L i NOI d u mon h c phan tich va thi t k

Nội dung môn học trình bày các vấn đề về: phương phápluận tìm hiểu các yêu cầu đối với Hệ thống thông tin; các pha trong phươngpháp Phân tích và thiết kế có cấu trúc để phân tích các chi

LỜI NÓI ĐẦU

Môn học “Phân tích và thiết kế Hệ thống” trang bị một cách hệ thống các

kiến thức lý thuyết gắn với khả năng thực hành phương pháp phân tích vàthiết kế có cấu trúc Nội dung môn học trình bày các vấn đề về: phương phápluận tìm hiểu các yêu cầu đối với Hệ thống thông tin; các pha trong phươngpháp Phân tích và thiết kế có cấu trúc để phân tích các chi tiết và bản chất của

Hệ thống thông tin trên hai mặt chính: chức năng và dữ liệu; các phương phápthiết kế kèm các chuẩn thiết kế về: giao diện, đầu vào, đầu ra, Cơ sở dữ liệu,chương trình,… để phù hợp với hoàn cảnh thực tế; các yêu cầu về phát triển,thử nghiệm, cài đặt, bảo trì và hỗ trợ khách hàng cho hệ thống đã được thiết

kế Thông qua bài tập lớn theo nhóm, thực hành phân tích, thiết kế, thửnghiệm, phát triển một hệ thống thực tế và rèn luyện kỹ năng làm việc theonhóm

Để nắm được những khái niệm cơ bản trong việc phân tích và thiết kế một hệthống thông tin từ đơn giản đến phức tạp, có đủ kiến thức cơ bản về phươngpháp luận phân tích, thiết kế hệ thống thông tin để tin học hóa công tác quản

lý các nghiệp vụ trong các tổ chức, doanh nghiệp, nhóm em đã chọn làm bài

tập lớn với đề tài Phân tích và thiết kế hệ thống Quản lý bán hàng của Cửa hàng Sách Giáo Dục

Với sự hướng dẫn tận tình của ThS Lê Hữu Dũng chúng em đã hoàn thànhbáo cáo môn học này Tuy chúng em đã hết sức cố gắng tìm hiểu và hoànthành báo cáo nhưng không thể không tránh khỏi những thiếu sót Em rấtmong nhận được sự thông cảm và góp ý của Thầy

Chúng em xin trân thành cảm ơn !

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU 5

1.1 Tổng quan về đề tài 7

1.2 Đánh giá đề tài liên quan 8

1.3 Mục tiêu của đề tài 13

1.4 Phân công nhiệm vụ 14

CHƯƠNG 2 KHẢO SÁT HỆ THỐNG VÀ XÁC ĐỊNH YÊU CẦU 20

2.1 Thông tin về Tổ chức 20

2.1.1 Cơ cấu tổ chức 20

2.1.2 Chức năng nhiệm vụ 21

2.1.3 Các qui trình nghiệp vụ 22

2.2 Xác định yêu cầu 27

2.2.1 Yêu cầu chức năng 27

2.2.1.1 Bộ phận bán hàng 27

2.2.1.2 Bộ phận kho 27

2.2.1.3 Bộ phận quản lý 28

2.2.2 Yêu cầu phi chức năng 28

2.2.2.1 Yêu cầu về sản phẩm 28

2.2.2.2 Yêu cầu về tổ chức 28

2.3 Mô hình hóa kết quả khảo sát 29

2.3.1 Sơ đồ tổ chức 29

2.3.2 Các tiến trình nghiệp vụ 30

2.3.3 Các sơ đồ luồng dữ liệu mức logic 34

2.4 Đánh giá 37

2.4.1 Ưu điểm 37

2.4.2 Nhược điểm 38

CHƯƠNG 3 PHÂN TÍCH HỆ THỐNG 39

3.1 Phân tích hệ thống về chức năng 39

3.1.1 Sơ đồ phân rã chức năng 39

3.1.2 Rà soát việc đáp ứng các yêu cầu 46

3.1.3 Mô hình hóa luồng dữ liệu cho các chức năng 47

3.2 Phân tích hệ thống về dữ liệu 50

3.2.1 Mô hình thực thể - quan hệ (ER) 50

3.2.2 Ma trận rà soát Thực thể - Chức năng 58

3.2.3 Từ điển dữ liệu 60

CHƯƠNG 4 THIẾT KẾ HỆ THỐNG 62

4.1 Chiến lược phát triển hệ thống 62

4.2 Kiến trúc hệ thống 63

4.2.1 Kiến trúc vật lý 63

4.1.2 Kiến trúc logic của phần mềm 64

4.3 Thiết kế giao diện người dùng 65

4.3.1 Chuẩn giao diện 65

4.3.2 Giao diện Hệ thống 67

4.4 Thiết kế cơ sở dữ liệu 73

4.4.1 Chuyển đổi Logical ERD sang Physical RDB 73

4.4.2 Đặc tả Cơ sở dữ liệu 75

4.4.3 Sơ đồ quan hệ 80

4.5 Physical DFD 80

4.6 Thiết kế Kiểm soát 80

4.6.1 Xác định các điểm hở của hệ thống 80

4.6.2 Các giải pháp được đề xuất để khắc phục các điểm hở 82

4.6.3 Các kết quả thiết kế kiểm soát 86

4.7 Thiết kế xử lý 92

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Hình 1.1: Hình ảnh Đánh giá báo cáo 7

Hình 1.2: Hình ảnh Đánh giá báo cáo 8

Hình 1.3: Hình ảnh Đánh giá báo cáo 9

Hình 1.4: Hình ảnh Đánh giá báo cáo 10

Hình 1.5: Hình ảnh Đánh giá báo cáo 11

Hình 2.1.1: Hình ảnh Địa chỉ Nhà sách giáo dục 19

Hình 2.1.2: Hình ảnh Giao diện cửa hàng 19

Hình 2.2: Hình ảnh phiếu nhập 22

Hình 2.3: Hình ảnh phiếu xuất 23

Hình 2.4: Hóa đơn bán hàng 24

Hình 2.5: Bảng xuất - nhập - tồn kho 25

Hình 2.6: Bảng thống kê kinh doanh 26

Hình 2.7: Bảng danh sách nhân viên 26

Hình 2.8: Sơ đồ tổ chức 28

Hình 2.9: Tiến trình nhập hàng 29

Hình 3.1: Tiến trình lập hóa đơn nhập kho 30

Hình 3.2: Tiến trình lập hóa đơn bán hàng 31

Hình 3.3: Tiến trình lập hóa đơn xuất kho 32

Hình 3.4: DFD mức ngữ cảnh 33

Hình 3.5: Quy trình nhập hàng mới 34

Hình 3.6: Quy trình lập hóa đơn 35

Hình 3.7: Quy trình thống kê 36

Hình 3.8: Sơ đồ phân rã chức năng 40

Hình 3.9: Mô hình hóa luồng dữ liệu cho Lập hóa đơn đơn hàng từ ncc 47

Hình 4.1: Thống kê danh sách hàng tồn kho 48

Hình 4.2: Lập hóa đơn lấy hàng từ kho hàng Lập hóa đơn bán hàng 48

Hình 4.3: Mô hình hóa luồng dữ liệu cho bán hàng 49

Hình 4.4: Mô hình hóa luồng dữ liệu cho phiếu xuất kho 49

Hình 4.5: Mối liên hệ giữa các thực thể 52

Hình 4.6: Mô hình ER kinh điển 55

Hình 4.7: Mô hình ER hạn chế 57

Hình 4.8: Mô hình quan hệ 58

Hình 4.9: Kiến trúc vật lý 65

Hình 5.1 Kiến trúc logic của phần mềm 67

Hình 5.2: Giao diện trang chủ 68

Hình 4.9: Kiến trúc vật lý 65

Hình 5.1 Kiến trúc logic của phần mềm 67

Hình 5.2: Giao diện trang chủ 68

Hình 5.3: Giao diện lập hóa đơn nhập kho 69

Hình 5.4: Giao diện lập hóa đơn xuất kho 70

Hình 5.5: Giao diện lập hóa đơn bán hàng 71

Hình 5.6: Giao diện quản lý hàng hóa 72

Hình 5.7: Giao diện quản lý nhân sự 73

Hình 5.8: Giao diện thống kê kinh doanh theo tháng 74

Hình 5.9: Giao diện thống kê kho 75

Hình 6.1: Sơ đồ quan hệ 83

Hình 6.2.1: DFD nhập kho 1 84

Hình 6.2.2: DFD nhập kho 2 85

Hình 6.3: DFD xuất kho 86

Hình 6.4: DFD thanh toán 87

Hình 6.5: DFD thống kê hóa đơn 88

Hình 6.6: DFD thống kê kinh doanh theo ngày 89

Hình 6.7: Chức năng Thống kê kinh doanh theo ngày sẽ được thiết kế theo mô hình phân lớp 97

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU

1.1 Tổng quan về đề tài

Hiểu thời đại đang sống thông qua sách, song hành với những biến chuyển sâu sắc trong lòng xã hội bằng những hoạt động xuất bản miệt mài của các tácgiả Bên cạnh đó công nghệ thông tin cũng ngày càng phát triển đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế, xã hội hiện nay Nhà sách giáo dục là nơi đáp ứng các nhu cầu về sách của học sinh, sinh viên, dân văn phòng trong cuộc sống hàng ngày Trong công việc mua và bán sách, việc quản lý sách nhập và bán là một việc không thể thiếu Nhằm thay thế một số công việc mà trước đó phải thao tác bằng tay trên giấy tờ đạt hiệu quả không cao, mất nhiềuthời gian chúng ta cần ứng dụng tin học để quản lí mà đặc biệt nhất là cần phần mềm quản lí bán hàng

1.2 Đánh giá đề tài liên quan

Đề tài: Phân tích hệ thống Quản lý nhà sách FAHAS

Bài tập lớn được thực hiện bởi:

 Trần Thị Thu – 14A03

 Vũ Minh Đức – 14A3

 Bùi Đức Chiều – 14A2

 Nguyễn Thị Hoài – 14A3

 Nguyễn Hải Linh – 14A3

Nhận xét:

- Trả lời câu hỏi What: Nhóm chưa trả lời được rõ ràng câu trả lời What

+ Trong phần báo cáo về khảo sát thông tin tổ chức làm khá đầy đủnêu được cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ của từng bộ phậntrong hệ thống.

+ Đã xác định được yêu cầu chức năng, yêu cầu phi chức năng củatừng bộ phận Tuy nhiên, trong yêu cầu chức năng chưa chỉ hết vềcác bộ phận của cửa hàng

Hình 1.1: Đánh giá báo cáo

- Nhóm đã trả lời câu hỏi How:

+ Đã xác định được một số chức năng của hệ thống và phân chia cácnhóm chức năng

Hình 1.2: Đánh giá báo cáo

Hình 1.3: Đánh giá báo cáo

Hình 1.4: Đánh giá báo cáo

Đánh giá:

- Nhóm đã nhận ra mặt ưu điểm và nhược điểm nhưng trong phầnnhược điểm bị nhẫm lẫn

Hình 1.5: Đánh giá báo cáo

1.3 Mục tiêu của đề tài

- Tạo ra một hệ thống thay thế cho những công việc thủ công trước đây giảm bớt đi sai sót trong việc bán hàng

- Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lí sẽ làm giảm phần nào số lượng nhân viên của cửa hàng

- Khi có phần mềm quản lí sẽ giúp cho các nhân viên thực hiện các công việc:cập nhật thông tin về hàng hóa, nhân viên, kho,… thực hiện

- Để đảm bảo tính chính xác cho công tác quản lí của cửa hàng hệ thống này cần hoạt động liên tục, hạn chế bị gián đoạn

1.4 Phân công nhiệm vụ

2.3 Mô hình hóa kết quả

2.4.2 Nhược điểm p s s s s s s3.1 Phân tích Hệ thống về

3.1.3 Mô hình hóa luồng

dữ liệu cho các chức năng

4.4.1 Chuyển đổi Logical

ERD sang Physical RDB

CHƯƠNG 2 KHẢO SÁT HỆ THỐNG VÀ XÁC ĐỊNH YÊU CẦU

2.1 Thông tin về Tổ chức

2.1.1 Cơ cấu tổ chức

Cửa hàng Sách có địa chỉ tại 96A Định Công- Thanh Xuân-Hà Nội Cửa hàngSách có quy mô vừa, là nơi bán lẻ các đồ dùng học tập phục vụ cho công tácgiảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh

Hệ thống quản lý nội bộ của cửa hàng gồm các bộ phận sau:

- Bộ phận quản lý (chủ cửa hàng)

- Bộ phận quản lý kho

- Bộ phận nhân viên bán hàng

Hình 2.1.1: Nhà Sách giáo dục

Hình 2.1.2: Giao diện cửa hàng

2.1.2 Chức năng nhiệm vụ

2.1.2.1 Mục đích của tổ chức là gì?

Cửa hàng Sách 96A Định Công được thành lập và hoạt động với mục đích:

- Tổ chức phát hành sách tham khảo, phục vụ cho công tác giảng dạy vàhọc tập của giáo viên , học sinh ở mọi ngành học, bậc học từ mẫu giáođến phổ thông, dạy nghề, cao đẳng, đại học trên toàn quốc

- Tuyên truyền, quảng cáo sách tham khảo của Nhà xuất bản Giáo dụcđến đông đảo bạn đọc là học sinh, sinh viên, giáo viên, phụ huynh họcsinh nhằm giới thiệu nội dung, chất lượng sách tham khảo giáo dục,giúp độc giả lựa chọn đúng những tên sách cần tìm đọc, tìm mua

- Quan hệ, phối hợp chặt chẽ với các phòng chức năng, các ban biên tập,các đơn vị thành viên trong hệ thống NXBGD, các trường phổ thông,đại học, cao đẳng… nhằm khai thác nguồn đề tài mới để tổ chức in và

phát hành Khai thác các nguồn sản phẩm như : Tranh ảnh, bản đồ giáodục, át lát, bang tiếng…nhằm đa dạng hóa sản phẩm giáo dục.

2.1.2.2 Của từng bộ phận trong tổ chức

- Bộ phận quản lý:

Bộ phận quản lý (chủ cửa hàng) là bộ phận cao nhất của cửa hàng, đảmnhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng của cửa hàng như: Quản lý việc kinh doanhcủa cửa hàng, quan hệ phối hợp chặt chẽ với các đơn vị của NXBGD xem xétcác loại sách cần được tổ chức in và phát hành, thanh toán với nhà cung cấp,

và quản lý nhân viên cấp dưới

- Bộ phận kho:

Bộ phận kho quản lý kho chuyên trách các công việc trong kho sáchcủa cửa hàng Bộ phận này đảm nhiệm các công việc như: Lập đơn hàng vớinhà cung cấp, lập Phiếu Nhập kho khi nhập hàng về, và lập Phiếu Xuất khokhi chuyển hàng đến cửa hàng, thống kê sách còn lại trong kho

- Bộ phận nhân viên bán hàng:

Bộ phận bán hàng là bộ phận thực hiện việc bán hàng, tư vấn cho kháchhàng về các loại sách hay đồ dùng đang hiện có trong cửa hàng Khi cửa hànghết sách hay đồ dùng cần phải thông báo cho bộ phận quản lý kho để cungcấp thêm Cuối cùng là phải lập hóa đơn thanh toán cho mỗi khách hàng khimua hàng

2.1.3 Các qui trình nghiệp vụ

2.1.3.1 Quản lí nhập kho

Nhân viên quản lý kho lập đơn đặt hàng với nhà cung cấp theo yêu cầu củachủ cửa hàng Khi hàng về, nhân viên kho kiểm tra hàng Nếu không có phát

sinh gì thì chủ cửa hàng sẽ dựa vào hóa đơn đặt hàng thanh toán với nhà cungcấp Nhân viên kho sẽ lập hóa đơn nhập kho và nhập hàng vào kho Trongtrường hợp có phát sinh sai sót thì nhân viên kho sẽ báo lại với nhà cung cấp

Hình 2.2: phiếu phập

2.1.3.2 Quản lí xuất kho

Nhân viên quản lý kho kiểm tra các mặt hàng mà bộ phận bán hàng yêu cầurồi chuyển hàng từ kho ra kèm theo hóa đơn xuất hàng Trong trường hợp cácloại mặt hàng yêu cầu đã hết hoặc không đủ số lượng được yêu cầu, nhân viên

quản lý kho sẽ báo lại với nhân viên bán hàng để thông báo cho khách hàng,đồng thời báo lại với chủ cửa hàng để nhập thêm hàng vào kho.

Hình 2.4: hóa đơn bán hàng

2.1.3.4 Thống kê kho

Nhân viên quản lý kho lập báo cáo thống kê theo yêu cầu của chủ cửa hàng(thông thường vào cuối tháng) Nhân viên sẽ thống kê các loại mặt hàng cótrong kho, đảm bảo đúng đắn về số lượng sau đó nộp cho chủ cửa hàng.Trong trường hợp có sai sót trong việc quản lý kho, chủ cửa hàng sẽ yêu cầunhân viên giải thích, quy trách nhiệm

Hình 2.5:Bảng xuất - nhập - tồn kho

2.1.3.5 Thống kê kinh doanh

Chủ cửa hàng thống kê hóa đơn, chứng từ có liên quan đến việc bán hàng tạicửa hàng theo định kỳ (thông thường vào cuối tháng) Việc thống kê đảm bảophản ánh đúng hiện trạng khi doanh của cửa hàng sách Trong trường hợp cósai sót, không trùng khớp hóa đơn, , chủ cửa hàng sẽ yêu cầu bộ phận bánhàng giải thích, quy trách nhiệm

Hình 2.6:Bảng thống kê kinh doanh

2.1.3.6 Quản lí nhân sự

Chủ cửa hàng lập tài khoản sử dụng cho các nhân viên, quản lý một số thôngtin cá nhân cần thiết, mức lương của nhân viên Trong trường hợp có sai sótthông tin, chủ cửa hàng sẽ là người kiểm tra lại thông tin và sửa lại thông tincủa nhân viên trong hệ thống

Hình 2.7:Bảng danh sách nhân viên

2.2 Xác định yêu cầu

2.2.1 Yêu cầu chức năng

2.2.1.1 Bộ phận bán hàng

- Lập hóa đơn bán hàng

- Xem được thông tin sách

- Yêu cầu bộ phận kho xuất hàng

- Quản lý hàng hóa

- Tổng hợp hóa đơn

- Lập báo cáo doanh thu theo ngày

2.2.1.2 Bộ phận kho

- Lập hóa đơn đơn hàng từ nhà cung cấp

- Lập phiếu nhập kho

- Lập phiếu xuất kho

- Lập báo cáo thống kê danh sách hàng nhập về

2.2.1.3 Bộ phận quản lý

- Quản lý toàn bộ nhân sự

- Thống kê doanh thu của cửa hàng hàng tháng

2.2.2 Yêu cầu phi chức năng

2.2.3 Yêu cầu bảo mật

- Hệ thống có tài khoản đăng nhập cho nhân viên để quản lý quy tráchnhiệm khi xảy ra nhầm lẫn, sai sót

2.3 Mô hình hóa kết quả khảo sát

2.3.1 Sơ đồ tổ chức

Hình 2.8:Sơ đồ tổ chức

2.3.2 Các tiến trình nghiệp vụ

2.3.2.1 Tiến trình nhập hàng

Hình 2.9:Tiến trình nhập hàng

2.3.2.2 Tiến trình lập hóa đơn nhập kho

Hình 3.1:Tiến trình lập hóa đơn nhập kho

2.3.2.3 Tiến trình lập hóa đơn bán hàng

Hình 3.2:Tiến trình lập hóa đơn bán hàng

2.3.2.4 Tiến trình lập hóa đơn xuất kho

Hình 3.3:Tiến trình lập hóa đơn xuất kho

2.3.3 Các sơ đồ luồng dữ liệu mức logic

2.3.3.1 DFD mức ngữ cảnh

Hình 3.4: DFD mức ngữ cảnh

2.3.3.2 DFD từng tiến trình xử lý

2.3.3.2.1 Quy trình nhập hàng mới

về số lượng và chất lượng của sản phẩm đạt yêu cầu tiến hàng nhập vàokho Nếu không đạt yêu cầu , bộ phận kho sẽ gửi phản hồi tới nhà cungcấp

2.3.3.2.2 Quy trình lập hóa đơn

Hình 3.6: Quy trình lập hóa đơn

Đặc tả quy trình lập hóa đơn :

- Input : Danh sách sản phẩm

- Output : Hóa đơn thanh toán

- Process : Khách hàng trực tiếp lựa chọn sản phẩm và thanh toán tạiquầy thu ngân Nhân viên nhập thông tin sản phẩm vào hóa đơn , in hóa đơn và gửi tới khách hàng

2.3.3.2.3 Quy trình thống kê chứng từ

Hình 3.7: Quy trình Thống kê

Đặc tả quy trình thống kê chứng từ :

- Input : phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, hóa đơn

- Output : Báo cáo thống kê

- Process : Sau mỗi ngày, bộ phận bán hàng tổng hợp các hóa đơn và lậpdoanh thu của ngày đó báo cáo cho bộ phận quản lý Bộ phận kho tổnghợp phiếu nhập và phiếu xuất kho hàng tháng , thống kê hàng trong kho

và báo cáo lại cho bộ phận quản lý Cuối tháng, Quản lý tổng hợp lạicác chứng từ, thống kê kinh doanh

2.4 Đánh giá

2.4.1 Ưu điểm

- Phân chia chức năng, nhiệm vụ của mỗi bộ phận một cách rõ ràng

- Cơ cấu chức năng quản lý chặt chẽ

- Cửa hàng có quy mô vừa và nhỏ nên việc thiết kế hệ thống dễ dàng hơncác hệ thống lớn

2.4.2 Nhược điểm

- Hệ thống chưa được bảo mật tốt, dễ bị xâm nhập

- Có một vài nhân viên ở các bộ phận khác nhau không biết nhiều vềcông nghệ thông tin nên có thể gặp khó khăn trong việc triển khai và sửdụng hệ thống mới

CHƯƠNG 3 PHÂN TÍCH HỆ THỐNG

3.1 Phân tích hệ thống về chức năng

3.1.1 Sơ đồ phân rã chức năng

Từ quá trình khảo sát và phân tích các nghiệp vụ, ta xác định được các chứcnăng của hệ thống :

(1) Lập hóa đơn đơn hàng từ nhà cung cấp

(2) Lập báo cáo thống kê danh sách hàng nhập về

(3) Lập phiếu nhập kho

(4) Lập phiếu xuất kho

(5) Thống kê danh sách hàng tồn kho

(12) Thống kê danh sách hàng xuất kho

(13) Thống kê doanh thu cửa hàng hàng tháng

Gom nhóm các chức năng :

(2.1) Lập hóa đơn đơn hàng

từ nhà cung cấp

Quản lý bán hàng của Sách giáo dục.

(2.2) Lập báo cáo thống kê

hàng hàng tháng

(4.1) Thống kê bán hàng Báo cáo thống kê

Sơ đồ phân rã chức năng :

Hình 3.8: Sơ đồ phân rã chức năng