Kỹ năng thuyết trình vấn đề

Tài liệu này cung cấp các nội dung cơ bản về lý thuyết dùng kèm theo các hoạt động trong các lớp chuyên đề. Mong rằng các lớp chuyên đề về kỹ năng thuyết trình tới đây sẽ thú vị và hữu ích cho các bạn sinh viên.

`L.I NÓI %1U

Thuy4t trình là m t ho t 7 ng không th: thi4u 7;i v<i sinh viên trong tr =ng 7 i h'cngày nay Cùng v<i vi@c 7Ai ph ng pháp d y h'c, các tr =ng 7 i h'c ngày nay trong 7ó có

tr =ng 7 i h'c An Giang 7ã chuy:n dHn tI ki:u giJng d y truyKn 7 t m t chiKu sang ph ng pháp d y h'c lLy ng =i h'c làm trung tâm Do vNy sinh viên ngày nay 74n l<p không phJi chO7: nghe giJng bài và ghi chép bài giJng cSa giJng viên Sinh viên ngày nay th =ng xuyên

7 Uc yêu cHu tV tra cWu tài li@u và trình bày tr <c l<p K nYng trình bày hay thuy4t trình

tr <c nhiKu ng =i vì vNy trZ nên rLt cHn thi4t 7;i v<i sinh viên ngày nay Có 7 Uc nh[ng bài thuy4t trình thành công tr <c l<p hay tr <c 7ám 7ông s\ góp phHn giúp sinh viên thành công trong h'c tNp Z tr =ng K nYng này c^ng rLt cHn thi4t cho sinh viên khi trình bày các công trình nghiên cWu, khoá luNn, báo cáo khoa h'c, v.v trong và ngoài tr =ng Sau khi t;t nghi@p,

k nYng thuy4t trình s\ giúp sinh viên tV tin, thành công h n Z n i làm vi@c

V<i mong mu;n giúp sinh viên tr =ng 7 i h'c An Giang, 7_c bi@t là sinh viên thi@tthòi luy@n tNp k nYng thuy4t trình nham giúp sinh viên thành công trong h'c tNp c^ng nhtrong công vi@c sau này, chúng tôi thi4t k4 tài li@u “k nYng thuy4t trình” 7: sd deng trong các l<p chuyên 7K “ K nYng thuy4t trình” t i tr =ng 7 i h'c An Giang Tài li@u này cung cLp các

n i dung c bJn vK lý thuy4t dùng kèm theo các ho t 7 ng trong các l<p chuyên 7K Mong rang các l<p chuyên 7K vK k nYng thuy4t trình t<i 7ây s\ thú v" và h[u ích cho các b n sinh viên

Chúc các b n thành công

TS H Thanh M Ph ng

Và nhóm c ng tác viên

M;C L;C

Ch ng 1: Tj %ÁNH GIÁ Kl NmNG THUYoT TRÌNH

TV 7ánh giá khJ nYng thuy4t trình ….……… 4 Khtc phec sV h i h p khi thuy4t trình ……… 7

Ch ng 2: CHUuN Bv TRwxC KHI THUYoT TRÌNH

Chuyn b" vK hình dáng bên ngoài ………14 Chuyn b" n i dung bài thuy4t trình ……… 16 Tám b <c cHn thi4t 7: chuyn b" t;t m t bài thuy4t trình ………19

Ch ng 3 : D|NG C| TRjC QUAN

Chuyn b" và sd deng deng ce trVc quan……… 29

10 cách 7: chuyn b" deng ce trVc quan hi@u quJ ………30 Màu stc dùng trong các deng ce trVc quan ……… 32

Các l u ý trong khi thuy4t trình ……….41

K thuNt 7_t câu hƒi và trJ l=i khi thuy4t trình ……… 46

Ch ng 6: THjC HÀNH

Ôn tNp các n i dung và thVc hành ……….50 Danh mec các b <c cHn thVc hi@n 7: có m t bài thuy4t trình thành công…….51

Ch7=ng 1: T ÁNH GIÁ K N NG THUY T TRÌNH

M@u Ng78i Ac iBm

_NGw.I TR†N TRÁNH Ng =i thu c d ng này luôn tìm cách tr;n tránh

xuLt hi@n tr <c 7ám 7ông và thuy4t trình

_NGw.I TH| %‡NG Ng =i thu c d ng này luôn rLt sU b" yêu cHu phát

bi:u Ng =i the 7 ng không tr;n tránh vi@c phát bi:u nh ng không bao gi= hWng thú v<i vi@c này Khi phát bi:u, h' luôn cJm thLy khó khYn và rLtmiˆn c ‰ng

_NGw.I CHŠP NH€N Ng =i thu c d ng này s\ phát bi:u nh ng không

mong mu;n ltm Ng =i chLp nhNn 7ôi khi ngh‹rang h' 7ã làm rLt t;t %ôi khi h' l i cJm thLythích phát bi:u tr <c 7ám 7ông

_NGw.I TÌM CŒ H‡I Ng =i thu c d ng này luôn tìm c h i nói tr <c

7ám 7ông Ng =i tìm c h i hi:u rang sV h i

h p s\ là chLt kích thích làm tYng hWng thú khi thuy4t trình H' s\ trZ nên rLt tV tin và thuHnthec trong giao ti4p vì có c h i nói th =ngxuyên

Hãy *3i chiEu xem bIn thuJc m@u ng78i

nào

BLNG T ÁNH GIÁ K N NG THUY T TRÌNH

%: thuy4t trình hi@u quJ, hãy ki:m tra k nYng thuy4t trình cSa b n BJng 7ánh giá d <i 7ây s\ cho b n bi4t cHn phJi tNp trung vào nh[ng khía c nh nào 7: phát tri:n nYng lVc cSa b n.Hãy 7'c các câu sau và khoanh tròn nh[ng s; phù hUp v<i b n nhLt Sau 7ó chú ý nh[ng ý mà

b n 7ã 7ánh s; 1, 2 hay 3

Th =ng xuyên Không bao gi=

1 Tôi xác 7"nh các mec tiêu c bJn tr <c khi 5 4 3 2 1chuyn b" bài thuy4t trình

2 Tôi xem xét tiêu chuyn, nhu cHu, và nh[ng h n 5 4 3 2 1ch4 cSa ng =i nghe

3 Tôi vi4t các ý chính tr <c r i chuyn b" bài 5 4 3 2 1 thuy4t trình xoay quanh các ý này

4 Khi bài thuy4t trình 7ã 7 Uc stp x4p trNt tV, 5 4 3 2 1tôi xem 7i xem l i các ý chính

5 Tôi xây dVng phHn mZ 7Hu thu hút sV chú ý 5 4 3 2 1 cSa ng =i nghe nh ng v•n bJo 7Jm nh[ng thông

tin c bJn cHn thi4t

6 PhHn k4t luNn cSa tôi luôn có liên quan v<i phHn 5 4 3 2 1

mZ 7Hu và n4u thích hUp thì hãy l ng vào “m t

l=i kêu g'i hành 7 ng”

7 Tôi chuyn b" k các deng ce trVc quan sao cho 5 4 3 2 1

7 n giJn, dˆ hi:u,và có tác deng

8 S; l Ung các deng ce trVc quan thích hUp s\ 5 4 3 2 1làm tYng hi@u quJ cSa bài thuy4t trình

9 Lí l\ tôi 7 a ra rLt hUp lí và làm rõ các luNn 7i:m, 5 4 3 2 1 nh= 7ó, bài thuy4t trình cSa tôi thuy4t phec 7 Uc

ng =i nghe

10 SV h i h p nung 7úc thêm sV hYng say khi thuy4t 5 4 3 2 1

trình chW không cJn trZ tôi

11 Tôi chtc rang bài thuy4t trình cSa tôi s\ thuy4t 5 4 3 2 1phec ng =i nghe và h' s\ thLy 7 Uc nh[ng lUi ích

mà bài thuy4t trình cSa tôi mang l i

12 Tôi trình bày h4t sWc nhi@t tình và hYng say 5 4 3 2 1

13 Tôi tNp chú ý vào ng =i nghe và h n ch4 nhìn vào giLy 5 4 3 2 1

14 BJn ghi chú chO có nh[ng “tI khóa” vì vNy tôi tránh nhìn 5 4 3 2 1 vào bJn thJo

15 Tôi tNp thuy4t trình và sd deng các deng ce trVc 5 4 3 2 1quan trong bài thuy4t trình

16 Tôi chuyn b" tr <c câu hƒi và tNp trJ l=i tr <c 7: 5 4 3 2 1giJi quy4t nhanh các câu hƒi này

17 Tôi stp x4p ch• ng i (n4u thích hUp) và ki:m tra 5 4 3 2 1 bYng ghi hình cyn thNn tr <c buAi thuy4t trình

19 Cd chO cSa tôi tV nhiên và không b" gò bó bZi sV 5 4 3 2 1

không dˆ dàng gì nh ng b n s\ ti4n b nhanh n4u c; gtng

Khi h'c xong khoá huLn luy@n này, hãy làm bài 7ánh giá này m t lHn n[a và

so sánh 7i:m s; B n s\ hài lòng v<i nh[ng ti4n b cSa mình

KHNC PH;C S HPI HQP

H i h p là tr ng thái tV nhiên khi b" cYng th“ng Chúng ta

th =ng cYng th“ng khi thuy4t trình Nh[ng thay 7Ai tâm sinh

lí s\ gây ra các tri@u chWng nh là h i h p, 7A m hôi, run ryytay chân, thZ nhanh, và tim 7Np nhanh

%Ing lo ltng! N4u b n có các tri@u chWng nh trên tr <c ho_ctrong su;t buAi thuy4t trình thì b n là ng =i bình th =ng 7Ly RLt hi4m ng =i không có các tri@u chWng trên HHu nh tLt cJm'i ng =i 7Ku cJm thLy cYng th“ng tr <c khi thuy4t trình hay thNm chí là khi chO làm m t vi@c 7 n giJn nh “tV gi<i thi@u” Nh[ng cách sau 7ây s\ giúp

b n phát huy h4t khJ nYng

Khi b n 7ã bi4t cách ch4 ngV sV cYng th“ng, buAi thuy4t trình có th: s\ sôi nAi h n Nh[ngtrang ti4p theo s\ giúp b n bi4t cách tNn deng sV h i h p và thuy4t trình t;t h n

Có m t ng =i 7ã nói rang “ Hãy trút bƒ sV b n ch n và tNp trung vào m t vi@c”

Leo là m t k s cSa công ty AT&T Anh Ly s\ phJi trình bày dV án

mà anh ta 7ang xây dVng tr <c giám 7;c tI các chi nhánh cSa Bell

Labs Anh Ly bi4t 7K tài, nh ng ng =i nghe s\ xem xét rLt k nh[ng

7K xuLt cSa anh, và chtc chtn Leo s\ phJi trJ l=i nh[ng câu hƒi rLt

khó M•i khi Leo ngh‹ 74n vi@c cHn phJi chuyn b" nói gì thì anh ta trZ

nên rLt cYng th“ng

N4u tr <c khi thuy4t trình mà Leo g_p nh[ng vLn 7K nh vNy thì nh[ng cách sau 7ây s\ h[u deng

1 CHURN BS K

M t trong nh[ng nguyên nhân chính gây sU hãi là thi4u sV chuyn b" PhHn sau cSa tNptài li@u này s\ cho b n bi4t nh[ng k nYng rLt 7 n giJn cHn thi4t cho công tác chuynb" m t buAi thuy4t trình BZi vì vi@c chuyn b" tr <c m t cách k l ‰ng s\ giúp b n có thêm tV tin và giúp buAi thuy4t trình thành công h n

2 T UNG T VNG

Hãy t Zng t Ung b n b <c vào phòng, 7 Uc gi<i thi@u, hYng say thuy4t trình, giJi 7áp các câu hƒi thNt tV tin và nhNn thWc 7 Uc rang b n 7ã làm rLt t;t Thd m =ng t Ung các tình hu;ng nh vNy s\ giúp b n bi4t mình cHn phJi làm gì 7: thành công

3 LUYXN TYP

NhiKu diˆn giJ 7'c nhym hay chO

m =ng t Ung bài thuy4t trình trong 7Hu Thay vì vNy, b n hãy 7Wng dNy

và luy@n tNp nh th: có khán giJ ngay

tr <c m_t b n và sd deng các deng cetrVc quan (n4u có) Ít nhLt c^ng cHn

CÁCH GILM HPI HQP

phJi tNp luy@n hai buAi N4u có th:, nh= m t ng =i nhNn xét ho_c ghi hình l i các buAitNp Xem l i bYng ghi hình, ltng nghe nhNn xét và chOnh sda n4u cHn thi4t tr <c buAiluy@n tNp cu;i cùng %ây là cách luy@n tNp t;t nhLt

Tình hu;ng cSa Duyên rLt phA bi4n N4u b n cJm thLy h i h p ngay tr <c khi thuy4ttrình, hãy thd nh[ng cách sau 7ây vào lHn phát bi:u ti4p theo:

4 NHSP THU

Khi các c btp cSa b n b" cYng ra và b n cJm thLy h i h p, có l\ b n thZ ch a 7S sâu

%iKu 7Hu tiên cHn phJi làm 7ó là thJ lƒng, chân du•i th“ng, th giãn, và hít thZ thNt sâu

m t vài lHn

5 HÃY TH GIÃN

Thay vì ngh‹ vK sV cYng th“ng-hay cW cYng th“ng Hãy tV bJo mình “tôi ” khi hít vào

và “th giãn” khi thZ ra C; gtng 7Ing suy ngh‹ hay lo sU mà hãy lNp l i 7i@p khúc ”tôi - th giãn” trong vài phút

Duyên là sinh viên l<p Anh vYn nYm thW hai Hôm nay cô phJi trình bày

tr <c l<p m t n i dung 7ã ti4n hành nghiên cWu Tâm, b n cùng l<p cSa

cô stp trình bày xong phHn cSa anh ta và trong hai phút n[a Duyên s\

phJi thuy4t trình Cô ta cVc k™ h i h p khi phJi tNp trung và gi[ bình t‹nh

6 GILI T^A C NG TH_NG

Khi b n cYng th“ng và các c b" cYng ra, b n s\ h i h p nhiKu h n %iKu này làm cho tay chân b n run ryy Tr <c khi thuy4t trình, t;t nhLt là hãy thVc hi@n vài cd 7 ng 7: giJm cYng th“ng

Btt 7Hu v<i ngón cái và c btp chân, hãy cYng c (ngón chân, bàn chân, btp chân, btp7ùi, d dày, ngVc, vai, cánh tay và ngón tay) tr <c khi btt tay vào vi@c Ngay lNp tWccYng th“ng s\ 7 Uc giJi tƒa và hãy thZ thNt sâu LNp l i các 7 ng tác này cho 74n khi

b n cJm thLy h4t cYng th“ng Nên nh< rang bài tNp này 7 Uc thVc hi@n m t cách kín 7áo 7: m'i ng =i không bi4t b n 7ang th giãn!

Anh Quang là k4 toán làm vi@c cho m t tA chWc tài chính l<n Anh ta

luôn cJm thLy rLt h i h p khi thuy4t trình Anh ta 7A m hôi, tay run

lyy byy, gi'ng trZ nên 7Ku 7Ku (và có lúc không nghe 7 Uc) Anh ta

c^ng không Z yên m t ch• và cW loay xoay v<i chi4c bút, nhìn vào bài

so n hay máy chi4u, chW không nhìn vào khán giJ Anh ta nôn nóng k4t

thúc s<m và trZ vK ch• ng i

Tr =ng hUp cSa anh Quang không hi4m Có l\ b n không mtc phJi tLt cJ các tri@uchWng trên nh ng s\ g_p các tri@u chWng t ng tV Nh[ng k thuNt d <i 7ây s\ có ích cho b n trong tr =ng hUp này

7 DI CHUYaN

B n s\ cYng th“ng n4u chO 7Wng m t ch• và không cd 7 ng %: th giãn, b n cHn giJitƒa cYng th“ng bang cách cd 7 ng các c btp N4u b n cJm thLy tay chân b" bó bu ckhi trình bày thì hãy tNp th giãn nh th: b n 7ang 7;i tho i v<i ai 7ó cho quen khi thuy4t trình Vì bình th =ng b n không th: khoa chân múa tay nhiKu

Nh[ng cd 7 ng Z phHn trên c th: rLt quan tr'ng, nh ng di chuy:n bàn chân c^ng góp phHn làm giJm cYng th“ng B n nên b <c qua l i ho_c ti4n vK phía ng =i nghe Khi 7Wng nói trên bec, b n hãy 7i quanh bec 7: t o sV chú ý ( n4u micro có th: di chuy:n

7 Uc) %iKu này s\ giúp b n th giãn và thu hút sV chú ý cSa ng =i nghe N4u b nkhông th: 7i quanh bec thì thOnh thoJng hãy b <c qua, b <c l i 7: b<t cYng th“ng

8 NHÌN NG I NGHE

Hãy bi4n bài thuy4t trình trZ thành bài 7;i tho i Nhìn m'i ng =i m t cách thân thi@n

B n s\ cJm thLy th giãn và không b" cô lNp n4u nhìn m'i ng =i trong khi thuy4t trình

và 7iKu này s\ giúp m'i ng =i thích b n

ÔN L I VIXC KHNC PH;C S HPI HQP

Tôi dg *hnh:

Chuyn b" tài li@u

T Zng t Ung ra mình s\ trình bày thNt thành công

TNp sd deng tLt cJ các deng ce trVc quan trong bài thuy4t trình

Chú ý nh[ng cách th giãn 7 n giJn, kín 7áo

Luôn h <ng vK ng =i nghe 7: giJm b<t cYng th“ng

Di chuy:n trong khi nói 7: tV nhiên và th giãn

Mtt luôn h <ng vK ng =i nghe

LUYXN TYP Si GIÚP HOÀN HLO HmN

B n s\ áp deng các mec nào trong bJng sau 7ây vào bài thuy4t trình

Ch7=ng 2: CHURN BS CHO BUnI THUY T TRÌNH

CHURN BS HÌNH DÁNG BÊN NGOÀI

%ây không phJi là nh[ng h <ng d•n ce th: vK th=i trang mà chO là nh[ng l u ý vKcách Yn m_c và di@n m o Nói chung là tránh sV l; b"ch, gi[ khuôn m•u , 7 n giJn, hài hòa

B n phJi là tr'ng tâm trong buAi thuy4t trình chW không phJi quHn áo b n m_c

Sau 7ây là m t vài gUi ý khi b n thuy4t trình tr <c m t h i ngh" tr"nh tr'ng

3i vpi ph$ nq

1 QuHn áo phJi vIa v_n, không quá chNt Thông th =ng, b n s\ trông l"ch lãm h n khim_c áo dài tay

2 Ch'n 2-3 màu phù hUp v<i màu da và màu tóc cSa b n B n nên tham khJo sách

h <ng d•n vK ch'n màu phù hUp B n có th: k4t hUp các phe ki@n khác nhau v<i trang phec 7: t o ra sV 7a d ng Tìm lo i vJi t;t và bJo 7Jm không gây ra ti4ng 7 ng khi di chuy:n! Nói chung, tránh màu 7ƒ t i, cam, 7en và trtng vì nh[ng màu này rLt chói

và làm mLt sV tNp trung vào khuôn m_t cSa b n

3 Tránh sd deng trang sWc lLp lánh, lòng thòng hay phát ra ti4ng n Khi thuy4t trình,

b n cHn sd deng nh[ng phe ki@n trang nhã Bông tai, vòng tay khác th =ng 7ôi khilàm khán giJ khó ch"u và làm h' mLt tNp trung vào bài thuy4t trình

4 Trang 7i:m 7 n giJn và phù hUp v<i trang phec Trang 7i:m quá 7Nm s\ t o Ln t UngxLu Trang 7i:m 7šp là khi ki:m soát 7 Uc nh[ng vùng bóng nh=n trên g ng m_t, làm nAi bNc nh[ng nét tV nhiên và giúp b n thoJi mái ngay cJ trong m t buAi thuy4ttrình gay go

5 Tóc c^ng cHn hài hoà v<i hình dáng cSa b n

3i vpi nam gipi

1 Trang phec phJi 7 Uc may cyn thNn Khi thuy4t trình, trang phec có k› ô vuông, màu sáng ho_c không t ng phJn s\ làm hình t Ung cSa b n xLu 7i Thông th =ng, màu

xanh s•m, xám và 7en cài 7 n hay cài chéo là an toàn nhLt Tùy vào 7;i t Ung ng =inghe, m t chi4c áo khoác th: thao và chi4c quHn hUp màu stc s\ rLt Ln t Ung

2 Áo khoác cSa nam th =ng có nút gài trong khi hHu h4t áo khoác cSa n[ thì không B n

có th: gài nút áo vét, không gài nút hay thNm chí có th: cZi áo khoác ra tùy vào tính trang tr'ng cSa buAi thuy4t trình

3 Áo s mi phJi vIa v_n và màu không quá sáng N4u b n sU áo thLm m hôi, hãy m_c

áo phông bang cotton và áo s mi trtng bên ngoài N4u b n chuyn b" thu hình thì hãy tránh m_c áo s mi trtng mà hãy sd deng áo màu xám sáng (mu;i tiêu)

4 Cà v t nên ch'n lo i nào có th: làm tôn lên g ng m_t và 7ôi mtt cSa b n Ki:u cà v t7ƒ cA 7i:n có th: không phù hUp v<i b n Thd ngh‹ xem, cà v t màu 7ƒ s\ thu hút sV

chú ý cSa ng =i nghe và h' không còn chú

ý b n n[a Cà v t v<i màu d"u h n có th:s\ phù hUp v<i b n

5 Giày vIa chân, thoJi mái và 7 Uc 7ánh bóng cyn thNn Tìm v< phù hUp và có th:che 7 Uc cJ 7ôi chân trHn khi b n ng ixu;ng

6 Tóc hUp v<i khuôn m_t và phJi t m tLt, g'n gàng cho dù 7ó là ki:u gì 7i n[a Râu quai hàm c^ng phJi g'n gàng và ria mép phJi 7 Uc tOa trên vành môi

H7png d@n cách st d$ng kính cho cv hai phái

Thông th =ng trong buAi thuy4t trình, b n chO nên mang kính khi cHn nó m<i có th:nhìn thLy khán giJ và 7'c 7 Uc các deng ce trVc quan B n có th: không 7eo kính n4u b n không cHn dùng chúng , ho_c b n có th: thay th4 bang kính sát tròng %ó là vì kính s\ phJn chi4u ánh sáng trong phòng và khán giJ s\ không nhìn vào mtt b n 7 Uc C^ng nên tránh sd deng kính sát tròng màu vì khán giJ khó mà nhìn vào mtt cSa b n Hi@n nay 7ã có lo i kính ch;ng choá Và các diˆn giJ 7Ku 7 Uc khuyên sd deng lo ikính này

CHURN BS NQI DUNG BÀI THUY TTRÌNH

Tr <c tiên, b n nên tV hƒi t i sao b n ti4n hành thuy4t trình hay b n thuy4ttrình vì mec 7ích gì %áp án cho câu hƒi này có th: giúp b n chuyn b" t;t n i dung bài thuy4t trình cSa b n

Ch“ng h n nh b n 7 Uc 7K ngh" trình bày tr <c ban giám 7;c vK ngân sách nYm sau cSa công ty %Ing btt 7Hu ng i xu;ng và vi4t ra nh[ng gì b n s\ nói Thay vào 7ó,hãy ngh‹ xem mec tiêu cSa bài thuy4t trình cSa b n là gì, sau 7ó b n s\ xác 7"nh 7 Uc

b n cHn trình bày nh[ng gì 7: 7 t mec tiêu 7ó

B n có b" chLt vLn vK sV tYng tr Zng cSa ngân sách không? Hay b" yêu cHu lên k4

ho ch giJm chi tiêu không? Hãy ngh‹ vK nh[ng mec tiêu ce th: có liên quan 74n ng =inghe tr <c khi chuyn b" bài thuy4t trình

B n có th: t Zng t Ung ra vi@c xây nhà mà không có bJng v\ không? BLt kì ai, tr <ckhi xây nhà 7Ku phJi có bJng v\ 7: dVa vào 7ó mà tính toán vi@c mua vNt t và theo dõi vNt t 7 Uc sd deng nh th4 nào Gi;ng nh vNy, vi@c chuyn b" t;t n i dung cho bài thuy4t trình s\ giúp công vi@c trôi chJy và hi@u quJ h n Xác 7"nh mec tiêu và tìm hi:u 7;i t Ung nghe là hai công 7o n rLt cHn thi4t 7: chuyn b" n i dung cho bài thuy4ttrình

Bi:u 7 này mô tJ m;i liên h@ gi[a hai giai 7o n cSa bài thuy4t trình: giai 7o n thuy4tphec (persuasive) và giai 7o n cung cLp thông tin (informative) trong bài thuy4t trình Chúng không phJi là hai lo i riêng bi@t mà là m t quá trình liên tec TLt cJ nh[ng bài thuy4t trình thành công 7Ku chWa 7Vng nh[ng thông tin cHn thi4t và các lý l\ thuy4tphec

B <c 1-Xác 7"nh mec tiêu

BiBu *w P-I

Theo h <ng m^i tên bài thuy4t trình càng lúc càng mang tính thuy4t phec h n Khi

bài thuy4t trình còn trong giai 7o n cung cLp thông tin thì bài thuy4t trình chWa 7Vng nhiKu con s;, sV ki@n, d[ li@u 7: làm rõ hay chWng minh vLn 7K và các d[ li@u này càng lúc càng m nh m\ h n khi ti4n gHn trung tâm Khi m^i tên 7ã 7i qua trec tung Zgi[a, diˆn giJ mu;n nêu ra nh[ng 7iKu cHn phJi thay 7Ai; nh[ng lý l\ thuy4t phec sV

7 ng tình hay sV quy4t 7"nh

Hãy 7_t b n vào v" trí cSa khán giJ!

Khi tìm hi:u khán giJ, b n phJi xem xét b;n khía c nh sau:

1 Giá trh - CHn xác 7"nh 7iKu gì là quan tr'ng 7;i v<i khán giJ? Các tA chWc khác nhau

có nh[ng h@ th;ng giá tr" khác nhau Thuy4t trình cho nh[ng ng =i ngoài tA chWc cSa

b n s\ khác so v<i trình bày v<i nh[ng ng =i trong cùng 7 n v" Ngay cJ nh[ng ng =icùng 7 n v" nh ng tI các b phNn khác nhau c^ng s\ có nh[ng nhNn thWc giá tr" khác nhau

2 Nhu cyu - Tìm hi:u nhu cHu cSa nhóm tr <c buAi thuy4t trình là rLt quan tr'ng - có

th: nh[ng gì h' cHn khác h“n v<i nh[ng gì b n ngh‹ Diˆn giJ phJi tìm cách giJiquy4t sV khác bi@t này

3 Sg bó buJc- %ó là nh[ng Wc ch4 ngYn cJn ng =i nghe làm nh[ng gì h' mu;n hay

ntm btt nh[ng gì h' cHn bi4t Trong 7ó có các m_t sau:

A Quan *iBm v+ chính trh: Nh[ng quan 7i:m khác nhau vK chính tr" có th: s\

gây ra sV bó bu c N4u b n cHn sV Sng h cSa nhóm 7;i lNp, b n phJi ngh‹ 74n 7iKunày ngay khi chuyn b" bài thuy4t trình Thêm vào 7ó, nh[ng mâu thu•n vK tính cách và nh[ng xung 7 t khác s\ cJn trZ sV thành công cSa bài thuy4t trình

B Tài chính: BLt cW lúc nào b n 7K cNp vi@c phJi chi phí, b n s\ 7;i m_t v<i sV

ch;ng 7;i PhJi 7oán tr <c 7iKu này và tìm cách giJi quy4t khi thuy4t trình

C KiEn th|c: Nên nh< rang m•i khán giJ có th: chuyên vK m t l‹nh vVc riêng

B <c 2 – Tìm hi:u khán giJ

vi4t ttt, tI chuyên ngành, vân vân làm cho ng =i nghe không hi:u N4u không chtc là thuNt ng[ 7ó có thông deng trong khán giJ không b n hãy hƒi khán giJ xem h' có bi4tcác thuNt ng[ 7ó không và nên 7"nh ngh‹a n4u cHn thi4t

4 Thông tin chung v+ buMi thuyEt trình: b n cHn bi4t s; l Ung ng =i nghe, 7"a 7i:m

thuy4t trình, các trang thi4t b" s n có, vv 7: chuyn b" t;t cho buAi thuy4t trình

Phi4u nhNn xét này s\ giúp b n chuyn b" hi@u quJ h n cho bài thuy4t trình

1 Nh[ng mec tiêu có liên quan 74n khán giJ là:

2 Nh[ng giá tr" cHn phJi quan tâm cSa tIng khán giJ bao g m:

3 Khi trình bày, cHn nhNn ra nh[ng Wc ch4 gì cSa tIng khán giJ ce th:

Cao ThLp VIa Không bi4t

6 MWc 7 7 ng tình cSa ng =i nghe 7;i v<i các ý t Zng trình bày cSa tôi:

Cao ThLp VIa Không bi4t

7 Ng =i nghe 7ánh giá trình 7 thuy4t trình cSa tôi:

T;t T@ VIa Không bi4t

8 Các ví de và các lý l\ có tác deng là:

9 Các ví de và lí luNn có th: gây ra các phJn Wng tiêu cVc là

B¡NG NH€N XÉT V£ KHÁN GI¡

TÁM B ~C C•N THI T a CHURN BS T€T MQT

BÀI THUY T TRÌNH

Khi chuyn b" m t bài thuy4t trình, chúng ta nên btt 7Hu phHn thân bài tr <c và 7Ing lo ltng vKphHn mZ 7Hu bZi vì thông th =ng, phHn mZ 7Hu 7 Uc rút ra tI nh[ng ý cSa phHn thân bài Nh[ng nhà thuy4t trình chuyên nghi@p 7ã h'c 7 Uc cách tA chWc phHn trình bày cSa mình 7i

tI tr'ng tâm ra nh[ng vLn 7K có liên quan Sau 7ây là nh[ng gUi ý có th: giúp b n:

% ng não, suy ngh‹ ra nh[ng ý t Zng chính cho phHn trình bày cSa b n và ghi m•i ý t Zng 7ó vào m t m•u giLy Hãy 7: cho ý

t Zng 74n m t cách tV nhiên, 7Ing sda ch[a (b <c này s\ 7 UcthVc hi@n sau) ¤ b <c này, b n ngh‹ ra càng nhiKu ý t Zng càng t;t

Khi b n 7ã có khá nhiKu ý t Zng, hãy lo i bƒ b<t m t vài ý C; gtng tóm l i chO còn tI hai 74n nYm ý chính thôi bZi vì 7ó là cách mà ng =i ta th =ng sd deng khi trình bày N4u nh

b n có nhiKu h n nYm ý t Zng, thì hãy giJm chúng xu;ng bang cách bi4n m t vài ý thành nh[ng ý nhƒ h n

VÍ D;

GiJ sd nh b n phJi trình bày v<i Ban Giám %;c cLp trên 7: xin 7 Uc cLp thêm 20% ngân

qu cho công ty cSa b n vào nYm t<i B n 7ã hoàn thành bJng phân tích ng =i nghe, và b nbi4t rang b n phJi trình bày thNt thuy4t phec B n 7ã suy ngh‹ ra 10 t<i 15 ý t Zng chính và

Chúng tôi cHn 7 Uc h•

trU vK tài chính

Ba ý t Zng l<n 7ó chính là nh[ng 7i:m chung mà b n mu;n thuy4t phec khán giJ cSa mình Còn nh[ng giJi thích, nh[ng d•n chWng minh h'a và nh[ng lUi nhuNn ce th: s\ là nh[ng ý nhƒ trong bài thuy4t trình cSa b n.

M t khi b n 7ã có nh[ng ý chính cho phHn trình bày cSa mình, b n hãy tri:n khai nh[ng ý h•trU Nh[ng ý h• trU này có th: bao g m nh[ng giJi thích, nh[ng s; li@u ho_c nh[ng d•nchWng minh ho 7: làm rõ nh[ng ý chính nh phHn trình bày trong ví de d <i 7ây:

B ~C 2- Trình bày nhqng ý ph$

Chúng tôi cHn

phJicNp nhNt

h@ th;ng máy vi

tính cSa chúng tôi

Chúng tôi cHn có thêm nh[nglNp trình viên 7: phát tri:n h@

th;ng cSa chúng tôi

Chúng tôi cHn

7 Uc h• trU vK tài chính

Không th: sd

deng phHn mKm

m<i nhLt

S\ ít l@ thu cvào ng =i bán bên ngoài

K thuNt m<i 7em l i chLt

l Ung t;t h n mà v•n cùng giá

Khó thay th4

các b phNn

Có th: sJn xuLtnh[ng sJnphym m<i

Nh[ng máy in t;c 7 cao s\

giúp sJn xuLt ra nh[ng sJn phym m<i

Nhqng ý chính (Khái quát)

Nhqng ý ph$ (givi thích, minh h‡a)

B n có th: có nhiKu ho_c ít nh[ng ý nhƒ trong phHn trình bày cSa mình M t khi b n 7ã hoàn thành quá trình này, hãy stp x4p l i nh[ng tLm th› cho phù hUp v<i nhu cHu cSa b n Hãy thdstp x4p theo nhiKu ki:u khác nhau 7: xem cách nào s\ phù hUp nhLt Luôn luôn gi[ trong 7Hu nh[ng mec 7ích và quan tâm 74n ng =i nghe

%: trình bày thuy4t phec, b n cHn phJi nêu th t c th nh[ng lUi ích mà ng =i nghe s\ thu

7 Uc n4u h' làm theo yêu cHu cSa b n Nh[ng lUi ích th =ng 7 Uc nêu trong phHn thân bài

M t ph ng pháp khác 7: tA chWc m t phHn trình bày có tính thuy4t phec chính là sd dengnh[ng lUi ích nh là nh[ng ý chính 7: trình bày Trong ví de 7ã 7 Uc nêu Z phHn tr <c (T isao công ty cSa chúng tôi cHn tYng 20% ngân qu vào nYm t<i), chúng ta có th: tóm ttt nh[nglUi ích nh sau:

1 N4u nh công ty cSa chúng tôi có 7 Uc nhiKu tiKn 7: 7Hu t cho h@ th;ng máy vi tính m<i thì s\ làm tYng 7 Uc tính c nh tranh trong nKn công nghi@p cSa chúng ta

2 Và cùng v<i nh[ng lNp trình viên, sV 7Hu t vK m_t tài chánh 7ó s\ làm tYng lUi nhuNn

vì chúng tôi s\ làm vi@c có hi@u quJ h n

3 Nh= vào h@ th;ng m<i này, chúng tôi s\ có th: nâng cLp nh[ng sJn phym hi@n có c^ng

nh s\ phát tri:n nh[ng sJn phym m<i

B ~C 3- Nêu nhqng l‚i ích

Bây gi= b n s\ quy4t 7"nh nên phát tài li@u nào (n4u có) phát cho ng =i nghe trong phHn trình bày cSa b n D <i 7ây là nh[ng chWc nYng chính cSa tài li@u phân phát trong phHn trình bày:

1 CSng c; nh[ng thông tin quan tr'ng

PHÁT TÀI LIXU TR ~C KHI TRÌNH BÀY

VLn 7K b n s\ g_p khi sd deng cách này là, v<i sV tò mò, ng =i nghe s\ chO tNp trung vào n idung cSa tài li@u 7 Uc phát ra trong khi b n 7ang nói Và khi h' 7ang 7'c thì h' không th:nghe b n nói 7 Uc %: giJi quy4t vLn 7K này, b n nên 7: s n tài li@u Z ch• cSa tIng ng =i

tr <c khi h' b <c vào l<p Cách này s\ giúp h' 7'c chúng tr <c khi b n btt 7Hu nói H n n[a,

b n có th: giJi thích tài li@u và 7áp Wng 7 Uc sV tò mò cSa ng =i nghe

PHÁT TRONG KHI TRÌNH BÀY

B n nên cyn thNn, chO phát nh[ng tài li@u có liên quan 74n phHn b n 7ang trình bày và phJiphân phát nhanh chóng N4u không, nh[ng tài li@u này s\ không giúp ích gì mà làm ng =inghe sao lãng

B ~C 4- ThiEt kE tài li u phân phát

PHÁT SAU KHI TRÌNH BÀY

Trong khi b n trình bày, b n cHn cho ng =i nghe bi4t rang h' s\ nhNn 7 Uc tài li@u vK nh[ng 7i:m mà b n trình bày vào cu;i buAi Cách này s\ giúp cho ng =i nghe khƒi phJi ghi chú l i Tuy nhiên, b n nên dVa vào sV phân tích cSa b n 7;i v<i ng =i nghe mà quy4t 7"nh có nên sddeng cách này hay không N4u ng =i nghe 7ã quen có s n tài li@u trong khi trình bày thì b nnên phát s n tài li@u cho h' tr <c khi trình bày, không nên ngYn cJn h' N4u nh nh[ng tài li@u này có th: làm h' mLt tNp trung vào phHn trình bày cSa b n (ch“ng h n nh nh[ng bWctranh, nh[ng trang gi<i thi@u, v.v…) và c^ng ch“ng giúp ích gì nhiKu cho phHn trình bày cSa

b n thì nên 7Ui 74n cu;i buAi hãy phát chúng ra

Khi b n 7ã xây dVng 7 Uc b; cec cSa bài thuy4t trình, b n cHn quy4t 7"nh b n có cHn sd deng deng ce trVc quan không, và n4u có thì sd deng nh[ng deng ce gì và sd deng Z 7âu Nh[ng

h <ng d•n vK cách thi4t k4 và sd deng nh[ng deng ce trVc quan trong m t phHn trình bày s\

7 Uc gi<i thi@u Z phHn sau %iKu quan tr'ng nhLt lúc này là b n phJi xác 7"nh nh[ng deng cetrVc quan, b n s\ k4t hUp v<i k4 ho ch cSa b n nh th4 nào

Ví de, ý nhƒ thW ba trong ý l<n s; m t cSa phHn ví de 7ã nêu lên rang n4u v•n sd deng h@th;ng máy vi tính c^ thì công ty s\ phJi trJ rLt nhiKu tiKn Ý này có th: 7 Uc minh h'a bang

m t bi:u 7 , ho_c bang m t deng ce trVc quan t ng tV, chO ra rõ giá cJ cSa máy vi tính trong

3 nYm qua so v<i khoJn tiKn ti4t ki@m n4u sd deng h@ th;ng máy m<i trong cùng khoJng th=igian

B ~C 5- Chu‰n bh d$ng c$ trgc quan

Bài thuy t trình thuy t ph c là bài thuy t trình có b c c rõ ràng i v i khán

gi

Hãy ôn l i nh[ng ý chính trong phHn trình bày cSa b n B n có th: dˆ dàng thVc hi@n 7iKunày bang cách nói l i các ý chính trong bài thuy4t trình Các câu này không nam trong phHn

mZ bài, mà c^ng không nam trong phHn k4t luNn

Hãy trZ l i 3 ý chính trong ví de cSa chúng ta:

(Trong ví de này mec 7ích cSa chúng ta là thuy4t phec Ban Giám %;c rang công ty cSa b n

cHn tYng ngân qu 20% trong nYm t<i) Câu trình bày cHn nhtc l i là “Chúng tôi c n ph i c p

nh t h th ng máy vi tính c a chúng tôi, thuê thêm nh ng l p trình viên và h# tr$ v% tài chánh cho nh ng phát tri n vì nh ng lý do mà tôi s* trình bày v,i các v- hôm nay” Ngoài ra tr <c

phHn k4t luNn, b n có th: sd deng m t câu t ng tV 7: nhtc l i nh[ng ý chính 7ó (ch“ng h n:

“Bây gi1 các v- 2ã th4y 25$c l$i ích c a vi c c p nh t h th ng máy vi tính, 2i%u ch6nh nhân

s7 và s7 h# tr$ v% tài chánh cho nh ng phát tri n”.)

Chúng tôi phJi h• trU

vK tài chính cho nh[ng phát tri:n

PhHn mZ bài g m có 2 chWc nYng chính:

1 Cung cLp nh[ng thông tin cHn thi4t - Nó có th: bao g m nh[ng thông tin c bJn, nêu lên sV quan tr'ng cSa chS 7K, gi<i thi@u bJn thân và uy tín cSa b n, nêu lý do b n có 7S t cách trình bày vK vLn 7K này B n c^ng có th: bA sung thêm m t vài thông tin khác phù hUp v<i vLn 7K b n trình bày

2 Thu hút sV chú ý - Tr <c khi b n trình bày, ng =i nghe có th: nói chuy@n v<i nhau, 7ang ngh‹ ngUi ho_c 7ang 7'c tài li@u mà b n 7ã 7: s n trên bàn cSa h'!

M•i phHn trình bày 7òi hƒi phJi có nh[ng thông tin cHn thi4t, phe thu c vào sV phân tích cSa b n 7;i v<i ng =i nghe Tuy nhiên, hHu h4t các phHn trình bày 7Ku 7òi hƒi b n phJi có cách thu hút ng =i nghe Nhóm càng nhƒ thì càng cHn ph ng pháp thu hút ng =i nghe Sau 7ây là m t vài cách phA bi4n:

Giai thoIi —

Giai tho i là m t câu chuy@n ngtn dùng 7: minh ho cho m t ý nào 7ó Thông th =ng thì

7ó là m t câu chuy@n vui, nh ng không phJi lúc nào c^ng vNy Sau 7ây là m t ví de: Con

trai tôi l:i g;p tôi vào m<t ngày n= và nói: “Cha @i, nAu cha tBng ti%n tr$ c4p cho con t,i

200 2ôla, con s* cEt cF nhi%u g4p hai l n m#i tu n Còn nAu cha tBng thêm 10% n a, thì

B ~C 7- ViEt phyn m„ bài

con s* làm cho bãi cF c a cha 2Jp nh4t K khu này” CMng t5@ng t7 nh5 v y, nAu chúng ta tBng ti%n l5@ng cho nh ng công nhân s n xu4t lên 10%, thì chúng ta s* có th tBng nBng su4t.”

Tính khôi hài —

Tính khôi hài là cách t;t nhLt 7: xoá 7i khoJng cách gi[a b n và ng =i nghe Nh ng b nhãy cyn thNn! SV khôi hài cHn có liên quan v<i ng =i trình bày, v<i chS 7K, ho_c v<i ng =inghe Tuy nhiên cHn l u ý, không 7 Uc nói 7ùa vK nh[ng vLn 7K có liên quan t<i tình dec, chSng t c và c^ng không 7 Uc 7ùa cUt vK ngu n g;c qu;c gia, tôn giáo ho_c nh[ng vLn7K riêng t N4u b n tV hƒi, “Tôi có nên nói 7ùa không?”, thì câu trJ l=i là không!!!B nnên sd deng sV khôi hài Z mWc 7 vIa phJi

Ch“ng có gì t@ h n vi@c b n sd deng m t câu chuy@n 7ùa trong phHn mZ bài mà ch“ng có

liên quan gì v<i phHn trình bày cSa b n (ch“ng h n: B:n 2ã nghe câu chuy n v% m<t con

v-t b5,c vào cPa hàng, g=i r4t nhi%u món và kêu thanh toán t4t c bQng thR tín d ng c a

nó ch5a? Hôm nay tôi s* gi,i thi u v,i các b:n v% “ phát tri n m:ng l5,i trong các c@ quan”) Ch“ng có gì t@ h n m t câu chuy@n 7ùa mà ch“ng có liên quan gì

M„ bài bŒng câu h•i —

Có hai cách 7: thVc hi@n Cách thW nhLt, b n có th: 7_t ra m t câu hƒi mZ - nh ng hãy cyn thNn vì rLt có th:, m t ng =i nào 7ó s\ 7 a ra câu trJ l=i sai và 7ùa cUt b n Cách thWhai, và c^ng là cách an toàn h n, là b n hãy yêu cHu m'i ng =i gi tay M_c dù b n v•n

có th: b" ngtt l=i và chLt vLn nh ng thông th =ng ng =i nghe s\ trJ l=i theo cách mà b nmong mu;n

Câu h•i tu tŽ

Câu hƒi tu tI là câu hƒi có câu trJ l=i hi:n nhiên Ví de nh : “V 2ây có bao nhiêu ng51i

mong mu n s* 25$c h# tr$ nhi%u h@n cho ph n nghiên cWu c a mình?” %ây là cách rLt

hi@u quJ 7: thu hút sV chú ý cSa ng =i nghe

Câu nói gây s3c —