Nếu đại lượng liên hệ với đại lượng theo công thức thì ta nói tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ k.. usp=sharing tỉ lệ thuận với nhau theo công thức thì có tính chất sau: Tỉ số hai giá
Trang 1Tóm tắt lý thuyết
Định nghĩa 4
Nếu đại lượng liên hệ với đại lượng theo công thức thì ta nói tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ k Chú ý: Với hằng số , khi giá trị của tăng lên m lần thì giá trị của cũng tăng lên m lần và ngược lại khi
Từ biểu diễn ta có thể biểu diễn
Với các viết này này cần hiểu rằng:
Nếu đại lượng tỉ lệ thuận với đại lượng thì cũng tỉ lệ thuận với và nói rằng hai đại lượng đó tỉ lệ thuận với nhau
Nếu tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ thì x tỉ lệ thuận với theo tỉ lệ
Tính chất 4 Trong công thức , với mỗi giá trị của cho tương ứng một giá trị của
Tức là khi lần lượt nhận các giá trị với , , thì nhận các giá trị tương ứng lần lượt là , , , và suy ra Khi đó, giả sử và
Link Xem thử Toán 789 Siêu Hay
https://drive.google.com/drive/folders/12ITHbciA1Mm055bHrAXGvKURp2eh3SOP?
usp=sharing
tỉ lệ thuận với nhau theo công thức thì có tính chất sau:
Tỉ số hai giá trị tương ứng của chúng luôn không đổi Tức là
;
Tỉ số hai giá trị bất kì của đại lượng này bằng tỉ số hai giá trị tương ứng của đại lượng kia
Bài 1
Đại lượng tỉ lệ thuận
Trang 2Bài tập và các dạng toán
Bài tập mẫu nhà
Ví dụ 1 Hãy biểu diễn mối quan hệ giữa và biết rằng:
1 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
2 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
3 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ
Ví dụ 2 Hãy biểu diễn mối quan hệ giữa và biết rằng:
1 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
2 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
3 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
Ví dụ 3 Hãy biểu diễn mối quan hệ giữa và biết rằng:
1 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
2 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
3 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
| Dạng 43 Biểu diễn quan hệ tỉ lệ thuận
Link Xem thử Toán 789 Siêu Hay
https://drive.google.com/drive/folders/12ITHbciA1Mm055bHrAXGvKURp2eh3SOP?
usp=sharing
Lời giải
Lời giải
Để Nếu tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ thì , đồng thời tỉ lệ
thuận với theo hệ số tỉ lệ và
Nếu tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ thì , đồng thời tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ và
Dạng 43 Biểu diễn quan hệ tỉ lệ thuận
Trang 3Ví dụ 4 Hãy biểu diễn mối quan hệ giữa và biết rằng:
1 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
2 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
3 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
Ví dụ 5 Hãy viết công thức biểu diễn:
1 Độ dài quãng đường đi được (km) theo thời gian (s) của chất điểm chuyển động đều với vận tốc km/h
2 Chu vi (cm) của một tam giác đều có cạnh bằng (cm)
Ví dụ 6 Hãy viết công thức biểu diễn:
1 Độ dài quãng đường đi được (km) theo thời gian (s) của chất điểm chuyển động đều với vận tốc km/h
2 Chu vi (cm) của một lục giác đều có cạnh bằng (cm)
Lời giải
Lời giải
Lời giải
1
2
Link Xem thử Toán 789 Siêu Hay
https://drive.google.com/drive/folders/12ITHbciA1Mm055bHrAXGvKURp2eh3SOP?
usp=sharing
Lời giải
1
2
Trang 4Bài tập mẫu nhà
Ví dụ 1 Tìm hệ số tỉ lệ trong biểu diễn tỉ lệ thuận với:
a) ; b) ;
c) ; d) ;
Ví dụ 2 Tìm hệ số tỉ lệ trong biểu diễn tỉ lệ thuận với:
a) ; b) ;
c) ; d) ;
Link Xem thử Toán 789 Siêu Hay
https://drive.google.com/drive/folders/12ITHbciA1Mm055bHrAXGvKURp2eh3SOP?
usp=sharing
Lời giải
a) ; b) ;
c) ; d) ;
Lời giải
a) ; b) ;
c) ; d) ;
Nếu tỉ lệ với theo hệ số tỉ số thì tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ
và ngược lại
Hệ số tỉ lệ khi đại lượng tỉ lệ thuận với là và ngược lại
Dạng 44 Tìm hệ số tỉ lệ x
Trang 5Ví dụ 3 Tìm hệ số tỉ lệ trong biểu diễn tỉ lệ thuận với:
a) ; b) ;
c) ; d) ;
Ví dụ 4 Tìm hệ số tỉ lệ trong biểu diễn tỉ lệ thuận với:
a) ; b) ;
c) ; d) ;
Bài tập mẫu nhà
Lời giải
a) ; b) ;
c) ; d) ;
Link Xem thử Toán 789 Siêu Hay
https://drive.google.com/drive/folders/12ITHbciA1Mm055bHrAXGvKURp2eh3SOP? usp=sharing
Lời giải
a) ; b) ;
c) ; d) ;
Dựa theo công thức tìm được hệ số tỉ lệ
Dựa theo hệ số tỉ lệ từ giá trị (hoặc ) cho trước tìm được giá trị (hoặc ) tương ứng
Dạng 45 Hoàn thành bảng quan hệ đại lượng tỉ lệ thuận
Trang 6Ví dụ 1 Cho biết hai đại lượng x và y tỉ lệ thuận với nhau theo bảng dưới đây:
Điền số thích hợp vào ô trống;
tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ nào? Viết công thức;
tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ nào? Viết công thức;
Ví dụ 2 Cho biết hai đại lượng và tỉ lệ thuận với nhau theo bảng dưới đây:
1.Điền số thích hợp vào ô trống;
2 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ nào? Viết công thức;
3 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ nào? Viết công thức;
Link Xem thử Toán 789 Siêu Hay
https://drive.google.com/drive/folders/12ITHbciA1Mm055bHrAXGvKURp2eh3SOP? usp=sharing
Lời giải.
1 Ta có
2 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ Công thức
3 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ Công thức
4
5
6
7
8
9
10
11
Lời giải
1.Ta có
2 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ Công thức
3 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ .Công thức
Trang 7Ví dụ 3 Cho biết và là hai đại lượng tỉ lệ thuận Tìm hệ số tỉ lệ đối với biết rằng:
1 Với hai giá trị , của có tổng nhận giá trị bằng hì hai giá trị tương ứng , có tổng bằng
2 Với hai giá trị , của có hiệu là thì hai giá trị tương ứng , có hiệu
Ví dụ 4 Cho biết và là hai đại lượng tỉ lệ thuận Tìm hệ số tỉ lệ của đối với biết rằng:
Với hai giá trị của có tổng nhận giá trị bằng tương ứng có tổng bằng Với hai giá trị của có hiệu thì hai giá trị tương ứng có hiệu
Bài tập mẫu nhà
Ví dụ 1 Cho biết tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ , và tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ Hãy cho biết có tỉ lệ thuận với hay không và tìm hệ số tỉ lệ (nếu có)
Lời giải
1 Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau thì
2 1 Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau thì
Lời giải.
1 Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau thì
2 1 Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau thì
Link Xem thử Toán 789 Siêu Hay
https://drive.google.com/drive/folders/12ITHbciA1Mm055bHrAXGvKURp2eh3SOP?
usp=sharing
Lời giải.
Dạng 46 Kiểm tra các đại lượng có tỉ lệ thuận với nhau hay không
Trang 8Ví dụ 2 Cho biết tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ , và tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ Hãy cho biết có tỉ lệ thuận với hay không và tìm hệ số tỉ lệ (nếu có)
Ví dụ 3 Cho biết tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ , và tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ Hãy cho biết có tỉ lệ thuận với hay không và tìm hệ số tỉ lệ (nếu có)
Ví dụ 4 Cho biết tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ , và tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ Hãy cho biết có tỉ lệ thuận với hay không và tìm hệ số tỉ lệ (nếu có)
Ví dụ 5 Cho biết tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ , tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ Hỏi có tỉ lệ thuận với hay không và tìm hệ số tỉ lệ (nếu có)
Ví dụ 6 Cho biết tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ , tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ Hỏi có tỉ lệ thuận với hay không và tìm hệ số tỉ lệ (nếu có)
Ta có , ⇒ Vậy tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ
12
13
14
15
Lời giải
Ta có , ⇒ Vậy tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ
Lời giải
Ta có , ⇒ Do đó, Vậy tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ
Lời giải.
Ta có , ⇒ Do đó, Vậy tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ
1
2
3
Lời giải
Do đó tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ
Lời giải
Ta có , ⇒
Do đó tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ
Trang 9Ví dụ 7 Trong các bảng sau đây, bảng nào cho ta các giá trị của hai đại lượng tỉ lệ thuận
Link Xem thử Toán 789 Siêu Hay
https://drive.google.com/drive/folders/12ITHbciA1Mm055bHrAXGvKURp2eh3SOP?
usp=sharing
Lời giải.
1 Ta có , nên bảng cho giá trị là hai đại lượng tỉ lệ thuận với hệ số tỉ lệ
2 Ta có , nên bảng cho giá trị là hai đại lượng không tỉ lệ thuận
Ví dụ 8 Trong các bảng sau đây, bảng nào cho ta các giá trị của hai đại lượng tỉ lệ thuận
1
2
Lời giải.
1 Ta có , nên bảng cho giá trị là hai đại lượng tỉ lệ thuận với hệ số tỉ lệ
2 Ta có , nên bảng cho giá trị là hai đại lượng không tỉ lệ thuận
Ví dụ 9 Các giá trị tương ứng của và được cho trong bảng sau:
Trang 10Bài tập về nhà
1 Điền số thích hợp vào các ô trống trong bảng đã cho;
2 Hai đại lượng và có tỉ lệ thuận với nhau hay không và tìm hệ số tỉ lệ của đối với (nếu có)?
Lời giải.
1
2 Hai đại lượng và không tỉ lệ thuận với nhau vì
Ví dụ 10 Các giá trị tương ứng của và được cho trong bảng sau:
1 Điền số thích hợp vào các ô trống trong bảng đã cho;
2 Hai đại lượng và có tỉ lệ thuận với nhau hay không và tìm hệ số tỉ lệ của đối với (nếu có)?
Lời giải.
1
2 Hai đại lượng và có tỉ lệ thuận với nhau và có hệ số tỉ lệ là
Bài 1. Hãy biểu diễn mối quan hệ giữa và biết rằng
1 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
Trang 112 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
3 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ
Lời giải.
a) ; b) ;
Link Xem thử Toán 789 Siêu Hay
https://drive.google.com/drive/folders/12ITHbciA1Mm055bHrAXGvKURp2eh3SOP?
usp=sharing
Bài 2 Cho biết và là hai đại lượng tỉ lệ thuận Tìm hệ số tỉ lệ đối với biết rằng
1 Với hai giá trị , của có tổng nhận giá trị bằng 8 thì hai giá trị tương ứng ,
có tổng bằng
2 Với hai giá trị , của x có hiệu thì hai giá trị tương ứng , có cho hiệu
Lời giải.
1 Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau thì
2 Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau thì
Bài 3. Hãy biểu diễn mối quan hệ giữa và biết rằng
1 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
2 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ ;
3 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ
Lời giải.
Bài 4 Hãy viết công thức biểu diễn:
1 Độ dài quãng đường đi được km theo thời gian s của chất điểm chuyển động đều với vận tốc m/s
2 Chu vi cm của một hình vuông có cạnh bằng cm
Trang 12Lời giải.
Bài 5 Tìm hệ số tỉ lệ trong biểu diễn tỉ lệ thuận với
Lời giải.
Bài 6 Tìm hệ số tỉ lệ trong biểu diễn tỉ lệ thuận với
Lời giải.
Link Xem thử Toán 789 Siêu Hay
https://drive.google.com/drive/folders/12ITHbciA1Mm055bHrAXGvKURp2eh3SOP?
usp=sharing
Bài 7 Cho biết hai đại lượng và tỉ lệ thuận với nhau theo bảng dưới đây:
12
1 Điền số thích hợp vào các ô trống;
2 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ nào? Viết công thức;
3 tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ nào? Viết công thức
Lời giải.
1 Ta có
Trang 133 Ta có tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ Công thức
Bài 8 Cho biết tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ và tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ
Hãy cho biết có tỉ lệ thuận với hay không và tìm hệ số tỉ lệ (nếu có)
Lời giải.
Vậy tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ
Bài 9 Cho biết tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ và tỉ lệ thuận với theo hệ số tỉ lệ Hãy cho biết có tỉ lệ thuận với hay không và tìm hệ số tỉ lệ (nếu có)
Lời giải
Ta có , Vậy tỉ lệ với theo hệ số tỉ lệ
Trang 14Bài 2
Một số dạng toán tỷ lệ thuận
Tóm tắt lý thuyết
Bài tập và các dạng toán
Link Xem thử Toán 789 Siêu Hay
https://drive.google.com/drive/folders/12ITHbciA1Mm055bHrAXGvKURp2eh3SOP?
usp=sharing
Trong toán học và trong thực tiễn thường gặp những đại lượng thay đổi phụ thuộc vào sự thay đổi của đại lượng khác
Một số vấn đề có thể giải quyết được bằng cách đưa về các bài toán về tỉ lệ thuận
Cụ thể là các đại lượng , , , ….tỉ lệ thuận thỏa mãn điều kiện nào đó cho trước
Với những vấn đề hoặc những dạng toán đó, cần lưu ý các kiến thức sau
Tính chất 5 Tính chất của đại lượng tỉ lệ thuận
;
Để giải các bài toán có chứa nội dung về tỉ lệ thuận thường làm theo các bước sau
Bước 1 Đặt ẩn phụ cho các đại lượng (nếu cần);
Bước 2 Biểu thị mối quan hệ giữa các đại lượng;
Bước 3 Xử lý yêu cầu bài toán bằng việc áp dụng các tính chất của tỉ lệ thuận, tính chất
của dãy tỉ số bằng nhau;
Bước 4 Kiểm tra điều kiện và kết luận
Tính chất 6 Tính chất của dãy tỉ số bằng nhau
Trang 15Bài tập mẫu nhà
Ví dụ 1 Hai đại lượng và có tỉ lệ thuận với nhau hay không nếu
1
2
Lời giải
Ví dụ 2 Hai đại lượng và có tỉ lệ thuận với nhau hay không nếu
1
2
Lời giải
Link Xem thử Toán 789 Siêu Hay
https://drive.google.com/drive/folders/12ITHbciA1Mm055bHrAXGvKURp2eh3SOP?
usp=sharing
1 Ta có Hai đại lượng và là hai đại lượng tỉ lệ thuận với nhau, theo hệ số tỉ lệ
2 Ta có nên hai đại lượng và không tỉ lệ thuận với nhau
1 Ta có Hai đại lượng và là hai đại lượng tỉ lệ thuận với nhau, theo hệ số tỉ lệ
Trang 16Dạng 48 Hoàn thành bảng số liệu
Tìm hệ số tỉ lệ và biểu diễn theo ;
Tính các giá trị tương ứng để hoàn thành bảng
Bài tập mẫu nhà
Ví dụ 1 Cho biết hai đại lượng , tỉ lệ thuận với nhau Điền số thích hợp vào ô trống trong bảng sau
Lời giải
Ví dụ 2 Cho biết hai đại lượng và tỉ lệ thuận với nhau Điền số thích hợp vào ô trống trong bảng sau
Lời giải
Dạng 49 Bài toán có lời văn
Link Xem thử Toán 789 Siêu Hay
https://drive.google.com/drive/folders/12ITHbciA1Mm055bHrAXGvKURp2eh3SOP?
usp=sharing
Hệ số tỉ lệ Do đó
Ta có hệ số tỉ lệ Do đó
Trang 17Bài tập mẫu nhà
Ví dụ 1 Ba lớp , , có số học sinh Giỏi tỉ lệ với ; ; Tính số học sinh Giỏi của mỗi lớp, Biết rằng số học sinh Giỏi lớp nhiều hơn số học sinh Giỏi lớp là em
Lời giải
Ví dụ 2 Ba lớp , , có số học sinh Giỏi tỉ lệ với ; ; Tính số học sinh Giỏi của mỗi lớp, Biết rằng tổng số học sinh Giỏi của ba lớp là em
Lời giải
Ví dụ 3 Tam giác có số đo các góc ; ; lần lượt tỉ lệ với ; ; Hãy tính số đo các góc của tam giác
Lời giải
Gọi , , lần lượt là số học sinh Giỏi của lớp , ,
Ta có
Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:
Vậy số học sinh giỏi của ba lớp , , lần lượt là HS; HS; HS
Gọi , , lần lượt là số học sinh Giỏi của lớp , ,
Ta có
Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:
Vậy số học sinh giỏi của ba lớp , , lần lượt là HS; HS; HS
Ta có
Trang 18
Ví dụ 4 Tam giác có số đo các góc ; ; lần lượt tỉ lệ với ; ; Hãy tính số đo các góc của tam giác
Lời giải
Ví dụ 5 Một tam giác có chu vi bằng Biết rằng các cạnh của tam giác tỉ lệ thuận với ; ; Tính độ dài các cạnh của tam giác đó
Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:
Ta có
Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có: