Trước ngày phỏng vấn 2-3 ngày, đội trưởng cần liên lạc với cán bộ được phân công của Phòng Thống kê quận/huyện, cán bộ của xã/phường nhằm đảm bảo công việc chuẩn bị cho ngày làm việc tại
Trang 1TỔNG CỤC THỐNG KÊ
BAN CHỈ ĐẠO KHẢO SÁT SỨC KHỎE
PHỤ NỮ VÀ KINH NGHIỆM CUỘC SỐNG
-CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Hà Nội, ngày 12 tháng 11 năm 2009
PHƯƠNG ÁN KHẢO SÁT SỨC KHỎE PHỤ NỮ VÀ KINH NGHIỆM CUỘC SỐNG
(Ban hành kèm theo quyết định số 730/QĐ-TCTK ngày 11 tháng 11 năm 2009
của Tổng cục Trưởng Tổng cục Thống kê)
I MỤC ĐÍCH KHẢO SÁT
Khảo sát “Sức khoẻ phụ nữ và kinh nghiệm cuộc sống” lần đầu tiên được tiến hành tại Việt Nam nhằm thu thập các thông tin về sức khoẻ và kinh nghiệm cuộc sống của phụ nữ giúp Đảng và Nhà nước có cơ sở hoạch định chính sách nâng cao chất lượng cuộc sống cho phụ nữ Việt Nam, đồng thời làm căn cứ đánh giá việc thực hiện và ảnh hưởng của luật “Bình đẳng giới” và luật “Phòng chống Bạo lực gia đình” được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua
II NỘI DUNG KHẢO SÁT
Nội dung của cuộc khảo sát bao gồm:
− Một số thông tin về điều kiện sinh hoạt của hộ gia đình
− Một số thông tin về cộng đồng nơi ở
− Thông tin về giáo dục, hôn nhân, sức khoẻ, sinh đẻ, thái độ, quan điểm và kinh nghiệm cuộc sống của người phụ nữ
III ĐỐI TƯỢNG, ĐƠN VỊ VÀ PHẠM VI KHẢO SÁT
Đối tượng khảo sát: là các phụ nữ từ 18 -60 tuổi trong các hộ gia đình được chọn
là thành viên cư trú thường xuyên tại hộ gia đình, hoặc là người làm công cho hộ, ngủ tại
hộ từ 5 tối trở lên trong một tuần, hoặc là khách đến ở tại hộ từ 4 tuần trở lên trước thời điểm phỏng vấn
Đơn vị khảo sát: là các hộ gia đình được chọn tại các địa bàn khảo sát thuộc Tổng
điều tra Dân số năm 2009
Phạm vi khảo sát: 63 tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi tắt là
tỉnh), đại diện cho cả nước, khu vực thành thị, nông thôn và 6 vùng địa lý của Việt nam
IV MẪU KHẢO SÁT
Mẫu khảo sát gồm 5.520 hộ thuộc 460 địa bàn được chọn từ mẫu 15% Tổng điều tra Dân số 2009 trên 63 tỉnh trong cả nước
Mẫu khảo sát được chọn riêng cho từng khu vực thành thị, nông thôn trong từng vùng theo các bước sau:
Trang 2Bước 1: Chọn địa bàn khảo sát
Dựa trên danh sách 15% địa bàn mẫu của Tổng điều tra dân số 2009 và số lượng địa bàn khảo sát cần chọn đã được phân bổ cho khu vực thành thị và nông thôn của từng vùng, sử dụng phương pháp chọn mẫu hệ thống chọn ra số địa bàn khảo sát cho từng khu vực trong mỗi vùng
Các địa bàn không thể tiếp cận được sẽ cần bị loại bỏ trước khi áp dụng quá trình chọn mẫu
Số địa bàn và khoảng cách chọn cho từng khu vực trong từng vùng
Số địa bàn mẫu 15% TĐTDS2009 Số địa bàn cần chọn Khoảng cách chọn
Thành thị
Nông thôn
Thành thị
Nông thôn
Thành thị
Nông thôn
Đồng bằng Sông
Trung du và miền núi
Bắc trung bộ và
Duyên hải miền
Đồng bằng sông Cửu
Bước 2: Cập nhật danh sách hộ gia đình từ Tổng điều tra dân số 2009 của các địa
bàn khảo sát được chọn
Bước 3: Sử dụng phương pháp chọn mẫu hệ thống để chọn ra 18 hộ Trong 18 hộ
được chọn, chọn 12 hộ chính thức và 6 hộ dự phòng
Liệt kê danh sách phụ nữ thuộc đối tượng khảo sát của 18 hộ được chọn
Bước 4: Đối với hộ có từ 2 phụ nữ thuộc đối tượng khảo sát trở lên sẽ chọn ngẫu
nhiên 01 phụ nữ để phỏng vấn Việc chọn này do Vụ Thống kê Xã hội và Môi trường chọn và gửi danh sách cho các đội
Mỗi địa bàn được chọn đảm bảo phỏng vấn tối thiểu được 10 phụ nữ trở lên Trường hợp phải thay thế cần tuân thủ theo hướng dẫn quy định trong Sổ tay hướng dẫn đội trưởng
V THỜI ĐIỂM VÀ THỜI GIAN KHẢO SÁT
Thời điểm khảo sát bắt đầu từ đầu tháng 12 năm 2009 và kéo dài trong khoảng 60 ngày Trung bình mỗi địa bàn tiến hành phỏng vấn trong 1 ngày và 0,5 ngày cho việc di chuyển từ địa bàn này đến địa bàn khác
Trang 3VI PHƯƠNG PHÁP THU THẬP SỐ LIỆU
Cuộc khảo sát áp dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp Điều tra viên gặp trực tiếp phụ nữ được chọn để phỏng vấn và ghi thông tin vào phiếu
Các cuộc phỏng vấn có thể được tổ chức và tiến hành theo hai hình thức:
- Phỏng vấn tập trung: Đội khảo sát nên cố gắng bố trí phỏng vấn tập trung các phụ nữ tại 1 địa điểm thích hợp như nhà văn hóa, trạm y tế hoặc hội trường UBND xã/phường Việc phỏng vấn tập trung cần đảm bảo không gian riêng tư cho từng cặp phỏng vấn, tránh tình trạng nhiễu thông tin do quá nhiều người cùng tham gia trả lời hoặc các câu trả lời có thể trùng lắp do người trả lời sau hỏi người trả lời trước đó về kinh nghiệm trả lời phỏng vấn
- Phỏng vấn tại hộ gia đình hoặc một nơi riêng tư do người trả lời hẹn gặp (nhà riêng hoặc nơi phỏng vấn phù hợp) Việc phỏng vấn riêng tại nhà hoặc địa điểm riêng cũng cần đảm bảo không gian riêng tư trong quá trình phỏng vấn
Việc chuẩn bị địa bàn khảo sát nhất thiết phải được thực hiện chu đáo trước ngày đội khảo sát đến làm việc tại địa bàn Kế hoạch khảo sát sẽ được thông báo cho các tỉnh
Trước ngày phỏng vấn 2-3 ngày, đội trưởng cần liên lạc với cán bộ được phân công của Phòng Thống kê quận/huyện, cán bộ của xã/phường nhằm đảm bảo công việc chuẩn bị cho ngày làm việc tại địa bàn đã được hoàn tất, gồm:
+ Kế hoạch làm việc của đội khảo sát được thông báo đến chính quyền địa phương nhằm tạo điều kiện giúp đỡ cho đội về địa điểm phỏng vấn và cán bộ dẫn đường tại địa phương (tốt nhất là cán bộ Phụ nữ của xã/phường)
+ Các thư mời phỏng vấn được gửi đến các phụ nữ thuộc đối tượng khảo sát Thư mời có sự xác nhận tự nguyện tham gia phỏng vấn của phụ nữ được mời Căn cứ thư mời
họ có thể chủ động sắp xếp thời gian và địa điểm phỏng vấn theo lịch làm việc của đội trong thời gian 1 ngày đội khảo sát đến làm việc tại địa bàn Thư mời có xác nhận của phụ nữ được giao lại cho đội khảo sát để gửi về Tổng cục Thống kê
Cuộc khảo sát không chấp nhận phương pháp khảo sát gián tiếp hoặc sao chép các thông tin từ các nguồn có sẵn khác vào phiếu phỏng vấn Các đối tượng được chọn phỏng vấn cần được thuyết phục để hợp tác với điều tra viên trong quá trình phỏng vấn, tránh tình trạng trốn tránh, uỷ thác người khác trả lời hộ
VII TỔ CHỨC CHỈ ĐẠO
7.1 Ban Chỉ đạo khảo sát Trung ương
Ban Chỉ đạo Khảo sát TW do một Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê làm Trưởng ban Các uỷ viên bao gồm đại diện của Bộ Lao động và Thương binh xã hội, Bộ
Y tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công An, lãnh đạo vụ Thống kê Xã hội và Môi trường, Vụ Tổ chức cán bộ và Văn phòng cơ quan Tổng cục Thống kê Giúp việc cho Ban chỉ đạo có tổ chuyên viên là những cán bộ, chuyên viên có kinh nghiệm từ Vụ Thống kê Xã hội và Môi trường TCTK
Ban Chỉ đạo Khảo sát TW có trách nhiệm phối hợp với các địa phương, các Bộ ngành và các đơn vị có liên quan trong Tổng cục Thống kê triển khai hoạt động thu thập
số liệu đạt kết quả tốt theo tiến độ đã qui định Nhiệm vụ cụ thể của Ban Chỉ đạo Khảo
Trang 4- Nghiên cứu, xây dựng phương án khảo sát;
- Tuyển chọn cán bộ khảo sát (điều tra viên, đội trưởng, đội phó kiêm điều tra viên
và giám sát viên), phân công bố trí địa bàn khảo sát cho từng đội khảo sát;
- Tổ chức và thực hiện tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ khảo sát;
- Chỉ đạo toàn bộ các công việc liên quan đến các hoạt động của các đội trong thời gian tiến hành khảo sát;
- Tổ chức kiểm tra, giám sát quá trình triển khai khảo sát tại địa bàn và giải quyết các vướng mắc, khó khăn về nghiệp vụ trong quá trình thu thập số liệu nhằm bảo đảm cuộc khảo sát được thực hiện đúng phương án quy định;
- Chỉ đạo việc nhập tin, làm sạch số liệu và xây dựng cơ sở dữ liệu theo tiến độ qui định và chịu trách nhiệm về kết quả khảo sát
7.2 Vụ Thống kê Xã hội và Môi trường:
Vụ Thống kê Xã hội và Môi trường giúp Ban Chỉ đạo TW tổ chức thực hiện cuộc khảo sát này
7.3 Cấp tỉnh/thành phố
Cục Thống kê tỉnh, thành phố có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Ban Chỉ đạo
TW để triển khai các hoạt động khảo sát tại địa phương
Cục Thống kê tỉnh/TP có trách nhiệm cử các cán bộ có kinh nghiệm làm cán bộ khảo sát, rà soát các địa bàn khảo sát trong mẫu, liên hệ, bố trí địa bàn khảo sát, tạo điều kiện thuận lợi cho các đội khảo sát khi ở địa bàn và phối hợp với Vụ Thống kê Xã hội và Môi trường giải quyết các vấn đề phát sinh xảy ra tại địa bàn
7.4 Cấp quận/huyện
Phòng Thống kê quận, huyện có địa bàn khảo sát có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Cục Thống kê và các đội khảo sát để triển khai các hoạt động khảo sát tại địa phương
7.5 Cấp xã/phường
UBND xã/phường có địa bàn khảo sát có trách nhiệm tạo mọi điều kiện thuận lợi cho đội khảo sát hoàn thành nhiệm vụ, bố trí, sắp xếp địa điểm phỏng vấn, phân công cán bộ dẫn đường (tốt nhất là cán bộ thuộc Hội Phụ nữ xã/phường), đưa thư mời tham gia phỏng vấn và sắp xếp lịch hẹn làm việc với đội khảo sát cho các phụ nữ được chọn phỏng vấn, huy động phụ nữ trong đối tượng đến địa điểm phỏng vấn
7.6 Huy động điều tra viên, đội trưởng và giám sát viên
Ban Chỉ đạo khảo sát “Sức khoẻ phụ nữ và kinh nghiệm cuộc sống” thành lập 14 đội khảo sát, mỗi đội có 5 người, gồm 1 đội trưởng, 1 đội phó kiêm điều tra viên và 3 điều tra viên chuyên trách Số lượng điều tra viên và đội trưởng cần tuyển chọn khoảng
70 người Ngoài ra, cần đào tạo thêm 15% người dự bị để thay thế khi cần thiết Do đặc thù và tính chất nhạy cảm của chủ đề khảo sát, toàn bộ cán bộ tham gia cuộc khảo sát này yêu cầu là nữ từ 30 tuổi trở lên
Điều tra viên là những cán bộ của các Cục Thống kê tỉnh/thành phố Điều tra viên
có nhiệm vụ trực tiếp phỏng vấn phụ nữ thuộc đối tượng để thu thập các thông tin cần thiết và ghi vào phiếu
Đội trưởng là những cán bộ của các Cục Thống kê tỉnh/thành phố có trình độ và kinh nghiệm, đã tham gia chỉ đạo nhiều cuộc khảo sát Đội trưởng phải là người có trách
Trang 5nhiệm cao, đủ năng lực tổ chức, chỉ đạo giám sát việc thu thập số liệu tại địa bàn khảo sát
và chịu trách nhiệm trước Ban Chỉ đạo khảo sát TW về chất lượng phiếu khảo sát
Đội phó kiêm hiệu đính viên và điều tra viên là cán bộ có trình độ và hiểu rõ bảng hỏi, có khả năng kiểm tra các bảng hỏi đã hoàn thành để thông báo cho điều tra viên hiệu chỉnh hoặc phải gặp lại phụ nữ để xác định, bổ sung thông tin cho chính xác và đầy đủ
Giám sát viên bao gồm các thành viên của Ban Chỉ đạo khảo sát TW và các cán bộ
Vụ Thống kê Xã hội và Môi trường và một số Vụ khác của Tổng cục Thống kê
7.7 Tập huấn nghiệp vụ
Ban Chỉ đạo điều tra “Sức khoẻ phụ nữ và kinh nghiệm cuộc sống” tổ chức 1 lớp tập huấn cho cán bộ khảo sát thực địa (điều tra viên, đội trưởng, hiệu đính viên và giám sát viên) tại Hà Nội Thời gian tập huấn là 14 ngày Giảng viên lớp tập huấn là chuyên gia
tư vấn trong nước và quốc tế của Tổ chức Y tế Thế giới và các cán bộ của Vụ Thống kê
Xã hội và Môi trường, Tổng cục Thống kê
Nội dung tập huấn nhằm quán triệt phương án và nội dung khảo sát, kế hoạch thực hiện khảo sát tại địa phương, một số kỹ năng tiếp cận đối tượng khảo sát, giới thiệu các khái niệm nghiệp vụ khảo sát, phương pháp phỏng vấn để thu thập thông tin, phương pháp tổ chức các buổi phỏng vấn khó, đảm bảo tính bảo mật thông tin cho các buổi phỏng vấn, các tình huống khó… Nội dung tập huấn còn có cả những điều cần lưu ý trong hoàn cảnh thực tế để giải thích và hướng dẫn điều tra viên giải quyết các vướng mắc thường gặp phải trong quá trình thu thập số liệu
Các học viên phải tham gia đầy đủ các buổi học và thực hành trên lớp Sau lớp tập huấn Ban tổ chức lớp học kiểm tra đánh giá kết quả nhận thức của học viên Những học viên đạt yêu cầu mới được bố trí đi khảo sát
7.8 Triển khai khảo sát tại địa bàn
Trước khi tiến hành tập huấn, Ban Chỉ đạo khảo sát gửi danh sách các địa bàn được chọn khảo sát, các hộ khảo sát chính thức và dự phòng tại các địa bàn được chọn cùng lịch làm việc của đội khảo sát để các Cục Thống kê tỉnh thông báo đến các địa bàn khảo sát nội dung khảo sát và lịch làm việc của các đội khảo sát
Ngay sau lớp tập huấn nghiệp vụ, các đội khảo sát sẽ đi đến các địa bàn được phân công để thực hiện khảo sát theo lịch đã gửi cho các Cục Thống kê tỉnh, thành phố
Đội trưởng có nhiệm vụ phối hợp với giám sát viên của Vụ thống kê Xã hội và Môi trường, Cục Thống kê tỉnh có các địa bàn khảo sát lập kế hoạch khảo sát phù hợp với từng địa bàn
Trước khi phỏng vấn, điều tra viên cần có đủ danh sách các phụ nữ được phân công phỏng vấn và phiếu khảo sát tương ứng Các phụ nữ được chọn cần được thông báo trước ngày, giờ và địa điểm điều tra viên đến phỏng vấn Điều tra viên chỉ ghi vào phiếu những thông tin trung thực và đã được kiểm tra, chỉ tiến hành phỏng vấn với đúng các đối tượng đã xác định trong danh sách đối tượng khảo sát
Mỗi địa bàn cố gắng hoàn thành công tác phỏng vấn trong 1 ngày, sau đó di chuyển sang địa bàn khác
7.9 Công tác giám sát, kiểm tra
Trang 6Công tác giám sát, kiểm tra phải được tiến hành trong suốt quá trình khảo sát và
do Ban Chỉ đạo khảo sát tổ chức thực hiện Lực lượng giám sát là các thành viên Ban Chỉ đạo và tổ chuyên viên giúp việc Ban Chỉ đạo Công tác giám sát, kiểm tra được tiến hành thường xuyên, toàn diện và đột xuất trong suốt thời gian thu thập, xử lý số liệu khảo sát tại các địa bàn
Mục đích của công tác giám sát, kiểm tra nhằm phát hiện và giải quyết tại chỗ, kịp thời các vấn đề phát sinh trong quá trình khảo sát và theo dõi tiến độ khảo sát theo lịch đã qui định
Nội dung giám sát, kiểm tra gồm: việc tổ chức và thực hiện các quy trình khảo sát của các đội khảo sát, thực hiện nhiệm vụ của đội trưởng, đội phó và của điều tra viên về phương pháp, kỹ năng phỏng vấn, thực hiện qui trình phỏng vấn Việc giám sát thực hiện bằng cách quan sát các buổi phỏng vấn, phúc tra ngay một số phiếu đã hoàn thành, kiểm tra các phiếu đã hoàn thành xem kết quả ghi đã đầy đủ và logic chưa, xem xét tỷ lệ từ chối của từng điều tra viên (đủ hộ, đủ phiếu,đúng đối tượng cần kiểm tra, nội dung và các chỉ tiêu khảo sát) và chất lượng (ghi đúng dòng, cột, mã số, đơn
vị tính, tính toán số học, tính logic giữa các cột, dòng, các chỉ tiêu, quan hệ giữa các phần), cách hỏi và ghi phiếu của từng điều tra viên, các thủ tục tài chính, quà cho hộ
Công tác giám sát, kiểm tra cần tập trung vào 2-3 tuần đầu tiên triển khai khảo sát đối với toàn bộ các đội khảo sát nhằm uốn nắn kịp thời những sai sót của điều tra viên để tránh những lỗi hệ thống
7.10 Nghiệm thu, nhập tin, làm sạch và xây dựng cơ sở dữ liệu
Toàn bộ số phiếu khảo sát sau khi được chuyển về Tổng cục Thống kê sẽ được kiểm tra thủ công trước khi nhập tin
Vụ Thống kê Xã hội và Môi trường phối hợp với Trung tâm tin học Thống kê TCTK tổ chức nhập tin, làm sạch và xây dựng cơ sở dữ liệu Chương trình nhập tin được thiết kế cho phép nhập tin 2 lần toàn bộ phiếu khảo sát nhằm hạn chế tối đa sai sót của người nhập tin
8 Kế hoạch triển khai khảo sát
- Tháng 9-10/2009: thành lập Ban Chỉ đạo khảo sát “Sức khoẻ phụ nữ và kinh nghiệm cuộc sống”, thảo luận góp ý phiếu khảo sát, hoàn thành phương án khảo sát; phiếu khảo sát và sổ tay hướng dẫn nghiệp vụ, danh sách mẫu khảo sát
- Tháng 11/2009: Tuyển chọn cán bộ khảo sát Trình duyệt phương án khảo sát, tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho điều tra viên và đội trưởng, giám sát viên In tài liệu khảo sát, thông báo lịch khảo sát và danh sách các địa bàn khảo sát đến các tỉnh được chọn
- Tháng 12/2009 đến tháng 2/2010: Khảo sát thực địa tại địa bàn
- Tháng 3/2010: Làm sạch và nhập tin số liệu Tiến hành xây dựng cơ sở dữ liệu
9 Kinh phí khảo sát
Kinh phí của cuộc Khảo sát “Sức khoẻ phụ nữ và kinh nghiệm cuộc sống” được lấy từ Dự án thành phần tại Tổng cục Thống kê thuộc Chương trình chung về bình đẳng giới
Đây là loại khảo sát lần đầu tiên được Tổng cục Thống kê thực hiện, nội dung tuy đơn giản nhưng tính chất nhạy cảm cao, việc tổ chức thực hiện khá phức tạp Để
Trang 7đảm bảo cuộc khảo sát đạt kết quả tốt, Ban Chỉ đạo khảo sát Trung ương yêu cầu các Cục Thống kê tỉnh/thành phố có địa bàn khảo sát quan tâm phối hợp chặt chẽ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các đội khảo sát trong quá trình thu thập thông tin tại địa bàn Các cán bộ khảo sát nêu cao tinh thần trách nhiệm, nghiêm chỉnh thực hiện các qui định của cuộc khảo sát được ghi trong phương án khảo sát và sổ tay hướng dẫn nghiệp vụ./
Nơi nhận:
− Lãnh đạo Tổng cục;
− Thành viên Ban Chỉ đạo khảo sát;
− UBND tỉnh;
− Cục Thống kê tỉnh;
− Lưu Văn thư, XHMT
TRƯỞNG BAN CHỈ ĐẠO
PHÓ TỔNG CỤC TRƯỞNG
Đỗ Thức