Nội Dung Dự Án Vạn Lý Trường Thành

Vạn lý trường thành là một trong bẩy kì quan của thế giới, được tổ chức UNESSCO công nhận là di sản văn hóa của nhân loại năm 1987 1.Vạn lý trường thành với hơn 25 thế kỉ lịch sử xây dựn

NỘI DUNG DỰ ÁN VẠN LÝ TRƯỜNG THÀNH

MỤC LỤC

I-Lý do chọn đề tài 3

16

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Đã 3 tuần kể từ ngày du lịch Bắc Kinh kết thúc, tất cả mọi người lại quay trở lại với công việc thường nhật của mình nhưng dư âm của lần đi Bắc Kinh này vẫn còn lưu lại một cách sâu sắc trong tâm trí của các bạn Cuộc thi “ Ấn tượng Bắc Kinh” là mảnh đất để mọi người nhớ lại những khoảnh khắc tuyệt vời bên bạn bè ở thủ đô lịch sử văn hóa của Trung Quốc

Bản dự án tham gia cuộc thi lần này lấy tên đề tài “Vạn Lý Trường Thành

- điểm đến của hảo hán” của nhóm Trường Thành lấy ý tưởng từ câu nói nổi tiếng được khắc thành bia trên đỉnh Vạn Lý Trường Thành của chủ tịch Mao Trạch Đông “ Bất đáo Trường Thành phi hảo hán” Vì khát khao muốn được chinh phục và nếm trải mùi vị của kẻ chiến thắng mà chúng ta đã leo lên đến đỉnh Trong chúng ta, những ai đã vượt lên những lúc mệt mỏi dưới cái nắng gay gắt giữa trưa, gạt phăng đi ý nghĩ từ bỏ để bước được chân lên vị trí cao nhất đó thì đều là người chiến thắng

 Bức tường dài vạn dặm này bản thân đã ẩn chứa những tinh hoa và giá trị văn hóa sâu sắc của toàn nhân loại, lựa chọn Vạn Lý Trường Thành làm

đề tài cho dự án là một quyết định chuần xác Vạn lý trường thành là một trong bẩy kì quan của thế giới, được tổ chức UNESSCO công nhận là di sản văn hóa của nhân loại năm 1987 1.Vạn lý trường thành với hơn 25 thế kỉ lịch sử xây dựng và phát triển oai hùng đã trở thành biểu tượng của nền văn hóa phong kiến một thời của Trung Hoa- là niềm kiêu hãnh của đất nước và con người Trung Quốc Nói như vậy thì các công trình kiến trúc văn hóa khác như Cố Cung, Di Hòa Viên cũng có được những giá trị văn hóa lịch sử lâu đời như thế Vậy đến thăm Vạn Lý Trường Thành thì có gì đặc biệt hơn?

chọn địa điểm du lịch yêu thích cho Vạn Lý Trường Thành Điều đó chứng tỏ được sức hấp dẫn của thắng cảnh này các bạn đều đồng ý với nhận xét vạn lý trường thành đem đến cảm giác muốn được chinh phục và khát khao chiến thắng Các bạn

đã được nếm vị ngọt của thành công Đó chính là điểm khác biệt mà chỉ ở Vạn lý

Trường Thành mới có Đội Trường Thành muốn đem mùi vị đó chia sẻ với tất cả các bạn, đặc biệt là với những bạn chưa có cơ hội leo lên đến đỉnh của bức tường thành đựợc xây dựng trên đỉnh núi cao này

 20 thành viên trong đội dự án đều có vốn hiểu biết rất sâu sắc và đa chiều về bức tường thành dài vạn dặm Và điều quan trọng nhất là tất cả các thành viên đều có cảm tình vô cùng đặc biệt với riêng công trình quân sự dài nhất thế giới này trong chuyến đi du lịch vừa qua Nó tạo cho mọi người sự hứng thú khi bắt tay vào công việc tổng kết lại hành trình tham quan bắc kinh vừa qua Đây là mảnh đất mầu mỡ để các thành viên trong đội thể hiện kiến thức và sự hiểu biết của mình

 Hiện tại vạn lý trường thành đang trong tình trạng báo động, không thể đứng vững trước sự tàn phá nặng nề của thiên nhiên và con người Năm 2008, quỹ Bảo Tồn Bảo Tàng thế giới đã liệt bức tường thành này vào danh sách “những khu vực gặp nguy hiểm nhất” Càng ngày người ta càng thấy nó ngắn đi mà một trong những nguyên nhân nghiêm trọng nhất đó là sự thiếu ý thức của con người Chọn bức tường này làm đề tài cho cuộc thi, đội Trường Thành hi vọng trước tiên

có thể truyển tải đến Ban tổ chức, Ban giám khảo và các bạn giá trị văn hóa to lớn của di sản này đối với toàn thể nhân loại chứ không chỉ riêng với đất nước Trung Hoa; sau nữa là tuyên truyền tinh thần ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ di sản văn hóa thế giới, góp phần vào công cuôc duy trì sự trường tồn vĩnh cửu cho bức tường thành huyền thoại này

II- VẠN LÝ TRƯỜNG THÀNH- NHỮNG ĐIỀU ĐÃ VÀ CHƯA BIẾT

1 Lịch sử xây dựng lâu đời

Đã từ rất lâu rồi Vạn Lý Trường Thành tồn tại trong trí tưởng tượng của mọi người như một huyền thoại về bức tường thành duy nhất dài vạn dặm do một tay vị hoàng đế nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc – Tần Thủy Hoàng xây dựng Tuy nhiên trên thực tế thì hoàn toàn không phải vậy:

 Vạn lý trường thành được xây dựng từ thời nhà Chu thế kỉ thứ 9 trước công nguyên Khi đó vua Châu Tuyên Vương xây tường thành nhằm mục đích ngăn chặn bước chân xâm lược của các bộ lạc du mục phương Bắc Ngay từ đầu

tường thành được xây dựng đã mang ý nghĩa là một công trình phòng thủ chiến lược

có hơn 140 nước chư hầu tự xây tường thành với mục đích xác định lãnh thổ và chống lại sự xâm lược của các nước chư hầu xung quanh Đến thời chiến quốc(năm 475- 221 trước công nguyên), chỉ còn 7 nước đó là: Tề, Sở, Yên, Hàn, Ngụy, Triệu, Tần 3 nước chư hầu ở phía Bắc và Tây Bắc là Tần, Yên, Triệu tiếp tục xây thành ở biên giới để phòng chống sự xâm lấn của người Hung Nô và Turk

Năm 221 trước công nguyên, Tần Thủy Hoàng diệt 6 nước thống nhất Trung Quốc Ông ra lệnh cho tướng quân Mông Điền chỉ huy nối liền các bức thành riêng

rẽ lại với nhau Một bức tường dài liên tiếp bắt đầu hình thành, tuy nhiên bức tường thành đời Tần về phía Tây chỉ mới tới huyện Lâm Thao của tỉnh Cam Túc,

về phía Đông tới chỗ sông Áp Lục đổ ra biển, biên giới Triều Tiên.(Trường thành dưới thời nhà Tần Đỏ:thành, Cam:ranh giới quốc gia của Trung Quốc ngày nay).Tường thành nhà Tần đã gần như không còn tồn tại cho đến ngày nay Nó chỉ còn là những ụ đất thấp dài ở Ninh Hạ, Cam túc

Các triều đại sau này đều góp công xây dựng tường thành, nhưng 3 triều đại góp công nhiều nhất là triều Tần, Hán, Minh Trường thành đời Hán về phía Đông trùng với trường thành đời Tần, về phía Tây khi tới Hồi Hột (Hohhot) thì thành đời Tần rẽ xuống phía Nam, còn thành đời Hán vẫn tiếp tục kéo dài về phía Tây, qua các quận Vân Trung, Ngũ Nguyên, Cư Diên Trạch, Tửu Tuyền, Đôn Hoàng, Dương Quan, Ngọc Môn Quan, đến Bạc Xương Hải (ngày nay gọi là La Bố Bạc tức hồ Lop Nor) ở tỉnh Tân Cương, phần tường thành dài nổi tiếng này ngay nay đã

đổ nát hoang tàn, còn thấy rõ tại Ngọc Môn Quan và Dương Quan, hiện rất đìu hiu hoang vắng

Những bức tường cũ dưới tác động của thiên nhiên, con người đã dần dần suy sụp Phần lớn tường thành ta thấy ngày nay đều được xây từ thời nhà Minh(bắt đầu khoảng năm 1368 và kết thúc khoảng năm 1640) Vạn Lý Trường Thành thời nhà Minh bắt đầu từ điểm phía đông tại Sơn Hải Quan, gần Tần Hoàng Đảo, ở tỉnh Hà Bắc gần Vịnh Bột Hải Kéo dài qua chín tỉnh và 100 huyện, 500km cuối cùng vẫn còn nhưng đã thành những đống gạch vụn, và hiện nay nó kết thúc ở điểm cuối phía tây di tích lịch sử Gia Dục Quan, nằm ở phía tây bắc tỉnh Cam Túc tại biên giới với Sa mạc Gobi và những

ốc đảo của Con đường tơ lụa Năm 1644, người Mãn qua bức tường thành bằng cách thuyết phục một vị tướng quan trọng của triều Minh là Ngô Tam Quế mở cửa những cánh cổng Sơn Hải Quan để cho người Mãn Châu vượt qua Truyền thuyết kể rằng quân Mãn

Châu mất ba ngày mới vượt hết qua đèo Sau khi người Mãn Châu chinh phục Trung Quốc, bức tường thành không còn giá trị chiến lược nữa

Trải qua hơn 2000 năm, Vạn lý Trường Thành như một chứng nhân lịch sử tồn tại song song cùng những biến động thay triều hoán vị trong lịch sử phong kiến trung Quốc Với lịch sử xây dựng huy hoàng đó, Vạn Lý Trường Thành xứng đáng là một trong bẩy kì quan cổ đại của thế giới

2 Đặc điểm của Vạn Lý Trường Thành

 Tường dài 6700km, độ cao trung bình 7-8m, rộng từ 5m -6.6m (đủ cho 10 người xếp hang ngang bước đi).Dọc theo trường thành là các đồn canh có nhiệm

vụ thong báo khi thấy có quân địch Theo quy định một cột khói có nghĩa là quân địch ít hơn 500 lính, 2 cụm khói là quân địch ít hơn 3000 lính Cứ thế đồn này truyền đồn kia báo về trung tâm Trên đỉnh tường thành phía ngoài có xây những tấm lá chắn hình răng lược có lỗ châu mai để quan sát và ngắm bắn Thân tường phía trong cứ cách 200m lại có bậc thang lên xuống, bộ binh và kị binh có thể dễ dàng tác chiến

 Vạn lý trường thành là sự hợp thành của cửa ải, tường thành, đài thành, phong hỏa đài Dọc theo trường Thành có một số cửa ải để qua lại gọi là “Quan” Sau đây là một số cửa ải tiêu biểu:

Sơn Hải Quan: cửa ải đầu tiên của Trường Thành, nằm ở nơi giáp ranh giữa hai tỉnh Hà Bắc và Liêu Ninh, khởi điểm của Trường Thành, phía nam của dãy núi Yên Sơn, phía bắc của Biển Bột Hải, do tướng Từ Đạt nhà Minh xây dựng Tên Sơn Hải quan cũng là do đứng ở nơi đây có thể ngắm được, quan sát được toàn cảnh núi non và biển cả hùng vỹ, với non xanh nước biếc, đồi núi và biển cả soi bóng Cửa

ải này có 4 cửa, cửa phía Đông có một bức hoành phi với dòng chữ "Thiên hạ đệ nhất quan" dài 5,9 m, rộng 1,6 m Chiều cao của chữ là 1,45 m, rộng 1,09 m do Tiêu Hiển, tiến sĩ, nhà thư pháp nổi tiếng của Nhà Minh viết

Gia Dụ Quan: còn gọi là Hoà Bình Quan, là cửa quan nằm ở khởi điểm phía tây của Trường Thành, trên địa bàn thành phố Gia Dụ Quan, tỉnh Cam Túc, xây dựng vào năm thứ 5 Hồng Vũ 1372

Nương Tử Quan: còn gọi là Vi Trạch Quan, thuộc địa bàn huyện Bình Định, tỉnh Sơn Tây Địa thế hiểm trở, núi non trùng điệp, dễ phòng khó công nên được mệnh danh là "Tam tấn môn hộ" Hồi đầu nhà Đường, công chúa Bình Dương, con gái thứ 3 của Lý Uyên từng dẫn vài vạn tướng sĩ canh giữ tại đây Công chúa Bình Dương võ nghệ cao cường, đạo quân của công chúa được gọi là "nương tử quân" Bởi vậy mọi người đổi tên cửa ải này thành Nương Tử Quan Đến nay trên cánh cửa đông môn thành trì Nương Tử Quan còn có 5 chữ "Trực thuộc Nương tử Quan"

Ngọc Môn Quan: ở Tiểu Phương Bàn Thành phía tây Huyện Đôn Hoàng, tỉnh Cam Túc Tên Ngọc Môn Quan là do tất cả đá ngọc sản xuất ở Hoà Điền, Tân Cương

thời cổ đều phải đi qua cửa ải này

Biển Đầu Quan: cửa ải thuộc huyện Biển Đầu, tỉnh Sơn Tây, một vùng đất không bằng phẳng, phía đông cao, phía tây thấp, nên mọi người mới gọi là Biển Đầu Quan

Nhạn Môn Quan: nằm trên một thung lũng ở huyện Đại, tỉnh Sơn Tây, có khí thế hoành tráng, hai bên là vách núi dựng đứng, chỉ những con nhạn, con én

mới bay qua được mà chỉ bay dọc theo thung lũng qua phía trước cửa ải, bởi vậy mọi người mới gọi là Nhạn Môn Quan

Đến Bắc Kinh du lịch, chúng ta đã đi thăm Bát Đạt Lĩnh Trái với khá nhiều cửa quan hẻo lánh khác, thực chất ít có ý nghĩa quân sự, Trường Thành Bát Đạt Lĩnh kéo dài chừng 10 cây số, nằm trên độ cao 600 mét trên dãy núi Thái Hà, phía Bắc đèo Cư Dung Quan, là một phòng tuyến chiến lược trấn giữ đô thành Bắc Kinh , “Bất đáo trường thành phi hảo hán” – câu nói của Mao Trạch Đông là động lực để chúng ta rồng rắn nối đuôi nhau trèo lên Bát Đạt Lĩnh, để được cấp tấm bằng “Đáo Trường Thành”, để có một tấm hình chứng tỏ mình đã “chân cứng đá mềm”, hoặc đơn thuần, chỉ để hình dung lại những cực nhọc của người dân, người lính thú thời xưa, khi xây bức Trường Thành Bát Đạt Lĩnh là một trấn thành trọng yếu trước đây, ở trên cao nhìn xuống, địa thế hiểm trở, người xưa nói : “Cư Dung Quan hiểm yếu không phải là do có cửa ải, mà là dó có dãy Bát Đạt Lĩnh” Ngày nay vẫn còn hiện rõ hai chữ “Thiên hiểm” do người xưa ghi lại trên dốc núi cao Bức tường của dãy Bát Đạt Lĩnh được xây dựng bằng loại đá tảng hoa cương, rất vững chắc

3 Giá trị văn hóa- lịch sử

Vạn lý trường thành xây lên với tư cách là một công trình quân sự Tuy nhiên cho dù được khởi đầu với mục đích phòng thủ, bức tường này thực chất có ý nghĩa về mặt phân chia ranh giới và thể hiện uy quyền của các vương triều phong kiến, hơn là ý nghĩa quân sự Rất ít cuộc chiến diễn ra ở vùng có Trường Thành, thường là những khu vực rất hẻo lánh về mặt địa lý và bình thường cũng đã rất khó xâm nhập

Xây bức trường thành vĩ đại này đã phải tốn không biết bao nhiêu mồ hôi nước mắt và mạng sống của người dân Trung Quốc thời đó Chỉ tính riêng thời Tần

đã phải huy động lượng nhân công khổng lồ( 300000 người bao gồm các dân phu,

tù binh, tôi nhân, quân lính…) xây liên tục trong 10 năm dưới điều kiện khí hậu

lạnh buốt khắc nghiệt của miền Bắc Rồi từ đó, đốt sách, chôn học trò, tuần du vô

độ, đắp Vạn Lý Trường Thành để chống rợ Hồ, trăm họ than vãn cuộc sống cơ cực“ - nhà văn Phùng Mộng Long đã kết thúc trường thiên tiểu thuyết “Đông Châu

Liệt Quốc” với nhận xét như trên

 Như đã nói ở phần lý do chọn đề tài, Vạn Lý Trường Thành hiện đang đứng trước nguy cơ bị phá hủy bởi tác hại của thiên nhiên và con người Theo ước tính của chính quyền TQ, mỗi năm có khoảng 10 triệu lượt khách du lịch đến thăm Vạn Lý Trường Thành( năm nay đoàn chúng ta là một trong số những lượt khách đó) Công cuộc bảo vệ và tu sửa lại gặp phải rất nhiều khó khăn Chính quyền Trung Quốc và các chuyên gia bảo tồn văn hóa thế giới đã đưa ra nhiều chính sách quy định nhằm bảo vệ bức tường thành này, nhưng đa số đều là tập trung quản lý khu vực tường thành ở Bắc Kinh( Bát Đạt Lĩnh)- xây dựng từ thời nhà Minh Còn những khu vực khác thì lại không được quan tâm đến Do đó tình trạng dỡ đá và lấy bùn đất trên bức từng này làm vật liệu xây dựng đang diên ra rất ngang nhiên Vạn Lý Trường Thành đang ngày một mai một

Vạn lý Trường Thành không chỉ là niềm tự hào của người dân Trung Quốc, nó còn là di sản văn hóa của toàn nhân loại Việc bảo tồn và tái thiết lại trường thành là công việc vô cùng khó khăn vì nó quá dài, nhưng đó là việc cần phải làm, cần nhận được sự quan tâm đúng đắn của chính quyền Trung Quốc, người dân Trung Quốc và khách du lịch

4 Vạn Lý Trường Thành và một số nhân vật lịch sử có liên quan

4.1 Tần Thủy Hoàng

Như đã nói ở trên, Tần Thủy Hoàng sau khi thống nhất Trung Quốc đã ra quyết định nối liền và xây dựng thêm Trường Thành để củng cố an ninh quốc gia

Vị hoàng đế này trong 15 năm tại vị đã có được những cải cách đáng kể về chế độ chính trị, kinh tế, giáo dục, giao thông tạo tiền đề cho hơn nghìn năm phong kiến sau này của Trung Quốc Đồng thời Tần Thủy Hoàng cũng bị coi là một trong những “Bạo Quân” của lịch sử Trung Hoa vì tội bắt người đi nô dịch xây Trường

Thành, xây cung điện, xây lăng mộ bất chấp sinh mạng của người dân Công và tội

đã là chuyện của quá khứ Giờ đây, khi nhắc đến Vạn Lý Trường Thành- công trình nhân tạo vĩ đại, một kì quan của thế giới, một công trình phòng thủ quân sự có quy

mô hoành tráng đủ để khiến các kiến trúc sư thời nay phải bái phục - người đầu tiên mà họ nghĩ đến chính là Tần Thủy Hoàng

4.2 Tướng quân Mông Điền

Mông Điền (? – năm 210 trước Công Nguyên)là một vị tướng tài nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc Mông Điền lúc sinh thời là một người chính trực thẳng thắn, trung thành và rất có tài thao lược, chỉ huy quân sự Tần Thủy Hoàng sau khi thống nhất Trung Quốc đã phái Mông Điền thống lĩnh 300000 quân lính chinh phạt Hung Nô- mối hiểm họa phía Bắc ngày đêm uy hiếp nhà Tần Sau khi hoàn thành, Tần Thủy Hoàng vẫn lo mối họa về sau, nên đã ra lệnh cho Mông Điền nối liền các đoạn thành cũ, xây them thành mới bảo vệ quốc gia Có thể nói Mông Điền là người trực tiếp chỉ huy, biến mong muốn về một bức tường thành vĩ đại của Tần Thủy Hoàng thành hiện Thực

4.3 Truyền thuyết nàng Mạnh Khương khóc đổ Tường Thành

Cũng vào thời của Tần Thủy Hoàng, có người con gái họ Hứa tên Mạnh Khương Chồng của nàng là Phạm Hỷ Lương, người ở miền Quan Trung nước Sở Vốn con nhà danh giáo, từ nhỏ đã hấp thụ đạo đức, thư hương theo tinh thần gia phiệt.Mạnh Khương kết hôn được ít lâu thì nhằm lúc vua Tần mưu tính một công cuộc kiến trúc vĩ đại- xây công trình Vạn Lý Tần Thủy Hoàng bắt lính bắt dân làm

nô dịch, huy động đến hàng triệu thanh niên từ 18 đến 45 tuổi đi sưu dịch Những người này không biết bao giờ mới trở về hay không chắc có ngày trở về nữa Vì thế, trong nhân dân, vợ khóc chồng, mẹ khóc con vô cùng thảm não.Chồng nàng Mạnh Khương là một trong số những người bị bắt đi đó Đằng đẵng mấy năm trường trông đợi chồng nhưng bặt vô âm tín Nghe được tin đồn ở miền bắc, vì tuyết sương lạnh lẽo, vì công việc quá khó nhọc nên có nhiều người ốm chết, Mạnh Khương thương chồng nên nhất định đến tận ải quan tìm chồng