- Là giai đoạn cuối của quá trình giải quyết TNHS của người phạm tội- Là việc triển khai thực hiện phán quyết đã có hiệu lực của Toà án trên thực tế - Thông thường hoạt động này được bắ
Trang 2Giới thiệu môn học
❖ Môn h c t ch n (02 tín ch ) ọ ự ọ ỉ
❖ Ng i gi ng d y ườ ả ạ
❖ K ho ch h c t p ế ạ ọ ậ
Trang 3Học liệu bắt buộc
1 Luật Thi hành án hình sự 2019
2 Bộ luật TTHS 2015
3 Bộ luật hình sự 2015
4 Luật tổ chức tạm giữ, tạm giam 2015
5 Các văn bản dưới luật hướng dẫn các nội dung
về thi hành án hình sự
Trang 4Học liệu tham khảo
1 Võ Khánh Vinh (2014), Giáo trình Luật thi hành án hình sự, Học viện Khoa học xã hội
2 Nguyễn Văn Cừ, Thi hành án hình sự – Những vấn đề lý luận và quy định của pháp luật Học viện
Cảnh sát nhân dân Hà Nội, 2013.
3 Bộ Công an (2011), Tài liệu tập huấn chuyên sâu Luật Thi hành án hình sự, Nxb Lao động, Hà Nội.
4 Bộ Công an (2014), Quyết định số 3057/QĐ-BCA ngày 12/6/2014 của Bộ trưởng Bộ Công an ban hành quy định về Cơ quan quản lý thi hành án hình sự và Cơ quan thi hành án hình sự trong Công an nhân dân, Hà Nội.
5 GS.TSKH Lê Văn Cảm (chủ trì), Đề tài trọng điểm cấp Đại học Quốc gia Hà Nội “Quyền con
người trong lĩnh vực tư pháp hình sự: Lý luận, thực trạng và hướng hoàn thiện pháp luật” (Mã số
QGTĐ.10.16), Hà Nội, 2013.
6 Nguyễn Ngọc Chí (Chủ biên) Giáo trình Luật tố tụng hình sự Việt Nam NXB Đại học Quốc gia Hà
Nội, Hà Nội, 2014
7 Trần Minh Hưởng Bình luận khoa học Luật thi hành án hình sự và các quy định mới nhất về thi
hành án hình sự NXB Hồng Đức Hà Nội, 2011.
Trang 5PHƯƠNG THỨC NHÀ NƯỚC ĐẤU TRANH CHỐNG TỘI
PHẠM
QUY Đ NH T I PH M VÀ HÌNH PH T Ị Ộ Ạ Ạ
QUY Đ NH TRÌNH T GI I QUY T V ÁN HÌNH S Ị Ự Ả Ế Ụ Ự
QUY Đ NH VI C T CH C THI HÀNH VÀ CH P HÀNH B N ÁN HS Ị Ệ Ổ Ứ Ấ Ả
Các ho t đ ng trong quá trình này làm ạ ộ
phát sinh hàng lo t QHXH ạ
Trang 6Bài h c ọ
Trang 7Hoạt động THAHS
Thi hành án hình sự là giai đoạn cuối của quá trình giải quyết trách nhiệm hình sự của người phạm tội, thể hiện ở việc các c ơ quan, tổ chức và cá nhân hữu quan có trách nhiệm hiện thực hoá bản án, quyết định của Toà án nhằm bảo vệ công lý, quyền con người và trật tự xã hội chủ nghĩa.
1 Định nghĩa
Trang 8- Là giai đoạn cuối của quá trình giải quyết TNHS của người phạm tội
- Là việc triển khai thực hiện phán quyết đã có hiệu lực của Toà án trên thực tế
- Thông thường hoạt động này được bắt đầu khi bản án có hiệu lực PL và có quyết định THAHS, tuy nhiên cũng có trường hợp có thể bắt đầu sớm hơn nhằm bảo đảm sự suy đoán vô tội và bảo đảm quyền con người trong lĩnh vực tư pháp hình sự
- Bảo đảm thi hành án là một nguyên tắc hiến định
2 Đặc điểm
Hoạt động THAHS
Trang 9–Đi u 106 Hi n pháp 2013 ề ế
“B n án, quy t đ nh c a Toà án có hi u l c pháp ả ế ị ủ ệ ự
lu t ph i đ c c quan, t ch c, cá nhân tôn ậ ả ượ ơ ổ ứ
tr ng; c quan, t ch c, cá nhân h u quan ph i ọ ơ ổ ứ ữ ả
nghiêm ch nh ch p hành.” ỉ ấ
Trang 10- Khẳng định tính nghiêm minh của PL, bảo đảm quyền con người, bảo đảm công lý được thực thi;
- Giáo dục và cải tạo người phạm tội để giúp họ tái hoà nhập
- Bảo đảm pháp chế trong TTHS và bảo đảm cho quyền lực
tư pháp
3 Ý nghĩa
Hoạt động THAHS
Trang 11Ngành luật THAHS
- Đ/n: Là một ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật Việt Nam, bao gồm tổng thể các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong hoạt động thi hành và chấp hành án hình sự
- Đối tượng điều chỉnh: Các QHXH phát sinh trong hoạt động thi hành và chấp hành án hình sự
- Phương pháp điều chỉnh: phương pháp quyền uy.
2 Với tư cách là một ngành luật
Trang 12- Nhiệm vụ của luật thi hành án hình sự là qui định:
* Trình tự, thủ tục thi hành bản án hình sự, hoãn, tạm đình chỉ THA phạt tù, giảm thời hạn THA, kết thúc THAHS.
* Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và MQH giữa các cơ quan có chức năng nhất định trong công tác THAHS.
* Nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ có thẩm quyền THAHS, quyền và nghĩa vụ của người chấp hành án và những người khác có liên quan.
* Cách thức thi hành các biện pháp cưỡng chế về hình sự.
- Nguồn của luật thi hành án hình sự
2 Với tư cách là một ngành luật
Ngành luật THAHS
Trang 13Vậy “quan hệ pháp luật thi hành án hình sự” là gì?
QHPL THAHS bắt đầu phát sinh khi nào?
Những ai có thể tham gia vào QHPL thi hành án
hình sự?
Trang 14- QHPL THAHS là hình thức pháp lý của QHXH trong lĩnh vực THAHS và chấp hành án hình sự;
- Chủ thể của QHPL THAHS là cơ quan quản lý THAHS, cơ quan THAHS, cơ quan được giao một số nhiệm vụ THAHS, Toà án, VKS, người chấp hành án
và các cơ quan, tổ chức, công dân tham gia vào quá trình THAHS theo quy định của pháp luật
Trang 158 nguyên tắc THAHS
1 Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp…
2 Bản án, QĐ của Tòa án có hiệu lực pháp luật phải được tôn trọng; nghiêm chỉnh chấp hành.
3 Bảo đảm nhân đạo XHCN; tôn trọng danh dự, nhân phẩm, quyền, lợi ích hợp pháp…
4 Kết hợp trừng trị và giáo dục cải tạo; phải trên cơ sở tính chất, mức độ phạm tội và các đặc
điểm nhân thân khác của người chấp hành án.
5 Thi hành án đối với người dưới 18 tuổi chủ yếu nhằm giáo dục, giúp đỡ họ…
6 Khuyến khích người chấp hành án ăn năn hối cải, tích cực học tập, lao động cải tạo, tự nguyện bồi thường thiệt hại.
7 Bảo đảm quyền khiếu nại, tố cáo hành vi, quyết định trái pháp luật của cơ quan, người có
thẩm quyền trong thi hành án hình sự.
8 Bảo đảm sự tham gia của cơ quan, tổ chức, cá nhân và gia đình trong hoạt động thi hành án hình sự, tái hòa nhập cộng đồng theo quy định của pháp luật.
Trang 161-Nguyên tắc pháp chế XHCN
kho n 1 Đi u 4: “Tuân th HP, PL, b o đ m l i ích c a ả ề ủ ả ả ợ ủ
NN, quy n và l i ích h p pháp c a t ch c, cá nhân”; ề ợ ợ ủ ổ ứ
kho n 2 Đi u 4: "B n án, quy t đ nh có hi u l c thi hành ả ề ả ế ị ệ ự
ph i đ c tôn tr ng và ch p hành nghiêm ch nh”; ả ượ ọ ấ ỉ
kho n 7 Đi u 4: “B o đ m quy n khi u n i, t cáo” ả ề ả ả ề ế ạ ố
Trang 171-Nguyên tắc pháp chế XHCN
Bi u hi n c th c a nguyên t c ể ệ ụ ể ủ ắ
Thi hành nghiêm ch nh b n án HS và các quy t đ nh c a TA ỉ ả ế ị ủ
đã có hi u l c pháp lu t; ệ ự ậ
Các ch th tham gia vào QHPL THAHS đ u ph i nghiêm ủ ể ề ả
ch nh tuân th các quy đ nh c a PLTHAHS; ỉ ủ ị ủ
Vi c áp d ng các bi n pháp c ng ch , k lu t hay b t k ệ ụ ệ ưỡ ế ỷ ậ ấ ỳ
bi n pháp tác đ ng nào khác đ u ph i b o đ m có căn c ệ ộ ề ả ả ả ứ pháp lý và đúng th t c lu t đ nh; ủ ụ ậ ị
B o đ m phát hi n k p th i và x lý nghiêm minh m i hành ả ả ệ ị ờ ử ọ
vi vi ph m PLTHAHS ạ
Trang 181-Nguyên tắc pháp chế XHCN
B n án, quy t đ nh đ ả ế ị ượ c thi hành:
Điều 2 Bản án, quyết định được thi hành
1 Bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật và đã có quyết định thi hành:
a) Bản án hoặc phần bản án của Toà án cấp sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị theo trình tự phúc thẩm;
b) Bản án của Toà án cấp phúc thẩm;
c) Quyết định giám đốc thẩm hoặc tái thẩm của Toà án.
2 Bản án hoặc quyết định của Tòa án được thi hành ngay theo quy định của Bộ luật tố tụng
hình sự.
3 Quyết định của Toà án Việt Nam tiếp nhận người đang chấp hành án phạt tù ở nước ngoài
về Việt Nam chấp hành án và đã có quyết định thi hành; quyết định chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù tại Việt Nam cho nước ngoài.
4 Bản án, quyết định về áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh, giáo dục tại xã, phường, thị trấn, đưa vào trường giáo dưỡng
Trường hợp bị cáo đang bị tạm giam mà Tòa án cấp sơ thẩm quyết định đình chỉ vụ án, tuyên bị cáo không có tội, miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt cho bị cáo, hình phạt không phải là hình phạt tù hoặc phạt tù nh ưng cho hưởng án treo hoặc khi thời hạn phạt tù bằng hoặc ngắn hơn thời hạn đã tạm giam thì bản án hoặc quyết định của Tòa án được thi hành ngay, mặc dù vẫn có thể bị kháng cáo, kháng nghị.
Hình phạt cảnh cáo được thi hành ngay tại phiên tòa BLTTHS 2015)
Trang 19(Đ363-2-Nguyên tắc nhân đạo XHCN
kho n 3 Đi u 4: “B o đ m nhân đ o; tôn tr ng nhân ả ề ả ả ạ ọ
ph m, quy n l i c a ng i ch p hành án”; ẩ ề ợ ủ ườ ấ
kho n 5 Đi u 4: "V i NCTN ch y u nh m giáo d c, ả ề ớ ủ ế ằ ụ
giúp đ h s a ch a sai l m, phát tri n lành m nh và tr ỡ ọ ử ữ ầ ể ạ ở thành ng i có ích cho xã h i”; ườ ộ
Trang 202-Nguyên tắc nhân đạo XHCN
Bi u hi n c th c a nguyên t c ể ệ ụ ể ủ ắ
Nghiêm c m m i hình th c nh c hình, chà đ p nhân ph m; ấ ọ ứ ụ ạ ẩ
Ch đ giam gi , giáo gi c ph m nhân c n t o môi tr ng ế ộ ữ ụ ạ ầ ạ ườ
c n thi t phù h p nh m hoán c i ng i ph m t i thành ng i ầ ế ợ ằ ả ườ ạ ộ ườ
l ng thi n, có ý th c tôn tr ng PL và bi t x s phù h p v i ươ ệ ứ ọ ế ử ự ợ ớ yêu c u c a XH; ầ ủ
Áp d ng các bi n pháp tha mi n cho ng i b k t án khi có ụ ệ ễ ườ ị ế căn c PL; ứ
Phân lo i đ i x v i nh ng ph m nhân phù h p v i đ c ạ ố ử ớ ữ ạ ợ ớ ặ
đi m nhân thân c a h ể ủ ọ
Trang 213-Nguyên tắc kết hợp cưỡng chế với giáo dục
kho n 4 Đi u 4: “K t h p tr ng tr và giáo d c; áp d ng ả ề ế ợ ừ ị ụ ụ
bi n pháp giáo d c c i t o phù h p v i đ c đi m nhân ệ ụ ả ạ ợ ớ ặ ể
thân NCHA”;
kho n 6 Đi u 4: "Khuy n khích NCHA ăn năn, tích c c ả ề ế ự
c i t o, t nguy n b i th ng”; ả ạ ự ệ ồ ườ
Trang 223-Nguyên tắc kết hợp cưỡng chế với giáo dục
Bi u hi n c th c a nguyên t c ể ệ ụ ể ủ ắ
Đ ng viên, phát huy tinh th n t giác c a NCHA b ng ộ ầ ự ủ ằ
ph ng pháp giáo d c, thuy t ph c đ NCHA nh n th c ươ ụ ế ụ ể ậ ứ
đ c rõ quy n và nghĩa v c a h mà t giác ch p hành ượ ề ụ ủ ọ ự ấ
Đ ng th i s d ng các bi n pháp c ng ch đ bu c ồ ờ ử ụ ệ ưỡ ế ể ộ
ch p hành và tr ng tr nghiêm kh c đ i v i nh ng tr ng ấ ừ ị ắ ố ớ ữ ườ
h p ch ng đ i, c tình không th c hi n các nghĩa v pháp ợ ố ố ố ự ệ ụ
lý trong THAHS
Trang 234-Nguyên tắc phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động THAHS
kho n 8 Đi u 4: “B o đ m s tham gia c a CQ, TC, CN ả ề ả ả ự ủ
và GĐ vào vi c giáo d c c i t o NCHA”; ệ ụ ả ạ
Trang 244-Nguyên tắc phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động THAHS
Bi u hi n c th c a nguyên t c ể ệ ụ ể ủ ắ
❖ Trong ho t đ ng THAHS đòi h i s ph i k t h p c a ạ ộ ỏ ự ố ế ợ ủ
không ch các c quan chuyên trách mà c s tham gia ỉ ơ ả ự
c a chính quy n đ a ph ng, các c quan NN khác, các ủ ề ị ươ ơ
t ch c xã h i, gia đình và m i công dânổ ứ ộ ọ
❖ C quan THA, Toà án, VKS gi vai trò đ c bi t quan ơ ữ ặ ệ
tr ngọ
Trang 26Cơ quan Quản lý THAHS
❖ CQ qu n lý THAHS thu c B Công an (C c qu n lý Tr i ả ộ ộ ụ ả ạ
giam, c s giáo d c b t bu c và Tr ng giáo d ngC10) ơ ở ụ ắ ộ ườ ưỡ
❖ CQ qu n lý THAHS thu c B Qu c phòng ả ộ ộ ố
C quan qu n lý THAHS là các c quan đ c giao nhi m v ơ ả ơ ượ ệ ụ
tr c ti p th c hi n vi c qu n lý nhà n c v thi hành án ự ế ự ệ ệ ả ướ ề hình s , b o đ m m i ho t đ ng thi hành án hình s đ c ự ả ả ọ ạ ộ ự ượ
th c hi n theo đúng quy đ nh c a pháp lu t ự ệ ị ủ ậ
Trang 27Cơ quan Quản lý THAHS
❖ Giúp B tr ng t ch c tri n khai thi hành PL v THAHS; ch đ o ộ ưở ổ ứ ể ề ỉ ạ nghi p v , h ng d n áp d ng th ng nh t PL THAHS, t ng k t ệ ụ ướ ẫ ụ ố ấ ổ ế công tác THAHS
❖ Ki m tra công tác THAHS ể
❖ Quy t đ nh đ a NCHA ph t tù đ n n i CHA ế ị ư ạ ế ơ
❖ Tr c ti p qu n lý các tr i giam thu c B ự ế ả ạ ộ ộ
❖ Th ng kê, báo cáo ố
❖ Gi i quy t khi u n i, t cáo ả ế ế ạ ố
❖ Th c hi n nhi m v khác do B t ng giao ự ệ ệ ụ ộ ưở
Trang 28Cơ quan THAHS
t c mà pháp lu t quy đ nh đ b o đ m m i b n án, quy t ụ ậ ị ể ả ả ọ ả ế
đ nh v hình s có hi u l c pháp lu t đ c th c thi nghiêm ị ề ự ệ ự ậ ượ ự
ch nh ỉ
Trang 29TR I GIAM Ạ
❖ G m có các phân tr i, khu giam gi , nhà giam, các công ồ ạ ữ
trình ph c v vi c qu n lý ph m nhân, các công trình ụ ụ ệ ả ạ
ph c v nhu c u làm vi c c a các chi n sĩ, công nhân, ụ ụ ầ ệ ủ ếviên ch c công tác t i tr i giam;ứ ạ ạ
❖ B máy nhân s bao g m: Giám th , Phó giám th ; ộ ự ồ ị ị
Tr ng phân tr i, Phó tr ng phân tr i; Đ i tr ng ưở ạ ưở ạ ộ ưởPhó đ i tr ng, sĩ quan, quân nhân chuyên nghi p, h ộ ưở ệ ạ
sĩ quan, chi n sĩ và công nhân, viên ch c.ế ứ
Trang 30❖ Ti p nh n, t ch c giam gi , giáo d c c i t o ph m nhân, thông ế ậ ổ ứ ữ ụ ả ạ ạ báo thân nhân
❖ Đ ngh TA áp d ng bi n pháp tha mi n, th c hi n th t c đ ề ị ụ ệ ễ ự ệ ủ ụ ề ngh đ c xá; l nh trích xu t ị ặ ệ ấ
❖ Nh n và chuy n cho CQ THADS s ti n, tài s n ph m nhân n p ậ ể ố ề ả ạ ộ
t i tr i giam đ THA ho c ng c l i ạ ạ ể ặ ượ ạ
❖ C p GCN ch p hành xong án ph t tù, GCN đ c xá ấ ấ ạ ặ
❖ Làm th t c gi i quy t tr ng h p ph m nhân ch t ủ ụ ả ế ườ ợ ạ ế
❖ Th ng kê, báo cáo, và nh ng nhi m v khác theo quy đ nh ố ữ ệ ụ ị
Nhi m v c a tr i giam ệ ụ ủ ạ
Trang 31C QUAN THAHS CÔNG AN T NH Ơ Ỉ
❖ Ch đ o nghi p v và ki m tra đ i v i tr i giam, tr i t m giam, CQTHAHS ỉ ạ ệ ụ ể ố ớ ạ ạ ạ
CA huy n ệ
❖ T ng k t, th ng kê, báo cáo theo h ng d n c a CQ QL THAHS ổ ế ố ướ ẫ ủ
❖ Ti p nh n, tri n khai quy t đ nh THAHS c a toà án ế ậ ể ế ị ủ
❖ Đ ngh TA xét áp d ng bi n pháp tha mi n ề ị ụ ệ ễ
❖ THA tr c xu t, tham gia THA t hình; qu n lý ph m nhân ph c v t m gi , ụ ấ ử ả ạ ụ ụ ạ ữ
t m giam ạ
❖ Ra QĐ truy nã và ph i h p truy b t ng i CHA b tr n ố ợ ắ ườ ỏ ố
❖ Ra QĐ ho c th c hi n l nh trích xu t ặ ự ệ ệ ấ
❖ Gi i quy t khi u n i, t cáo và nh ng nhi m v khác theo quy đ nh ả ế ế ạ ố ữ ệ ụ ị
Trang 32C QUAN THAHS CÔNG AN HUY N Ơ Ệ
❖ H ng d n ướ ẫ nghi p v và ki m tra đ i v i ệ ụ ể ố ớ UBND c p xã ấ
❖ Th ng kê, báo cáo theo h ng d n c a CQ QL THAHS ố ướ ẫ ủ
❖ Ti p nh n, l p h s THA đ chuy n giao cho UBND c p xã thi hành ế ậ ậ ồ ơ ể ể ấ các hình ph t h n ch quy n t do t i đ a ph ng ạ ạ ế ề ự ạ ị ươ
❖ Áp gi i THA đ/v ng i BKA đang t i ngo i ả ườ ạ ạ
❖ Tr c ti p qu n lý ph m nhân ph c v t i nhà t m gi ; t ng đ t QĐ ự ế ả ạ ụ ụ ạ ạ ữ ố ạ THA cho ng i BKA ph t tù đang nhà t m gi ườ ạ ở ạ ữ
❖ C p GCN ch p hành xong hình ph t; ra QĐ và th c hi n l nh trích ấ ấ ạ ự ệ ệ
Trang 33Cơ quan được giao một số nhiệm vụ THAHS
Trang 34❖ Lu t thi hành án hình s ậ ự
Thi hành án phạt CẢNH CÁO, ctkgg
Trang 35- Là hình phạt nhẹ nhất trong hệ thống hình phạt Việt Nam
- Thường áp dụng với người phạm tội INT và có nhiều tình tiết giảm nhẹ nhưng chưa đến mức được
- Thường mang án tích 1 năm
THI HÀNH HÌNH PHẠT CẢNH CÁO
Trang 36- Thi hành ngay tại phiên tòa do Tòa án tuyên
- Trong thời hạn 7 ngày gửi bản án cho người BKA,
CQ THAHS CA huyện, UBND cấp xã, Sở tư pháp
THI HÀNH HÌNH PHẠT CẢNH CÁO
Trang 37- Là hình phạt không cách ly người phạm tội khỏi xã hội mà giao cho CQ, tổ chức hoặc chính quyền địa phương giám sát và giáo dục
HP CẢI TẠO KHÔNG GIAM GIƯ
Trang 38Điều kiện áp dụng:
- Tội INT, NT (thường là lần đầu, có nhiều TTGN);
- Nơi làm việc ổn định hoặc thường trú rõ ràng, nếu xét thấy không cần thiết phải cách ly
- Nhiều tình tiết giảm nhẹ
HP CẢI TẠO KHÔNG GIAM GIƯ
Trang 39- Người chấp hành án phải thực hiện những nghĩa vụ theo quy định về CTKGG
- Bị khấu trừ 5-20% thu nhập để sung quỹ nhà nước; nếu không có thu nhập ổn định để khấu trừ thì có thể phải lao động phục vụ cộng đồng
- Nếu từng bị tạm giữ, tạm giam thì được trừ vào thời gian chấp hành án (1 ngày tạm giữ, tạm giam bằng 3 ngày CTKGG)
HP CẢI TẠO KHÔNG GIAM GIƯ
Trang 40QĐ THA 3 ngay
Người CHA VKS
CQ THAHS CA cấp huyện
- Triệu tập người CHA
- Ấn định thời gian phải có mặt tại UBND xã
- Lập HỒ SƠ THA
UBND
c p xa ấ
7 ngay
- Tiếp nhận, tổ chức thực hiện
- Phân công CB trực tiếp gs
- Y/c người CHA thực hiện nghĩa vụ
- Biểu dương
- Giải quyết xin vắng mặt
UBND xã
- Phối hợp với GĐ, t/c trong việc giám sát NCHA
- Đề nghị giãm thời hạn CHA hoặc miễn CHA
- Phối hợp CQ THADS thực hiện khấu trừ thu nhập
- Giám sát NCHA lao động tại cộng đồng
- Đề nghị chủ thể có thẩm quyền xử phạt VPHC hoặc truy cứu TNHS
- Hàng tháng nhận xét bằng VB
- Báo cáo kết quả THA với CQ THAHS có thẩm quyền