Văn bản nghị luận: - Nắm được nội dung, nghệ thuật của các văn bản: Bàn về đọc sách; Tiếng nói văn nghệ;Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới - Vận dụng các kiến thức trong các VB trên để
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN 9 HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2017 - 2018
I Văn bản:
A Văn học Việt Nam:
1 Văn bản nghị luận:
- Nắm được nội dung, nghệ thuật của các văn bản: Bàn về đọc sách; Tiếng nói văn nghệ;Chuẩn bị
hành trang vào thế kỉ mới
- Vận dụng các kiến thức trong các VB trên để viết đoạn hoặc bài văn
2 Thơ văn Hiện đại: (Kiến thức trọng tâm)
a/ Thơ:
- Nắm tác giả, hoàn cảnh ra đời của các bài thơ
- Học thuộc, nắm nội dung, nghệ thuật và trả lời các câu hỏi trong phần đọc hiểu văn bản của các bài thơ:
+ Mùa xuân nho nhỏ (Mùa xuân của thiên nhiên, MX của đất nước và ước nguyện của nhà thơ) + Viếng lăng Bác (Cảm xúc của tác giả trong hành trình đến thăm lăng Bác).
+ Sang thu (Cảm xúc của nhà thơ trước khoảng khắc giao mùa; sự biến đổi của đất trời lúc sang thu
và suy ngẫm của nhà thơ)
+ Nói với con (Những đức tính cao đẹp của người đồng mình và mong ước của người cha)
- Cảm nhận về nội dung và nghệ thuật của các bài thơ để viết bài TLV
b/ Truyện:
- Nắm tác giả, hoàn cảnh ra đời và tóm tắt tác phẩm
- Nắm nội dung, nghệ thuật và trả lời các câu hỏi trong phần đọc hiểu văn bản của truyện ngắn
“Những ngôi sao xa xôi (Điểm chung và điểm riêng của các cô gái TNXP; cảm nhận về nhân vật
Phương Định;…)
- Cảm nhận về nội dung và nghệ thuật, về nhân vật trong truyện để viết bài TLV
c/ Kịch: nắm nội dung của vở kịch Bắc Sơn.
B Văn học nước ngoài: Nắm nội dung, nghệ thuật của các VB: Mây và sóng ;Rô-bin-xơn ngoài
đảo hoang ;Bố của Xi-mông ;Con chó Bấc
II Tiếng Việt:
1 Khởi ngữ:
- Nắm đặc điểm và công dụng của khởi ngữ
- Nhận biết khởi ngữ trong câu và biết đặt câu có khởi ngữ
2 Các thành phần biệt biệt lập:
- Khái niệm TPBL
- Nêu công dụng của các thành phần : tình thái, cảm thán, gọi đáp, phụ chú
- Nhận biết các TPBL trong câu và biết đặt câu có TPBL
3 Nghĩa tường minh và hàm ý:
- Hiểu thế nào là nghĩa tường minh và hàm ý
- Phân biệt được nghĩa tường minh và hàm ý
- Nhận biết hàm ý trong các câu văn, câu thơ
- Biết các điều kiện tồn tại hàm ý
4 Liên kết câu và liên kết đoạn:
- Nhận biết các phép liên kết câu và liên kết đoạn về hình thức như : phép lặp, phép thế, phép liên tưởng, phép nối,…
- Vận dụng các phép liên kết để tạo lập đoạn văn, văn bản
* Lưu ý: Ngoài ra, HS còn nắm các kiến thức đã học ở các lớp dưới trong các tiết Tổng kết về ngữ
pháp như : từ loại, cụm từ, các kiểu câu (xét về cấu tạo và xét về mục đích), biến đổi câu.
III Tập làm văn: Biết cách làm bài văn : Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống; Nghị
luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí; Nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích); Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
Trang 2MỘT SỐ ĐỀ THAM KHẢO
Đề thi năm học 2009 - 2010 Câu 1 (1,0 điểm) Trong giao tiếp, để sử dụng hàm ý, cần có những điều kiện nào?
Câu 2 (2,0 điểm)
a Nêu tên các thành phần biệt lập đã học
b Xác định và cho biết tên thành phần biệt lập trong các câu văn sau:
b1) Chao ôi, bắt gặp một con người như anh ta là một cơ hội hãn hữu cho sáng tác, nhưng
hoàn thành sáng tác còn là một chặng đường dài.
b2) Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh – và cũng là đứa con duy nhất của anh, chưa đầy
một tuổi.
Câu 3 (2,0 điểm) Trong bài thơ Nói với con của Y Phương, người cha nói với con về những đức
tính cao đẹp gì của “người đồng mình”, từ đó nhắc nhở con trên đường đời cần phải như thế nào?
Câu 4 (5,0 điểm) Cảm nhận của em về nhân vật Phương Định trong truyện ngắn Những ngôi sao xa
xôi của Lê Minh Khuê.
Đề thi năm học 2010 - 2011
Câu 1 ( 1 điểm ) Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu sau:
Bước vào thế kỉ mới, muốn “sánh vai cùng các cường quốc năm châu” thì chúng ta sẽ phải lấp đầy hành trang bằng những điểm mạnh, vứt bỏ những điểm yếu Muốn vậy thì khâu đầu tiên, có
ý nghĩa quyết định là hãy làm cho lớp trẻ những người chủ thực sự của đất nước trong thế kỉ tới -nhận ra điều đó, quen dần với những thói quen tốt đẹp ngay từ những việc nhỏ nhất.
a/ Xác định và cho biết tên thành phần biệt lập có trong đoạn trích
b/ Về hình thức, hai câu văn trong đoạn trích liên kết với nhau bằng phép liên kết nào ? Từ ngữ nào thực hiện phép liên kết đó ?
Câu 2 : ( 1 điểm) Cho biết hàm ý trong câu thơ sau:
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Câu 3 ( 2 điểm) Nêu ngắn gọn điều em cảm nhận được về ước nguyện của nhà thơ Thanh Hải trong
bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”.
Câu 4 ( 6 điểm ) Suy nghĩ của em về vấn đề đạo lí được thể hiện trong câu tục ngữ: “Ăn quả nhớ kẻ
trồng cây”
Đề thi năm học 2011 - 2012 Câu 1 (1,0 điểm)
a Nêu đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu
b Xác định khởi ngữ trong câu: Quyển sách này, tôi đọc rồi.
Câu 2 (1,0 điểm) Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu sau:
Dường như vật duy nhất vẫn bình tĩnh, phớt lờ mọi biến động chung là chiếc kim đồng hồ.
Nó chạy, sinh động và nhẹ nhàng, đè lên những con số vĩnh cửu.
a Xác định thành phần tình thái có trong đoạn trích
b Xét về mặt hình thức, hai câu văn trong đoạn trích được liên kết với nhau bằng phép liên kết nào?
Câu 3 (2,0 điểm) Nêu ngắn gọn điều em cảm nhận được về các nhân vật nữ thanh niên xung phong
trong truyện Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê
Câu 4 (6,0 điểm) “Ta làm con chim hót
…
Dù là khi tóc bạc.”
(Trích Mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải)
Phân tích đoạn thơ trên để thấy được ước nguyện hòa nhập và dâng hiến của nhà thơ Thanh Hải
Đề thi năm học 2012 – 2013
Câu 1: ( 1 điểm )
a/ Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý
b/ Cho biết hàm ý của câu “Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá.” trong đoạn trích sau:
Trang 3Bác lái xe dắt anh ta lại chỗ nhà hội hoạ và cô gái:
- Đây, tôi giới thiệu với anh một hoạ sĩ lão thành nhé Và cô đây là kĩ sư nông nghiệp Anh đưa khách về nhà đi Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá Anh hãy đưa ra cái món chè pha nước mưa thơm như nước hoa của Yên Sơn nhà anh
Câu 2: ( 1 điểm ) Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu của đề:
Đại đội trưởng rất hay dùng những từ tế nhị như “cảm ơn”, “xin lỗi”, “chúc may mắn” Anh trẻ, người gầy, hay đau khớp, hay làm ca dao cho báo tường Nhà đâu như ở cuối phố Lò Đúc.
a/ Xác định và cho biết tên thành phần biệt lập có trong đoạn trích
b/ Về hình thức, hai câu đầu trong đoạn trích liên kết với nhau bằng phép liên kết nào? Chỉ ra
từ ngữ nào thực hiện phép liên kết đó
Câu 3: ( 2 điểm ) Nêu những điểm chung của các cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường
Trường Sơn trong truyện “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê.
Câu 4 ( 6 điểm ) Trình bày cảm nhận của em về bài thơ “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương.
Đề thi năm học 2015 – 2016
Câu 1: (1 điểm) Trong các câu sau đây, câu nào là câu đơn, câu nào là câu ghép?
a/ Còn nhà họa sĩ và cô gái cũng nín bặt, vì cảnh trước mặt bỗng hiện lên đẹp một cách kì
lạ.
b/ Tác phẩm vừa là kết tinh của tâm hồn người sáng tác, vừa là sợi dây truyền cho mọi
người sự sống mà nghệ sĩ mang trong lòng
Câu 2: (1 điểm) Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu sau:
Đẹp quá đi, mùa xuân ơi – mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của Bắc Việt thương mến (1) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng, Tết hết mà chưa hết hẳn, đào hơi phai nhưng nhụy vẫn còn phong, cỏ không mướt xanh như cuối đông, đầu giêng, nhưng trái lại, lại nức một mùi hương man mác (2)
a/ Xác định thành phần phụ chú được sử dụng trong câu (1)
b/ Từ ngữ nào thực hiện phép liên kết lặp và phép liên kết nối trong đoạn văn?
Câu 3: ( 2 điểm ) Nhân vật xưng “Tôi” trong đoạn trích sau có tên là gì? Nêu ngắn gọn suy nghĩ của
em về nhân vật ấy trong đoạn trích
Tôi đến gần quả bom Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình, tôi không sợ nữa Tôi
sẽ không đi khom Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bước tới.
(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi) Câu 4 ( 6 điểm ) Trình bày cảm nhận của em về hai khổ thơ sau trong bài thơ “Viếng lăng Bác” của
nhà thơ Viễn Phương:
“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
… Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”…
Đề thi năm học 2016 – 2017
Câu 1: (1 điểm) Kể tên các thành phần biệt lập của câu
Câu 2: (1 điểm) Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
- Hoạ sĩ nào cũng đến Sa Pa (1)! Ở đấy tha hồ vẽ (2) Tôi đi đường này ba mươi hai năm (3) Trước Cách mạng tháng Tám, tôi chở lên chở về mãi nhiều hoạ sĩ như bác (4) Hoạ sĩ Tô Ngọc Vân này, hoạ sĩ Hoàng Kiệt này (5)…
a/ Chỉ ra phép lặp từ ngữ và phép thế để liên kết câu trong đoạn văn
b/ Xác định thành phần chính và thành phần phụ của câu (4)
Câu 3: (2 điểm) Nêu những nét chung đã gắn bó thành một khối thống nhất của ba cô gái thanh niên
xung phong trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của nhà văn Lê Minh Khuê.
Câu 4 ( 6 điểm ) Phân tích đoạn thơ sau:
“Chân phải bước tới cha
… Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời”…
Trang 4(Y Phương, nói với con)