HÀNH VI PHẢN KHÁNG TRONG THỜI ĐẠI KỸ THUẬT SỐ
11. Nghi ngờ bạn có thể thiếu chung thủy
• Truy cập được mật khẩu của bạn và kiểm tra tài khoản email của bạn.
• Đề phòng hành tung của bạn.
• Kiểm tra kỹ đồ đạc của bạn để tìm bằng chứng.
Tổng số điểm của Nhóm C: __________________________
TÍNH ĐIỂM
• 11-17: Rất thấp. Nửa kia của bạn chắc chắn không thuộc kiểu gắn bó này.
• 18-22: Trung bình. Nửa kia của bạn bộc lộ xu hướng thuộc kiểu gắn bó này.
• 23-33: Cao. Nửa kia của bạn chắc chắn thuộc kiểu gắn bó này.
Theo nguyên tắc thông thường, điểm càng cao, người ta càng nghiêng về kiểu gắn bó đó. Điểm từ 23 trở lên cho thấy khả năng cao thuộc về một kiểu gắn bó đặc thù.
Nếu nửa kia của bạn đạt điểm cao ở cả hai kiểu gắn bó, khả năng là họ thuộc kiểu gắn bó né tránh và lo lắng. Một số hành vi của hai kiểu này về bên ngoài rất giống nhau (mặc dù chúng bắt nguồn từ những thái độ tình cảm lãng mạn rất khác nhau).
Trong trường hợp đó, hãy đọc “Các quy tắc vàng” ở trang 62 để đưa ra đánh giá tốt hơn.
Điểm từ 23 trở lên đối với Nhóm A: Dường như nửa kia/người bạn hẹn hò có kiểu gắn bó né tránh. Điều này có nghĩa là bạn không thể xem sự thân mật và gần gũi là chuyện đương nhiên. Người có kiểu gắn bó an toàn hoặc lo lắng có một mong muốn cơ bản là gần gũi với ai đó; còn với người né tránh thì mong muốn cơ bản đấy bị bỏ qua. Mặc dù họ có nhu cầu gắn bó và yêu thương —họ cũng có một cơ chế cơ bản trong não bộ để gắn bó —họ có xu hướng cảm thấy ngột ngạt khi mọi việc trở nên quá thân mật. Với người né tránh, những tương tác và cuộc trò chuyện hằng ngày, nên xem kênh truyền hình nào hay cách nuôi dạy con cái, thì trên thực tế đang thương lượng về không gian và sự độc lập. Bạn thường phải làm theo mong muốn của họ--vì nếu không họ sẽ rút lui. Nghiên cứu cho thấy những người né tránh hầu như không bao giờ hẹn hò với nhau. Đơn giản vì họ thiếu chất keo để gắn kết mọi thứ lại với nhau.
Điểm từ 23 trở lên đối với Nhóm B: Nửa kia/người bạn hẹn hò có kiểu gắn bó an toàn. Những người như vậy muốn sự gần gũi; đồng thời họ cũng không quá nhạy cảm trước sự từ chối. Họ cũng là những người giỏi truyền thông và biết cách truyền đạt thông điệp của họ một cách thẳng thắn nhưng không mang tính buộc tội.
Một khi bạn thân thiết với ai đó thuộc kiểu gắn bó này, bạn không cần phải thương
lượng về nhu cầu thân mật nữa: Nó trở thành một điều tất nhiên. Điều này cho phép cả hai tự do tận hưởng cuộc sống và phát triển. Họ biết lắng nghe quan điểm của bạn và cố gắng làm cho mọi việc trở nên tốt đẹp, được cả hai chấp nhận. Họ có một sự hiểu biết thiên bẩm về một mối quan hệ lãng mạn có ý nghĩa gì—ấy là, hạnh phúc của nửa kia cũng là hạnh phúc của bạn và ngược lại. Những phẩm chất này cho phép bạn được là chính mình, cái mà nghiên cứu cho thấy là một trong những yếu tố quan trọng nhất góp phần vào hạnh phúc và an lạc chung của bạn.
Điểm từ 23 trở lên đối với Nhóm C: Nửa kia/người bạn hẹn hò có kiểu gắn bó lo lắng.
Đây không hẳn là một điều xấu miễn là bạn chịu khó suy nghĩ theo cách của anh/cô ấy. Một người có kiểu gắn bó lo lắng khao khát sự thân mật nhưng họ cũng rất nhạy cảm trước những mối đe dọa thậm chí là nhỏ nhất đối với sự gần gũi này.
Thỉnh thoảng họ sẽ diễn giải những hành động vô tình của bạn như một sự đe dọa đến mối quan hệ. Khi điều này xảy ra, trong lòng họ tràn ngập lo sợ nhưng họ lại thiếu kỹ năng truyền đạt hiệu quả nỗi khổ tâm này của họ cho bạn biết. Thay vào đó, họ dùng đến cách hành xử tiêu cực và tạo ra nhiều drama. Điều này có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn khi họ thậm chí ngày càng nhạy cảm hơn trước những điều nhỏ nhặt và nỗi lo sợ của họ càng tăng lên. Điều này nghe có vẻ khó khăn đây, nhưng trước khi bạn đòi chia tay, điều quan trọng cần biết là nếu bạn nhạy cảm và đủ yêu thương để trấn an họ—điều này hoàn toàn có thể làm được—bạn sẽ có được một người bạn đời hết lòng yêu thương và tận tụy. Một khi bạn chấp nhận những nhu cầu cơ bản của họ về sự nồng ấm và an toàn, sự nhạy cảm của họ có thể trở thành một tài sản; họ sẽ rất hòa hợp với những mong muốn của bạn và sẽ hay giúp đỡ và tận tâm. Thêm nữa, họ cũng sẽ dần dà học cách truyền đạt những nỗi sợ hãi và cảm xúc của họ tốt hơn và bạn sẽ ngày càng ít cần phải dò đoán họ.
QUY TẮC VÀNG ĐỂ GIẢI MÃ CÁC KIỂU GẮN BÓ
Nếu bạn vẫn còn hoài nghi thì đây là cái mà chúng tôi gọi là năm Quy tắc vàng để giúp bạn xác định được kiểu gắn bó của anh hay cô ấy:
1.Xác định xem anh/cô ấy có tìm kiếm sự thân thiết và gần gũi không.
Đây là câu hỏi số một mà bạn cần tự hỏi mình về nửa kia của bạn. Tất cả các đặc điểm và hành vi gắn bó khác đều bắt nguồn từ vấn đề cốt yếu nhất này. Nếu câu trả lời là không, bạn có thể khá chắc nửa kia/đối tượng hẹn hò của bạn có kiểu gắn bó né tránh. Nếu câu trả lời là có, nửa kia/đối tượng hẹn hò của bạn có kiểu gắn bó an toàn hoặc lo âu (xem chương 3 để biết thêm về hai chiều hướng xác định các kiểu gắn bó). Khi bạn đang cố gắng trả lời những câu hỏi này, hãy bỏ qua những định kiến. Không có một kiểu tính cách nào được gọi là né tránh, cũng như không có một kiểu tính cách nào là an toàn hoặc lo lắng. Anh ấy có thể là người kiêu ngạo và tự tin mà thực sự vẫn khao khát sự thân mật. Trái lại, cô ấy có thể là con mọt sách và vụng về mà vẫn ghét sự thân mật. Hỏi bản thân, hành vi cụ thể này cho biết điều gì về thái độ của anh/cô ấy đối với sự thân mật và gần gũi? Họ đang làm hoặc không làm điều gì đó vì họ muốn giảm bớt sự thân mật?
Giả sử bạn đang hẹn hò với một phụ nữ đã có con riêng từ cuộc hôn nhân trước.
Cô ấy có thể không muốn giới thiệu bạn với lũ trẻ vì cô ấy nghĩ đến hạnh phúc của con và tin rằng còn quá sớm đối với bọn trẻ để tiếp xúc với người đàn ông mới trong cuộc sống của mẹ, điều này vô cùng chính đáng. Mặt khác, đó có thể là cách để cô ấy giữ khoảng cách với bạn và duy trì cuộc sống riêng tư. Bạn phải nhìn vào toàn bộ vấn đề và xem thử hành vi này có phù hợp không. Phụ thuộc vào mối quan hệ này đã kéo dài bao lâu và nghiêm túc đến đâu, việc cô ấy bảo vệ lũ trẻ quá mức thì có chính đáng không? Những gì trông hợp lý trong giai đoạn đầu của mối quan hệ thì lại thành ra bất hợp lý sau hai năm. Cô ấy có giới thiệu bạn với bạn bè thân thiết hay những thành viên khác trong gia đình không? Cô ấy đã cân nhắc đến hạnh phúc của bạn và giải thích về hoàn cảnh, cho phép bạn bày tỏ cảm nhận của bạn về điều đó chưa? Nếu câu trả lời cho bất kỳ câu hỏi nào là không, thì khi ấy, (việc cô
ấy giữ khoảng cách với bạn) không chỉ vì muốn điều tốt nhất cho con cái của cô;
mà chủ yếu là muốn đẩy bạn ra xa.
2.Đánh giá xem anh/cô ấy bận tâm nhiều như thế nào với mối quan hệ và anh/cô ấy nhạy cảm ra sao trước sự từ chối.
Anh ấy có dễ dàng bị tổn thương bởi những điều mà bạn nói? Anh ấy có lo lắng về tương lai sống cùng nhau của hai người hay về việc liệu bạn có yêu anh ấy đủ để bạn vẫn chung thủy với anh hay không? Anh ấy rất nhạy cảm trước những chi tiết trong mối quan hệ cho thấy sự xa cách, chẳng hạn khi bạn đưa ra quyết định mà không bàn bạc cùng anh ấy? Nếu câu trả lời cho những câu hỏi này là có thì khả năng cao là anh ấy thuộc kiểu gắn bó lo lắng.
3.Đừng chỉ dựa vào một “triệu chứng,” mà hãy tìm kiếm các dấu hiệu khác nhau.
Chỉ xem xét một hành vi, thái độ hoặc niềm tin là chưa đủ để xác định được kiểu gắn bó của nửa kia của bạn. Đó là lý do tại sao không có một đặc điểm nào có thể xác định kiểu gắn bó của một người, mà đúng hơn đó phải là một sự kết hợp của những hành vi và thái độ lại với nhau để tạo nên một kiểu mẫu cố kết. Chính toàn bộ bức tranh mới kể được câu chuyện chân thực. Không được phép gặp lũ trẻ của người ấy có thể khiến bạn rất thất vọng, nhưng nếu cô ấy cũng có thể nói về vấn đề này, lắng nghe nỗi thất vọng của bạn và tìm những cách khác để bạn bước vào cuộc sống của cô ấy, thì điều đó không hẳn cho thấy sự thiếu khả năng thân mật.
4.Đánh giá phản ứng của anh/cô ấy trước lối giao tiếp hiệu quả.
Đây có lẽ là một trong những cách quan trọng nhất để khám phá kiểu gắn bó của nửa kia của bạn: Đừng ngại bày tỏ nhu cầu, suy nghĩ và cảm xúc của bạn với nửa kia! (xem chương 11 để biết thêm về cách giao tiếp hiệu quả.) Điều thường xảy ra khi chúng ta đang hẹn hò đó là chúng ta kiểm duyệt bản thân mình vì nhiều lý do khác nhau: Chúng ta không muốn mình trông có vẻ quá hào hứng hoặc quá lụy tình hoặc chúng ta tin rằng còn quá sớm để nêu ra một chủ đề nào đấy. Tuy nhiên, bày
tỏ nhu cầu và cảm xúc thực của bạn có thể là một phép thử hữu ích để kiểm tra khả năng đáp ứng nhu cầu của bạn của người khác. Phản ứng, trong thời gian thật, thường có nhiều ý nghĩa hơn bất cứ thứ gì mà anh hay cô ấy có thể tiết lộ về ý muốn của họ:
• Nếu anh/cô ấy là kiểu an toàn—anh/cô ấy sẽ hiểu và làm những gì tốt nhất để đáp ứng những nhu cầu của bạn.
• Nếu anh/cô ấy là kiểu lo lắng—bạn sẽ được xem như một hình mẫu lý tưởng. Anh hoặc cô ấy sẽ chào đón cơ hội để có được sự thân mật nhiều hơn và bắt đầu trở nên cởi mở và rạch ròi hơn.
• Nếu anh/cô ấy là kiểu né tránh—anh/cô ấy sẽ cảm thấy khó chịu với sự gần gũi ngày càng tăng bởi sự bộc lộ về tình cảm của bạn và sẽ đáp lại bằng một trong các cách sau:
• “Em quá nhạy cảm/hay đòi hỏi/lụy tình.”
• “Tôi không muốn nói về điều đó.”
• “Đừng có mổ xẻ tất cả mọi thứ!”
• “Bạn muốn điều gì từ tôi? Tôi chẳng làm sai điều gì cả.”
• Anh hoặc cô ấy sẽ xem xét nhu cầu của bạn về một vấn đề nào đó rồi nhanh chóng không thèm đếm xỉa đến chúng.
• “Geez, anh đã nói là anh xin lỗi rồi mà.”
5.Lắng nghe và tìm kiếm điều anh/cô ấy không nói hoặc không làm.
Những gì mà nửa kia của bạn không nói hoặc không làm cũng mang đến nhiều thông tin như những gì anh/cô ấy nói và làm. Hãy tin vào trực giác của bạn. Hãy xem những ví dụ sau:
Vào đêm giao thừa, Rob hôn bạn gái của anh và nói, “Anh rất vui vì được ở bên em. Anh hy vọng đây sẽ là năm mới đầu tiên của nhiều năm mới mà chúng ta ở bên nhau.” Bạn gái hôn lại anh nhưng không nói gì. Hai tháng sau họ đường ai nấy đi.
Trong một cuộc cãi vã, Pat đã nói với bạn trai của mình, Jim, rằng cô ấy thấy phiền muộn vì họ chưa bao giờ lên kế hoạch trước. Cô sẽ cảm thấy yên tâm và thoải mái hơn nếu cô được báo trước và nắm rõ những kế hoạch của họ. Jim không trả lời;
anh chỉ đánh trống lảng sang chủ đề khác. Anh ta vẫn tiếp tục thói quen gọi cho cô vào phút chót. Cô đã đề cập lại vấn đề này nhưng anh vẫn cứ bỏ ngoài tai. Cuối cùng Pat đã từ bỏ mối quan hệ.
Trong những trường hợp đó, những gì mà bạn gái của Rob và Jim không nói có tác động mạnh hơn lời nói.
QUY TRÌNH XỬ LÝ KIỂU GẮN BÓ CỦA NGƯỜI KHÁC
GIẢI MÃ CÁC KIỂU GẮN BÓ
Hãy đọc các câu chuyện sau. Bạn có thể nhận ra kiểu gắn bó trong từng trường hợp sau không? Che các câu trả lời bằng một mảnh giấy nếu bạn muốn tự kiểm tra, hãy ghi nhớ các đặc điểm phổ biến và Các Quy tắc Vàng mà chúng tôi vừa nêu ra (xem biểu đồ trên).
1.Barry, đã ly hôn, 46 tuổi.
Mối quan hệ à? Bây giờ tôi không muốn nghe về nó nữa. Giờ tôi vẫn đang liếm vết thương từ cuộc ly hôn của mình. Tôi muốn bù đắp cho khoảng thời gian mà tôi kết hôn. Tôi muốn cảm thấy các cô gái thèm muốn tôi. Ham muốn tình dục của tôi rất mạnh mẽ. Mặc dù tôi biết là mình phải cẩn thận, vì mọi phụ nữ mà tôi hẹn hò đều sẽ ngay lập tức tưởng tượng đến chuyện tôi sẽ trở thành kiểu người cha nào với các con cô ấy và tên họ của chúng tôi sẽ hiệp vần như thế nào. Tôi đang hẹn hò với một người gần một năm nay, tên cô ấy là Caitlin và cô tuyệt vời về mọi mặt. Tôi biết là cô ấy muốn chúng tôi trở nên nghiêm túc hơn, nhưng tôi sẽ cần nhiều thời gian trước khi tôi sẵn sàng tin tưởng người phụ nữ khác, để cam kết và yêu thương.
Nhưng ngay cả thế thì tôi vẫn biết chính xác những gì mình không muốn và những gì tôi không sẵn sàng thỏa hiệp. Như là? Chà, cô ấy phải độc lập về mặt tài chính vì tôi đang có một phụ nữ đang bòn tiền của tôi; tôi không muốn phải chu cấp cho hai người! Nhưng cũng có một số quy tắc khác mà tôi không sẵn sàng vượt qua.
Kiểu gắn bó: ____________
Trả lời: Né tránh. Bạn có thể tự nhủ rằng anh chàng này vừa trải qua một cuộc ly hôn và cần phải đề phòng. Có thể là vậy, nhưng cho đến khi chúng ta nghe ra bằng chứng trái ngược—anh ta né tránh. Anh ta nói rằng ngay cả khi anh ta phải lòng ai đó thì anh ta cũng sẽ không thỏa hiệp, rằng anh ta coi trọng sự độc lập của mình, rằng anh ta hoài nghi. Hãy lưu ý cách anh ta nói về “những đứa con của cô ấy”?
Anh ta có thể nói về một người phụ nữ cùng với lũ trẻ từ cuộc hôn nhân trước, nhưng cũng có thể là ngay cả khi tưởng tượng về những đứa con chung của họ,
Barry xem chúng là “những đứa con của cô ấy.” Ngôn ngữ mà anh ta sử dụng tạo ra khoảng cách. Anh ta cũng sợ bị lợi dụng bởi người phụ nữ muốn trói buộc anh ta vào cuộc hôn nhân và sợ bị lợi dụng về tài chính. Hãy xem Nguyên tắc Vàng đầu tiên: Xác định xem liệu anh/cô ấy có đang tìm kiếm sự gần gũi và thân mật hay không. Bạn biết là anh ta không tìm kiếm chúng; anh ta nói về việc muốn được phụ nữ theo đuổi và làm tình thật nhiều nhưng không đề cập gì đến sự thân mật hay nâng đỡ về tinh thần.
2.Bella, độc thân, 24 tuổi.
Mark và tôi đã hẹn hò được một năm rưỡi. Chúng tôi rất hạnh phúc bên nhau.
Đừng hiểu lầm tôi, không phải ngay từ đầu mọi thứ đều hoàn hảo. Lúc đầu có nhiều thứ khiến tôi bận tâm về Mark. Một ví dụ là khi chúng tôi gặp nhau, Mark thiếu kinh nghiệm trong chuyện giường chiếu, và nói thật là, tôi phải hướng dẫn cho anh ấy chuyện đó. Tôi không định sống quãng đời còn lại của mình cùng nỗi thất vọng về chuyện chăn gối! Nhưng đó là chuyện xưa rồi. Hơn nữa, tôi lại sống phóng túng hơn anh ấy. Mark là một chàng trai nghiêm túc, thực tế; thực sự thì lúc đầu tôi cho rằng anh ấy quá mọt sách ngốc nghếch để tôi hẹn hò. Nhưng tôi chẳng thể nào đưa ra lựa chọn tốt hơn được—Mark là người nồng ấm và có thể tin cậy -- những phẩm chất vô giá. Tôi yêu quý anh ấy.
Kiểu gắn bó: ____________
Trả lời: An toàn. Manh mối rõ ràng và dứt khoát nhất cho thấy Bella là kiểu an toàn nằm ở sự việc cô hướng dẫn Mark chuyện giường chiếu. Đây là một ví dụ tuyệt vời về chuyện truyền đạt các vấn đề trong mối quan hệ một cách rõ ràng và hiệu quả. Cô gặp phải một vấn đề, muốn xử lý nó và thấy đủ tự tin để làm được.
Nếu Bella thuộc kiểu lo lắng, cô ấy có thể tự đổ lỗi cho bản thân về sự kém cỏi trong chuyện tình dục của Mark; cô ấy có thể đi đến kết luận rằng đơn giản vì anh không thấy cô quyến rũ và do đó anh chẳng buồn cố gắng để làm cô vui lòng. Còn không, cô ấy có thể cười gượng và chịu đựng tình huống này để không làm tổn hại đến mối quan hệ. Nếu Bella thuộc kiểu né tránh, cô ấy sẽ không đổ lỗi cho mình