Bài thuyết trình : Ví dụ về ba bộ phận cấu thành quy phạm pháp luật

QPPL là quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do nhà nước đặt ra hoặc thừa nhận, thể hiện ý chí của nhà nước (cũng là của nhân dân lao động) và được nhà nước bảo đảm thực hiện nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội, thực hiện các nhiệm vụ đặt ra trước nhà nước.

Bộ môn Luật

Môn Nhà nước và

Pháp luật đại cương

NHE-K14-Nhóm 3

Thực hiện: Nhóm 3-NHE-K14

Học viện Ngân hàng

Bài thuyết trình :

VÍ DỤ VỀ BA BỘ PHẬN CẤU THÀNH QUY PHẠM PHÁP

LUẬT

NHÓM 3

Phạm Thị Mỹ Hòa

Nguyễn Hương Giang

Bùi Thị Thùy Liên

Trần Thị Thanh Loan

Đinh Thị Kim Ngần

Quách Thị Hồng Nhung

Lưu Tiến Hải Phạm Khánh Duy Lâm Quang Độ Bùi Trong Đại Trần Ngọc Khánh

NHE-K14-Nhóm 3

1. KHÁI NIỆM QUY PHẠM PHÁP LUẬT

LUẬT

Sơ đồ chung

QUY PHẠM PHÁP LUẬT

I Định nghĩa

- QPPL là quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do nhà nước đặt ra hoặc thừa nhận, thể hiện ý chí của nhà nước (cũng là của nhân dân lao động) và được nhà nước bảo đảm thực hiện nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội, thực hiện các nhiệm vụ đặt ra trước nhà nước.ước

II Các bộ phận cấu thành quy phạm pháp luật

 Giả định: Là bộ phận của QPPL quy định địa điểm,

thời gian, chủ thể, các hoàn cảnh, tình huống có thể

xảy ra trong thực tế mà nếu tồn tại chúng thì phải

hành động theo quy tắc mà quy phạm đặt ra.

 Ví dụ: Bộ luật hình sự về các tội xâm

phạm quản lý trật tự kinh tế

Khoản 1 Điều 163 Tội cho vay lãi nặng

Người nào cho vay với mức lãi suất cao hơn

mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy

định từ mười lần trở lên có tính chất

chuyên bóc lột, thì bị phạt tiền từ một lần

đến mười lần số tiền lãi hoặc phạt cải tạo

không giam giữ đến một năm.

Quy định: Là bộ phận trung tâm của QPPL, vì

chính đây mà quy tắc xử sự thể hiện ý chí nhà nước mà

mọi người phải thi hành khi xuất hiện những điều kiện

mà phần giả định đã đặt ra.

II Các bộ phận cấu thành quy phạm pháp luật

 Ví dụ:

Điều 8 Luật Cán bộ, công chức quy

định nghĩa vụ của cán bộ, công chức

đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân

+ Trung thành với Đảng Cộng sản Việt

Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ

nghĩa Việt Nam; bảo vệ danh dự Tổ

quốc và lợi ích quốc gia;

+ Tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ

nhân dân;

+ Liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng

nghe ý kiến và chịu sự giám sát của

nhân dân;

+ Chấp hành nghiêm chỉnh đường lối,

chủ trương, chính sách của Đảng và

pháp luật của Nhà nước.

 Chế tài: Là bộ phận của QPPL chỉ ra những biện pháp tác

động mà nhà nước sẽ áp dụng đối với chủ thể không thực

hiện hoặc thực hiện không đúng mệnh lệnh của nhà nước

đã nêu trong phần quy định.

II Các bộ phận cấu thành quy phạm pháp luật

 Ví dụ: Bộ luật hình sự về các tội xâm phạm

quản lý trật tự kinh tế

Điều 163 Tội cho vay lãi nặng

1 Người nào cho vay với mức lãi suất cao hơn mức

lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ mười

lần trở lên có tính chất chuyên bóc lột, thì bị phạt

tiền từ một lần đến mười lần số tiền lãi hoặc phạt

cải tạo không giam giữ đến một năm.

2 Phạm tội thu lợi bất chính lớn thì bị phạt tù từ

sáu tháng đến ba năm.

3 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ một

lần đến năm lần số lợi bất chính, cấm đảm nhiệm

chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất

định từ một năm đến năm năm.

 Tuy nhiên, không nhất thiết phải đầy

đủ ba bộ phận trong một quy phạm pháp luật

Một quy phạm pháp luật có thể chỉ có

2 hay duy nhất 1 bộ phận

VD1: Theo khoản 3, điều 42, Luật bảo vệ

môi trường của nước CHXHCN Việt Nam

năm 2005: “Khi máy móc, thiết bị, phương

tiện, nguyên liệu, nhiên liệu, hoá chất,

hàng hoá thuộc đối tượng quy định tại

khoản 2 Điều này nhập khẩu thì chủ hàng

hóa phải tái xuất hoặc tiêu huỷ, thải bỏ

theo quy định của pháp luật về quản lý

chất thải; trường hợp gây hậu quả nghiêm

trọng đến môi trường thì tuỳ tính chất, mức

độ vi phạm mà bị xử lý hành chính hoặc

truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt

hại thì phải bồi thường theo quy định của

pháp luật”.

(Khoản 3, điều 42, Luật Bảo

vệ môi trường của nước CHXHCN Việt Nam năm

2005)

* Phần giả định: “ Khi máy móc, thiết bị, phương tiện, nguyên

liệu, nhiên liệu, hoá chất, hàng hoá thuộc đối tượng quy định tại

khoản 2 Điều này nhập khẩu”

Xác định: hoàn cảnh, tình huống có thể xảy ra trong thực tế

* Phần Quy định: “Chủ hàng hóa

phải tái xuất hoặc tiêu huỷ, thải bỏ theo quy định của pháp luật về quản

lý chất thải”

* Phần Chế tài: “tuỳ

tính chất, mức độ vi

phạm mà bị xử lý hành chính hoặc truy cứu

trách nhiệm hình sự… thì phải bồi thường

theo quy định của

pháp luật.”

VD2:Điều 38-chương 5 về pháp lệnh xử phạt hành chính

Các biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính và bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính

Trong trường hợp cần ngăn chặn kịp thời vi phạm hành chính hoặc để bảo đảm việc xử lý, người có thẩm quyền có thể áp dụng các biện pháp sau đây theo thủ tục hành chính:

a) Tạm giữ người;

b) Tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm;

c) Khám người;

d) Khám phương tiện vận tải, đồ vật;

e) Khám nơi cất giấu tang vật, phương tiên vi phạm hành chính.

Khi áp dụng các biện pháp này, người có thẩm quyền phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại các điều từ Điều 39 đến Điều 44 của Pháp lệnh này, nếu vi phạm thì bị xử lý theo quy định tại Điều 91 của Pháp lệnh này.

* Phần giả định: Trong trường hợp cần ngăn

chặn kịp thời vi phạm hành chính hoặc để bảo

đảm việc xử lý

*Phần Quy định: Người có thẩm quyền phải

tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại các điều từ

Điều 39 đến Điều 44 của Pháp lệnh này

* Phần Chế tài: Nếu vi phạm thì bị xử lý theo

quy định tại Điều 91 của Pháp lệnh này.

Điều 133 Bộ luật

hình sự: “Người

nào dùng vũ lực, đe

doạ dùng vũ lực

ngay tức khắc hoặc

có hành vi khác

làm cho người bị

tấn công lâm vào

tình trạng không

thể chống cự được

nhằm chiếm đoạt

tài sản thì bị phạt

tù từ 3 năm đến 10

năm

Phần Giả định: Người nào dùng

vũ lực, đe doạ dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác

Phần quy định: làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản thì

Phần Chế tài: Phạt tù từ 3 năm

đến 10 năm.

VD4:Theo Điều 602

Bộ luật dân sự về

Nghĩa vụ bồi thường

thiệt hại: “Khi người

thực hiện công việc

không có uỷ quyền

cố ý gây thiệt hại

trong khi thực hiện

công việc, thì phải

bồi thường thiệt hại

cho người có công

việc được thực

hiện”.

Phần Giả định: Người thực hiện công việc

không có uỷ quyền.

Phần Chế tài: Phải bồi thường thiệt hại cho

người có công việc được thực hiện.

Cảm ơn cô và các bạn đã chú ý

lắng nghe.

NHE-K14-Nhóm 3