Lớp 1 là lớp đầu cấp ngay từ buổi đầu tiên cắp sách đến trường để bước vàongưỡng cửa của tri thức, các em mới bắt đầu làm quen với môi trường mới, làmquen với bạn bè, thầy cô, làm quen v
Trang 1Điều tra phân loại đối tượng học sinh.
Luyện cho học sinh nắm vững các nét, âm, vần, tiếng, câu
( đoạn):
Luyện cho HS viết đúng viết nhanh , viết đẹp
Luyện nói cho học sinh
Vận dụng có hiệu quả trò chơi trong các tiết học
Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc đổi mới cách thức
giảng dạy
3 3 3 3 4 4 7-10
10-11 12-13 13-17 17-18
PHẦN THỨ NHẤT: PHẦN MỞ ĐẦU
Trang 2I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Ở bậc Tiểu học, bộ môn Tiếng Việt giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dụctoàn diện cho học sinh Thông qua các bài học Tiếng Việt giúp các em hiểu biếtthêm về nhiều điều mới lạ về cuộc sống, về xã hội, về việc tu dưỡng đạo đức và vốn
từ Vì vậy, mỗi thế hệ chúng ta phải làm cho thế hệ mai sau của mình tốt hơn Màcon người là thước đo của vạn vật Thật đúng như câu nói của cố Thủ tướng Phạm
Văn Đồng " Nghề dạy học là một nghề cao quý trong các nghề cao quý" Xã hội Việt Nam từ xưa đến nay luôn có truyền thống"Tôn sư trọng đạo"cùng với truyền
thống hiếu học, thực sự là giá đỡ cho bao nhiêu người thành tài phụng sự đất nước
và cũng tạo nên một hệ thống giáo dục tốt đẹp như ngày nay Người thầy đã manglại hệ thống các giá trị của xã hội, nhất là các giá trị truyền thống, giá trị nhân vănđến với người học, từ thế hệ này sang thế hệ khác, đảm bảo dòng đời liên tục mangđậm bản sắc dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại Người thầy luôn luôn là linhhồn, là người định hướng giá trị cho người học và cả thế hệ trẻ, cho đời này và cho
mai sau Để hưởng ứng cuộc vận động "Mỗi thầy giáo,cô giáo là một tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo", tập trung đẩy mạnh chất lượng theo chuẩn kiến thức,
kỹ năng chương trình và làm cách nào để giúp các em đầu cấp lĩnh hội được tri thức
và lưu giữ bền lâu các tri thức đó luôn luôn là một câu hỏi, một bài toán khó trongtôi Lớp 1 là lớp đầu cấp ngay từ buổi đầu tiên cắp sách đến trường để bước vàongưỡng cửa của tri thức, các em mới bắt đầu làm quen với môi trường mới, làmquen với bạn bè, thầy cô, làm quen với các hoạt động học tập và nhằm đáp ứng yêucầu phát triển giáo dục hiện nay trong giảng dạy Tiếng Việt, cần coi trọng nhữngphương pháp dạy học đặc trưng của môn Tiếng Việt, kích thích những ứng xử bằngngôn ngữ mang tính sáng tạo của trẻ em, phát huy ưu thế của phương pháp dạy họctruyền thống để tiếp thu và học tốt môn học khác buộc các em phải biết đọc và viếtthành thạo môn Tiếng Việt Do vậy, trong trường tiểu học, Tiếng Việt nói chung vàphân môn Học vần nói riêng là môn học hết sức quan trọng, giúp cho các em đọcđúng, viết đúng chính tả, hiểu nghĩa từ, hiểu bài văn Riêng đối với lớp một đó lànền móng, là cái gốc và điều quan trọng nhất là các em cần đạt bốn kỹ năng (nghe-nói - đọc –viết ) việc đổi mới phương pháp dạy học phân môn Học vần là việc làmhết sức khó khăn Từ những khó khăn trên cũng như đặc điểm của học sinh lớp 1thực tế còn rất hạn chế trong môn Tiếng Việt nói chung cũng như phân môn Họcvần nói riêng, tôi luôn trăn trở suy nghĩ phải làm thế nào để nâng cao chất lượnghọc tập cho các em học sinh Bởi Học vần là môn học khởi đầu của việc học TiếngViệt và cũng là khởi đầu cho việc học tập của các em khi vào học lớp đầu cấp Họcvần trao cho học sinh công cụ ngôn ngữ để sử dụng trong giao tiếp, trong học tập,
trong cuộc sống Sau quá trình Học vần, học sinh từ "chưa biết chữ" trở thành "biết
chữ" Cung cấp cho các em học sinh hệ thống âm vị Tiếng Việt và các dạng chữdùng để ghi âm giúp học sinh biết ghép các âm thành vần, các phụ âm đầu với vần
Trang 3thành tiếng, ghép tiếng để thành từ, biết nghe và đọc các âm, các tiếng Thông quaviệc dạy tốt môn học vần, dạy âm để phát triển vốn từ cho học sinh vào các lớp tiếptheo Đó cũng chính là lý do tôi chọn đề tài "Một số biện pháp nâng cao chất
lượng phân môn Học vần Lớp 1"
2 MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI
Mục đích của đề tài " Một số biện pháp nâng cao chất lượng phân môn Học vần Lớp 1" chính là rèn cho học sinh 4 kỹ năng nói trên Nhằm giúp học sinh
sử dụng có hiệu quả trong suy nghĩ và trong giao tiếp
Mục đích nghiên cứu là nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học Đề tài : "Tìmbiện pháp nâng cao chất lượng phân môn Học Vần lớp 1" là một quá trình dạy - học
có hệ thống Logic và có khoa học Giáo viên đóng vai trò là người hoạt động cònhọc sinh chủ động trong các hoạt động, giáo viên thật sự khơi dậy trí tuệ và nănglực của học sinh
Ngoài việc tìm các biện pháp để dạy tốt môn Học vần, Sách giáo khoa, sáchgiáo viên, các tài liệu tham khảo, đồ dùng thiết bị dạy học Tiếng Việt nói chung, dạyhọc phân môn Học vần lớp 1 nói riêng đã tạo những thuận lợi giúp cho giáo viêntrong việc thực hiện đổi mới cách dạy và học theo hướng thực hành giao tiếp, kỹnăng : đọc, nghe, nói, viết cũng được quan tâm nghiên cứu
Sự tự tin, nhiệt tình trong việc đổi mới phương pháp dạy và học cùng với việcvận dụng các phương pháp giảng dạy Tiếng Việt sẽ góp phần nâng cao chất lượng
và hiệu quả dạy học và đề xuất lựa chọn nội dung và hình thức tổ chức dạy phù hợpvới trình độ học sinh lớp 1 trường Tiểu học Trường Lâm nhằm làm hạn chế các mặtsau :
- Hạn chế tối đa học sinh khi học xong lớp 1 mà đọc viết chưa thạo
- Khắc phục tình trạng học vẹt, đọc thuộc theo kênh hình
- Không còn học sinh lưu ban ở các lớp 1
- Góp phần trao dồi vốn Tiếng Việt phong phú cho học sinh nâng cao chấtlượng giáo dục toàn diện
PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Trang 41 THỰC TRẠNG
1.1 Những vấn đề về cơ sở lí luận:
Trong điều kiện hiện nay, khi vai trò giáo dục của nhà trường đang được nângcao lên đáng kể, bản thân tôi là giáo viên lớp 1 nhiều năm và với bao trăn trở vì mỗingày ở trường về chưa thực sự là niềm vui của tôi Là người thực hiện nhiệm vụquan trọng và đầy trách nhiệm tôi phải làm sao để khi học sinh lĩnh hội các môn họcđặc biệt là Học vần đã học thì phải thuộc và đã thuộc thì phải viết được để học các
môn học khác Để "Mỗi ngày đến trường là một niềm vui " cho các em Xuất phát
từ mục tiêu trên và qua nhiều năm chủ nhiệm lớp 1, tôi nhận thấy rằng các em gặprất nhiều khó khăn trong việc đọc và viết Tiếng Việt Vì thế theo tôi suy nghĩ và tìm
ra phương pháp để dạy học có hiệu quả, giúp học sinh học tốt bộ môn Tiếng Việtnói chung và phân môn Học vần nói riêng là rất cần thiết Điều làm tôi trăn trở làlàm thế nào để các em quen thân với môi trường mới, từ đó tạo ra một không khíthoải mái không gò bó, phát huy được khả năng tìm tòi và sáng tạo để rồi qua mỗigiờ học vần các em có thể nhớ được âm mới, vần mới, hiểu được nghĩa của tiếng,của từ mà các em được học, trên cơ sở đó biết vận dụng tìm thêm được tiếng, từmới nhằm phát triển tư duy và vốn từ cho các em và làm thế nào để hạn chế tối đahọc sinh yếu và lưu ban để tiết kiệm được một phần kinh phí cho gia đình và xã hội.Bên cạnh sự giáo dục đó thì giáo viên chúng tôi không thể đơn độc một mình bởithành công trong hoạt động giáo dục của giáo viên đồng thời phải phụ thuộc vàoviệc phối hợp chặt chẽ với các bậc phụ huynh học sinh Điều đó cho phép đảm bảothống nhất giữa giáo dục của gia đình và của nhà trường vì nếu các bậc phụ huynh
mà quan tâm đến con em mình , quan tâm đến những mần non tương lai của đấtnước thì các bậc phụ huynh không được phép thờ ơ, phó thác hết cho nhà trườngđược mà các bậc phụ huynh phải cùng nhà trường giáo dục con em mình như thếnào dưới sự hướng dẫn của giáo viên để nâng cao chất lượng học tập của con emmình như tôi đã từng thực hiện
+ Giáo viên chưa vận dụng và kết hợp việc dạy các kĩ năng nghe, nói, đọcviết một cách hợp lý để gây hứng thú cho học sinh
+ Giáo viên chưa phát huy được tính tích cực học tập của học sinh
Trang 5Về giáo án, giáo viên chưa thiết kế theo kiểu phân nhánh mà chỉ hướng dẫncho học sinh theo trình tự của mình đã chuẩn bị trước, chưa phát huy tính tích cực,
tự suy nghĩ, trả lời theo cách riêng của học sinh Chính vì thế mà học sinh chưa pháthuy được khả năng làm chủ của mình còn rụt rè, lười nhác, làm cho không khí giờhọc chưa sôi nổi, hiệu quả chưa cao
- Do đời sống còn gặp nhiều khó khăn, vất vả, bận lo làm ăn nên không có thờigian quan tâm đến việc học tập của con em
- Do thay đổi chương trình và chương trình mới học nhiều hơn chương trình
cũ
- Chưa phân bố thời gian như giờ học , giờ chơi ở nhà để các em học tốt
Từ thực trạng trên, để việc dạy học Tiếng Việt ở lớp Một đạt hiệu quả tốt hơn,tôi đã mạnh dạn cải tiến nội dung, phương pháp và đưa ra một số kinh nghiệm dạyhọc với mong muốn nâng cao chất lượng cho học sinh
1 NHỮNG GIẢI PHÁP
2.1 Điều tra phân loại đối tượng học sinh.
Trong quá trình dạy học vào đầu năm học tôi sơ bộ điều tra, lập danh sáchtừng đối tượng học sinh đã qua mẫu giáo, những học sinh chưa qua mẫu giáo,những học sinh học yếu thông qua giáo viên chủ nhiệm lớp mẫu giáo và phân loạitừng đối tượng học sinh Giỏi, khá, trung bình, yếu để có kế hoạch kèm cặp, giúp đỡ
Vì hoạt động chủ đạo của học sinh đang từ vui chơi đã chuyển sang học tập khi họcsinh bước vào lớp 1 Do vậy, tâm lí của trẻ là chưa hứng thú với việc học Nên tôi
đã nắm chắc đặc điểm này để dạy học tốt hơn Tuy nhiên, hoạt động học tập của các
em còn mới mẻ nên nhiều em còn rụt rè, không mạnh dạn, Điều này cũng ảnhhưởng đến chất lượng của môn học
- Ở lứa tuổi này học sinh đã đủ điều kiện về tâm lí và sinh lí để bước vào họccác môn học ở trường và như vậy, Học vần trở thành một hoạt động có ý thức Đểhoạt động này có kết quả, tôi đã tạo ra những mục đích cụ thể là gần gũi, chuyệntrò,từng tâm lý của các em rút ngắn được khoảng cách giữa thầy và trò, từ đó hiểuđược tâm tư, hoàn cảnh và nguyên nhân học yếu là do gia đình chưa quan tâm hay
là do phương pháp chưa phù hợp Trong quá trình dạy Học vần, tôi đã cho các emluyện tập nhiều, áp dụng các trò chơi phù hợp với từng môn học để tránh sự nhàmchán cho các em tôi cũng đã có những biện pháp nhằm thay đổi hình thức luyện tập
cho học sinh "Dạy học không phải chất đầy vào một cái thùng rỗng mà là thắp lên những ngọn lửa" đó là một lời nói thâm thúy của một triết gia Hi Lạp cổ làm
tôi thấy tâm đắc nhất
- Chương trình Tiếng Việt ở Tiểu học có những điểm khác nổi bật đó là quántriệt tinh thần dạy học ngôn ngữ thực hành một cách thấu đáo Để việc dạy họcTiếng Việt có hiệu quả cao tôi đã thực hiện sử dụng những phương pháp dạy họcphát huy tính tích cực chủ động của học sinh Ở đây học sinh giữ vai trò chủ động
Trang 6trong việc chiếm lĩnh tri thức, để học sinh tìm tòi, phát hiện và tiếp thu kiến thứcmột cách chủ động còn giáo viên là người tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn học sinh tìm
ra vấn đề, tự giải quyết vấn đề, giáo viên chỉ giải thích khi cần thiết Vì vậy đổi mớiphương pháp không có nghĩa là đoạn tuyệt với những kinh nghiệm và kỹ thuật dạyhọc mà mình đã tích lũy được Bên cạnh đó tôi đã tăng cường cho mỗi học sinh đềuđược hoạt động, mỗi học sinh đều được bộc lộ mình và được phát triển Để làmđược điều này với học sinh lớp 1 tôi cũng đã tăng cường sử dụng đồ dùng dạy họchợp lí và có hiệu quả sẽ góp phần nâng cao rất nhiều tới chất lượng của một tiết học
âm, vần mới của phần học vần vì nó phù hợp với tâm lý lứa tuổi các em, ở độ 6-7tuổi này trẻ rất thích quan sát, ưa tìm tòi và việc phát hiện, tiếp thu các kiến thứccòn nặng về trực quan Thông qua các vật thật, tranh ảnh hay hành động cụ thể giúpcác em dễ nhớ, dễ hiểu sâu vấn đề hơn
- Thường xuyên theo dõi kết quả học của các em bằng cách kiểm tra bài cũnhững em học yếu và phụ đạo thêm vào cuối buổi, mặc dù ở lớp 1 mạch kiến thứcrất ít, mỗi ngày chỉ làm quen với 1 – 2 âm, vần và xuyên suốt hết học kỳ 1 và mộtphần của học kỳ 2 Nhưng đối với tôi điều đó cũng rất khó khăn, vô cùng khó khăn
Để mỗi ngày học ở trường về các em đều ghi nhớ được những điều mà tôi dạy vànếu các em đã có tiến bộ thì tôi tuyên dương kịp thời trước lớp để khích lệ niềm vui,kích thích sự ham học ở các em
- Trong các tiết học, tôi thường xuyên tổ chức nhiều hình thức trò chơi để gâyhứng thú học tập cho học sinh
- Ngoài ra, tôi thường xuyên gặp gỡ, phối kết hợp với gia đình để giáo dục cóhiệu quả
- Học hỏi kinh nghiệm nâng cao tay nghề, trình độ chuyên môn nghiệp vụ,quan tâm giúp đỡ hết lòng vì học sinh
Công tác đầu năm học:
- Nghiên cứu kỹ tài liệu giảng dạy
- Chuẩn bị hình thức tổ chức lớp học
Thời gian này tôi tiếp cận và làm quen với các em, nắm đặc điểm và tìnhhình của lớp, thống kê phân loại số học sinh đã qua mẫu giáo, chưa qua mẫu giáo
Từ đó, đánh giá sơ bộ học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu
- Sau khi tôi đã nắm được đặc điểm, tình hình của lớp, tôi phân công các emngồi học theo tổ, nhóm, bàn, cho những học sinh giỏi ngồi cạnh những học sinhyếu giúp đõ bạn
- Phân công một em giỏi làm tổ trưởng, tổ trưởng có nhiệm vụ nhắc nhở và
tổ chức cho các bạn thi đua đọc, viết âm chữ đã học
Để bài dạy đạt hiệu quả tốt tôi đã chú ý nghiên cứu kỹ nội dung bài để xácđịnh rõ yêu cầu và nội dung kiến thức, kỹ năng cần đạt của tiết học
Chương trình, phân môn Học vần lớp 1 có tất cả 103 bài và được chia làm 3dạng bài:
Trang 7 Dạng bài thứ nhất: làm quen với âm và chữ.
Dạng bài thứ hai: dạy học âm vần mới
Dạng bài thứ ba: ôn tập âm vần đã học
Chuẩn bị đồ dùng dạy học: Tranh minh họa, vật thật, phấn màu, bảng cài,phiếu bài tập, các trò chơi phù hợp với nội dung mỗi bài
Qua quá trình đánh giá sơ bộ từng đối tượng học sinh như vậy tạo tiền đề chotôi thực hiện tốt các giải pháp tiếp theo
Để nâng cao chất lượng dạy và học tôi đặc biệt quan tâm đến công tác bồidưỡng học sinh vì đây là công tác không thể thiếu được đối với lớp học nào hay ởcấp học nào Ông bà ta thường nói :“Trong một bàn tay thì có ngón tay dài , ngónngắn” và thực tế cũng đã chứng minh điều đó Nhưng đối với lớp học thì cũng cónhững em học khá, giỏi, yếu…Cho dù người thầy có hay và bản lĩnh cỡ nào thì ítnhiều cũng gặp phải Nhưng điều quan trọng là giáo viên phải biết khéo léo, xử lýtốt các đối tượng Do đó giáo viên cần phân loại đối tượng học sinh và thực hiệnphân loại ngay từ đầu năm học để có kế hoạch giảng dạy phù hợp Cụ thể là
+ Đối với học sinh yếu kém, do năng lực nhận thức hạn chế cần được bồi dưỡngthêm về phương pháp, về kỹ năng học tập, cần bổ sung kiến thức kịp thời, yếu chỗnào bồi dưỡng chỗ đó Bồi dưỡng bất cứ thời gian nào nếu có thể Nhằm lấp dần lỗhổng kiến thức cho các em để các em có thể theo kịp trình độ chung của cả lớp + Đối với học sinh khá giỏi hoặc có năng khiếu đặc biệt,giáo viên cần tăng cườngcác hoạt động độc lập,phát triển tư duy,sáng tạo cho học sinh,để học sinh có đềukiện phát huy khả năng,đồng thời nâng cao chất lượng dạy-học
2.2 Luyện cho học sinh nắm vững các nét, âm, vần, tiếng, câu ( đoạn):
Thực hiện từ tuần thứ 2 đến tuần 24 của chương trình.
- Đối với dạy các nét cơ bản :
Ngay từ đầu năm học giáo viên cần dạy kĩ cho học sinh nắm vững các nét cơ bản vàsau đó nắm vững âm và chữ ghi âm Vì nếu học sinh nắm vững chắc được phần nàythì sang phần vần học sinh học sẽ dễ dàng hơn
Trên tiết dạy giáo viên cần hướng dẫn học sinh nắm được các nét cơ bản, bằngcách đọc gắn liền với nhận dạng trên bảng lớp, trong vở đặc biệt là các đồ vật cóthực tế ở lớp, ở trường
Ví dụ :
Nét sổ (| ) giống như cây thước để đứng hay cạnh thẳng đứng của khung cửalớp ra vào, nét móc ngược ( ) giống như lưỡi câu cá , nét cong kín (O) giống nhưchiếc vòng đeo tay…
Bên cạnh đó nhằm giúp học sinh tránh nhầm lẫn giữa nét này với nét khác, đểkhắc sâu kiến thức cơ bản giáo viên gợi ý hướng dẫn học sinh so sánh để nhận biếtđiểm giống nhau giữa các nét
Ví dụ :
Trang 8Nét cong hở – phải ( C ) và nét cong hở – trái ( ) đều giống nhau là nét congkhác nhau là nét cong hở phải thì hở bên phải, nét cong hở trái thì hở bên trái
- Đối với âm- chữ ghi âm
Giáo viên cho học sinh nhận dạng âm – chữ ghi âm mẫu trên bảng lớp rồi phân
tích để nắm được cấu tạo của âm và chữ ghi âm đó Chẳng hạn như âm d.
+ Giáo viên : âm d gồm mấy nét và những nét nào?
+ Học sinh : gồm nét cong kín và nét thẳng
Giáo viên gọi học sinh tìm đồ vật có trong thực tế giống với chữ ghi âm đó đểhọc sinh nhớ lâu hơn
Ví dụ :
Âm d giống như cái gáo múc nước
Âm n giống như cái cổng…
Tiếp theo giáo viên gọi học sinh tìm âm d ở trong bộ chữ thực hành cài vào bảng
cài Điều đáng chú ý là sau mỗi lần giáo viên gọi học sinh tìm các âm trong bộ chữcài vào bảng, giáo viên nên đôn đốc, khuyến khích học sinh cá nhân hay tổ nào tìmnhanh và cài đúng thì được khen Bên cạnh đó giáo viên phát hiện những học sinhtìm chậm để có biện pháp giúp đỡ
Để giúp học sinh khắc sâu kiến thức đi sâu vào trọng tâm bài, giáo viên gọi họcsinh so sánh để nhận biết điểm giống và khác nhau giữa âm này với âm khác
Ví dụ :
Khi dạy : d và đ giáo viên hỏi học sinh:
+ Giáo viên : giữa âm d và đ giống và khác nhau ở điểm nào?
+ Học sinh : âm d và đ giống nhau là d, khác nhau là đ thêm dấu ngang Để học
sinh nhớ một cách chắc chắn hơn, giáo viên hướng dẫn học sinh học thuộc câu:
“ d , đ hai chữ giống nhau Chữ khác bởi trên đầu gạch ngang”
Tương tự như trên GV hướng dẫn học sinh nhận biết giữa âm e , ê giống nhau là
e , khác nhau là ê có thêm dấu mũ Hay Gv hướng dẫn học sinh học thuộc câu :
“ e , ê giống tựa như nhau
ê thì đội mũ, e thì trống trơn”
Mặc dù những âm – chữ ghi âm đã học xong đã được nhận dạng trên bảnglớp , nắm được cấu tạo qua phân tích hay nhận dạng trên bộ chữ thực hành ….Nhưng tôi vẫn còn nhận thấy nhầm lẫn âm này với âm khác
Ví dụ : Như âm d, q để giúp học sinh khác khắc phục tình trạng trên vào
các tiết ôn tập ( âm chữ ghi âm ) tôi đố học sinh một câu đố để giúp các em thư giãntrong giờ học , đồng thời củng cố lại các âm và các nét cơ bản :
“ Quả gì ở tận trên cao Chẳng phải giếng đào mà có nước trong “ ( là quả gì ? )
Trang 9+ Học sinh trả lời : là” quả dừa” ơ’ trên cao giáo viên hỏi tiếp :
+ Hỏi : tiếng dừa có âm gì đứng trước đã học rồi ? Trả lời : âm d giáo viên hỏi tiếp : Am d gồm mấy nét ? Đó là những nét nào ? Học sinh trả lời : có 2 nét : nét
cong kín và nét thẳng ; đến đây giáo viên hướng dẫn học sinh nhận biết dừa có chữ
d , như vậy nét thẳng đứng sẽ lên cao trên nét cong , q thì ngược lại
- Đối với vần :
Tương tự như các âm – chữ ghi âm , để giúp học sinh học tốt phần vần , giáoviên hướng dẫn học sinh nhận dạng vần trên bảng lớp rồi phân tích để nắm được vịtrí của các âm trong vần từ đó học sinh đọc một cách dễ dàng hơn
với vần ên Song giáo viên gọi học sinh thực hành ghép vần trên bộ chữ thực hành
để nắm cấu tạo vần đồng thời khắc sâu kiến thức
- Đối với tiếng :
Để giúp học sinh đọc tốt các tiếng , giáo viên cho học thực hành ghép tiếng ,rồi phân tích để nắm được vị trí các âm , vần ,và dấu thanh , rồi đánh vần và đọcnhư:
+ Hỏi : các em đã có vần en muốn được tiếng sen ta phải làm gì ?
+ HS trả lời : Ghép âm s trước vần en
Giáo viên gọi HS khác trong lớp nhận xét
+ Hỏi : Tiếng sen có âm gì đứng trước? Vần gì đứng sau ?
+ Trả lời : có âm s đứng trước vần en đứng sau
+ HS : Đánh vần : sờ - en – sen đọc : sen
Để cho lớp học thêm sinh động GV tổ chức cho HS , học mà chơi – chơi màhọc Bằng cách ghi tìm các tiếng hoặc từ có vần vừa học ở ngoài bài , nhằm giúphọc sinh ôn luyện , củng cố âm , vần v mở rộng vốn từ
Trang 10Ví dụ : Dạy bài 48 : in –un
- GV yêu cầu tìm tiếng hoặc từ có vần in – un vừa học ở ngoài bài viết vào bảngcon , em nào tìm đúng và nhanh được tuyên dương
- Chọn 5 tiếng hoặc 5 từ đúng và nhanh nhất trình bày bảng lớp
- Lớp nhận xét và đọc kết quả VD: số chín , quả mìn, say xỉn , gỗ mun …
+ Đối với lớp 1 tôi đang dạy có nhiều học sinh yếu thì tôi dành nhiều thời gian chocác em đánh vần vần ,tiếng đã học nhằm giúp các em có thể hình dung ra cấu tạocủa chữ viết một cách rõ ràng
+ Tăng cường hoạt động nhận diện âm ,vần đã học trong phần kiểm tra bài cũ vàcủng cố bài được minh họa cho hai hoạt động này nhằm tạo cho các em vui tươitrước và sau khi học vì ở lớp 1 “học mà chơi-chơi mà học”như sau:
-Học sinh nghe giáo viên đọc 1 dãy từ,nếu nghe thấy tiếng mang âm vần ấy thìgiơ cao thẻ mang âm vần đang có và đọc trơn tiếng đó.( GV chuẩn bị trước cho cácem)
-Đọc câu thơ ,câu ca dao… trong đó có chứa tiếng mang âm vần đã học,họcsinh lắng nghe và phát hiện các tiếng ,từ ấy và ghi vào bảng con
VD: * Dạy bài 47:vần en,n
Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng.
Học sinh phát hiện tiếng “ sen,chen” có vần en vừa học
* Bài 63:em,m
Con cò mà đi ăn đêm
Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao
-Cho 3 câu ,mỗi câu với một chỗ trống ,GV đưa ra 3 từ,cả 3 từ đều có chứa
âm hay vần đang học,đề nghị HS chọn từ thích hợp để điền
VD; Cho 3 vần ua,ay.oi
Gió từ t… mẹ Gió l… kẽ lá Giữa trưa … ả
- Đối với câu (hoặc đoạn thơ )
Để giúp học tốt giáo viên tổ chức cho học sinh chơi trò chơi hoặc cuộc thinhỏ như : đọc nối tiếp theo nhóm Tuy cuộc thi tiến hành trong 2 -3 phút nhưng nóđem lại không khí vui vẻ , giúp học sinh bớt uể oải trong giờ học Qua đó giúp họcsinh đọc tốt bài đọc để sang phần luyện tập tổng hợp đọc được tốt hơn
Ví dụ : Đoạn thơ ứng ở bài 48 có 4 dòng thơ :
Trang 11Sau khi cỏc nhúm thi đọc xong , giỏo viờn gọi học sinh khỏc nhận xột để phỏthiện học sinh đọc nhỏ , chưa lưu loỏt … Từ đú giỏo viờn nhắc nhở , rốn cho họcsinh đọc to (vừa đủ nghe )
2.3 Luyện cho học sinh viết đúng, viết nhanh, viết đẹp.
a Luyện viết đúng :
Để viết đúng các âm, vần, tiếng, từ, câu buộc các em phải
đọc đúng Vì vậy tôi hớng dẫn các em từng phần một
Các thao tác để thực hiện việc viết :
- Học sinh cầm bút và ngồi đúng t thế, biết đặt vở và xê dịch vởhợp lí khi viết Giáo viên hớng dẫn cách cầm bút bằng 3 ngón tay:ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa
- Tập ngồi ngay ngắn khi viết, lng thẳng, đầu hơi cúi, tay trái
đặt góc vở bên trái, tay phải cầm bút, ngực không tì vào mépbàn, mắt cách vở khoảng 25 cm
b Học sinh tập viết chữ ghi âm, vần, tiếng :
- Sau khi học xong bài âm, giáo viên hớng dẫn học sinh viết các
âm đó
+ Giáo hớng dẫn viết O – C trên bảng con
+ Cho học sinh tập ghép thành tiếng mới và tập viết nhữngtiếng đó, giáo viên hớng dẫn học sinh tập viết kiểu chữ thờng,biết viết các chữ số theo cỡ to và vừa Lúc này học sinh tự tậpnhận dạng chữ viết, nhận dạng cấu tạo của từng chữ và tập viếttrên bảng con và vở tập viết
- Khi viết các từ ứng dụng gồm hai tiếng trở lên, giáo viên hớng dẫnhọc sinh viết khoảng cách giữa các tiếng cách nhau bằng một conchữ O
Ví dụ : Viết từ: bông súng
Giáo viên phải hớng dẫn cho các em khoảng cách giữa tiếng
“bông” và tiếng “súng” phải cách nhau bằng một chữ O
Giáo viên hớng dẫn học sinh định hớng đợc chiều cao và độrộng của các con chữ
Ví dụ : Các chữ cao 2 ô li: o, ô, ơ, a, ă, â, e, ê, u, , i, n, m, s,
x, c, v
Các chữ cao 3 ô li: t Các chữ cao 4 ô li: d, đ Các chữ dài 4 ô li: p, q Các chữ cao 5 ô li: l, h, b, k Các chữ dài 5 ô li: g, y
Trang 12Các thao tác trên đợc lặp đi, lặp lại nhiều lần trong quátrình dạy học, tạo cho các em có thói quen viết chữ đúng và thạo.
Việc hình thành chữ viết cho học sinh không đơn giản
Đặc biệt là đối với những em tiếp thu chậm, các em thờng viếtchậm, viết cha chính xác Để làm đợc việc đó giáo viên phải phát
âm thật chuẩn và giúp học sinh phân biệt đợc các phụ âm đầu
dễ lẫn nh: s – x, ch – tr, r – d – gi và các âm cuối nh: c, t, n, ng
Lu ý cho các em luật chính tả: c – k, g – gh, ng – ngh
c Luyện viết nhanh:
Sau khi các thao tác viết từng chữ cái đã hình thành nhuầnnhuyễn trong đầu các em, từ chỗ các em chỉ biết viết đúng, giáoviên cần hớng dẫn học sinh nâng dần tốc độ viết để học sinhviết nhanh hơn
Ví dụ : Cũng trong khoảng thời gian nh vậy, lúc đầu các emmới viết đợc một chữ, sau đó sẽ viết đợc hai chữ, ba chữ Lúc nàytốc độ viết tăng dần mà thời gian vẫn không thay đổi Để làmtốt việc hớng dẫn viết nhanh cho học sinh, giáo viên cần tổ chứccho các em hoạt động nhóm tham gia trò chơi thử tìm tiếng, từ
và viết lên bảng con hoặc giấy Cách rèn này cho học sinh kĩ nănghiểu và thể hiện tốt sự nhanh nhẹn, thông minh qua hành độngviết chữ Ngoài ra, giáo viên còn hớng dẫn cho học sinh kĩ thuậtviết liền mạch Lu ý học sinh những nét viết nào cần viết liềnmạch, những nét nào đợc phép dừng bút để nối nét sang conchữ khác Giáo viên chấm điểm, nhận xét và tuyên dơng kịpthời
d Luyện viết đẹp:
Sau khi học sinh đã viết đúng, viết nhanh, chữ viết của họcsinh cần đợc nâng lên mức độ cao hơn đó là viết đẹp Viết cáccon chữ đơn giản, đúng mẫu chữ và tạo thành các con chữ mềmmại, cong đều và đẹp thật là khó,đặc biệt là nét nối giữa cáccon chữ
Bản thân giáo viên cũng cần phải rèn luyện viết chữ đẹp ,
đúng mẫu để làm gơng cho học sinh Chú trọng rèn chữ cho họcsinh ở tất cả các giờ học, các môn học
Khi học sinh viết, giáo viên đi từng bàn quan sát, uốn nắn,sửa sai kịp thời Nếu cần, giáo viên có thể viết mẫu ngay vào vở
của học sinh để học sinh nhìn thấy nét chữ cần phải sửa họăc
phải luyện tập một cách dễ dàng nhất
