều muộn nơi núi rừng.
Trang 15=>Tóm lại: Hai câu thơ mang vẻ đẹp cổ điển, tả ít mà gợi
nhiều, chỉ hai nét phác họa nhưng đã gợi lên được hồn của cảnh vật Qua đó thể hiện được bản lĩnh kiên cường, ung
dung tự chủ, tự do hoàn toàn về tinh thần và tình yêu thiên nhiên tha thiết của Người
- Từ hình ảnh “ cánh chim” và “ chòm mây” ta liên hệ đến
hoàn cảnh thực tại của Bác: mệt mỏi, u buồn, cô đơn, lẻ loi nơi đất khách quê người
-> Mang phong cách thơ ca cổ điển: Tả cảnh ngụ tình
II.Đọc – hiểu văn bản:
1 Hai câu đầu: Bức tranh thiên nhiên chiều muộn nơi núi rừng.
Trang 162 Hai câu cuối: Bức tranh cuộc sống sinh hoạt của con người.
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc, Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng.
Cô em xóm núi xay ngô tối, Xay hết, lò than đã rực hồng.
II Đọc – hiểu văn bản:
Trang 17- Hình ảnh trung tâm: “ sơn thôn thiếu nữ”
Quên đi cảnh ngộ bản thân, Bác hướng về người lao động, vui với niềm vui của người lao động.
- Phép điệp ngữ liên hoàn “ma bao túc - bao túc ma hoàn.”
+ Vòng quay mải miết của cối xay.
+ Dòng lưu chuyển của thời gian từ
chiều đến tối.
+ cuộc sống lao động cần mẫn vất vả.
-> Sự quan tâm, tình thương của Bác đối với người lao động nghèo
+ Gợi hình ảnh người lao động trẻ trung, khỏe khoắn.
+ Thể hiện một cuộc sống bình yên nơi xóm núi…
II Đọc – hiểu văn bản:
2 Hai câu cuối: Bức tranh cuộc sống sinh hoạt của con người.
Trang 18+ Gợi cuộc sống sum vầy, ấm áp, xua tan không khí lạnh lẽo, làm vơi đi ít nhiều nỗi đau khổ của người đi đày, mang lại niềm vui, sưởi ấm lòng người tù.
+ Để gián tiếp miêu tả về thời gian: từ chiều chuyển sang đêm tối nhưng là đêm tối ấm áp, bừng sáng
+ Sự vận động từ nỗi buồn đến
niềm vui, từ bóng tối đến ánh sáng
+ Niềm tin, niềm lạc quan vào
tương lai của đất nước
…
- Bài thơ quy tụ một điểm sáng rực rỡ: “lò than rực hồng” mang nhiều ý nghĩa
II Đọc – hiểu văn bản:
2 Hai câu cuối: Bức tranh cuộc sống sinh hoạt của con người.
Trang 19=> Hai câu thơ cuối tả cảnh sinh hoạt, thể hiện tình
cảm yêu thương người lao động, tinh thần lạc quan, luôn hướng về ánh sáng và ý chí kiên cường của
người chiến sĩ cách mạng.
II Đọc – hiểu văn bản:
2 Hai câu cuối: Bức tranh cuộc sống sinh hoạt của con người.
Trang 20tự tại và lạc quan trong mọi cảnh ngộ đời sống.
Trang 211 Em học được gì ở Bác sau khi học xong bài thơ này?( viết đoạn văn ngắn)
2 Có ý kiến cho rằng: thơ Hồ Chí Minh đậm chất Đường thi mà lại rất hiện đại Có thể nhận thấy điều này trong bài “ Chiều tối” như thế nào ?
Trang 22Chúc các em học tập tốt !
