Gắn bó khoa học mới về sự gắn bó giữa những người trưởng thành và làm thế nào nó giúp bạn tìm thấy và giữ được tình yêu

Ông mô tả cho cô ấy làm thế nào thuyết gắn bó có thể lý giải được một loạt hành vi trong các mối quan hệ của người trưởng thành, và nhờ cô giúp ông chuyển những nghiên cứu học thuật và d

Tên sách:Gắn bó- Khoa học mới về sự gắn bó giữa những người trưởng thành và

làm thế nào nó giúp bạn tìm thấy - và giữ được - tình yêu Tên gốc: Attached: The New Science of Adult Attachment and How It Can

Help You Find - and Keep – Love

Tác giả: Amir Levine, Rachel Heller Người dịch:Nhóm Tâm lý học tội phạm

Tại sao bạn lại sợ mối quan hệ quá thân mật với người khác?

Tại sao bạn lại quá ghen tuông và kiểm soát anh ấy?

Tại sao bạn hẹn hò với cả tá chàng trai cả năm trời nhưng lại nói rằng không muốn

có “điều gì nghiêm túc” và cuối cùng lại đá họ khi đã thấy chán?

Lý thuyết gắn bó sẽ giúp bạn trả lời những câu hỏi đó

P/S:Phần này không có trong sách nên mình gõ lại từ nguồn khác để mọi người có

thể hiểu rõ hơn về Thuyết gắn bó,trong tâm của cuốn sách đề mọi người có thể đọc

và hiểu nội dung của cuốn sách dễ dàng hơn.Trong sách đã bàn rất rõ về 3 kiểu gắn

bó chính rồi nên mình xin phép gõ bổ sung về kiểu gắn bó cuối cùng (thiên về bệnh lý tinh thần sau phần giới thiệu về thuyết gắn bó cho những ai muốn tìm hiểu thêm

Thuyết gắn bó (attachment theory) là một thuyết tâm lý học giải thích sự gắn bó

về mặt cảm xúc trong các mối quan hệ của con người, đặc biệt là những mối quan

hệ lâu dài Thuyết này áp dụng cho cả mối quan hệ giữa bố mẹ/người nuôi dưỡng

và con cái, lẫn mối quan hệ giữa các cặp đôi hay bạn đời

Thuyết gắn bó được giới thiệu lần đầu tiên bởi nhà tâm lý học người Anh John Bowlby Ông mô tả hành vi gắn bó này là “bản tính gắn kết lâu dài về mặt tâm lý của loài người” Những thuyết tâm lý học hành vi sơ khai nhất cho rằng việc gắn

bó chỉ đơn thuần là hành vi được hình thành dựa trên quan sát và học hỏi (learned behavior), là kết quả của mối quan hệ “nuôi nấng” (feeding relationship) giữa con cái và bố mẹ

Tuy nhiên, qua nghiên cứu của mình John Bowlby phát hiện ra rằng yếu tố quyết định sự gắn bó không chỉ là việc chăm lo chuyện ăn uống, mà là sự quan tâm, yêu thương và trách nhiệm Kiểu gắn bó với bố mẹ hoặc người nuôi dưỡng cũng sẽ ảnh hưởng đến việc phát triển tính cách và quyết định kiểu gắn bó với người bạn đời sau này

Về kiểu gắn bó Lo âu-Né tránh

Kiểu gắn bó lo âu-né tránh (hay còn gọi là “kiểu sợ sệt”) là tập hợp những điều tồi

tệ nhất của hai kiểu kể trên Những người lo âu-né tránh không chỉ sợ thân mật và ràng buộc, mà họ còn nghi ngờ thậm chí chửi mắng bất cứ ai cố gắng tiếp cận họ Người lo âu-né tránh thường dành phần lớn thời gian ở một mình và khốn khổ,

hoặc chịu đựng những mối quan hệ bạo hành hay lệch lạc Theo nghiên cứu, chỉ một phần nhỏ dân số được xem là có kiểu lo âu-né tránh, và họ thường có vô số các vấn đề tâm lý khác trong những mảng khác của cuộc sống (ví dụ, bạo hành vật chất, trầm cảm, ….) Kiểu lo âu-né tránh hình thành từ một tuổi thơ bị bạo hành và

bỏ bê nặng nề

Chương 1

Giải mã hành vi mối quan hệ

▪ Mới chỉ hai tuần hẹn hò với anh chàng này mà tôi đã tự làm khổ mình khi cứ nơm nớp lo sợ rằng anh ấy không thấy tôi đủ hấp dẫn và bị ám ảnh bởi chuyện liệu anh ta có gọi cho mình hay không! Một lần nữa, tôi hiểu mình sẽ

cố gắng kìm chế để không biến mọi nỗi sợ rằng mình không đủ tốt thành lời tiên tri tự ứng nghiệm và phá hỏng một cơ hội khác để có được mối quan hệ!

▪ Tôi bị làm sao thế này? Tôi là một người thông minh, điển trai và thành đạt Tôi có rất nhiều điều tốt đẹp để mang đến cho mối quan hệ Tôi đã hẹn hò với một số phụ nữ tuyệt vời, nhưng sau vài tuần, tôi chắc chắn sẽ mất hứng thú với cô ấy và bắt đầu cảm thấy tù túng Việc tìm được một ai đó mà tôi hòa hợp lẽ ra không nên khó khăn đến thế

▪ Tôi lấy chồng ngần ấy năm rồi nhưng vẫn cảm thấy hoàn toàn cô đơn Anh

ấy không bao giờ thảo luận về cảm xúc của ảnh hay nói về mối quan hệ, nhưng mọi chuyện càng ngày càng tệ thêm Anh làm việc muộn gần như tất

cả các buổi tối trong tuần và vào các ngày cuối tuần, anh ấy hoặc là đi chơi gôn với bạn bè hoặc ở nhà xem thể thao trên TV Chẳng có điều gì giữ chúng tôi lại với nhau Có lẽ tôi sống một mình thì tốt hơn

Mỗi một vấn đề đều rất đau lòng, chạm đến cốt lõi bên trong của cuộc sống con người Và chưa có một lời giải thích hay giải pháp nào là phù hợp Mỗi trường hợp

có vẻ độc đáo và riêng biệt; mỗi trường hợp có thể bắt nguồn từ vô số nguyên nhân Để giải mã được chúng đòi hỏi một sự quen biết sâu sắc với tất cả những người có liên quan Quá khứ, những mối quan hệ trước đây, và kiểu tính cách chỉ

là một vài trong số nhiều con đường mà một nhà trị liệu cần phải theo đuổi Ít nhất thì đây là những gì chúng tôi, với tư cách là bác sĩ lâm sàng trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần, đã được dạy và tin tưởng, cho đến khi chúng tôi có một khám phá mới đưa ra lời giải thích thẳng thắn cho cả ba vấn đề được mô tả ở trên và nhiều vấn đề khác Câu chuyện về khám phá này, và những gì diễn ra sau nó, là chủ đề của cuốn sách này

ở nhà một mình như vậy, em có thể đến làm việc ở chỗ anh,” “Em có thể gọi anh bất cứ lúc nào em muốn.” Có một cái gì đó an ủi trong những lời nói ấy: Niềm an

ủi khi được thuộc về một ai đó, không phải chịu cảnh lẻ loi trong thế giới này Giá

mà tớ nghe kĩ hơn thì tớ đã dễ dàng nhận ra được một thông điệp khác không ăn nhập với lời hứa này, một thông điệp rõ ràng rằng Greg sợ sự thân mật quá mức và không thoải mái với cam kết Anh ấy nhiều lần đề cập đến việc anh chưa từng có một mối quan hệ nào ổn định—vì nguyên do nào đó mà anh luôn luôn cảm thấy chán mấy cô bạn gái của ảnh và muốn thoát khỏi họ

Mặc dù tớ có thể nhận ra những chuyện đó tiềm ẩn vấn đề, song vào lúc đó tớ không biết làm cách nào đánh giá đúng ẩn ý của chúng Tất cả những gì tớ có để dẫn dắt mình là niềm tin chung mà nhiều người trong chúng ta lớn lên cùng với nó: Niềm tin rằng tình yêu chiến thắng tất cả Và tớ đã để tình yêu chế ngự tớ Đối với

tớ, chẳng có điều gì quan trọng hơn là được ở bên anh ấy Nhưng đồng thời, những

thông điệp khác vẫn luôn cho thấy anh ấy không thể cam kết Tớ nhún vai cho qua,

tự tin rằng với tớ, mọi chuyện sẽ khác Tất nhiên là tớ đã sai Khi bọn mình gần gũi hơn, những thông điệp của anh ấy trở nên thất thường hơn và mọi chuyện bắt đầu ngửa bài; ảnh bắt đầu bảo với tớ rằng anh quá bận rộn để gặp tớ vào tối nay hay tối kia Đôi lúc ảnh nói rằng tuần làm việc của anh thật “điên rồ” và yêu cầu chúng tớ chỉ gặp nhau vào cuối tuần Tớ đồng ý, nhưng trong lòng dấy lên cảm giác có điều

gì đó sai sai, nhưng đó là gì?

Từ đó trở đi tớ lúc nào cũng lo lắng Tớ bị ám ảnh với hành tung của anh và trở nên quá nhạy cảm trước bất cứ điều gì có thể ám chỉ rằng anh ấy muốn chia tay Nhưng trong khi hành vi của Greg cho tớ thấy nhiều bằng chứng về sự bất mãn của anh ấy, thì anh ấy lại xen kẽ giữa việc đẩy tớ ra xa cùng với tình cảm và lời xin lỗi vừa đủ để tớ không chia tay anh ấy

Sau một thời gian, những thăng trầm bắt đầu gây ảnh hưởng xấu và tớ không còn kiểm soát được cảm xúc của mình nữa Tớ không biết nên hành xử ra sao, và mặc cho khả năng phán đoán của tớ, tớ tránh lên kế hoạch với bạn bè phòng trường hợp ảnh gọi Tớ hoàn toàn mất hứng thú với những điều từng rất quan trọng đối với tớ Chẳng mấy chốc mối quan hệ không thể chịu đựng được sự căng thẳng, mọi thứ đột ngột kết thúc

Là bạn bè, ban đầu chúng tôi rất vui khi thấy Tamara gặp được một người mới mà

cô ấy rất háo hức, nhưng khi mối quan hệ diễn ra, chúng tôi quan ngại trước việc

cô ấy ngày càng bị ám ảnh bởi Greg Sức sống của cô ấy nhường chỗ cho nỗi lo lắng và bất an Phần lớn thời gian của cô ấy hoặc là chờ đợi cuộc gọi từ Greg, không thì quá lo lắng và ám ảnh về mối quan hệ để có thể tận hưởng khoảng thời gian với chúng tôi như cô ấy đã từng làm trong quá khứ Rõ ràng công việc của cô

ấy cũng bị ảnh hưởng, và cô bày tỏ lo ngại mình có thể mất việc Chúng tôi luôn xem Tamara là một người vô cùng kiên cường, biết cân bằng cuộc sống, và chúng tôi bắt đầu tự hỏi liệu chúng tôi có lầm tưởng về điểm mạnh của cô hay không Dù Tamara có thể chỉ ra quá khứ của Greg không thể duy trì được một mối quan hệ

nào nghiêm túc và tính khí thất thường khó đoán của anh ta, thậm chí còn thừa nhận rằng cô có lẽ sẽ sống hạnh phúc hơn nếu không có ảnh, nhưng cô lại không

đủ dũng khí để rời bỏ anh ta

Là những chuyên gia sức khỏe tâm thần có kinh nghiệm, chúng tôi khó mà chấp nhận nổi một người phụ nữ thông minh, thạo đời như Tamara lại không còn là chính mình như bình thường Tại sao một phụ nữ thành công lại hành xử một cách

vô vọng như thế? Tại sao một người mà chúng tôi cho là biết thích ứng trước những thử thách khó khăn nhất trong cuộc sống lại trở nên bất lực trong chuyện này? Đầu kia của phương trình cũng gây khó hiểu không kém Tại sao Greg lại phát đi những thông điệp hỗn tạp như vậy, mặc dù rõ ràng ngay cả chúng tôi cũng thấy anh ấy yêu Tamara? Có nhiều câu trả lời phức tạp về mặt tâm lý học cho những câu hỏi này, nhưng một hiểu biết đơn giản sâu xa về tình cảnh này đến từ một nơi không ngờ

TỪ NHÀ TRẺ TRỊ LIỆU ĐẾN KHOA HỌC THỰC TIỄN VỀ CHUYỆN TÌNH YÊU Ở NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH

Cũng vào khoảng thời gian Tamara đang hẹn hò với Greg, Amir đang làm việc bán thời gian ở Nhà trẻ Trị liệu của trường đại học Columbia Ở đây, ông dùng liệu pháp hướng dẫn-gắn bó để giúp các bà mẹ tạo ra được mối gắn kết an toàn hơn với con cái của mình Hiệu quả mạnh mẽ của liệu pháp hướng dẫn-gắn bó đối với mối quan hệ giữa người mẹ và đứa con đã khuyến khích Amir đào sâu thêm kiến thức

về lý thuyết gắn bó Cuối cùng điều này đã giúp ông đi đến một khám phá thú vị: như các kết quả nghiên cứu đầu tiên của Cindy Hazan và Phillip Bleach chỉ ra, người trưởng thành bộc lộ các kiểu gắn bó với người bạn đời, người yêu của họ giống với kiểu gắn bó của đứa trẻ với bố mẹ chúng Khi ông đọc thêm nhiều tài liệu về kiểu gắn bó ở người lớn, Amir bắt đầu để ý đến hành vi gắn bó ở những người trưởng thành xung quanh ông Ông nhận ra phát hiện này có thể có những ảnh hưởng đáng kinh ngạc trong cuộc sống thường ngày

Điều đầu tiên mà Amir làm, khi ông nhận ra tác động sâu xa của thuyết gắn bó đến các mối quan hệ của người trưởng thành, là gọi cho cô bạn lâu năm của ông, Rachel Ông mô tả cho cô ấy làm thế nào thuyết gắn bó có thể lý giải được một loạt hành vi trong các mối quan hệ của người trưởng thành, và nhờ cô giúp ông chuyển những nghiên cứu học thuật và dữ liệu khoa học mà ông đọc được này thành những chỉ dẫn và lời khuyên thiết thực mà mọi người có thể sử dụng để thực

sự thay đổi lối sống của họ Và đó là cách mà cuốn sách này ra đời

GẮN BÓ AN TOÀN, LO LẮNG VÀ NÉ TRÁNH

Lý thuyết gắn bó đưa ra ba “kiểu gắn bó” chính, hay những cung cách cư xử mà mọi người nhìn nhận và đáp ứng trước sự thân mật trong mối quan hệ lứa đôi, tương tự như những gì được phát hiện ở trẻ em: An toàn, Lo lắng và Né tránh Về

cơ bản, những người an toàn cảm thấy thoải mái với sự gần gũi thân mật và thường nồng ấm và yêu thương; người lo lắng khao khát sự thân mật, thường bị ám ảnh với mối quan hệ của họ, và có xu hướng lo lắng về khả năng yêu thương lại họ của người yêu; người né tránh đánh đồng sự thân mật với việc đánh mất độc lập tự do

và liên tục cố gắng giảm thiểu sự gần gũi Ngoài ra, những người với từng kiểu gắn

bó đó khác nhau ở chỗ:

▪ quan điểm của họ về sự thân mật và gắn bó

▪ cách họ giải quyết xung đột

▪ thái độ của họ đối với tình dục

▪ khả năng truyền đạt những nhu cầu và ước muốn của họ

▪ những kỳ vọng của họ về người bạn đời và mối quan hệ

Tất cả mọi người trong xã hội của chúng ta, cho dù họ mới bắt đầu hẹn hò hoặc đã kết hôn được bốn mươi năm, đều thuộc một trong những loại này, hoặc, hiếm hơn

khi là sự kết hợp của hai cái sau (lo lắng và né tránh) Chỉ hơn 50 phần trăm là người gắn bó an toàn, khoảng 20 phần trăm là gắn bó lo lắng, 25 phần trăm là

né tránh và 3 đến 5 phần trăm còn lại rơi vào loại thứ tư, ít phổ biến hơn

Trong hai thập kỷ qua, nghiên cứu về sự gắn bó của người trưởng thành đã tạo ra hàng trăm bài báo khoa học và hàng tá cuốn sách mô tả cẩn thận cách người lớn cư

xử trong mối quan hệ lãng mạn gần gũi Những nghiên cứu này đã nhiều lần khẳng định về sự tồn tại của những kiểu gắn bó đó ở người lớn ở một loạt các quốc gia và nền văn hóa, bao gồm Hoa Kỳ, Úc, Canada, Đức, Israel, Ý, Bồ Đào Nha, Hà Lan

và Vương quốc Anh

Hiểu được các kiểu gắn bó là một cách dễ dàng và đáng tin cậy để hiểu và dự đoán hành vi của người khác trong bất kỳ mối quan hệ yêu đương nào Trên thực tế, một trong những thông điệp chính của lý thuyết này là trong các tình huống yêu đương lãng mạn, chúng ta được lập trình để hành xử theo cách định sẵn

di truyền và trải nghiệm sống của chúng ta Để biết thêm, hãy xem chương 7

TAMARA VÀ GREG: MỘT GÓC NHÌN MỚI

Chúng tôi đã xem lại câu chuyện của người bạn Tamara và nhìn nó ở một góc độ

hoàn toàn mới Nghiên cứu về sự gắn bó có một nguyên mẫu về Greg—người có

kiểu gắn bó né tránh—chính xác đến từng chi tiết Nó tóm lược cách anh ấy suy

nghĩ, hành xử và phản ứng với thế giới Nó dự đoán thái độ xa cách của anh ấy,

việc anh bắt tội Tamara, những lần anh khơi mào kiếm chuyện gây sự đã cản trở

bất kỳ tiến triển nào trong mối quan hệ của họ, và anh rất khổ sở để nói câu “Anh

yêu em” Thật thú vị, kết quả nghiên cứu giải thích rằng mặc dù anh ta muốn gần

gũi với cô, nhưng anh lại cảm thấy buộc phải đẩy cô ra xa- không phải vì anh

“không thích cô” hay vì anh cho rằng “cô không đủ tốt” (như kết luận của

Tamara) Ngược lại, anh đẩy cô đi vì anh cảm thấy sự gần gũi và thân mật ngày

càng tăng lên

Và hóa ra, Tamara cũng không phải là người duy nhất Lý thuyết giải thích hành

vi, suy nghĩ và phản ứng của cô là điển hình cho người có kiểu gắn bó lo lắng, với

độ chính xác gây bất ngờ Nó thấy trước sự đeo bám của cô ngày càng tăng khi đối

diện với thái độ xa cách của anh ấy; nó dự đoán sự mất khả năng tập trung cho

công việc của cô, những suy nghĩ không ngừng về mối quan hệ, và sự quá nhạy

cảm của cô trước tất cả mọi việc Greg làm Nó cũng dự đoán mặc dù cô quyết định

chia tay anh ấy, cô lại chẳng thể tìm được dũng khí để làm Nó cũng chỉ ra tại sao,

chống lại khả năng phán đoán của cô và lời khuyên của những người bạn thân, cô

sẽ làm bất kỳ điều gì để cố gắng gần gũi với anh ta Quan trọng hơn hết là, lý thuyết này tiết lộ tại sao Tamara và Greg lại rất khó hòa hợp mặc dù quả thực là họ yêu nhau Họ nói hai ngôn ngữ khác nhau và làm trầm trọng thêm khuynh hướng

tự nhiên của nhau—khuynh hướng của cô là tìm kiếm sự gần gũi về tình cảm và thể xác, còn anh thì lại thích sự độc lập và lánh xa sự thân mật Độ chính xác mà lý thuyết mô tả về cặp đôi này thật quá sức mong đợi Cứ như thể các nhà nghiên cứu

đã biết hết những khoảnh khắc gần gũi nhất và những suy nghĩ riêng tư của cặp đôi này

Phương pháp tiếp cận tâm lý có thể hơi mơ hồ, có đủ chỗ cho giải thích, nhưng lý thuyết này có thể mang đến cái nhìn chuẩn xác, dựa trên bằng chứng về một mối quan hệ-có vẻ-độc nhất vô nhị

Mặc dù việc một người nào đó thay đổi được kiểu gắn bó của họ không phải là

chuyện bất khả thi—trung bình, một trong bốn người đã thay đổi được trong khoảng thời gian 4 năm—phần lớn mọi người đều không nhận ra vấn đề, vì vậy

những thay đổi này diễn ra mà họ thậm chí còn không biết chúng đã diễn ra (hoặc

lý do tại sao) Chúng tôi tin rằng nếu chúng tôi có thể giúp mọi người có một số biện pháp để kiểm soát những thay đổi cuộc sống này thì điều đó chẳng phải là sẽ tuyệt vời lắm sao? Họ sẽ thành một người khác biệt như thế nào nếu họ có thể ý thức nỗ lực thay đổi thành người có kiểu gắn bó an toàn thay vì để cho cuộc sống thao túng, đưa đẩy họ đi theo đủ mọi hướng!

Tìm hiểu về ba kiểu gắn bó này là một điều thực sự bất ngờ đối với chúng tôi; chúng tôi khám phá ra hành vi gắn bó ở người trưởng thành có mặt ở khắp mọi nơi Chúng tôi có thể nhìn nhận về hành vi yêu đương của bản thân và của những người xung quanh chúng tôi dưới một khía cạnh mới Bằng cách chỉ định các kiểu gắn bó cho bệnh nhân, đồng nghiệp và bạn bè, chúng tôi có thể diễn giải mối quan hệ của

họ khác đi và thông tỏ hơn Hành vi của họ không còn phức tạp và gây hoang mang nữa, trái lại chúng dễ dự đoán tùy theo hoàn cảnh

QUAN HỆ TIẾN HÓA

Lý thuyết gắn bó dựa trên lời khẳng định rằng nhu cầu thuộc về một mối quan hệ thân thiết được khắc ghi vào trong gen của chúng ta Chính ý tưởng thiên tài của John Bowlby đã đưa ông đến với nhận thức rằng chúng ta được lập trình bởi tiến hóa để chọn một vài cá nhân cụ thể trong cuộc sống của ta và khiến họ trở thành thứ quý giá đối với ta Chúng ta sinh ra để phụ thuộc vào một người quan trọng nào đó Nhu cầu này bắt đầu từ trong bụng mẹ và chấm dứt khi chúng ta qua đời Bowlby cho rằng trong suốt quá trình tiến hóa, chọn lọc di truyền ưu ái những ai biết gắn bó với kẻ khác vì nó mang lại lợi thế sinh tồn Từ thời tiền sử, những người chỉ dựa vào bản thân họ và không có ai bảo vệ họ thì khả năng cao sẽ trở thành con mồi Thông thường, những người ở với ai đó quan tâm sâu sắc đến họ thì sống sót và truyền lại cho con cháu họ sở thích tạo dựng những mối quan hệ gần gũi

Trên thực tế, nhu cầu ở gần một ai đó đặc biệt quan trọng đến mức não bộ có cơ chế sinh học chịu trách nhiệm đặc biệt trong việc tạo ra và điều chỉnh mối quan hệ của chúng ta với những nhân vật gắn bó của ta (bố mẹ, con cái và người bạn đời)

Cơ chế này được gọi là hệ thống gắn bó, bao gồm những cảm xúc và hành vi đảm bảo rằng chúng ta vẫn an toàn và được bảo vệ bằng cách ở gần những người thân yêu Cơ chế giải thích lý do tại sao một đứa trẻ bị tách khỏi mẹ thì trở nên điên cuồng tìm kiếm hoặc gào khóc không thể kiểm soát được cho đến khi nó nối lại mối liên hệ với mẹ

Những phản ứng đó là hành vi phản kháng, và tất cả chúng ta vẫn bộc lộ chúng khi

ta đã trưởng thành Ở thời tiền sử, việc gần gũi với một người bạn đời là chuyện sống còn, và hệ thống gắn bó của chúng ta đã phát triển để coi sự gần gũi đó là một điều cực kỳ cần thiết

Hãy tưởng tượng bạn nghe tin về một vụ tai nạn máy bay ở Đại Tây Dương vào buổi tối khi chồng bạn đang bay từ New York đến London Linh cảm có điều

chẳng lành cùng với chứng cuồng loạn, đó chính là hệ thống gắn bó của bạn đang hoạt động Cuống cuồng gọi điện đến sân bay là hành vi phản kháng của bạn

Một khía cạnh cực kỳ quan trọng của sự tiến hóa là tính không đồng nhất Con người là một loài rất hỗn tạp, có sự khác biệt lớn về ngoại hình, thái độ và hành vi Điều này chịu trách nhiệm cho phần lớn sự phong phú của chúng ta và khả năng thích ứng với gần như bất kỳ ngóc ngách sinh thái nào trên trái đất Nếu chúng ta đều giống hệt nhau, thì khi ấy bất kì thách thức môi trường riêng lẻ nào cũng có thể tiêu diệt tất cả chúng ta Biến dị của chúng ta cải thiện khả năng một bộ phận dân

số có tính độc nhất vô nhị về phương diện nào đó, nhờ thế mà có thể sống sót trong khi những người khác thì bị tiêu diệt Kiểu gắn bó không có gì khác so với bất kỳ đặc điểm nào khác ở con người Dù tất cả chúng ta đều có nhu cầu cơ bản là hình thánh các mối quan hệ gần gũi, nhưng cách ta tạo ra chúng thì lại khác nhau Trong một môi trường rất nguy hiểm, khi đầu tư thời gian và năng lượng vào duy nhất một người thì sẽ là bất lợi, vì anh hay cô ta có thể không ở lâu bên ta; trở nên ít gắn

bó với một người và tiếp tục chuyển qua đối tượng khác xem ra lại khả quan hơn (và do đó, kiểu gắn bó né tránh) Một lựa chọn khác trong một môi trường khắc nghiệt là hành động theo cách ngược lại và lì lợm đeo bám với tâm thế luôn đề phòng để gần gũi với đối tượng gắn bó của bạn (do đó, kiểu gắn bó lo lắng) Trong một khung cảnh yên bình hơn, các mối quan hệ thân mật được hình thành bởi việc đầu tư nhiều vào một cá nhân nào đó sẽ đem lại lợi ích to lớn hơn cho cả hai và con cái của họ (do đó, kiểu gắn bó an toàn)

Quả thật, trong xã hội hiện đại, chúng ta không còn bị truy đuổi bởi thú săn mồi giống như tổ tiên của ta, nhưng về mặt tiến hóa, chúng ta chỉ cách một tích tắc với

bộ não của tổ tiên Bộ não cảm xúc của chúng ta được truyền lại cho ta bởi loài người tinh khôn từng sống ở một thời đại hoàn toàn khác, và chính lối sống của họ cùng với những hiểm nguy mà họ đối mặt đã thiết kế nên hệ thống cảm xúc của chúng ta để xử lý chúng Cảm xúc và hành vi của chúng ta trong các mối quan hệ ngày nay không khác gì lắm so với tổ tiên thuở hồng hoang của ta

HÀNH VI PHẢN KHÁNG TRONG THỜI ĐẠI KỸ THUẬT SỐ

Được trang bị những hiểu biết mới của chúng ta về những tác động của các kiểu gắn bó trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta bắt đầu nhìn nhận khác đi về hành động của người khác Những hành vi mà chúng ta từng quy cho nét tính cách của một ai đó, hoặc trước đây chúng ta từng gán nhãn phóng đại, giờ đây có thể hiểu được với sự rõ ràng và chính xác thông qua lăng kính của thuyết gắn bó Những phát hiện của chúng tôi đã làm sáng tỏ điều khó khăn mà Tamara cảm nhận để rời

bỏ một người bạn trai như Greg, người đã khiến cô đau khổ Nó không nhất thiết đến từ sự yếu đuối Thay vào đó, nó bắt nguồn từ một bản năng cơ bản để duy trì mối quan hệ với một đối tượng gắn bó bằng mọi giá và bị khuếch đại lên quá mức bởi một người có kiểu gắn bó lo lắng

Đối với Tamara, nhu cầu tiếp tục chung sống với Greg bị kích hoạt bởi cảm giác nguy hiểm dù là nhỏ nhất—mối nguy khi người yêu của cô khó gần, thờ ơ hoặc đang lâm vào khó khăn Từ bỏ trong những tình huống đó sẽ là điều điên rồ về mặt tiến hóa Sử dụng hành vi phản kháng, chẳng hạn như gọi điện thoại nhiều lần hoặc

cố tình làm anh ta ghen tuông, hoàn toàn hợp lý khi nhìn dưới góc độ này

Điều chúng tôi thật sự thích về lý thuyết gắn bó đó là nó được hình thành trên cơ

sở phần đông dân số Không giống như nhiều khuôn khổ tâm lý khác được tạo ra dựa trên các cặp đôi tìm đến trị liệu tâm lý, thuyết gắn bó này rút ra bài học từ mọi người— những người có mối quan hệ tốt đẹp và những người có mối quan hệ tồi

tệ, những người không bao giờ được điều trị và những người chủ động tìm đến trị liệu Nó cho phép chúng tôi không chỉ biết được điều gì khiến các mối quan hệ

“thất bại” mà còn những gì sẽ mang lại hiệu quả, và nó cho phép chúng tôi tìm thấy và làm nổi bật cả một nhóm người hầu như không được đề cập đến trong hầu hết các cuốn sách về mối quan hệ Hơn nữa, lý thuyết không liệt các hành vi vào loại lành mạnh hay kém lành mạnh Không có kiểu gắn bó nào tự thân nó bị xem là

“bệnh lý” Ngược lại, những hành vi yêu đương trước đây từng bị coi là kỳ quặc hoặc lệch lạc giờ đây có thể thông cảm, có thể đoán được, thậm chí được mong đợi Bạn ở bên một ai đó mặc dù anh ta không chắc có yêu bạn hay không? Dễ

hiểu thôi Bạn nói bạn muốn rời bỏ và vài phút sau bạn đổi ý và quyết định bạn rất muốn ở lại? Ta cũng hiểu được

Nhưng những hành vi như vậy có hiệu quả hoặc hữu ích không? Đó lại là một câu chuyện khác Người có kiểu gắn bó an toàn biết cách truyền đạt những mong đợi của họ và đáp lại nhu cầu của đối tác một cách hiệu quả mà chẳng cần phải dùng đến hành vi phản kháng Còn chúng ta, sự hiểu biết mới chỉ là điểm khởi đầu

TỪ LÝ THUYẾT ĐẾN THỰC TIỄN—PHÁT TRIỂN NHỮNG CÁCH CAN THIỆP DỰA TRÊN KIỂU GẮN BÓ CỤ THỂ

Bằng cách hiểu rằng mọi người có sự khác biệt lớn trong nhu cầu về sự thân mật

và gần gũi, và những khác biệt này tạo ra xung đột, những phát hiện về kiểu gắn bó đem đến cho ta một cách nhìn nhận mới về các mối quan hệ lãng mạn Nhưng trong khi nghiên cứu giúp cho việc hiểu được những mối quan hệ lãng mạn dễ dàng hơn, vậy làm thế nào ta có thể tạo nên sự khác biệt trong chúng?

Lý thuyết này hứa hẹn sẽ cải thiện mối gắn bó thân mật của con người, nhưng bản dịch của nó từ phòng thí nghiệm sang cuộc sống đời thường lại chưa có Tin rằng chúng tôi đã tìm thấy chìa khóa để chỉ dẫn mọi người có được những mối quan hệ tốt đẹp hơn, chúng tôi đã bắt đầu nghiên cứu càng nhiều càng tốt về ba kiểu gắn bó

và những cách thức mà chúng tương tác trong các tình huống hằng ngày

Chúng tôi bắt đầu phỏng vấn mọi người thuộc mọi tầng lớp xã hội Chúng tôi đã phỏng vấn các đồng nghiệp và bệnh nhân, cũng như những người có hoàn cảnh và lứa tuổi khác nhau Chúng tôi đã viết tóm tắt về lịch sử mối quan hệ và những trải nghiệm lãng mạn mà họ chia sẻ với chúng tôi Chúng tôi tiến hành quan sát các cặp đôi qua hành động Chúng tôi đánh giá các kiểu gắn bó của họ bằng cách phân tích những bình luận của họ, thái độ và hành vi của họ và đôi khi đưa ra các biện pháp can thiệp dựa trên kiểu gắn bó cụ thể Chúng tôi phát triển một kỹ thuật cho phép

mọi người xác định—trong một khoảng thời gian tương đối ngắn—kiểu gắn bó của một người nào đó Chúng tôi dạy cho mọi người làm cách nào họ có thể sử dụng bản năng gắn bó của họ thay vì chống lại chúng, để không chỉ tránh được các mối quan hệ bất hạnh mà còn phát hiện ra “những viên ngọc” bị ẩn giấu đáng để mài giũa - và nó có hiệu quả!

Chúng tôi tạo ra cái gọi là Ứng dụng Kiểu Gắn bó Trưởng thành, một phương pháp thích hợp với nhiều tình huống mối quan hệ Chúng tôi khám phá ra không giống như các biện pháp can thiệp mối quan hệ khác chủ yếu tập trung vào người độc thân hoặc các cặp vợ chồng hiện tại, thuyết gắn bó là một lý thuyết bao trùm về mối quan hệ lãng mạn cho phép phát triển các ứng dụng hữu ích cho mọi người ở mọi giai đoạn của đời sống lãng mạn của họ Có những cách áp dụng cụ thể dành cho người đang hẹn hò, những người đang ở trong giai đoạn đầu của mối quan hệ

và những ai đang có mối quan hệ dài hạn, cho những ai đang trải qua một cuộc chia tay hoặc những ai đang đau buồn trước sự ra đi của người thân yêu Điểm chung đó là thuyết gắn bó có thể được áp dụng trong tất cả các tình huống trên và

có thể hướng dẫn mọi người suốt cuộc đời họ để có được các mối quan hệ tốt đẹp hơn

BIẾN HIỂU BIẾT THÀNH HÀNH ĐỘNG

Sau một thời gian, biệt ngữ liên quan đến-gắn bó đã trở thành bản năng thứ hai đối với những người xung quanh chúng tôi Chúng tôi lắng nghe họ trong một buổi trị liệu tâm lý hoặc trong bữa tối, “Tôi không thể hẹn hò với anh ta, rõ ràng anh ta là kiểu người né tránh” hoặc “Cậu biết mà, Tôi là người lo lắng Một lời mỉa mai là điều cuối cùng mình cần.” Hãy nghĩ về điều đó cho đến gần đây họ thậm chí còn chẳng biết gì về ba kiểu gắn bó!

Tamara, tất nhiên đã tìm hiểu tất cả mọi thứ để hiểu về thuyết gắn bó và những phát hiện mới mà chúng tôi thực hiện — cô ấy đã nêu ra vấn đề này gần như trong mọi cuộc trò chuyện giữa chúng tôi Cuối cùng cô ấy đã thu hết sức mạnh để cắt đứt mối quan hệ mập mờ của cô với Greg Chẳng bao lâu sau, cô bắt đầu hẹn hò

trở lại với một quân nhân Được trang bị kiến thức về sự gắn bó mà cô mới học được, Tamara có thể nhẹ nhàng tránh những đối tượng có kiểu gắn bó né tránh, người mà cô biết là không phù hợp với cô Người mà cô từng khổ sở về họ, từng dành nhiều ngày trong quá khứ — để phân tích suy nghĩ của họ, liệu họ có gọi cho

cô không hay họ có nghiêm túc với cô không—dễ dàng gạt sang một bên Thay vào đó, suy nghĩ của Tamara tập trung vào việc đánh giá xem liệu người mà cô mới gặp có khả năng gần gũi và yêu thương cô theo cách như cô mong muốn hay không

Một thời gian sau khi Tamara quen Tom, một người đàn ông an toàn, và mối quan

hệ của họ êm đẹp đến nỗi cô ấy hầu như chẳng còn bàn luận mấy về nó Không phải là cô không muốn chia sẻ những chuyện riêng tư với chúng tôi, mà vì cô đã tìm được một nền tảng an toàn và chẳng còn những khủng hoảng hay bi kịch để mà thảo luận Hầu hết các cuộc trò chuyện của chúng tôi bây giờ đều xoay quanh những điều thú vị mà họ đã làm, những kế hoạch của họ trong tương lai, hay sự nghiệp của cô ấy, đang tiến triển nhanh chóng trở lại

TIẾN VỀ PHÍA TRƯỚC

Cuốn sách này là bản dịch về nghiên cứu kiểu gắn bó thành hành động của chúng tôi Chúng tôi hy vọng rằng bạn, như nhiều bạn bè, đồng nghiệp và bệnh nhân của chúng tôi, sẽ sử dụng nó để đưa ra quyết định tốt hơn trong cuộc sống cá nhân của bạn Trong các chương tiếp theo, bạn sẽ tìm hiểu thêm về ba kiểu gắn bó và về những cách thức mà chúng quyết định hành vi và thái độ của bạn trong các tình huống yêu đương lãng mạn Những thất bại trong quá khứ sẽ được nhìn nhận dưới một góc độ mới và những động cơ của bạn cũng như động cơ của người khác sẽ trở nên sáng tỏ hơn Bạn sẽ biết được những nhu cầu của mình là gì và bạn nên ở bên người như thế nào để có được hạnh phúc trong mối quan hệ Nếu bạn đang có mối quan hệ với một người bạn đời có kiểu gắn bó xung đột với của bạn, thì bạn sẽ thông hiểu được tại sao cả hai lại suy nghĩ và hành xử như vậy và học các chiến lược để cải thiện mức độ thỏa mãn của hai bạn Dù là trường hợp nào đi nữa, bạn

sẽ bắt đầu thay đổi - thay đổi theo hướng tốt hơn, dĩ nhiên rồi

Chương 2

Phụ thuộc không phải là một từ xấu

Vài năm trước, trên một chương trình truyền hình thực tế về các cặp đôi tranh đua với những cặp khác ở khắp thế giới và thực hiện các nhiệm vụ đầy thách thức Karen và Tim là cặp đôi trong mơ của chương trình: xinh đẹp, gợi cảm, thông minh và thành đạt Khi họ đối mặt với nhiều thử thách khác nhau, những tình tiết riêng tư về mối quan hệ của họ xuất hiện: Karen muốn kết hôn nhưng Tim thì miễn cưỡng chưa muốn Anh coi trọng sự độc lập của mình, còn cô thì muốn gần gũi anh hơn Vào những khoảnh khắc đầy căng thẳng, áp lực trong cuộc đua và thường

là sau một trận cãi vã, Karen muốn Tim nắm lấy tay cô Tim ngần ngại làm điều đó; vì anh cảm thấy như vậy là quá thân mật, và bên cạnh đó, anh không muốn chiều theo mọi ý muốn bất chợt của cô

Trong chương trình cuối cùng, Tim và Karen đang dẫn đầu cuộc đua Họ gần như sắp giành được giải thưởng tiền mặt lớn, nhưng ở vạch đích, họ đã bị đánh bại Khi

họ được phỏng vấn cho mùa chung kết, họ được hỏi nếu nhìn lại họ sẽ làm gì khác, Karen nói: "Tôi nghĩ rằng chúng tôi đã thua bởi vì tôi như đỉa đói Khi nhìn lại tôi thấy hành vi của mình hơi quá khích Nhiều lần tôi cần Tim nắm tay tôi trong suốt cuộc đua Tôi không biết tại sao nó lại quá quan trọng với tôi Nhưng tôi đã học được một bài học từ chuyện đó và tôi quyết định rằng mình không cần phải hành

xử như thế nữa Tại sao tôi lại cần nắm tay anh ấy quá nhiều như vậy? Điều đó thật ngu ngốc Lẽ ra tôi nên biết cách kiểm soát cảm xúc của mình mà không cần đến

cử chỉ này từ anh ấy.” Tim, về phần mình thì lại chia sẻ rất ít: “Cuộc đua không giống với cuộc sống thực Đó là trải nghiệm mãnh liệt nhất tôi từng có Suốt cuộc đua chúng tôi thậm chí chẳng có thời gian để mà giận nhau Chúng tôi cứ thế lao từ nhiệm vụ này sang nhiệm vụ khác.”

Cả Karen và Tim đều không đề cập đến một điểm quan trọng: Tim sợ hãi trước một thử thách nhảy bungee và gần như bỏ cuộc đua Mặc cho Karen động viên và trấn an rằng cô cũng sẽ nhảy cùng anh ấy, nhưng anh vẫn không làm Đến mức mà

anh vứt bỏ hết đồ nghề và bắt đầu bỏ cuộc Cuối cùng, anh ta cũng thu hết can đảm

để thực hiện thử thách Bởi sự ngần ngại đó mà họ đã mất đi vị trí dẫn đầu

Thuyết gắn bó dạy chúng ta rằng giả định cơ bản của Karen là cô ấy có thể và nên kiểm soát được nhu cầu cảm xúc của mình và tự xoa dịu bản thân khi đối mặt với căng thẳng, đơn giản là không đúng Cô cho rằng vấn đề nằm ở chỗ cô quá lụy thuộc Nhưng các kết quả nghiên cứu lại ủng hộ điều ngược lại Gắn bó có nghĩa là

bộ não của chúng ta khát khao tìm kiếm sự hỗ trợ của người yêu bằng cách đảm bảo mình có được sự gần gũi về mặt thể lý và tâm lý của họ Nếu người yêu của chúng ta không giúp ta an lòng, chúng ta được lập trình để tiếp tục nỗ lực để có được sự gần gũi cho đến khi nào được thỏa mãn điều đó Nếu Karen và Tim hiểu được điều này, cô ấy sẽ không cảm thấy xấu hổ vì nhu cầu muốn nắm tay anh ấy trong lúc căng thẳng bởi một cuộc đua được truyền hình toàn quốc Về phần mình, Tim biết rằng một cử chỉ đơn giản như nắm tay Karen có thể mang lại cho họ lợi thế vượt trội mà họ cần để giành chiến thắng Thật vậy, nếu anh ta biết rằng bằng cách đáp ứng nhu cầu của cô từ sớm, anh ta sẽ ít phải dành thời gian cho việc “dập lửa” do sự lo lắng của cô gây ra sau này—anh ấy có thể sẵn sàng nắm tay cô khi anh thấy cô bắt đầu lo lắng, thay vì đợi cho đến khi cô ấy yêu cầu Thêm nữa, nếu Tim có thể dễ dàng đón nhận sự hỗ trợ của Karen hơn, thì biết đâu anh ấy sẽ lao vào nhảy bungee sớm hơn

Nguyên tắc gắn bó dạy chúng ta rằng hầu hết mọi người chỉ lụy thuộc khi những nhu cầu của họ chưa được thỏa mãn Khi những nhu cầu cảm xúc của họ được đáp ứng, và càng sớm càng tốt, họ thường hướng sự chú ý ra thế giới bên ngoài Đôi khi điều này được gọi là “nghịch lý phụ thuộc” trong tài liệu về sự gắn bó: Người

ta càng phụ thuộc hiệu quả vào người khác thì họ càng trở nên độc lập và can đảm hơn Karen và Tim không biết làm thế nào để tận dụng mối gắn kết cảm xúc của họ

để giành được lợi thế trong cuộc đua

CHÚNG TA ĐÃ TIẾN MỘT BƯỚC DÀI (NHƯNG CHƯA ĐỦ XA)

Quan điểm đổ lỗi cho bản thân của Karen vì quá lụy thuộc và Tim thì vô tâm trong vai trò gắn bó của anh ấy, chẳng có gì đáng ngạc nhiên và không thực sự là lỗi của

họ Rốt cuộc thì chúng ta đang sống trong một nền văn hóa có vẻ xem thường nhu cầu cơ bản đối với sự thân mật, gần gũi và đặc biệt là sự phụ thuộc, trong khi lại tán dương tính độc lập Chúng ta có xu hướng xem thái độ này là sự thật—đến mức gây hại cho ta

Niềm tin sai lầm rằng tất cả mọi người nên độc lập về cảm xúc không có gì mới Cách đây không lâu trong xã hội phương Tây, người ta tin rằng trẻ em sẽ hạnh phúc hơn nếu chúng bị bỏ mặc một mình để tự xoay sở và dạy cho chúng cách tự xoa dịu trấn an bản thân Sau đó lý thuyết gắn bó xuất hiện và thay đổi những thái

độ ấy—ít nhất là đối với trẻ em Vào những năm 1940, các chuyên gia đã cảnh báo rằng “việc nâng niu chiều chuộng” sẽ làm cho đứa trẻ lụy thuộc và bất an, sau này

sẽ trở thành những người trưởng thành không lành mạnh về cảm xúc và kém thích nghi Cha mẹ được khuyên không nên quan tâm quá nhiều đến trẻ nhỏ, cứ bỏ mặc cho chúng khóc hàng tiếng đồng hồ và rèn cho chúng ăn uống theo một lịch trình nghiêm ngặt Trẻ em trong bệnh viện bị cách ly khỏi cha mẹ và chỉ được thăm qua cửa sổ kính Các nhân viên công tác xã hội sẽ mang đứa trẻ ra khỏi nhà chúng và đưa chúng vào trung tâm chăm sóc nếu chúng có biểu hiện bất thường dù là nhỏ nhất

Quan điểm chung là cần duy trì khoảng cách thích hợp giữa cha mẹ và con cái và

sự gần gũi ôm ấp chỉ nên ở mức nhín nhín, hạn chế Trong cuốn Psychological Care of Infant and Child, một cuốn sách nuôi dạy con phổ biến vào những năm

1920, John Broadus Watson đã cảnh báo những nguy cơ của việc “người mẹ thương con quá nhiều” và cuốn sách được dành cho “người mẹ đầu tiên nuôi dạy một đứa trẻ hạnh phúc.” Một đứa trẻ như vậy sẽ trở thành người độc lập, bạo dạn,

tự lực, có khả năng thích nghi, biết giải quyết vấn đề, không bao giờ khóc trừ phi

bị tổn thương thể xác, say mê với công việc và vui chơi, và không có sự đeo bám gắn bó nhiều với bất cứ nơi chốn hay con người nào

Trước công trình đột phá của Mary Ainsworth và John Bowlby, những người sáng lập lý thuyết gắn bó vào những năm 50 và 60, các nhà tâm lý học không đánh giá cao tầm quan trọng của mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái Sự gắn bó của đứa trẻ với mẹ của nó được coi là một hệ quả của sự thực là bà ấy đem đến thức ăn và phương tiện sinh sống; đứa trẻ học cách gắn liền người mẹ với sự nuôi dưỡng và kết quả là muốn gần gũi mẹ Tuy nhiên, Bowlby quan sát thấy ngay cả những đứa trẻ sơ sinh được thỏa mãn mọi nhu cầu dinh dưỡng của chúng nhưng thiếu một nhân vật gắn bó (thí dụ như những trẻ được nuôi ở các trung tâm hoặc trại tị nạn trong Thế chiến Hai) thì không thể phát triển bình thường Chúng bộc lộ sự phát triển xã hội, trí tuệ, cảm xúc và thể chất còi cọc Các nghiên cứu của Ainsworth và Bowlby cho thấy rõ ràng mối liên kết giữa đứa trẻ và người chăm sóc cũng thiết yếu cho sự tồn tại của trẻ như thức ăn và nước uống

NHU CẦU GẮN BÓ: CHÚNG KHÔNG CHỈ DÀNH RIÊNG CHO TRẺ EM

Bowlby luôn tuyên bố rằng sự gắn bó là một phần thiết yếu của hành vi con người trong suốt cuộc đời Nhưng mãi đến cuối những năm 1980, Cindy Hazan và Philip Bleach, những người tiên phong trong lĩnh vực gắn bó ở người lớn, đã xuất bản một “bài kiểm tra tình yêu” trong Rocky Mountain News đã xác nhận giả thuyết này Trong bài kiểm tra, họ yêu cầu các tình nguyện viên đánh dấu một trong ba tuyên bố mô tả đúng nhất cảm xúc và thái độ của họ trong các mối quan hệ Ba tuyên bố tương ứng với ba kiểu gắn bó và chúng như sau:

▪ Tôi thấy tương đối dễ dàng khi gần gũi với người khác và thoải mái nương cậy vào họ và để họ nương cậy vào tôi Tôi thường chẳng lo lắng về việc bị

bỏ rơi hoặc nếu một ai đó trở nên quá thân mật với tôi (Đo lường kiểu gắn

bó an toàn)

▪ Tôi hơi khó chịu khi gần gũi với người khác, tôi cảm thấy khó tin tưởng họ hoàn toàn, khó cho phép mình phụ thuộc vào họ Tôi lo lắng khi bất cứ ai quá gần gũi, và thường thì người yêu của tôi muốn tôi trở nên thân mật hơn mức mà tôi cảm thấy thoải mái (Đo lường kiểu gắn bó né tránh)

▪ Tôi nhận thấy người khác không sẵn lòng thân mật hơn với tôi như tôi mong muốn Tôi thường lo sợ người yêu của tôi không thực sự yêu tôi hoặc không muốn chung sống với tôi Tôi muốn hoàn toàn hợp nhất với người khác và khao khát này đôi lúc khiến người ta sợ hãi mà tránh xa tôi (Đo lường kiểu gắn bó lo lắng)

Đáng chú ý, các kết quả cho thấy một sự phân bổ tương tự về các kiểu gắn bó ở người trưởng thành cũng được phát hiện thấy ở trẻ em: Ở đây, hầu hết những người được hỏi rơi vào nhóm “an toàn” và các đối tượng còn lại thì thuộc nhóm lo lắng và né tránh Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện thấy mỗi kiểu gắn bó tương ứng với những niềm tin và thái độ độc nhất và rất khác biệt về bản thân họ, đối tác của họ, mối quan hệ của họ, và về sự thân mật nói chung

Các nghiên cứu sâu hơn của Hazan và Bleach và những người khác đã chứng thực những phát hiện này Các kiểu suy nghĩ, cảm xúc và hành vi tự động được kích hoạt ở trẻ em trong các tình huống gắn bó xuất hiện tương tự ở người trưởng thành Điểm khác biệt là người trưởng thành có khả năng đạt được mức độ tư duy trừu tượng cao hơn, vì vậy nhu cầu của chúng ta về sự hiện diện liên tục của người khác thỉnh thoảng có thể được tạm thay thế bởi hiểu biết rằng họ vẫn luôn sẵn sàng hỗ trợ chúng ta về mặt tinh thần và tình cảm Song điểm mấu chốt là nhu cầu gắn kết thân mật và sự trấn an về sự sẵn sàng của nửa kia của chúng ta tiếp tục đóng một vai trò quan trọng trong suốt cuộc đời chúng ta

Thật không may, cũng giống như tầm quan trọng của sự gắn bó giữa bố mẹ-con cái

bị xem nhẹ trong quá khứ, ngày nay tầm quan trọng của sự gắn bó giữa những người trưởng thành cũng không được đánh giá đúng mức Ở người trưởng thành, quan niệm phổ biến vẫn là sự phụ thuộc quá nhiều vào một mối quan hệ là một điều xấu

NGỘ NHẬN VỀ SỰ PHỤ THUỘC LẪN NHAU

Phong trào đồng phụ thuộc và cách tiếp cận tự-giúp đỡ phổ biến hiện đang diễn tả các mối quan hệ theo cách tương tự như quan điểm trong nửa đầu thế kỷ XX về mối quan hệ giữa cha mẹ-con cái (hãy nhớ “đứa trẻ hạnh phúc” thì không cần đến những mối gắn bó không cần thiết?) Các chuyên gia ngày nay đưa ra lời khuyên như thế này: Hạnh phúc của bạn là thứ nên đến từ bên trong và không nên phụ thuộc vào người yêu hay bạn đời Hạnh phúc của bạn không phải là trách nhiệm của họ và hạnh phúc của họ cũng chẳng phải trách nhiệm của bạn Mỗi người cần

tự chăm lo cho bản thân Thêm nữa, bạn nên học cách đừng để sự bình yên nội tâm của bạn bị xáo động bởi người mà bạn gần gũi Nếu bạn đời của bạn hành xử theo cách làm suy yếu cảm giác an toàn của bạn thì bạn nên tự tách mình khỏi tình huống về mặt cảm xúc, “cứ tập trung vào bản thân bạn,” và giữ cân bằng Nếu bạn không thể làm được điều đó, vậy có thể có vài thứ không ổn với bạn Bạn có thể quá dính bám người khác, hoặc “đồng phụ thuộc,” và bạn phải học cách thiết lập

“ranh giới” tốt hơn

Tiền đề cơ bản cho quan điểm này là mối quan hệ lý tưởng là mối quan hệ giữa hai người tự lập gắn kết với nhau theo một cách thức trưởng thành và tôn trọng, trong khi đó vẫn duy trì được ranh giới rõ ràng Nếu bạn phát triển một sự phụ thuộc mạnh mẽ vào người yêu của bạn thì bạn đang khiếm khuyết về một phương diện nào đó và được khuyên cần làm việc với bản thân để trở nên “khác biệt” hơn và phát triển một “ý thức tốt hơn về bản thân.” Trường hợp tồi tệ nhất có thể là bạn sẽ kết thúc là lụy thuộc vào người yêu của bạn, điều này tương đương với việc

“nghiện” anh/cô ấy, và chúng ta đều biết, nghiện là một viễn cảnh nguy hiểm

Trong khi những lời khuyên của phong trào đồng phụ thuộc vẫn vô cùng hữu ích trong việc ứng phó với các thành viên gia đình đang lạm dụng chất gây nghiện (đó

là ý định ban đầu), chúng có thể gây hiểu lầm và thậm chí nguy hại khi áp dụng bừa bãi vào tất cả các mối quan hệ Karen, người mà chúng ta đã gặp trước đó trong cuộc đua trên truyền hình, từng bị tác động bởi những trường phái tư tưởng như thế này Nhưng sinh học lại kể cho ta nghe một câu chuyện hoàn toàn khác

SỰ THẬT SINH HỌC

Nhiều nghiên cứu cho thấy khi chúng ta gắn bó với một người nào đó, đôi ta hình thành nên một đơn vị sinh lý Đối tác của chúng ta điều chỉnh huyết áp, nhịp tim, nhịp thở và mức độ hormone trong máu của chúng ta Chúng ta không còn là những thực thể riêng biệt Việc nhấn mạnh vào sự khác biệt được ủng hộ bởi đa số các cách tiếp cận tâm lý phổ biến thời nay đối với các mối quan hệ của người trưởng thành không đứng vững từ góc độ sinh học Sự phụ thuộc là một thực tế, nó không phải là một lựa chọn hay một sở thích

Một nghiên cứu được thực hiện bởi James Coan đặc biệt làm sáng tỏ hiệu ứng đó: Tiến sĩ James Coan là giám đốc Phòng thí nghiệm khoa học thần kinh tình cảm tại Đại học Virginia Ông xem xét các cơ chế thông qua đó các mối quan hệ xã hội mật thiết và các mạng xã hội rộng lớn điều chỉnh các phản ứng cảm xúc của chúng

ta Trong nghiên cứu đặc biệt này, ông tiến hành với sự hợp tác của Richard Davidson và Hillary Schaefer, ông đã sử dụng công nghệ MRI chức năng để quét

não của những phụ nữ đã kết hôn Trong khi những phụ nữ này được quét não, Tiến sĩ Coan và các đồng nghiệp đã mô phỏng một tình huống căng thẳng bằng cách nói với họ rằng họ sắp bị một cú sốc điện rất nhẹ

Thông thường, trong những tình huống căng thẳng, vùng dưới đồi được kích hoạt

Và thực sự đây là những gì đã xảy ra trong cuộc thí nghiệm với những phụ nữ khi

họ đang ngồi một mình chờ đợi cú giật điện—vùng dưới đồi của họ phát sáng Tiếp theo, họ kiểm tra những phụ nữ đang nắm tay một người lạ trong lúc chờ đợi Lần này hình ảnh quét não cho thấy vùng dưới đồi não đã giảm hoạt động Và nếu bàn tay mà người phụ nữ nắm là của chồng họ thì sao? Hoạt động của vùng dưới đồi giảm mạnh hơn—sự căng thẳng của họ hầu như không thể phát hiện được Hơn nữa, những phụ nữ được hưởng lợi nhiều nhất từ việc nắm tay người bạn đời cũng

là những người thông báo có được mức độ thỏa mãn cao nhất trong hôn nhân—nhưng chúng tôi sẽ quay lại điểm này sau

Nghiên cứu chứng minh rằng khi hai người hình thành mối quan hệ mật thiết, họ điều chỉnh mức độ hạnh phúc về tâm lý và cảm xúc lẫn nhau Sự gần gũi và luôn sẵn sàng hỗ trợ nhau của họ ảnh hưởng đến cách phản ứng trước stress Làm thế nào chúng ta có thể mong đợi duy trì một mức độ khác biệt cao giữa bản thân ta và người bạn đời của mình nếu yếu tố sinh học cơ bản của chúng ta bị họ ảnh hưởng đến mức độ đó?

Dường như Karen từ ví dụ của chúng tôi về bản năng đã hiểu được tác dụng chữa lành của việc nắm tay người bạn đời của cô trong những tình huống gây căng thẳng Không may là sau đó cô ấy lại tin vào những quan điểm sai lầm thường gặp

và xem bản năng của cô là một điểm yếu, một điều đáng xấu hổ

“NGHỊCH LÝ CỦA SỰ PHỤ THUỘC”

Trước khi công nghệ chụp ảnh não phát triển, John Bowlby hiểu rằng nhu cầu cần đến một ai đó chia sẻ cuộc sống với chúng ta là một phần trong cấu trúc di truyền

của chúng ta và không liên quan gì đến việc chúng ta có yêu thương bản thân mình hay tự thân ta cảm thấy hạnh phúc đến đâu Ông phát hiện ra khi chúng ta chọn một ai đó đặc biệt, những ảnh hưởng mạnh mẽ và không thể kiểm soát được thường xuất hiện Những kiểu hành vi mới sẽ xuất hiện bất kể chúng ta độc lập như thế nào và bất chấp ý chí của chúng ta Một khi chúng ta lựa chọn một người yêu/người bạn đời, sự phụ thuộc là điều chắc chắn sẽ có, không ai chối cãi được Mọt sự cùng chung sống tao nhã, không chứa đựng cảm giác dễ bị tổn thương và nỗi sợ mất mát nghe có vẻ hay ho nhưng đấy không phải là nền tảng sinh học của chúng ta Điều đã được chứng minh thông qua quá trình tiến hóa để có được một lợi thế sinh tồn mạnh mẽ đó là một cặp (vợ chồng) trở thành một đơn vị sinh lý, điều đó có nghĩa là nếu cô ấy phản ứng, thì tôi cũng phản ứng theo, hoặc nếu anh

ấy tức giận, điều đó cũng khiến tôi cảm thấy khó chịu Anh ấy hay cô ấy là một phần của tôi, và tôi sẽ làm bất cứ điều gì để cứu anh/cô ấy; quan tâm đến hạnh phúc của người khác sẽ trở thành một lợi thế sinh tồn rất quan trọng cho cả hai bên

Mặc cho những khác biệt trong cách thức mà những người có các kiểu gắn bó khác nhau học cách ứng phó với những ảnh hưởng mạnh mẽ đó—kiểu người an toàn và

lo lắng thì đón nhận chúng, còn những người né tránh thì có xu hướng đè nén chúng—cả ba kiểu gắn bó đều được lập trình để kết nối với một người nào đó đặc biệt Trên thực tế, chương 6 mô tả một loạt các thí nghiệm chứng minh rằng những người tránh né cũng có nhu cầu gắn bó nhưng họ lại chủ động kìm nén chúng

Điều này có nghĩa là để hạnh phúc trong một mối quan hệ, chúng ta cần phải chui đầu vào rọ với người bạn đời của mình hoặc từ bỏ các khía cạnh khác trong cuộc sống của ta chẳng hạn như sự nghiệp hay bạn bè của chúng ta? Trớ trêu thay, điều ngược lại mới đúng! Hóa ra khả năng tự mình bước vào thế giới của chúng ta thường bắt nguồn từ hiểu biết rằng có một ai đó vẫn đang ở bên chúng ta, người

mà ta có thể dựa vào—và đây là “nghịch lý của sự phụ thuộc.” Logic của nghịch lý này lúc đầu sẽ khó hiểu Làm sao chúng ta có thể hành xử một cách độc lập hơn bằng cách phụ thuộc hoàn toàn vào một người khác? Nếu chúng tôi phải mô tả tiền

đề cơ bản của sự gắn bó ở người trưởng thành bằng một câu, thì nó sẽ là: Nếu bạn muốn đi theo con đường của sự độc lập và hạnh phúc, thì trước tiên bạn cần tìm

một người phù hợp để nương cậy vào họ và đi cùng họ Một khi bạn hiểu điều này, bạn đã nắm bắt được bản chất của lý thuyết gắn bó Để làm sáng tỏ cho nguyên tắc này, hãy xem lại thời thơ ấu, nơi sự gắn bó bắt đầu Không có gì minh họa tốt hơn cho quan điểm mà chúng tôi đang truyền đạt hơn là bài kiểm tra tình huống kỳ lạ

THỬ NGHIỆM TÌNH HUỐNG KỲ LẠ

Sarah và cô con gái mười hai tháng tuổi của mình, Kimmy, bước vào một căn phòng đầy đồ chơi Một trợ lý nghiên cứu trẻ thân thiện đang đợi trong phòng và trao đổi vài lời với họ Kimmy bắt đầu khám phá thiên đường đồ chơi mới này—

Cô bé bò xung quanh, nhặt đồ chơi, ném chúng xuống đất và kiểm tra xem liệu chúng có thể phát ra âm thanh, ánh sáng hay lăn được hay không, thỉnh thoảng liếc nhìn mẹ

Sau đó, mẹ của Kimmy được hướng dẫn rời khỏi phòng, cô đứng dậy và lặng lẽ bước ra ngoài Ngay khi Kimmy nhận ra chuyện gì vừa xảy ra, cô bé trở nên rối trí Cô bé bò tới cửa nhanh nhất có thể và khóc nức nở Cô bé gọi mẹ và đập vào cánh cửa Trợ lý nghiên cứu tìm cách thu hút sự chú ý của Kimmy bằng một hộp đầy các khối lắp ráp đầy màu sắc, nhưng việc này chỉ khiến Kimmy kích động hơn

và cô bé ném một khối lắp ráp vào mặt người trợ lý

Sau một thời gian ngắn, mẹ cô bé trở lại phòng, Kimmy bò nhanh về phía mẹ và giơ hai tay lên để được mẹ ôm Hai mẹ con ôm lấy nhau và Sarah nhẹ nhàng trấn

an con gái Kimmy ôm chặt lấy mẹ và ngừng khóc Khi cô bé thoải mái trở lại, sự hứng thú với đồ chơi của Kimmy được khơi dậy và cô bé lại tiếp tục chơi

Thí nghiệm mà Sarah và Kimmy tham gia có lẽ là nghiên cứu quan trọng nhất trong lĩnh vực của thuyết gắn bó—được gọi là thử nghiệm tình huống kỳ lạ (phiên bản được mô tả ở đây là phiên bản rút gọn của thử nghiệm) Mary Ainsworth bị cuốn hút bởi động lực khám phá của trẻ em—khả năng vui chơi và học hỏi của

chúng—có thể được khơi dậy hoặc dập tắt bởi sự hiện diện hay vắng mặt của người mẹ

Bà phát hiện thấy rằng có một đối tượng gắn bó trong phòng đã đủ để cho phép đứa trẻ bước vào một môi trường trước đó còn chưa biết và tự tin khám phá Sự hiện diện này được gọi là một nền tảng an toàn Đó là loại hiểu biết rằng bạn được

hỗ trợ bởi một ai đó và là người mà bạn có thể tin chắc dựa vào 100 phần trăm và tìm đến họ những lúc hoạn nạn Một nền tảng an toàn là điều kiện tiên quyết để trẻ

có khả năng khám phá, phát triển và học hỏi

MỘT NỀN TẢNG AN TOÀN CHO NHỮNG NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH

Là người trưởng thành, chúng ta không còn chơi đồ chơi nữa, nhưng chúng ta phải dấn thân vào thế giới và ứng phó với những tình huống mới lạ và những thử thách khó khăn Chúng ta muốn đạt được năng suất cao trong công việc, thoải mái và được truyền cảm hứng trong những sở thích của chúng ta, và đủ nhân ái để chăm lo cho con cái và người bạn đời của chúng ta Nếu chúng ta cảm thấy an toàn, giống như đứa bé trong thử nghiệm tình huống kỳ lạ khi mẹ bé hiện diện, cả thế giới này

ta cân tất Chúng ta có thể chấp nhận rủi ro, sáng tạo và theo đuổi giấc mơ của mình Và nếu chúng ta thiếu cái cảm giác an toàn đó? Nếu chúng ta không biết chắc liệu người thân cận nhất với chúng ta, người yêu của ta, có thực sự tin tưởng

và hỗ trợ chúng ta không và liệu họ có ở bên ta những lúc mà ta khó khăn hay không, chúng ta sẽ thấy khó mà duy trì sự tập trung và dấn thân vào thử thách mang tên cuộc đời Như trong thử nghiệm tình huống kỳ lạ, khi người yêu của chúng ta là người mà ta hoàn toàn có thể dựa cậy vào và làm ta cảm thấy an toàn,

và đặc biệt nếu họ biết cách làm ta yên lòng trong những khoảng thời gian khó khăn, chúng ta có thể hướng sự chú ý sang những khía cạnh khác trong cuộc sống, khiến cuộc đời của chúng ta trở nên ý nghĩa

Brooke Feeney, Giám đốc Phòng thí nghiệm Mối Quan hệ Đại học Carnegie Mellon, minh họa cách thức hoạt động của một nền tảng an toàn trong các mối quan hệ của người trưởng thành Tiến sĩ Feeney đặc biệt quan tâm đến việc nghiên

cứu cách thức mà những người yêu nhau cho và nhận sự hỗ trợ lẫn nhau và các yếu

tố quyết định chất lượng của sự hỗ trợ đó Trong một trong những nghiên cứu của

bà, Tiến sĩ Feeney yêu cầu các cặp vợ chồng thảo luận về mục tiêu cá nhân và khám phá cơ hội với nhau trong phòng thí nghiệm

Khi những người tham gia cảm thấy rằng mục tiêu của họ được hỗ trợ bởi đối tác của họ, họ thông báo về sự gia tăng lòng tự trọng và tâm trạng tốt hơn sau cuộc thảo luận Họ cũng đánh giá cao khả năng đạt được mục tiêu của họ sau cuộc thảo luận so với trước đó Ngược lại, những người tham gia nào cảm thấy nửa kia của

họ xâm phạm và/hoặc ít hỗ trợ, thì ít cởi mở chia sẻ về các mục tiêu của họ, không

tự tự xem xét các cách thức để đạt được mục tiêu, và có xu hướng hạ thấp mục tiêu của họ trong suốt quá trình thảo luận

Quay lại với Karen và Tim, cặp đôi trong chương trình truyền hình thực tế của chúng tôi: Trên nhiều phương diện, trải nghiệm của họ gần giống với bài thử nghiệm tình huống kỳ lạ dành cho trẻ em Cũng giống như Karen cần Tim nắm tay

để động viên và Tim thu hết nghị lực từ sự trấn an của Karen, Kimmy muốn thấy

sự hiện diện của mẹ cô bé Karen có hành vi phản kháng (không đồng ý tiếp tục cuộc đua cho đến khi nào anh nắm tay cô), cũng như Kimmy đã làm khi cô bé gào khóc gọi mẹ Cả hai đều cần đến sự trấn an của đối tượng gắn bó của họ trước khi

họ có thể tập trung vào những nhiệm vụ khác Chỉ khi nào nền tảng an toàn của họ được khôi phục thì họ mới có thể quay trở lại với các hoạt động khác

TÌM ĐƯỢC NGƯỜI PHÙ HỢP ĐỂ NƯƠNG TỰA

Câu hỏi đặt ra là, điều gì xảy ra khi người mà chúng ta nương cậy vào nhiều nhất -

và trên thực tế chúng ta phụ thuộc họ về mặt cảm xúc và thể lý—không hoàn thành được vai trò gắn bó của anh hay cô ấy? Sau cùng thì bộ não chúng ta đã giao cho nửa kia của ta nhiệm vụ trở thành nền tảng an toàn cho ta, người mà chúng ta xem như một mỏ neo cảm xúc và là nơi trú ẩn an toàn, người mà chúng ta tìm đến khi lâm vào tình cảnh khó khăn Chúng ta được lập trình để tìm kiếm sự sẵn sàng về tình cảm từ họ Nhưng nếu họ không sẵn sàng hỗ trợ ta về mặt cảm xúc thì sao?

Trong thử nghiệm Coan MRI, chúng ta thấy rằng việc tiếp xúc về cơ thể với một người bạn đời có thể giúp giảm bớt lo lắng trong một tình huống gây căng thẳng,

và chúng ta cũng học được rằng nhưng ai thông báo về mức độ thỏa mãn cao nhất trong mối quan hệ của họ thì thu được nhiều lợi ích nhất từ sự hỗ trợ của người bạn đời

Các thí nghiệm khác đã tạo ra kết quả sâu rộng hơn nữa Brian Baker, một bác sĩ tâm thần và nhà nghiên cứu tại Đại học Toronto, nghiên cứu các khía cạnh tâm thần của bệnh tim và cao huyết áp và đặc biệt là cách mà sự bất hòa trong hôn nhân

và căng thẳng trong công việc ảnh hưởng đến huyết áp Trong một nghiên cứu của mình, Tiến sĩ Baker đã phát hiện ra rằng nếu bạn bị cao huyết áp dạng nhẹ, thì có một cuộc hôn nhân tốt đẹp sẽ có lợi cho bạn; dành thời gian với nửa kia của bạn thực sự tốt cho bạn bởi nó làm giảm huyết áp của bạn xuống mức lành mạnh hơn Trái lại, nếu bạn bất mãn với cuộc hôn nhân của mình thì tương tác với nửa kia của bạn thực sự làm cho huyết áp của bạn tăng lên, và nó vẫn sẽ giữ nguyên như vậy chừng nào bạn còn ở gần nửa kia! Ý nghĩa của nghiên cứu này rất sâu sắc: Khi nửa kia của chúng ta không thể đáp ứng các nhu cầu gắn bó cơ bản của chúng ta thì chúng ta sẽ trải nghiệm một thứ cảm giác khó chịu và căng thẳng mãn tính khiến chúng ta dễ mắc nhiều chứng bệnh khác nhau Chúng ta chẳng những hy sinh sự lành mạnh về tâm lý của mình khi ở trong một mối quan hệ tình cảm lãng mạn với một ai đó không thể đem lại cho ta một nền tảng an toàn, mà còn cả sức khỏe thể chất của chúng ta nữa

Dường như người bạn đời của chúng ta tác động mạnh mẽ đến khả năng phát triển của ta trong thế giới này Không có giải pháp nào để tránh được hệ quả đó cả Họ không chỉ ảnh hưởng đến cách chúng ta cảm nhận về bản thân mà còn cả mức độ tin tưởng vào bản thân của ta và liệu chúng ta sẽ cố gắng để đạt được hy vọng và ước mơ của mình hay không Có một người bạn đời đáp ứng được các nhu cầu gắn

bó nội tại của chúng ta và cảm thấy thoải mái giống như một nền tảng vững chắc

và nơi trú ẩn an toàn có thể giúp chúng ta khỏe mạnh về mặt cảm xúc và thể chất,

và sống lâu hơn Có nửa kia bất nhất, không sẵn sàng hỗ trợ về cảm xúc thực sự là một trải nghiệm gây thất vọng và làm suy yếu có thể cản trở sự phát triển và sức

khỏe của chúng ta Phần còn lại của cuốn sách sẽ tập trung vào cách làm thế nào để tìm được một người bạn đời có thể trở thành nền tảng an toàn của bạn, và giúp chính bạn trở thành kiểu bạn đời như vậy, và giúp nửa kia của bạn đảm nhận vai trò thay đổi cuộc sống này

có thể (hoặc không thể) đáp ứng được những nhu cầu đó Chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn từng bước trong quá trình này và sau đó cho bạn cơ hội thực hành Kỹ năng mới của bạn

Phần tiếp theo sẽ thảo luận chi tiết hơn về mỗi kiểu gắn bó Bạn sẽ bắt đầu cảm thấy tốt hơn về những điều sâu kín của mỗi kiểu gắn bó Bạn có thể coi những chương đó như một sự tiết lộ đích thực vì chúng cho phép bạn nhìn thấy những trải nghiệm lãng mạn của riêng bạn và trải nghiệm của những người xung quanh bạn dưới một góc độ mới

Phần ba chỉ ra một dấu hiệu cảnh báo lớn về sự gắn bó Bạn sẽ biết được cái giá về mặt cảm xúc khi quan hệ với một người nào đó có nhu cầu thân mật hoàn toàn khác biệt so với của bạn Chúng tôi mô tả các vấn đề cụ thể của cái bẫy lo lắng-né tránh và tư vấn cho bạn về cái giá phải trả khi duy trì một mối quan hệ như vậy nếu bạn đã ở trong một mối quan hệ như vậy và muốn làm cho nó hoạt động, phần này sẽ hướng dẫn bạn trải qua quá trình này Bằng cách khám phá các nhu cầu cụ

thể và điểm yếu, dễ tổn thương của từng kiểu gắn bó (của bạn và nửa kia của bạn),

và những lời khuyên cùng các bước can thiệp cụ thể được điều chỉnh cho phù hợp với mối liên kết lo lắng-né tránh, bạn sẽ có khả năng đưa mối quan hệ đến một nơi

an toàn hơn Nếu bạn quyết định rời bỏ mối quan hệ, chúng tôi sẽ thảo luận những cạm bẫy mà bạn sẽ gặp phải có thể ngăn cản bạn vượt qua nó và cung cấp một vài gợi ý hữu ích về cách sống sót sau nỗi đau của cuộc chia tay

Cuối cùng, chúng tôi tập trung vào lối tư duy của người có kiểu gắn bó an toàn Chúng tôi tiết lộ một phương pháp giúp truyền thông điệp của bạn một cách hiệu quả đến người yêu hoặc nửa kia của bạn Sử dụng kỹ năng này sẽ không chỉ truyền đạt nhu cầu của bạn một cách rõ ràng và từ một vị trí của sự mạnh mẽ và phẩm cách, mà nó còn mang lại thông tin quý giá về nửa kia của bạn Chất lượng phản hồi của anh/cô ấy sẽ nói lên nhiều điều Chúng ta cũng khám phá năm chiến lược được sử dụng bởi những người có kiểu gắn bó an toàn để giải quyết xung đột, và đưa ra một bài tập thông qua đó bạn có thể thực hành các kỹ thuật này, để lần tới khi xảy ra xung đột thì bạn sẽ được chuẩn bị tốt hơn Các chương này là cứu cánh cho những bạn có kiểu gắn bó né tránh hoặc lo lắng—chúng gợi ý cho bạn cách gìn giữ một mối quan hệ tốt đẹp và lành mạnh Ngay cả nếu bạn là người có kiểu gắn

bó an toàn, bạn có thể học được vài mẹo mới sẽ giúp gia tăng mức độ hài lòng nói chung trong các mối quan hệ của bạn Chúng là những kỹ năng phổ quát giúp người an toàn điều hướng thế giới xung quanh họ được suôn sẻ hơn

Chúng tôi hy vọng rằng việc tìm hiểu về ảnh hưởng mạnh mẽ của sự gắn bó trong các mối quan hệ của bạn và cách khai thác nó sẽ tạo ra sự khác biệt đáng kể trong cuộc sống của bạn, cũng giống như trong cuộc sống của chúng tôi

PHẦN MỘT

Bộ công cụ cho mối quan hệ của bạn -Giải mã các kiểu gắn bó

Chương 3

Bước Một: Kiểu gắn bó của tôi là gì?

Bước đầu tiên để áp dụng thuyết gắn bó vào cuộc sống của bạn là biết về bản thân

và những người xung quanh từ góc độ gắn bó Trong chương tiếp theo, chúng tôi

sẽ giải thích tường tận cho bạn quá trình xác định kiểu gắn bó của người bạn đời của bạn hoặc kiểu gắn bó của đối tượng tiềm năng dựa trên nhiều manh mối khác nhau Nhưng hãy bắt đầu bằng cách đánh giá người mà bạn biết rõ nhất bản thân bạn

KIỂU GẮN BÓ CỦA TÔI LÀ GÌ?

Sau đây là bảng câu hỏi được thiết kế để đo lường kiểu gắn bó của bạn -cách bạn tương tác với người khác trong bối cảnh của các mối quan hệ thân thiết Bảng câu hỏi này dựa trên bảng câu hỏi Trải nghiệm trong Mối quan hệ thân mật (ECR) ECR được xuất bản lần đầu tiên vào năm 1998 bởi Kelly Brennan, Catherine Clark

và Phillip Bleach, cũng chính là Shaver đã xuất bản “bảng câu hỏi tình yêu” gốc với Cindy Hazan ECR cho phép những câu hỏi ngắn gọn cụ thể nhắm vào những khía cạnh đặc biệt trong kiểu gắn bó của người trưởng thành dựa trên hai loại chính: lo lắng trong mối quan hệ và tránh né Chúng tôi đưa ra một phiên bản được sửa đổi mà theo chúng tôi là hiệu quả nhất cho cuộc sống thường ngày

Các kiểu gắn bó có tính ổn định nhưng có thể thay đổi được Biết được hồ sơ gắn

bó cụ thể của bạn sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bản thân và hướng dẫn bạn trong các tương tác của bạn với người khác Lý tưởng là điều này sẽ mang lại nhiều hạnh phúc hơn trong các mối quan hệ của bạn Hãy đánh dấu vào ô nhỏ bên cạnh mỗi câu là ĐÚNG đối với bạn (Nếu câu trả lời không đúng với bạn thì đừng đánh dấu vào mục nào cả)

Đúng

A B C Tôi thường lo sợ rằng người ấy sẽ không yêu tôi ○

Tôi sợ rằng khi một ai đó biết con người thật của tôi thì anh/cô ấy sẽ không

thích tôi nữa

○

Tôi thấy mình phục hồi nhanh chóng sau một cuộc chia tay Thật kỳ lạ làm

sao khi tôi có thể ngừng nghĩ về một người nào đó

Tôi cảm thấy thoải mái khi phụ thuộc vào nửa kia ○ Đối với tôi thì sự độc lập của tôi quan trọng hơn mối quan hệ của tôi ○ Tôi không thích chia sẻ những cảm xúc sâu kín của mình với nửa kia ○ Khi tôi cho nửa kia biết cảm xúc của mình, tôi sợ rằng anh/cô ấy không có

cùng cảm giác đó về tôi

○ Nhìn chung thì tôi thấy thỏa mãn với mối quan hệ lãng mạn của mình ○ Tôi không cảm thấy cần phải hành xử bốc đồng quá nhiều trong mối quan

hệ tình cảm

○ Tôi nghĩ về mối quan hệ của mình rất nhiều ○

Tôi cảm thấy thật là khó khăn để phụ thuộc vào nửa kia ○ Tôi có xu hướng gắn bó rất nhanh với người yêu ○

Tôi không gặp khó khăn gì trong việc bày tỏ nhu cầu và mong muốn của

mình với nửa kia

○ Thi thoảng tôi thấy tức giận hoặc bực bội với nửa kia mà không hiểu tại sao ○ Tôi rất nhạy cảm với tâm trạng của nửa kia ○

Tôi tin rằng hầu hết mọi người về bản chất là trung thực và có thể dựa cậy ○

Tôi thích tình một đêm với những bạn tình không cam kết hơn là chuyện

chăn gối thân mật chỉ với một người

○ Tôi cảm thấy thoải mái khi chia sẻ suy nghĩ và cảm xúc riêng tư của mình ○

với nửa kia

Tôi lo rằng nếu nửa kia rời bỏ tôi thì tôi sẽ chẳng bao giờ tìm được người

khác

○ Tôi cảm thấy căng thẳng khi nửa kia quá gần gũi với tôi ○ Trong một cuộc xung đột, tôi có xu hướng hấp tấp nói hay làm điều gì đó

mà sau này tôi thấy hối hận, hơn là có thể suy nghĩ/hành động lý trí trong

mọi việc

○

Một cuộc tranh luận với nửa kia của tôi thường không khiến tôi phải đặt câu

hỏi về toàn bộ mối quan hệ của chúng tôi

○

Nửa kia của tôi thường muốn tôi thân mật hơn mức mà tôi cảm thấy thoải

mái

○

Đôi lúc mọi người xem tôi là kẻ nhàm chán vì tôi ít tạo ra drama trong các

mối quan hệ

○

Tôi nhớ người bạn đời của mình khi chúng tôi xa nhau, nhưng khi chúng tôi

ở bên nhau thì tôi cảm thấy cần phải chạy trốn

○

Khi tôi bất đồng quan điểm với một ai đó, tôi cảm thấy thoải mái bày tỏ ý

kiến của mình

○

Nếu tôi nhận thấy có ai đó mà tôi thích đang liếc nhìn người khác, tôi không

để điều đó làm mình phiền lòng Tôi cảm thấy ghen tuông một chút, nhưng

đó chỉ là cảm giác thoáng qua

○

Nếu tôi nhận thấy có ai đó mà tôi thích đang liếc nhìn người khác, tôi cảm

thấy nhẹ nhõm - nó có nghĩa là anh/cô ấy không có tính chiếm hữu

○

Nếu tôi nhận thấy có ai đó mà tôi thích đang liếc nhìn người khác, nó khiến

tôi suy sụp

○

Nếu có một ai đó mà tôi đang hẹn hò bắt đầu hành xử lạnh lùng và xa cách,

tôi có thể tự hỏi không biết chuyện gì đã xảy ra, nhưng tôi biết rằng có lẽ

chẳng phải tại tôi

○

Nếu có một ai đó mà tôi đang hẹn hò bắt đầu hành xử lạnh lùng và xa cách,

tôi có thể sẽ dửng dưng; thậm chí tôi còn thấy nhẹ nhõm

○

Nếu có một ai đó mà tôi đang hẹn hò bắt đầu hành xử lạnh lùng và xa cách,

tôi sẽ lo sợ rằng mình đã làm điều gì đó không đúng

○

Nếu người yêu định chia tay tôi, tôi sẽ cố gắng hết sức để cho anh/cô ấy

thấy điều mà anh/cô đang bỏ mất (một chút ghen tuông không thể gây tổn

thương)

○

Nếu người mà tôi đang hẹn hò trong nhiều tháng bảo với tôi là anh/cô ấy

không muốn gặp tôi nữa, lúc đầu tôi sẽ cảm thấy bị tổn thương, nhưng tôi sẽ

○

vượt qua

Đôi lúc khi tôi có được thứ mình muốn trong một mối quan hệ, tôi không

biết chắc mình còn muốn điều gì nữa

○

Tôi chẳng gặp mấy khó khăn khi giữ liên lạc với người yêu cũ của tôi (kiểu

tình bạn giữa hai người khác giới)-rốt cuộc, chúng tôi có rất nhiều điểm

Chìa khóa tính điểm

Càng nhiều câu mà bạn đánh dấu trong một loại, thì bạn sẽ càng bộc lộ nhiều đặc

điểm của kiểu gắn bó tương ứng Loại A đại diện cho kiểu gắn bó lo lắng, Loại B

đại diện cho kiểu gắn bó an toàn, và Loại C đại diện cho kiểu gắn bó né tránh

Lo lắng:

Bạn rất thích được gần gũi với nửa kia của bạn và có khả năng thân mật rất lớn

Tuy nhiên bạn thường sợ rằng người ấy không muốn thân mật nhiều như bạn mong

muốn Các mối quan hệ có xu hướng ngốn phần lớn nguồn năng lượng cảm xúc

của bạn Bạn có xu hướng cực kỳ nhạy cảm trước những thay đổi nhỏ trong tâm

trạng và hành động của nửa kia, và mặc dù cảm giác của bạn thường chính xác,

bạn lại bị xúc phạm bởi những hành xử của nửa kia Bạn trải nghiệm rất nhiều cảm

xúc tiêu cực trong mối quan hệ và dễ nổi giận Do đó, bạn có xu hướng hành xử

tiêu cực và nói ra những điều mà sau này bạn thấy hối hận Tuy nhiên, nếu người

ấy mang đến sự an toàn và trấn an, bạn có thể rũ bỏ được nhiều bận tâm của mình

và cảm thấy hài lòng

An toàn:

Sự nồng ấm và yêu thương trong một mối quan hệ đến với bạn một cách tự nhiên Bạn thích sự thân mật mà không quá lo lắng về các mối quan hệ của bạn Bạn ứng phó bình tĩnh trước khó khăn và không dễ nổi giận về các vấn đề trong mối quan

hệ Bạn truyền đạt hiệu quả những nhu cầu và cảm xúc của mình với nửa kia và giỏi đọc được các tín hiệu cảm xúc của nửa kia và phản hồi lại chúng Bạn chia sẻ thành công và rắc rối của bạn với nửa kia, và có thể ở bên hỗ trợ anh/cô ấy những lúc gian nan

Né tránh:

Đối với bạn thì việc duy trì sự độc lập và tự lực là rất quan trọng và bạn thường thích mối quan hệ tự chủ hơn mối quan hệ thân mật Mặc dù bạn muốn gần gũi với người khác nhưng bạn lại thấy không thoải mái với sự gần gũi quá mức và có xu hướng giữ khoảng cách với nửa kia của bạn Bạn không dành nhiều thời gian để lo lắng về mối quan hệ lãng mạn của bạn hoặc lo sợ bị từ chối Bạn có xu hướng không trải lòng với người yêu của bạn và họ thường than phiền rằng bạn là người lạnh nhạt Trong các mối quan hệ, bạn thường cảnh giác cao độ đối với bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy nửa kia của bạn đang kiểm soát hoặc xâm phạm lãnh thổ của bạn