Phân tích các điều kiện cấp giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động và liên hệ với thực tiễn thực hiện

Câu 1: Phân tích các điều kiện cấp giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động và liên hệ với thực tiễn thực hiện; Câu 2: Bà Susan Diana Tinem muốn sang làm việc tại công ty X (đóng tại quận Tân Bình, thành phố HCM) ở Việt Nam theo hình thức hợp đồng lao động, thời hạn là 12 tháng, mức lương 2000USDtháng.

MỤC LỤC

Câu 1: Phân tích các điều kiện cấp giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động và liên hệ với thực tiễn thực hiện 1

1 Cho thuê lại lao động là gì? 1

2 Các điều kiện cấp giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động 2

3 Thực tiễn thực hiện các quy định về điều kiện cấp giấy phép hoạt động

cho thuê lại lao động 4

Câu 2: Bà Susan Diana Tinem muốn sang làm việc tại công ty X (đóng tại quận Tân Bình, thành phố HCM) ở Việt Nam theo hình thức hợp đồng lao động, thời hạn là 12 tháng, mức lương 2000USD/tháng 6

1 Để sang làm việc tại công ty X ở Việt Nam, Bà Susan Diana Tinem phải đáp ứng các điều kiện gì? 6

2 Hết thời hạn 12 tháng, để tiếp tục làm việc tại Việt Nam, bà Susan Diana Tinem phải tiến hành các thủ tục gì? 8

3 Giả sử trong quá trình thực hiện HĐLĐ, nếu quyền lợi của bà Susan

Diana Tinem bị vi phạm thì bà có thể gửi đơn đến cơ quan tổ chức nào để yêu cầu giải quyết? 10

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

Câu 1: Phân tích các điều kiện cấp giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động và liên hệ với thực tiễn thực hiện.

Trả lời:

1 Cho thuê lại lao động là gì?

Bàn về cho thuê lại lao động (CTLLĐ) là gì, có rất nhiều quan điểm khác nhau về vấn đề này và mỗi quan điểm đều đưa những định nghĩa về CTLLĐ dưới các góc nhìn riêng như quan điểm của ILO và một số các quốc gia khác nhau (Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ…) Bộ luật lao động năm 2012 (BLLĐ 2012) cũng đã đưa ra định nghĩa về cho thuê lại lao động tại khoản 1 Điều 53

như sau: “Cho thuê lại lao động là việc người lao động đã được tuyển dụng bởi doanh nghiệp được cấp phép hoạt động cho thuê lại lao động sau đó làm việc cho người sử dụng lao động khác, chịu sự điều hành của người sử dụng lao động sau và vẫn duy trì quan hệ lao động với doanh nghiệp cho thuê lại lao động”.

Nhìn chung, CTLLĐ có các đặc điểm sau:

- Hoạt động này có ba chủ thể tham gia: Người lao động (NLĐ), người cho thuê lại lao động và người thuê lại lao động (có thể là tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân, hộ gia đình )

- Người cho thuê lại lao động (NSDLĐ) tuyển dụng NLĐ thông qua hợp đồng lao động (HĐLĐ) sau đó cho khách hàng của mình thuê lại thông qua hợp đồng, thoả thuận dịch vụ

- Lương, các khoản như lương, nghĩa vụ với nhà nước, các lợi ích khác của NLĐ do doanh nghiệp cho thuê lao động chi trả theo thoả thuận trong HĐLĐ đã kí kết

- Trong thời gian làm việc cho bên thuê lại lao động, NLĐ chịu sự điều hành, giám sát của bên cho thuê lại lao động

Xét về bản chất, CTLLĐ là quan hệ ba bên (quan hệ mang hình tam giác) với sự tham gia của: bên cho thuê lao động (doanh nghiệp cho thuê lao động), NLĐ được thuê lại và bên thuê lại lao động (doanh nghiệp thuê lại lao động) Trong việc cho thuê lại lao động thực chất gồm ba mối quan hệ:

i Quan hệ giữa doanh nghiệp cho thuê lao động và NLĐ được cho thuê

lại (thực chất đây là quan hệ lao động được thiết lập trên cơ sở của HĐLĐ);

ii Quan hệ giữa doanh nghiệp cho thuê lao động và doanh nghiệp thuê lại

lao động (quan hệ mang tính dịch vụ được hình thành trên cơ sở hợp đồng cho thuê lại lao động);

iii Quan hệ giữa NLĐ được cho thuê lại và doanh nghiệp thuê lại lao

động (mối quan hệ này hiện tại vẫn đang gây nhiều tranh cãi trong giowishocj thuật, khó gọi được tên chính xác)

Về hình thức pháp lí, các quan hệ nói trên cơ bản được hình thành trên cơ

sở hai loại hợp đồng, đó là HĐLĐ (giữa người cho thuê lại lao động và NLĐ)

và hợp đồng, thoả thuận dịch vụ (giữa người cho thuê lại lao động và người thuê lại lao động) Hai hợp đồng này về cơ bản cần phải có các điểm chung là các thoả thuận liên quan tới chủ thể - NLĐ, là đối tượng chính, cơ bản của cả hai loại hợp đồng; mục đích hướng tới sự đảm bảo quyền và lợi ích của NLĐ

và cân bằng, hài hòa lợi ích của người thuê lại lao động, người cho thuê lại lao động

2 Các điều kiện cấp giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động.

Về điều kiện đối với doanh nghiệp hoạt động cho thuê lại lao động, Pháp luật Việt Nam ghi nhận CTLLĐ là một hoạt động kinh doanh có điều kiện

Do đó, để được hoạt động CTLLĐ doanh nghiệp phải xin phép và được cấp phép hoạt động Ở Việt Nam các doanh nghiệp phải thực hiện hoạt động ký quỹ đảm bảo mức vốn pháp định tối thiểu và đáp ứng một số điều kiện khác

liên quan đến người điều hành hoạt động của doanh nghiệp Những điều kiện này được ghi nhận tại Điều 54, BLLĐ 2012 và Nghị định số 29/2019/NĐ-CP

ngày 20/03/2019 của Chính phủ So với trước đây, Nghị định mới (Nghị định

29/2019/NĐ-CP) đã bãi bỏ điều kiện về vốn pháp định (2 tỷ đồng) và điều kiện về địa điểm đặt trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp Theo đó, để được cấp phép hoạt động CTLLĐ doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện sau:

Thứ nhất, quy định về điều kiện đối với người đại diện theo pháp luật của

doanh nghiệp thực hiện hoạt động CTLLĐ:

- Là người quản lý doanh nghiệp;

- Không có án tích;

- Đã làm việc trong lĩnh vực cho thuê lại lao động hoặc cung ứng lao

động từ đủ 03 năm (36 tháng) trở lên trong thời hạn 05 năm liền kề trước khi đề nghị cấp giấy phép1

Như vậy, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp thực hiện hoạt động CTLLĐ phải là người quản lý doanh nghiệp Theo quy định tại khoản

18 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2014 thì: “Người quản lý doanh nghiệp là người quản lý công ty và người quản lý doanh nghiệp tư nhân, bao gồm chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh, Chủ tịch Hội đồng thành viên, thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Chủ tịch Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và cá nhân giữ chức danh quản lý khác có thẩm quyền nhân danh công ty ký kết giao dịch của công ty theo quy định tại Điều lệ công ty” Hơn nữa, khi người quản

lý doanh nghiệp thực hiện hoạt động CTLLĐ muốn trở thành người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp thì phải thỏa mãn điều kiện về lý lịch tư pháp trong sạch (không có án tích)

3 điều 54 Bộ luật lao động về việc cấp phép hoạt động cho thuê lại lao động, việc ký quỹ và danh mục công việc được thực hiện cho thuê lại lao động.

Mặt khác, trình độ chuyên môn và kinh nghiệm quản lý của người quản lý doanh nghiệp cho thuê lao động cũng là điều quan trọng và cần thiết để đảm bảo cho hoạt động CTLLĐ được đảm bảo trên thực tế Vì vậy, cần coi đây là một trong những điều kiện cần thiết đối với doanh nghiệp hoạt động CTLLĐ

Thứ hai, quy định về việc ký quỹ đối với doanh nghiệp cho thuê lao

động:

Việc quy định doanh nghiệp muốn kinh doanh CTLLĐ phải ký quỹ một khoản tiền nhất định để đảm bảo cho những rủi ro mà hoạt động của doanh nghiệp cho thuê lao động gây ra cho những chủ thể có liên quan đến hoạt động này, nhất là rủi ro xảy ra đối với NLĐ cho thuê lại Khoản 2 Điều 5

Nghị định 29/2019/NĐ-CP ngày 20/03/2019 quy định: “Doanh nghiệp đã thực hiện ký quỹ 2.000.000.000 đồng (hai tỷ Việt Nam đồng) tại ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài thành lập và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam”.

Như vậy, với quy định buộc doanh nghiệp hoạt động CTLLĐ phải ký quỹ

02 tỷ đồng, pháp luật Việt Nam đã thể hiện sự khác biệt trong việc điều chỉnh hoạt động CTLLĐ Đây là điều kiện để đảm bảo quyền lợi cho NLĐ trong trường hợp doanh nghiệp không trả được lương cho NLĐ đồng thời cũng là

cơ sở để thị trường CTLLĐ thanh lọc những doanh nghiệp tổ chức yếu kém không đủ điều kiện để tiến hành hoạt động CTLLĐ

3 Thực tiễn thực hiện các quy định về điều kiện cấp giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động.

Pháp luật Việt Nam đã đưa ra những tiêu chí và hướng dẫn rất cụ thể chi tiết cho việc thành lập và điều hành doanh nghiệp kinh doanh CTLLĐ Thế nhưng việc áp dụng những điều luật này vào thực tế cũng còn gặp một số khó khăn:

Thứ nhất, với quy định ký quỹ 2 tỷ đồng thực sự là quá sức và trở thành

gánh nặng tài chính đối với các doanh nghiệp hoạt động cho thuê lại với quy

mô nhỏ, lẻ Nếu như các doanh nghiệp trước đây (trước khi luật hóa hoạt động cho thuê lại lao động) vẫn hoạt động kinh doanh cho thuê lại lao động dưới dạng cung ứng dịch vụ việc làm thì khi đã có sự thống nhất trong việc chấp nhận và luật hóa hoạt động cho thuê lại lao động thì các doanh nghiệp này muốn duy trì hoạt động hợp pháp phải đăng ký kinh doanh theo đúng quy định Thế nhưng với quy định ký quỹ 2 tỷ đồng với quy mô nhỏ thì các doanh nghiệp không đủ sức sẽ có hai sự lựa chọn: hoặc là sáp nhập các doanh nghiệp lại với nhau, hoặc là hoặc động “chui” Tình trạng này gây ra

sự bát nháo và mất kiểm soát trong việc quản lý thị trường dịch vụ việc làm

Thứ hai, vấn đề kinh nghiệm của người đại diện theo pháp luật doanh

nghiệp phải đảm bảo đủ 03 năm (36 tháng) năm kinh nghiệm trở lên trong thời hạn 05 năm liền kề trước khi đề nghị cấp giấy phép Quy định này đã gây nhiều khó khăn trong việc áp dụng trong thực tế Đây cũng có thể được coi là một “rào cản” để các doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực này bởi rất ít người có thể thỏa mãn điều kiện trên

Vì vậy, những khó khăn về điều kiện cấp giấy phép lao động sẽ dẫn đến hoạt động CTLLĐ chui sẽ tiếp tục tái diễn và khó hoặc không thể bảo vệ được quyền lợi của NLĐ Thực tế cho thấy hiện nay, một số doanh nghiệp còn vi phạm các quy định về cho thuê lại lao động, như tự rút tiền ký quỹ khi chưa được phép; cho thuê lao động làm những công việc ngoài danh mục quy định; chủ yếu tuyển dụng, ký hợp đồng lao động ngắn hạn (dưới 3 tháng), không thực hiện đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp đầy đủ cho người lao động; xuất hiện một số doanh nghiệp hoạt động không

có giấy phép, một số làm giả giấy phép (như Công ty TNHH Dịch vụ và Thương mại NEWSUN, Công ty TNHH Đầu tư phát triển quốc tế An Dương

ở tỉnh Bắc Ninh; Công ty cổ phần DNT Vĩnh Phúc ở tỉnh Vĩnh Phúc) gây tác

động tiêu cực tới hoạt động cho thuê lại lao động2 Như vậy, cần xem xét kỹ lưỡng về các vấn đề trên để những quy định của pháp luật có thể được áp dụng trên thực tiễn một cách hiệu quả hơn, đem lại lợi ích cho cả doanh nghiêp cho thuê lao động, doanh nghiệp thuê lại lao động, NLĐ và Nhà nước

Câu 2: Bà Susan Diana Tinem muốn sang làm việc tại công ty X (đóng tại quận Tân Bình, thành phố HCM) ở Việt Nam theo hình thức hợp đồng lao động, thời hạn là 12 tháng, mức lương 2000USD/tháng.

Hỏi:

1 Để sang làm việc tại công ty X ở Việt Nam, Bà Susan Diana Tinem phải đáp ứng các điều kiện gì?

Trả lời:

Để sang làm việc tại công ty X ở Việt Nam, bà Susan Diana Tinem (Susan) là người lao động nước ngoài phải đáp ứng các điều kiện quy định tại Điều 169 BLLĐ 2012, cụ thể như sau:

- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ:

BLLĐ 2012 quy định điều kiện của NLĐ không chỉ là “người đủ 18 tuổi” mà phải là có “năng lực hành vi dân sự đầy đủ” Theo quy định tại

Điều 19 Bộ luật Dân sự 2015, năng lực hành vi dân sự của cá nhân là khả năng của cá nhân bằng hành vi của mình xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự Người thành niên từ 18 tuổi trở lên có năng lực hành vi dân sự đầy

đủ, trừ trường hợp bị mất, hạn chế năng lực hành vi dân sự và khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi

Như vậy, bà Susan phải từ đủ 18 tuổi trở lên, không thuộc các trường hợp

bị mất, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc khó khăn trong nhận thức, làm

2 Báo cáo tình hình thực hiện các quy định pháp luật về cho thuê lại lao động,

http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_LUAT/View_Detail.aspx?

ItemID=1270&TabIndex=2&TaiLieuID=3666

chủ hành vi theo quy định tại Điều 22, Điều 23, Điều 24 Bộ luật Đan sự 2015

- Có trình độ chuyên môn, tay nghề và sức khỏe phù hợp với yêu cầu công việc:

Để đáp ứng được yêu cầu công việc, bà Susan cần phải chuyên môn, kĩ thuật cao, có nhiều kinh nghiệm và thâm niên trong nghề nghiệp, trong điều hành sãn xuất kinh doanh hoặc những công việc quản lý mà lao động Việt Nam chưa đáp ứng được, bởi quan điểm chính sách của Nhà nước khi tuyển dụng lao động nước ngoài là mong muốn tận dụng, học hỏi kinh nghiệm, trình độ của họ

Ngoài ra, sức khỏe cũng là một yếu tố rất quan trọng Quan hệ lao động được xây dựng trên cơ sở lợi ích, vì vậy NSDLĐ chỉ tuyển những NLĐ có đủ sức khỏa làm việc Theo quy định tại Nghị định số 11/2016/NĐ-CP thì để chứng minh mình có sức khỏe để đảm nhận công việc tại Việt Nam, bà Susan phải có Giấy chứng nhận sức khỏe hoặc Giấy khám sức khỏe do cơ quan, tổ chức y tế có thẩm quyền của nước ngoài hoặc của Việt Nam cấp có giá trị trong thời hạn 12 tháng, kể từ ngày ký kết luận khám sức khỏe đến ngày nộp

hồ sơ

- Không phải là người phạm tội hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật Việt Nam và pháp luật nước ngoài:

Để đảm bảo trật tự xã hội và an ninh quốc gia, nước ta không tuyển dụng lao động nước ngoài có tiền án, tiền sự, do những đối tượng này tiềm ẩn nguy cơ gây rối trật tự xã hội Để chứng minh mình không phải là người phạm tội hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật Việt Nam và pháp luật nước ngoài, bà Susan phải cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp tại Việt Nam hoặc văn bản xác nhận mình không phải là người phạm tội hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự của nước ngoài cấp Trường hợp bà

Susan đã cư trú tại Việt Nam thì chỉ cần phiếu lý lịch tư pháp do Việt Nam cấp

- Có giấy phép lao động do cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam cấp, trừ các trường hợp theo quy định tại Điều 172 của BLLĐ 2012:

Giấy phép lao động được coi là cơ sở pháp lý quan trọng đảm bảo điều kiện pháp lý để NLĐ có quốc tịch nước ngoài được làm việc hợp pháp tại Việt Nam Giấy phép lao động là một loại giấy tờ pháp lý bắt buộc đối với NLĐ nước ngoài làm việc cho doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức tại Việt Nam, trừ các trường hợp không phải cấp giấy phép lao động quy định tại khoản 1 Điều 7 Nghị định 11/2016/NĐ-CP

Như vậy, do bà Susan là NLĐ nước ngoài làm việc theo hợp đồng lao động với doanh nghiệp Việt Nam nên bà Susan vẫn thuộc trường hợp phải xin cấp Giấy phép lao động Theo đó, bà Susan phải làm hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép lao động bao gồm các giấy tờ xác nhận nhân thân, xác nhận nghề nghiệp, trình độ chuyên môn, và chứng minh mình đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật Việt Nam và đã có sự chấp thuận của các Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tại Việt Nam

2 Hết thời hạn 12 tháng, để tiếp tục làm việc tại Việt Nam, bà Susan Diana Tinem phải tiến hành các thủ tục gì?

Trả lời:

Khi đáp ứng đủ các điều kiện, Bà Susan Diana Tinem vào làm việc tại Việt Nam theo hợp đồng xác định thời hạn là 12 tháng Khi hết thời hạn hợp đồng, để tiếp tục làm việc tại Việt Nam, bà Susan có thể tiến hành ký hợp đồng lao động xác định thời hạn mới (thời hạn tối đa là 24 tháng – 2 năm3) với Công ty X hoặc tiếp tục làm việc mà không ký hợp đồng mới thì hợp

3 Bởi thời hạn của Giấy phép lao động được cấp tối đa là 2 năm.

đồng xác định thời hạn là 12 tháng đã giao kết trước đó sẽ trở thành hợp đồng xác định thời hạn với thời hạn là 24 tháng4

Mặt khác, thời hạn của giấy phép lao động của bà Susan được cấp theo thời hạn của hợp đồng lao động dự kiến sẽ ký kết5 Theo đó, ngay khi thời hạn của hợp đồng lao động trước đó hết thì Giấy phép lao động của bà Susan cũng hết hạn theo Như vậy, ngoài việc gia hạn thời hạn hợp đồng với Công

ty X, thì bà Susan còn phải làm thủ tục xin cấp lại Giấy phép lao động theo

quy định của pháp luật lao động hiện hành Cụ thể như sau:

Thứ nhất, về điều kiện được cấp lại Giấy phép lao động: Giấy phép lao

động của bà Susan phải còn thời hạn ít nhất 05 ngày nhưng không quá 45 ngày

Thứ hai, về hồ sơ cấp lại Giấy phép lao động: Hồ sơ gồm có: văn bản đề

nghị cấp lại giấy phép lao động của người sử dụng lao động theo quy định của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội; 02 ảnh mầu; giấy phép lao động

đã được cấp (phải có giấy chứng nhận sức khỏe hoặc giấy khám sức khỏe và giấy tờ liên quan đến người lao động nước ngoài theo quy định)

Thứ ba, về trình tự cấp lại Giấy phép lao động:

- Trước ít nhất 05 ngày nhưng không quá 45 ngày trước ngày Giấy phép lao động hết hạn, NSDLĐ phải nộp hồ sơ đề nghị cấp lại Giấy phép lao động cho Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đã cấp Giấy phép lao động đó

- Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đề nghị cấp lại Giấy phép lao động, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cấp lại Giấy phép lao động Trường hợp không cấp lại giấy phép lao động thì có văn bản trả lời và nêu rõ lý do