tiểu luận pldc cấu thành vi phạm pháp luật

Rất nhiều Bộ Luật được ban hành, cụ thể hiện naynước ta có tất cả là 6 Bộ luật quy định liên quan đến các lĩnh vực hình sự, dân sự, tố tụng, hàng hải, lao động.hệ thống pháp luật là nâng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP HỒ CHÍ MINH BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN Môn thi: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

Họ và tên sinh viên: Lê Ngọc Huyền Trân

MSSV: 050609212282 Lớp học phần:LAW349_2111_9_GE20

THÔNG TIN BÀI THI

Bài thi có: (bằng số): 9 trang

(bằng chữ): chín trang

YÊU CẦU

Đề tài: Xác định và bình luận các yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật Cho ví dụ

cụ thể để minh họa và phân tích

BÀI LÀM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TPHCM

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

MÔN: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

ĐỀ TÀI: CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH VI PHẠM PHÁP LUẬT

GV: Vương Tuyết Linh

TPHCM, ngày 15 tháng 01 năm 2022

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

NỘI DUNG 1

1 SƠ LƯỢC VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT: 1

1.1 Khái niệm vi phạm pháp luật: 1

1.2 Dấu hiệu vi phạm pháp luật: 2

1.3 Các loại vi phạm pháp luật: 2

2 CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH VI PHẠM PHÁP LUẬT: 3

2.1 Mặt khách quan của vi phạm pháp luật: 3

2.1.1 Hành vi trái pháp luật: 3

2.1.2 Hậu quả nguy hiểm cho xã hội: 3

2.1.3 Mối quan hệ giữa hành vi vi phạm pháp luật và hậu quả nguy hiểm cho xã hội 4

2.1.4 Thời gian vi phạm pháp luật 4

2.1.5 Địa điểm vi phạm pháp luật 4

2.1.6 Phương tiện vi phạm pháp luật 4

2.2 Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật: 5

2.2.1 Lỗi: 5

2.2.2 Động cơ vi phạm pháp luật: 6

2.2.3 Mục đích vi phạm pháp luật: 6

2.3 Chủ thể của vi phạm pháp luật: 6

2.4 Khách thể của vi phạm pháp luật 6

3 VÍ DỤ VỀ CÁC YẾU TỔ CẤU THÀNH VI PHẠM PHÁP LUẬT: 6

3.1 Tình huống đặt ra: 6

3.2 Cấu thành vi phạm pháp luật: 7

KẾT LUẬN 8

TÀI LIỆU THAM KHẢO 8

BÀI LÀM

ĐẶT VẤN ĐỀ

Luật pháp dưới góc độ luật học được hiểu như là tổng thể các quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung, do Nhà nước đặt ra hoặc thừa nhận, thể hiện ý chí chung của một quốc gia, khu vực, được Nhà nước đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, và cưỡng chế Rất nhiều Bộ Luật được ban hành, cụ thể hiện naynước ta có tất cả là 6 Bộ luật quy định liên quan đến các lĩnh vực hình sự, dân

sự, tố tụng, hàng hải, lao động.hệ thống pháp luật là nâng cao hiểu biết của người dân về các hành vi đượcxem là vi phạm pháp luật và các yếu tố cấu thành của hành

vi vi phạm pháp luật

Như chúng ta cũng đã biết, vi phạm pháp luật là hiện tượng nguy hiểm cho xã hội, tác động tiêu cực đến các mặt của đời sống xã hội và làm mất trật tự xã hội Việc tìm hiểu về vi phạm pháp luật, và đặc biệt là cấu thành vi phạm pháp luật có ý nghĩa rất quan trọng Chính vì lí do đó, em xin chọn đề tài “các yếu tố cấu thành của hành vi vi phạm pháp luật” để nghiên cứu cho phần thi kết thúc học phần của mình

NỘI DUNG

1 SƠ LƯỢC VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT:

1.1 Khái niệm vi phạm pháp luật:

Vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp luật và có lỗi, do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện, xâm hại đến các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ Thực trạng vi phạm pháp luật của giới trẻ: Theo số liệu của Cục cảnh sát điều tra tội phạm hình sự – Bộ Công An, chỉ riêng trong 5 năm (2000 – 2005) thực hiện đề án 4 Đấu tranh phòng chống tội phạm xâm hại trẻ em và phạm tội trong lứa tuổi vị

thành niên thuộc Chương trình quốc gia phòng chống tội phạm, đã phát hiện 47.000

vụ vi phạm pháp luật hình sự do 64.500 người trong độ tuổi vị thành niên gây ra Trong đó, đối tượng từ 16 – 18 tuổi chiếm 52% Phạm tội giết người có 616 người, chiếm 1,3%; phạm tội cướp, cưỡng đoạt, cướp giật có 5169 người, chiếm 11%; phạm tội trộm cắp tài sản có 30.235 người, chiếm 64,3%; phạm tội cố ý gây thương

tích, gây mất trật tự công cộng có 10.188 người, chiếm 21,6% Từ vấn đề trên ta có thể thấy rằng, tình trạng phạm tội ở nước ta đang ngày càng tăng và chưa có dấu hiệu suy giảm, tội phạm ngày càng nhiều và có nhiều thủ đoạn tinh vi hơn, tạo ra mối đe dọa đối và gây nguy hiểm cho xã hội

1.2 Dấu hiệu vi phạm pháp luật:

Thứ nhất, là hành vi nguy hiểm cho xã hội Các hành vi của cá nhân hay tổ chức

được thực hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động gây nguy hiểm cho xã hội

Thứ hai, là hành vi trái pháp luật xâm phạm tới các quan hệ pháp luật xác lập và bảo vệ Mỗi lĩnh vực trong đời sống pháp luật xây dựng và bảo vệ trên sự thừa nhận

của nhà nước Chính vì thế các hành vi này xâm hại tới các quan hệ đã được thừa nhận và bảo vệ thì được coi là vi phạm pháp luật

Thứ ba, là hành vi có lỗi chủ thể Yếu tố này xác định thái độ của chủ thể đối với

hành vi của mình khi thực hiện Những hành vi trái pháp luật nhưng không có lỗi của chủ thể thì cũng không bị coi là vi phạm pháp luật

Thứ tư, chủ thể phải có năng lực trách nhiệm pháp lý Năng lực trách nhiệm pháp

lý là khả năng phải chịu trách nhiệm pháp lý của chủ thể trước hành vi vi phạm của mình

1.3 Các loại vi phạm pháp luật:

1.3.1 Vi phạm pháp luật hình sự: Vi phạm hình sự là hành động có tính chất xâm

hại đến các quan hệ pháp luật hình sự Được phát sinh giữa 2 bên nhà nước và người phạm tội, pháp nhân thương mại phạm tội liên quan đến việc họ có hành động thực hiện tội phạm, các hành vi được quy định dựa trên bộ luật Hình sự

Ví dụ: hành vi gây xâm hại đến danh dự, nhân phẩm, sức khỏe, tính mạng của người

khác như cố ý gây thương tích, giết người, gây tổn hại cho sức khỏe của người khác,…

1.3.2 Vi phạm hành chính: Vi phạm hành chính là hành vi vi phạm quy định của

pháp luật về quản lí nhà nước với nội dung là chấp hành và điều hành, các hành vi

vi phạm sẽ phải bị xử lí theo quy định pháp luật

Ví dụ:Chị B bán đồ ăn vặt trên vỉa hè, tại nơi có quy định cấm buôn bán Việc chị

B bán đồ ăn là hành vi vi phạm hành chính, cụ thể là vi phạm kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ

1.3.3 Vi phạm dân sự:là sự xâm phạm đến các quan hệ nhân thân và tài sản được quy định chung trong bộ luật Dân sự và quan hệ pháp luật dân sự khác được pháp luật bảo vệ, như quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp

Ví dụ: A là sinh viên đại học thuê phòng trọ ở TPHCm trong 2 tháng và đã thanh

toán tiền cọc Nhưng chưa hết 2 tháng, chủ trọ đã đuổi A đi vì lý do không thích cho

A ở nữa Chủ nhà đã vi phạm pháp luật dân sự và cụ thể là vi phạm hợp đồng

1.3.4 Vi phạm kỷ luật: Là hành vi có lỗi của chủ thể trái với các quy chế, quy tắc

xác lập trật tự trong nội bộ cơ quan, tổ chức, tức là không thực hiện đúng kỷ luật lao động được đề ra trong nội bộ cơ quan, tổ chức đó

Ví dụ: Cán bộ, công chức, viên chức làm sai thẩm quyền, không chấp hành đúng

quy định lao động

2 CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH VI PHẠM PHÁP LUẬT:

Vi phạm pháp luật bao gồm 4 yếu tố cấu thành là mặt khách quan, mặt chủ quan, chủ thể và khách thể

2.1 Mặt khách quan của vi phạm pháp luật: là những dấu hiệu biểu hiện ra

bên ngoài thế giới khách quan của vi phạm pháp luật Nó bao gồm các yếu tố: hành vi trái pháp luật, hậu quả nguy hiểm cho xã hội, mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả nguy hiểm cho xã hội, thời gian, địa điểm, phương tiện vi phạm

2.1.1 Hành vi trái pháp luật: còn gọi là hành vi nguy hiểm cho xã hội là hành

vi trái với các yêu cầu của pháp luật, nó gây ra hoặc đe doạ gây ra những hậu quả nguy hiểm cho xã hội

2.1.2 Hậu quả nguy hiểm cho xã hội: là những thiệt hại về người và của hoặc

những thiệt hại phi vật chất khác do hành vi trái pháp luật gây ra cho xã hội

Ví dụ:

- Thiệt hại về người: cầm dao đâm người khác làm thiệt mạng,

- Thiệt hại về của: lái xe đâm vào xe người khác làm hỏng xe,

- Thiệt hại phi vật chất: xúc phạm danh dự và nhân phẩm làm thiệt hại về tinh thần người khác,…

2.1.3 Mối quan hệ giữa hành vi vi phạm pháp luật và hậu quả nguy hiểm cho

xã hội tức là giữa chúng phải có mối quan hệ nội tại và tất yếu với nhau Hành vi đã

chứa đựng mầm mống gây ra hậu quả hoặc là nguyên nhân trực tiếp của hậu quả nên nó phải xảy ra trước hậu quả về mặt thời gian; còn hậu quả phải là kết quả tất yếu của chính hành vi đó mà không phải là của một nguyên nhân khác

Ví dụ: A và B đã yêu nhau được nhiều năm Nhưng sau một thời gian, A phát hiện

B có mối quan hệ lén lút với người khác Trong lòng sinh tức giận nên khi B về nhà,

A đã cầm dao đâm B khiến B chết ngay tức khắc Ở đây, hành vi vi phạm pháp luật

là A cầm dao đâm B, và hậu quả là B thiệt mạng Từ đó ta có thể kết luận rằng, hành vi vi phạm pháp luật chính là nguyên nhân gây ra hậu quả, nói cách khác, hành

vi và hậu quả có mối quan hệ với nhau,

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nếu không có mối quan hệ giữa hành vi và

hậu quả thì hành vi đó sẽ không thể xem là hành vi vi phạm pháp luật

Ví dụ: A đánh B làm B bị thương nặng phải đi cấp cứu, nhưng trên đường đi cấp

cứu B bị C lái xa đâm vào dẫn đến tử vong Bác sĩ chẩn đoán: cái chết của B không phụ thuộc vào vết thương do A gây ra, vết thương do A gây ra tuy nguy hiểm đến tính mạng nhưng vẫn có thể cứu chữa được Hành vi của A tuy có khả năng phát sinh hậu quả chết người nhưng khả năng đó chưa xảy ra thì hành vi của C xen vào, phá vỡ khả năng đó và tạo ra mối quan hệ mới Vậy trong trường hợp này, ta có thể kết luận hành vi bi phạm pháp luật và hậu quả sinh ra không có mối quan hệ với nhau nên không thể kết luận đây là hành vi vi phạm pháp luật

2.1.4 Thời gian vi phạm pháp luật là giờ, ngày, tháng, năm xảy ra vi phạm pháp

luật

2.1.5 Địa điểm vi phạm pháp luật là nơi xảy ra vi phạm pháp luật.

2.1.6 Phương tiện vi phạm pháp luật là công cụ mà chủ thể sử dụng để thực

hiện hành vi trái pháp luật của mình

2.2 Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật: là trạng thái tâm lý bên trong của chủ

thể khi thực hiện hành vi trái pháp luật Nó bao gồm các yếu tố: lỗi, động cơ, mục đích vi phạm pháp luật

2.2.1 Lỗi: là trạng thái tâm lý hay thái độ của chủ thể đối với hành vi của mình và

đối với hậu quả của hành vi đó gây ra cho xã hội được thể hiện dưới hai hình thức:

cố ý hoặc vô ý

- Lỗi cố ý trực tiếp: là lỗi của một chủ thể khi thực hiện hành vi trái pháp luật nhận

thức rõ hành vi của mình là trái pháp luật, thấy trước được hậu quả của hành vi đó

và mong muốn cho hậu quả đó xảy ra

Ví dụ: A đẩy B xuống cầu thang làm B bị thương nặng, mặc dù A biết hành

động này sẽ gây hại đến B nhưng A vẫn làm và mong muốn làm B bị thương

- Lỗi cố ý gián tiếp: là lỗi của một chủ thể khi thực hiện một hành vi trái pháp luật

nhận thức rõ hành vi của mình là trái pháp luật, thấy trước được hậu quả của hành

vi đó, tuy không mong muốn song có ý thức để mặc cho hậu quả đó xảy ra

Ví dụ:ô tô của A bị hỏng phanh tuy nhiên A vẫn điều khiển ô tô của mình tham gia giao thông và đã gây tai nạn khiến chị B tử vong

- Lỗi vô ý vì cẩu thả: là lỗi của một chủ thể đã gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội

nhưng do cẩu thả nên không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả đó, mặc dù có thể thấy trước và phải thấy trước hậu quả này

Ví dụ:Một người băng ngang đường một cách vô thức (không nhìn trước nhìn sau) làm cho hai xe chạy ngược chiều nhau vì tránh người này mà xảy ra tai nạn làm

- Lỗi vô ý do quá tự tin: là lỗi của một chủ thể tuy thấy trước hành vi của mình có

thể gây ra hậu quả nguy hiểm cho xã hội song tin chắc rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được nên mới thực hiện và có thể gây ra hậu quả nguy hiểm cho xã hội

Ví dụ: Xét vụ xe khách bị lũ cuốn trôi gây hậu quả nghiêm trọng tại Hà Tĩnh

năm 2010 Ở đây ta có thể thấy lỗi vô ý do quá tự tin cho người lái xe Ông ta đã không lường trước được tốc độ và sức mạnh của cơn lũ cho rằng xe vẫn có thể kịp băng qua và không được sự khuyến cáo hay ngăn chặn của các cơ quan chức năng Trước đó tổ cảnh sát chịu trách nhiệm chặn xe trên tuyến đường này đã rút đi khi

cho rằng không còn xe nào lưu thông nữa Đây cũng có thể xét vào lỗi vô ý do quá

tự tin

2.2.2 Động cơ vi phạm pháp luật: là động lực tâm lý bên trong thúc đẩy chủ thể

thực hiện hành vi trái pháp luật

2.2.3 Mục đích vi phạm pháp luật: là cái đích trong tâm lý hay kết quả cuối cùng

mà chủ thể mong muốn đạt được khi thực hiện hành vi trái pháp luật

Ví dụ: A là người luôn có thành tích đứng đầu trường, vì ganh tị với A nên B nảy

sinh những cảm xúc tiêu cực đối với A và đã bày mưu tính kế để vu khống, hạ bệ A, làm mất đi uy tín của A Ở đây, động cơ của trường hợp này chính là B ganh tị với

A, và mục đich chính là hạ bệ A, làm mất uy tín của A

2.3 Chủ thể của vi phạm pháp luật: là cá nhân, tổ chức có năng lực trách nhiệm

pháp lý và đã thực hiện hành vi trái pháp luật Đối với cá nhân, năng lực trách nhiệm pháp lí được pháp luật của Nhà nước ta quy định như sau: người từ đủ mười sáu tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, chịu trách nhiệm hành chính về mọi vì š phạm hành chính; người từ đủ mười bốn tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về những tội phạm nghiêm trọng do cố ý Ngoài điều kiện

về độ tuổi, người có năng lực chịu trách nhiệm pháp lí phải là người có trạng thái thần kinh bình thường, không mắc bệnh tâm thần hay căn bệnh khác mà không điều chỉnh được hành vi của mình

2.4 Khách thể của vi phạm pháp luật là quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ

nhưng bị hành vi trái pháp luật xâm hại tới

3 VÍ DỤ VỀ CÁC YẾU TỔ CẤU THÀNH VI PHẠM PHÁP LUẬT:

3.1 Tình huống đặt ra:

- Chị Lan (32 tuổi) và anh Đạt (33 tuổi) là vợ chồng đã chung sống được nhiều năm với nhau Trong thời gian chung sống, anh Đạt có qua lại với chị Uyên (30 tuổi, chưa kết hôn) Sau khi bị chị Uyên phát hiện anh Đạt là người đã có gia đình đã cắt đứt mối quan hệ với anh Đạt Khi phát hiện chồng có mối quan hệ ở bên ngoài, chị Lan lên cơn tức giận và thường xuyên gọi điện nhắn tin chửi mắng chị Uyên

- Chiều ngày 05/04/2020, chị Lan đã lấy cớ đến nhà chị Uyên để giải quyết vấn đề trong mối quan hệ Và nhân lúc chị Uyên không để ý, chị Lan đã dùng con dao gọt

hoa quả mang theo đâm chị Uyên nhiều nhát Sau khi đưa đi cấp cứu, chị Uyên đã qua đời

(Chị Lan là không có bệnh về thần kinh, không tiền án tiền sự)

3.2 Cấu thành vi phạm pháp luật:

Về mặt khách quan:

- Hành vi: việc chị Lan lấy con dao gọt hoa quả mang theo đâm nhiều nhát vào người chị Uyên là một hành vi trái pháp luật, cướp đi tính mạng của người khác, gây nguy hiểm cho xã hội được quy định tại Bộ luật hình sự

- Hậu quả: gây ra cái chết của chị Uyên

- Ta có thể thấy rằng, hành vi dùng dao đâm chính là nguyên nhân gây ra cái chết của Uyên nên từ đó ta có thể kết luận rằng có mối quan hệ giữa hành vi vi phạm pháp luật và hậu quả thiệt hại xảy ra

- Thời gian: diễn ra vào chiều ngày 05/04/2020

- Địa điểm: tại nhà chị Uyên

- Hung khí: con dao gọt hoa quả

Về mặt khách thể:

Hành vi của chị Lan đã xâm phạm đến quyền được đảm bảo về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của công dân, vi phạm đến quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ

Về mặt chủ quan:

- Lỗi: hành vi của chị Lan là lỗi cố ý trực tiếp bởi vì chị Lan là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm pháp lý, biết rõ là nếu giết người thì sẽ nhận hậu quả cực kì nghiêm trọng nhưng vẫn làm Biết rõ hậu quả nhưng vẫn mong muốn hậu quả đó xảy ra Sử dụng hung khí mang theo bên người và lợi dụng khi chị Uyên không cảnh giác

- Động cơ: thực hiện hành vi giết người do ghen tuông

- Mục đích: muốn giết chết Uyên để trả thù vì qua lại với chồng mình

Chủ thể vi phạm: chị Lan (32 tuổi), là công dân có khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của mình

Từ tình huống trên, xét về mặt cấu thành vi phạm pháp luật thì ta có thể kết luận đây là một hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, cần phải được xử phạt nghiêm minh theo quy định của pháp luật

KẾT LUẬN

Việc phân tích các hành vi vi phạm pháp luật và đặc biệt là các yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật sẽ giúp ta tuân theo những quy tắc xử sự chung và chấp hành quy định của pháp luật Từ đó mà góp phần làm cho cuộc sống trở nên giàu đẹp hơn, văn minh hơn, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, hướng tới xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Thông qua việc tìm hiểu về các yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật, chúng ta sẽ có một cái nhìn tổng quát hơn về vi phạm pháp luật, mở rộng hiểu biết của mỗi cá nhân

về pháp luật, từ đó mà dẫn dắt ta đi đúng đường, đúng hướng, biến mỗi cá nhân thành những người công dân ngày càng hoàn thiện hơn, có chuẩn mực đạo đức tốt, trở thành một người có ít cho xã hội

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Quangbinh.gov.vn (2022) Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý [online]

Available at:

https://snv.quangbinh.gov.vn/3cms/vi-pham-phap-luat-va-trach-nhiem-phap-ly.htm [Accessed 13 Jan 2022]

Luật Hoàng Phi (2021) Luật Hoàng Phi [online] Available at:

https://luathoangphi.vn/vi-pham-phap-luat-la-gi/#Cac_dau_hieu_cua_vi_pham_phap_luat [Accessed 13 Jan 2022]

LuatMinhKhue.vn (2021) Luật Minh Khuê [online] Công ty Luật TNHH Minh

Khuê Available at: https://luatminhkhue.vn/thanh-nien-va-van-de-vi-pham-phap- luat-cua-thanh-nien-viet-nam-hien-nay.aspx#3-thuc-trang-van-de-vi-pham-phap-luat-trong-gioi-thanh-nien [Accessed 13 Jan 2022]

Quangbinh.gov.vn (2022) Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý [online]

Available at:

https://snv.quangbinh.gov.vn/3cms/vi-pham-phap-luat-va-trach-nhiem-phap-ly.htm [Accessed 13 Jan 2022]