Có lời hỏi của bên nam nữ và lời đáp của bên nữ nam xoay quanh một chủ đề về sản vật hoặc về cảnh giàu đẹp của quê h ơng, đất n ớc.. Hỏi - đáp về những địa danh mang những đặc điểm nổi
Trang 2Ng÷ v¨n 7 – TiÕt 10
Trang 3I §äc – t×m hiÓu kh¸i qu¸t:
1 §äc:
Trang 4I §äc – t×m hiÓu kh¸i qu¸t
1 §äc
Trang 5Hệ đề tài trong ca dao
Đề tài về đời sống
riêng t và đời sống
gia đình
Đề tài về đời sống xã hội
câu hát châm biếm.
Trang 63 Thể
thơ:- Bài 2 và 3: Lục bát chính thể ( 6/8)
- Bài 1 và 4: Lục bát biến thể
- Lối đối đáp: Bài 1
- Lối kể chuyện: Bài 2, 3, 4 ( Cảm xúc tâm trạng )
4 Kết cấu:
2 Chủ đề:
Những câu hát về tình yêu quê h ơng,
đất n ớc con ng ời.
Trang 7II §äc – T×m hiÓu chi
tiÕt:1 Bµi ca dao sè 1
¤ Quan Ch ëng
¤ CÇu GiÊy S«ng Th ¬ng
Nói T¶n
Trang 8“ Đây là thể loại đối đáp th ờng gặp
trong ca dao trữ tình giao duyên cổ
truyền Việt Nam Có lời hỏi của bên nam (nữ) và lời đáp của bên nữ (nam) xoay
quanh một chủ đề về sản vật hoặc về cảnh giàu đẹp của quê h ơng, đất n ớc
Mối quan hệ giữa ng ời hỏi và ng ời đáp
có khi lạ, khi quen nh ng cả hai bên đều lịch sự, tế nhị, duyên dáng và đều
thông minh khi hỏi cũng nh khi trả lời.”
Trang 9Hát đối đáp th ờng mang hình thức
hát đố: Một bên là câu đố - lời thách đố
; một bên là lời đáp, lời giải Hình thức vui chơi, ca hát lý thú này th ờng diễn ra
có khi giữa buổi trồng khoai, gặt lúa,
có khi lại trong đêm trăng sáng, bên
cổng làng, d ới gốc đa già, trai xóm trên với gái xóm d ới, râm ran, ríu rít, không dứt tiếng hát, tiếng c ời Đó là sinh hoạt văn hóa tinh thần độc đáo của c dân ng
ời Việt
Trang 12Câu hỏi:
1 Nội dung của lời hát đối là gì?
Theo em, có điều gì thú vị trong cách hỏi của chàng trai?
2 Vì sao chàng trai, cô gái lại dùng
những địa danh với những đặc
điểm nh vậy để hỏi - đáp với nhau?
0 10
Trang 13Hỏi - đáp về những địa danh mang những đặc điểm nổi bật của lịch sử, văn hoá, địa lý nh Thành Hà Nội, sông Lục
đầu Quảng Ninh, Sông Th ơng Bắc giang, Núi Thánh Tản, Ba Vì, đền Sòng Thanh Hoá
b Nội dung:
→ Thử tài nhau về hiểu biết lịch sử, địa
lý, văn hoá Qua đó bộc lộ tình yêu, niềm tự hào về quê h ơng đất n ớc
Trang 144 Bài ca dao số 4:
Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng, mênh mông bát ngát,
Đứng bên tê đồng, ngó bên ni đồng, bát ngát mênh mông.
Thân em nh chẽn lúa đòng đòng,
Phất phơ d ới ngọn nắng hồng ban mai.
Trang 15Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng, mênh mông
Đứng bên tê đồng, ngó bên ni đồng, bát ngát mênh mông
Em có nhận thấy điều gì khác lạ trong cách ngắt nhịp và số tiếng của 2 câu ca dao trên không ? Điều khác lạ đó biểu hiện điều gì?
Trang 17Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng, mênh mông
Đứng bên tê đồng, ngó bên ni đồng, bát ngát mênh mông
Hãy chỉ ra các biện pháp nghệ thuật
đã đ ợc sử dụng trong 2 câu ca dao trên?
Trang 18C¸c biÖn c¸c biÖn ph¸p nghÖ thuËt trªn
cã t¸c dông diÔn t¶ ®iÒu g×?
Trang 19 Thay đổi vị trí quan sát tạo cảm giác nhìn phía nào cũng thấy cánh đồng rộng lớn mênh mông T thế năng động, làm chủ
vẻ đẹp giàu của quê h ơng.
Trang 20• Hai c©u cuèi:
Trang 22Câu hỏi
? Biện pháp nghệ thuật nào đã đ ợc
sử dụng trong lời tâm tình của cô gái?Giữa cô gái và chẽn lúa đòng
đòng phất phơ d ới ngọn nắng hồng ban mai có những nét t ơng đồng nào?
Trang 23Sự vật A: Thân em
Biện pháp so sánh
Vẻ đẹp trẻ trung,căng tràn sức sống và niềm lạc quan yêu đời của cô gái tr ớc
vẻ đẹp của quê h ơng.
.
Sự vật B: chẽn lúa
đòng đòng, phất phơ d ới ngọn nắng hồng ban mai
Nh
Trang 24Em có nhận xét nh thế nào về cách lựa chọn, sử dụng từ ngữ qua hình ảnh:"Chẽn lúa đòng
đòng,phất phơ d ới ngọn nắng hồng ban mai".
Trang 254.2 Nội dung:
•Bức tranh hoàn chỉnh về vẻ
đẹp của ng ời con gái trên cánh đồng lúa quê h ơng mênh mông bát ngát
Trang 262 Bµi ca dao sè 2:
Rñ nhau xem c¶nh kiÕm Hå Xem cÇu Thª hóc xem chïa Ngäc S¬n.
§µi nghiªn, th¸p Bót ch a mßn, Hái ai g©y dùng nªn non n íc
nµy?
Trang 27a Nghệ thuật:
+ “ Rủ nhau ” “xem” : Cảnh Kiếm Hồ, Cầu Thê Húc, Chuà Ngọc Sơn, ĐàI Nghiên, Tháp Bút… liệt kê Gợi nhiều hơn tả
+ “Ai”: Đại từ phiếm chỉ Câu hỏi tu từ khẳng định, công lao xây dựng non n ớc của
ông cha ta qua nhiều thế hệ
Trang 28Khi tranh luận về bài ca dao, có một số ý kiến nh sau:
A Bài ca dao ca ngợi vẻ đẹp
truyền thống lịch sử của Hà Nội.
B Bài ca dao ca ngợi vẻ đẹp
truyền thống văn hoá của Hà Nội.
C Bài ca dao ca ngợi cả vẻ đẹp lịch sử và văn hoá của Hà Nội
Em đồng ý với ý kiến nào? Vì sao?
sao?
Trang 29b Nội dung:
Tình yêu, niềm tự hào về hồ G ơm, về Thăng Long, đất n ớc
Trang 313.1 NghÖ thuËt:
- So S¸nh : ® êng nÐt, mµu s¾c Quanh quanh, non xanh, n íc biÕc Gîi nhiÒu h¬n t¶
- So s¸nh truyÒn thèng: § êng vµo xø HuÕ
Trang 32Nội dung: Hãy nêu chủ đề chung và nội dung riêng của
4 bàI ca dao.