SKKN LICH SỬ TRUNG HOC PHỔ THÔNG 2012

Bảnthân tôi, mặc dù là giáo viên trẻ mới ra trờng, cha có nhiều kinhnghiệm trong giảng dạy cũng xin mạnh dạn đề xuất một vàibiện pháp để phát huy tính chủ động tích cực của học sinh, vì

S¸NG KIÕN KINH NGHIÖm:

MéT Sè BIÖN PH¸P Ph¸t huy tÝnh tÝch cc cña häc sinh

III ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP

B- PHẦN NỘI DUNG: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

IV.MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC TẾ ĐỂ PHÁT HUY

TÍNH TÍCH CỰC CHO HỌC SINH TRONG DẠY

HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THPT

9

1 Nêu câu hỏi định hướng nhận thức đầu giờ học 9

2 Xác định mối quan hệ, xâu chuỗi giữa câu hỏi với các

sự kiện, hiện tượng trong bài học thông qua việc tổ

chức trò chơi ô chữ và sơ đồ hóa kiến thức

10

3 Xây dựng hệ thống câu hỏi để phát huy tính tích cực

4 Thiết kế câu hỏi gợi mở để giải quyết vấn đề nhận thức 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ CỦA

Lời giới thiệu.

Đổi mới phơng pháp dạy học là vấn đề có ý nghĩa to lớntrong việc nâng cao chất lợng dạy và học Tại bất kì đất nớcnào, những đổi mới giáo dục ở phổ thông mang tính cải cáchgiáo dục đều bắt đầu từ việc xem xột, điều chỉnh mục tiêugiáo dục với những kì vọng mới về mẫu ngời học sinh có đợcsau quá trình giáo dục Đổi mới dạy học nói chung và đổi mớidạy học lịch sử nói riêng là một quá trình đợc thực hiện thờngxuyên, kiên trì, trong đó có nhiều yếu tố quan hệ chặt chẽ vớinhau

Dạy nh thế nào, học nh thế nào để đạt đợc hiệu quảhọc tập tốt nhất là điều mong muốn của tất cả thầy cô giáochúng ta Muốn thế phải đổi mới phơng pháp dạy học Ngờigiáo viên phải tổ chức một cách linh hoạt các hoạt động của họcsinh từ khâu đầu tiên đến khâu kết thúc giờ học, từ cách ổn

định lớp, kiểm tra bài cũ đến cách học bài mới, củng cố, dặn

dò Những hoạt động đó giúp học sinh lĩnh hội kiến thức mộtcách tự giác, chủ động, tích cực, sáng tạo và ngày càng yêuthích, say mê môn học

Vậy làm thế nào để phỏt huy tớnh tớch cực cuả học sinh trong giờ họclịch sử? Mỗi giỏo viờn dạy lịch sử bằng khả năng và kinh nghiệm của mỡnh sẽ cúnhững biện phỏp và cỏch thức khỏc nhau Vỡ vậy, trong phạm vi bú hẹp của sỏngkiến này tụi xin mạnh dạn đề xuất một vài biện phỏp nhằm phỏt huy tớnh tớchcực của học sinh trong giờ học lịch sử Tuy nhiờn, do thời gian công tác

và kinh nghiệm giảng dạy chưa nhiều, khả năng nghiên cứu khoa họccòn hạn chế do đó không tránh khỏi những thiếu sót nhất

định Tụi rất mong nhận đợc sự đóng góp ý kiến của các thầy

cô giáo và các bạn đồng nghiệp để sáng kiến của tôi đợc hoànthiện hơn

Xin chân thành cảm ơn !

MộT Số BIệN PHáP Phát huy tính tích cực của

học sinh trong Giờ học lịch sử

A Phần mở đầu:

Đặt vấn đề:

I lí do chọn đề tài:

Lịch sử là một môn khoa học xã hội Lịch sử là những

sự kiện, hiện tợng đã xảy ra trong quá khứ xã hội của loài ngời,

nó tồn tại độc lập khách quan với ý muốn của con ngời Lịch sửkhác với các môn học khác trong chơng trình dạy học ở trờngphổ thông ở chỗ: Học sinh không đợc trực tiếp chứng kiến sựkiện lich sử vì lịch sử không lặp lại, không biểu diễn đợctrong phòng thí nghiệm Hơn nữa vấn đề nhận thức lịch sửcũng khác với các môn khoa học khác: Nó có nhận thức chungcủa quy luật loài ngời từ trực quan sinh động đến t duy trừu t-ợng, từ t duy trừu tợng đến thực tiễn Đồng thời nhận thức lịch

sử cũng có sắc thái riêng đó là Nhận thức lịch sử phải tuântheo lôgic sự kiện, sự thật khách quan chứ không phải tuỳ theotrí tởng tợng của từng ngời Mỗi tác động của giáo viên đều

ảnh hởng đến học sinh Vì vậy, để giảng dạy môn lịch sửhiệu quả, ngời thầy phải dạy thế nào đó để tác động vào

đúng quy luật nhận thức, giúp học sinh lĩnh hội đợc đầy đủ

những kiến thức mà thầy muốn truyền tải từ đó biết đánh giánhận định cũng nh chủ động lĩnh hội kiến thức.

Mặt khác nhằm giảm bớt số lợng học sinh yếu kém vàgiúp các em học sinh khá giỏi phát huy hết khả năng củamình.Qua đó giúp các em nắm chắc kiến thức bài học vàhiểu sâu hơn các sự kiện, hiện tợng, nhân vật lịch sử Bảnthân tôi, mặc dù là giáo viên trẻ mới ra trờng, cha có nhiều kinhnghiệm trong giảng dạy cũng xin mạnh dạn đề xuất một vàibiện pháp để phát huy tính chủ động tích cực của học sinh,

vì vậy tôi đã viết sáng kiến kinh nghiệm: “ Một số biện

pháp phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ học Lịch sử”.

Với sáng kiến kinh nghiệm này, tôi hi vọng sẽ giúp cácgiáo viên Lịch sử tiến hành một giờ dạy tốt hơn, học sinh tíchcực chủ động trong việc tiếp thu lĩnh hội kiến thức của bàihọc Đây cũng là lí do tôi chọn đề tài này,mong muốn sẽ gópmột phần nhỏ bé vào việc đổi mới phơng pháp dạy học nóichung, phơng pháp dạy học lịch sử nói riêng.Từ đó trong quátrình giảng dạy lịch sử ở nhà trờng sẽ góp phần nâng cao chấtlợng bộ môn, đồng thời nâng cao chất lợng giáo dục chung củanhà trờng

II Nhiệm vụ nghiên cứu :

Để thực hiện tốt đề tài nghiên cứu bản thân phải thực hiệncác nhiệm vụ:

- Nghiên cứu các tài liệu về “Phơng pháp dạy học Lịch sử”

- Thao giảng, dự giờ đồng nghiệp trao dồi rút kinh nghiệmqua các giờ dạy

- Nghiên cứu tài liệu gây hứng thú về dạy học lịch sử

- Nghiên cứu tài liệu: Tâm lí học và Tâm lí học lứa tuổi.

- Sách giáo khoa, sách giáo viên lịch sử lớp 10, 11, 12

- Chuẩn kiến thức kĩ năng lớp 10,11,12 của Bộ GD&ĐT

- Kiểm tra đánh giá kết quả học sinh học và làm bài để từ

đó có điều chỉnh và bổ sung hợp lí

III đối t ợng, Phạm vi và ph ơng pháp nghiên cứu :

1 Đối t ợng nghiên cứu:

Đề tài xoay quanh việc nghiên cứu giảng dạy và học tập đểphát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học lịch sử bậctrung học phổ thông Đối tợng nghiên cứu mà tôi áp dụng cho

đề tài này là học sinh lớp 10,11 và 12 trờng THPT Trần Phú

Giáo viên giảng dạy bộ môn lịch sử ở trờng THPT Trần Phú Văn Yên- Yên Bái

-2 Phạm vi nghiên cứu:

- Hệ thống phơng pháp dạy học nói chung, phơng phápdạy học Lịch sử nói riêng và những ứng dụng phơng pháp trongdạy học lịch sử để phát huy tính tích cực chủ động của hocsinh

IV thời gian nghiên cứu:

- Sáng kiến kinh nghiệm đợc thực hiện trong thời gian hainăm học 2010- 2011 và 2011- 2012 tại trờng THPT TrầnPhú –Văn Yên- Yên Bái

B Phần nội dung

GIảI QUYếT VấN Đề

I CƠ SỞ KHOA HỌC:

Đai-ri nhà giáo dục Liên Xô cũ đã từng nói: "Dạy lịch sử cũng

nh bất cứ dạy cái gì đòi hỏi ngời thầy phải khêu gợi cái thông minh chứ không phải là bắt buộc các trí nhớ làm việc, bắt nó ghi chép rồi trả lại" Nh vậy mục đích của việc dạy học Lịch sử

ở trờng là ngời giáo viên không chỉ giúp cho học sinh hình dung đợc những kết quả của quá khứ biết và ghi nhớ các sự

kiện, hiện tợng của Lịch sử mà quan trọng hơn là hiểu đợc lịch

sử tức là phải nắm đợc bản chất của sự kiện Trong phát triển

t duy của học sinh việc sử dụng các thao tác lô gic có ý nghĩa rất quan trọng Thông thờng giáo viên sử dụng các thao tác chủ yếu nh so sánh để tìm ra sự giống nhau và khác nhau về bảnchất các sự kiện, phân tích và tổng hợp (giúp học sinh khái quát các sự kiện), quy nạp, diễn dịch Để thực hiện những thao thao tác nh vậy có thể dùng nhiều cách, nhiều phơng tiệnkhác nhau (đồ dùng trực quan, tài liệu giải thích…)nhng dù dùngphơng pháp nào thì cũng phải giúp học sinh phát huy đợc sự chủ động tích cực trong việc tiếp thu kiến thức lịch sử, chỉ

có nh vậy mới giúp học sinh nắm chắc hiểu sâu các sự kiện, hiện tợng lịch sử

II CƠ SỞ THỰC TIỄN :

Hiện nay ở trờng một phần lớn học sinh còn lời học vàcha có sự say mê với môn Lịch sử, cho nên việc ghi nhớ các sựkiện, hiện tợng, nhân vật lịch sử còn yếu Đa số các em cha

độc lập suy nghĩ để trả lời một câu hỏi mà còn phụ thuộcnhiều vào nội dung của sách giáo khoa hoặc chỉ nêu đợc mốcthời gian mà không diễn tả đợc thời gian đó nói lên sự kiệngì Bởi vậy bản thân các em cần có một phơng pháp thíchhợp để chủ động lĩnh hội kiến thức từ bài giảng của giáo viên.Mặt khác giáo viên giảng dạy bộ môn lịch sử ở trờng một phầnnào đó cha đa ra đợc những biện pháp phù hợp để tạo ra sựhứng thú học tập cho học sinh, cho nên chất lợng kiểm tra ở một

số lớp còn thấp và tỉ lệ yếu kém còn nhiều Nhằm nâng caochất lợng dạy học và giúp học sinh say mê yêu thích môn học,qua đó.Do đó phải xây dựng đợc một hệ thống các biện pháp

để giúp học sinh phát huy đợc tính tích cực chủ động trongmỗi giờ học Lịch sử.

II THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC MễN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG :

1 Ưu điểm:

* Về phía giáo viên :

- Phần lớn giáo viên đều cố gắng thay đổi phơng phápgiảng dạy của mình theo hớng phát huy tính tích cực của họcsinh thông qua các phơng pháp dạy học nh phơng pháp sử dụng

đồ dùng trực quan, phơng pháp nêu và giải quyết vấn đề,

ph-ơng pháp tình huống, phph-ơng pháp vấn đáp thông qua sựtrình bày sinh động giàu hình ảnh của giáo viên trong tờngthuật, miêu tả, kể chuyện, hoặc nêu đặc điểm của nhân vậtlịch sử

- Giáo viên đã tích cực hớng dẫn học sinh thảo luận nhóm,

bổ trợ kiến thức cho nhau và thông qua hoạt động này nhữngbạn yếu kém đợc hoạt động một cách tích cực dới sự hớng dẫncủa giáo viên cũng nh các bạn học sinh khá giỏi, qua đó các em

đã nắm chắc kiến thức và hiểu sâu hơn về bản chất của sựkiện, hiện tợng lịch sử

- Trong quá trình giảng dạy giáo viên đã kết hợp nhuầnnhuyễn các đồ dùng dạy học, khai thác một cách triệt để các

đồ dùng và phơng tiên dạy học nh tranh ảnh, bản đồ, sa bàn,mô hình, phim đèn chiếu, phim video và từng bớc ứng dụngcông nghệ thông tin phù hợp trong dạy học lịch sử

* Về phía học sinh :

- Phần lớn các em đều chú ý nghe giảng, tập trung suynghĩ trả lời các câu hỏi mà giáo viên đặt ra, các em đã chuẩn

bị bài mới ở nhà, trả lời các câu hỏi cuối mục trong bài cho nênkhi học các em luôn chú ý để nắm chắc bài hơn.

- Học sinh đều tích cực tham gia thảo luận nhóm và đã

đa lại hiêụ quả cao trong quá trình lĩnh hội kiến thức

- Học sinh yếu kém đã có nhiều cố gắng để nắm bắtcác kiến thức trọng tâm cơ bản thông qua các hoạt động học

nh thảo luận nhóm, vấn đáp, đọc sách giáo khoa… các em đãmạnh dạn khi trả lời các câu hỏi hay ghi nhớ các sự kiện, nhânvật, đây là một chuyển biến rất lớn trong việc chiếm lĩnhkiến thức của các em

2 Hạn chế :

* Về phía giáo viên :

- Vẫn còn một số ít giáo viên cha thực sự thay đổi phơngpháp dạy học cho phù hợp với từng tiết dạy, cha tích cực hoá hoạt

động của học sinh tạo điều kiện cho các em suy nghĩ , chiếmlĩnh, nắm vững kiến thức.Một số giáo viên trong một số giờday vẫn còn lạm dụng phơng pháp dạy học truyền thống nh

“thầy nói, trò nghe ”, “thầy đọc, trò chép” Do đó nhiều họcsinh cha nắm vững đợc kiến thức mà chỉ học thuộc một cáchmáy móc, trả lời câu hỏi thì nhìn vào sách giáo khoa hoàntoàn

- Đa số giáo viên cha nêu câu hỏi nhận thức đầu giờ học tức

là sau khi kiểm tra bài cũ giáo viên vào bài luôn mà không giớithiệu bài qua việc nêu câu hỏi nhận thức, điều này làm giảmbớt sự tập trung, chú ý bài học của học sinh ngay từ hoạt động

đầu tiên

- Một số câu hỏi giáo viên đặt ra hơi khó, học sinh khôngtrả lơì đợc nhng giáo viên lại không đa ra những câu hỏi gợi

mở nên nhiều khi phải trả lời thay cho học sinh Vấn đề này

đ-ợc thể hiện rất rõ trong hoạt động thảo luận nhóm, giáo viên mớichỉ nêu ra câu hỏi nhng lại không hớng dẫn học sinh trả lời câuhỏi đó nh thế nào vì không có hệ thống câu hỏi gợi mở vấn

đề

- Một số tiết học giáo viên chỉ nêu vài ba câu hỏi và huy

động một số học sinh khá, giỏi trả lời, cha có câu hỏi giành cho

đối tợng học sinh yếu kém Cho nên đối tợng học sinh yếu kém

ít đợc chú ý và không đợc tham gia hoạt động, điều này làmcho các em thêm tự ti về năng lực của mình và các em cảmthấy chán nản môn học của mình

* Điều tra cụ thể :

- Bản thân tôi đảm nhận việc giảng dạy môn lịch sử lớp10,11 và 12 Trong quá trình giảng dạy với ý thức vừa nghiêncứu đặc điểm tình hình học tập bộ môn của học sinh vừatiến hành rút kinh nghiệm qua mỗi tiết dạy Việc điều tra đợcthực hiện thông qua hỏi đáp với những câu hỏi phát triển t duyhọc sinh ở trên lớp, kiểm tra 15 phút, kiểm tra 45 phút

Kết quả điều tra tôi nhận thấy đa số học sinh chỉ trả lời đợcnhững câu hỏi mang tính chất trình bày, còn những câu hỏigiải thích tại sao, so sánh, đánh giá nhận thức thì các em cònrất lúng túng khi trả lời Do vậy kết quả điều tra cũng khôngcao Cụ thể :

Lớp SLH

S

III MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC TẾ NHẰM PHÁT HUY TÍNH TÍCH

CỰC CỦA HỌC SINH TRONG GIỜ HỌC LỊCH SỬ

1 Nêu câu hỏi định h ớng nhận thức trong quá trình dạy học.

- Trong các giờ dạy lịch sử, giáo viên có thể sử dụng và nêucác câu hỏi định hớng nhận thức cho học sinh Các câu hỏi

định hớng đa ra nhằm động viên sự chú ý, huy động các nănglực nhận thức của học sinh vào việc theo dõi bài giảng để tìmcâu trả lời Những câu hỏi này là những vấn đề cơ bản củabài học mà học sinh phải nắm Đơng nhiên, khi đặt câu hỏikhông yêu cầu học sinh trả lời ngay mà chỉ sau khi giáo viên đãcung cấp đầy đủ sự kiện thì học sinh mới trả lời đợc.Có thểchia câu hỏi định hớng thành hai loại nh sau :

- Câu hỏi định hớng nhận thức nêu ở đầu giờ học

- Câu hỏi định hớng ở đầu mỗi mục nội dung kiếnthức,hoặc câu hỏi định hớng để chuyển mục và chuyển ý

Trong một giờ học lịch sử cụ thể tùy theo dụng ý của giáoviên có thể nêu câu hỏi định hớng ở thời điểm đầu giờ học

sau khi giáo viên kiểm tra bài cũ,hoặc ở đầu mỗi mục nội dungkiến thức, giáo viên cũng có thể khéo léo dùng câu hỏi định h-ớng để dẫn dắt vào bài mới, chuyển mục hay chuyển ý.Dới

đây xin đề cập một vài trờng hợp

- Trờng hợp thứ nhất : Nêu câu hỏi định hớng nhận thứcvào đầu giờ học

* Bài 31: CMTS Pháp cuối thế kỷ XVIII ( SGK Lịch Sử 10 )giáo viên có thể nêu câu hỏi định hớng nhận thức và dẫn dắtvào bài nh sau: ở cuối thế kỷ XVIII ở Châu  u có một cuộccách mạng long trời lở đất đợc Lê- Nin coi là cuộc đại cáchmạng nó đã đánh dấu thời đại thắng lợi của CNTB trên phạm vitoàn thế giới Vậy đó là cuộc cách mạng nào? Vì sao nó lại có

ảnh hởng to lớn nh vậy, chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay

* Bài 17: Nớc VNDCH từ sau ngày 2/9/1945 đến trớc ngày19/12/1946 ( SGK Lịch Sử 12) trớc khi vào bài mới giáo viên cóthể nêu câu hỏi nhận thức để thu hút học sinh nh sau: Vì saonói sau cách mạng tháng tám năm 1945 nớc VNDCCH ở vào tìnhthế “ ngàn cân treo sợi tóc ” ? Trung ơng Đảng và Hồ chủ tịch

đã làm những gì để đa cách mạng Việt Nam vợt qua tình thếkhó khăn trên ? chúng ta sẽ tìm hiểu nội dung bài hôm nay

- Trờng hợp thứ hai : Nêu câu hỏi định hớng khi bắt đầumột nội dung kiến thức mới hoặc dùng câu hỏi định hớng nhậnthức để chuyển mục, chuyển ý, chốt ý, chẳng hạn nh :

* ở bài 31: Cách mạng t sản Pháp cuối thế kỉ XVIII để gây

sự chú ý và lôi cuốn học sinh vào bài dạy, khi hớng dẫn học sinhtìm hiểu những tiền đề dẫn đến sự bùng nổ của cách mạng,sau khi cho học sinh quan sát và miêu tả bức tranh: Tình cảnhnông dân Pháp trớc cách mạng 1789 Giáo viên có thể đa câu

hỏi kích thích t duy của học sinh nh sau: Nông dân Pháp cócam chịu mãi thân phận hay không? họ sẽ làm gì? Học sinh sẽnhận thức đợc ngay rằng nông dân Pháp sẽ không cam chịuthân phận trâu ngựa, họ sẽ đứng lên để lật đổ giai cấpthống trị Điều này sẽ giúp giáo viên dễ dàng làm cho học sinhhiểu vì sao trong cách mạng t sản Pháp 1789, nông dân chính

là lực lợng đông và hăng hái nhất, cũng chính họ đã đẩy cáchmạng Pháp lên đến đỉnh cao trong thời kì chuyên chính Giacô banh

* Khi dạy bài 38.“Quốc tế thứ nhất và Công xã Pa ri 1871”

(sách giáo khoa lịch sử 10 trang 192) Trớc khi bắt đầu dạyphần II- Công xã Pa-ri 1871.Giáo viên nêu câu hỏi định hớng:Vì sao nói “Công xã Pa ri là một hình ảnh thu nhỏ của nhà nớckiểu mới – nhà nớc của dân, do dân,vì dân” để trả lời đợccâu hỏi này chúng ta sẽ chuyển sang mục II-Công xã Pa-ri 1871

để tìm hiểu nguyên nhân, diễn biến từ đó rút ra ý nghĩacủa Công xã Pa ri

* Hoặc khi dạy bài 5: Các nớc Châu Phi và khu vực Mĩ LaTinh ( SGK lịch sử lớp 12- trang 35) để phần chuyển ý sangmục II gây đợc sự chú ý cho học sinh chúng ta có thể nói: SauCTTG thứ hai phong trào giải phóng dân tộc đã biến Mĩ LaTinh thành lục địa bùng cháy, ngọn lửa đấu tranh của nhândân Mĩ La Tinh đã bùng lên nh thế nào?chúng ta sẽ tìm hiểusang mục II-Các nớc Mĩ La tinh Những câu hỏi này nhằm thuhút sự chú ý của học sinh vào bài học qua đó kích thích họcsinh tích cực tham gia các hoạt động học tập để có đợc câutrả lời cho vấn đề vừa đợc đa ra

- Trong quá trình dạy học, chúng ta vẫn tuân thủ trình tựcấu tạo của sách giáo khoa, song cần khai thác nhấn mạnh, giúp

học sinh trả lời câu hỏi nêu trên Học sinh trả lời đợc câu hỏinày tức là đã nắm và hiểu đợc kiến thức chủ yếu của bài.

Câu hỏi loại này thờng là câu hỏi có tính chất bài tậpmuốn trả lời phải huy động kiến thức cơ bản của toàn bài.Chính vì vậy học sinh phải chuẩn bị bài và trả lời trớc các câuhỏi cuối mục ở nhà , chú ý, tập trung cao độ theo dõi bài giảng,chọn lọc sự kiện và trình bày trên lớp

2 Xác định mối liên hệ, xâu chuổi giữa câu hỏi với các

sự kiện, hiện t ợng trong bài học thông qua việc tổ chứcc trò chơi ô chữ hoặc sơ đồ hóa kiến thức.

- Một trong những biện pháp s phạm là xác lập mối liên hệ

giữa câu hỏi các sự kiện, hiện tợng lịch sử trong bài qua đógiúp học sinh hiểu sâu,nắm chắc nội dung kiến thức của bàihọc Cách xâu chuỗi kiến thức dễ làm nhất và cũng đem lạinhững hiệu quả khả quan trong việc phát huy tính tích cựcchủ động của học sinh đó là việc tổ chức trò chơi ô chữhoặc hệ thống hóa kiến thức bằng sơ đồ Việc này giáo viên

có thể thực hiện vào cuối mỗi tiết học thay cho nội dung củng

cố kiến thức Biện pháp này sẽ thu hút tối đa học sinh vì đểtrả lời đợc câu hỏi,vẽ hoặc điền vào sơ đồ các em phải nắmchắc, hiểu sâu kiến thức trọng tâm của bài Đặc biệt, khiviệc thực hiện những biện pháp này còn giúp học sinh củng cốkiến thức trọng tâm và thấy đợc mối liên hệ giữa các sự kiệnlịch sử Dới đây là một số ví dụ về tổ chức trò chơi ô chữ vàsơ đồ hóa kiến thức

- Tổ chức trò chơi ô chữ

* Sau khi học xong bài 21: “Phong trào kháng chiến chống

Pháp trong những năm cuối thế kỉ XIX” (lịch sử 11 trang 124).Chúng ta có thế tổ chức trò chơi ô chữ để cho các em xâu

chuổi các sự kiện, hiện tợng lịch sử lại với nhau để các emkhắc sâu hơn kiến thức và có hứng thú học tập thông qua cáccâu hỏi gợi ý.

Hệ thống câu hỏi cho trò chơi

Câu 1: Ri-vi-e bị giết ở đâu?

Câu 2: Ông vua trẻ kiên quyết chống Pháp là ai?

Câu 3: Tên hiệp ớc triều đình Huế kí với Pháp năm 1884?

Câu 4: Thành miền Tây mà Phan Thanh Giản dâng cho Pháp? Câu 5: Tên thật của vua Hàm Nghi?

Câu 6: Tên dãy núi vua Hàm Nghi vợt sang để sang Hà Tĩnh ? Câu 7: Ngời đứng đầu phe chủ chiến là ai?

Câu 8: Nơi vua Hàm Nghi bị đi đày?

tìm ra câu trả lời, tìm ra mối liên giữa chúng Trong học sinh

sẽ có cuộc tranh luận đâu là từ chìa khoá của ô chữ và học

sinh rẽ phát hiện ra chìa khoá là “Cần Vơng” Cách lập bảng nh

vậy hợp với cách sử dụng câu hỏi sẽ có hiệu quả không chỉ vềnắm kiến thức mà còn có tác dụng giáo dục, rèn luyện kĩ năng,

kĩ xảo, phát triển t duy cho học sinh và giúp các em tránhnhàm chán trong các tiết học

Việc xây dựng bảng các sự kiện qua các câu hỏi trò chơi

và mối liên hệ giữa chúng là một trong những biện pháp giúphọc sinh nhớ ngay sự kiện cơ bản ở trên lớp, đồng thời kíchthích tính tích cực học tập của các em

- Sơ đồ hóa kiến thức:

Sơ đồ t duy đang đợc coi là một trong những biện pháp

đem lại những hiệu quả tích cực trong việc đổi mới phơngpháp dạy học Tuy nhiên, trong phạm vi sáng kiến này, tôi chỉxin đề cập đến vấn đề rất nhỏ đó là việc giáo viên có thể sơ

đồ hóa kiến thức lịch sử, giúp học sinh có thể nắm chắc kiếnthức lịch sử.Đặc biệt các em có thể tự thiết kế sơ đồ theocách hiểu của mình dới sự hớng dẫn của giáo viên.Dới đây làmột vài ví dụ

* Bài 14: Phong trào cách mạng 1930- 1935 SGK lịch sử trang 90, sau khi hớng dẫn học sinh tìm hiểu các nội dung kiếnthức, thay cho phần củng cố kiến thức nh vẫn từng làm Giáoviên có thể hớng dẫn học sinh thiết lập sơ đồ về sự phát triểncủa phong trào cách mạng 1930 -1931 với đỉnh cao là Xô-viếtNghệ tĩnh Giáo viên hớng dẫn học sinh làm theo trình tự từnguyên nhân đến diễn biến, từ diễn biến đến kết quả Saukhi hớng dẫn, giáo viên yêu cầu học sinh làm theo cách hiểu củamình để các em có thể phát huy đợc tối đa sự chủ động, qua