Phân tích tính cộng đồng của văn hóa Việt Nam

Bài tiểu luận được giảng viên trường ĐHSP chấm 9 điểm (số điểm cao nhất của bộ môn). Bài viết được nghiên cứu rất kỹ từ rất nhiều nguồn tài liệu có uy tín và đáng tin cậy, không đạo văn và được xem xét, đánh giá rất cẩn thận từ mặt nội dung, hình thức cho đến câu chữ, ngữ pháp. Bài viết có sự tư duy, sáng tạo trong việc phát hiện những điểm mới của văn hóa Việt Nam cụ thể qua tính cộng đồng trong nếp sống văn hóa của các dân tộc. Bài tiểu luận hy vọng có thể là nguồn tài liệu bổ ích hỗ trợ sinh viên trong việc tìm tòi nghiên cứu về các vấn đề liên quan tới văn hóa Việt Nam.

MỞ ĐẦU

Nước ta là một đất nước có bề dày lịch sử lâu đời gắn liền với những cuộc chiến đấu oai hùng chống giặc ngoại xâm bảo vệ quê hương Tuy chịu nhiều ảnh hưởng từ các cuộc chiến tranh đó, ông cha ta đã cho ra đời và tiếp tục phát huy những giá trị truyền thống về phong tục, tập quán một cách đa dạng và phong phú nhưng vẫn mang đậm bản sắc dân tộc, sau đó được giữ gìn và truyền thừa cho con cháu Chính sự lưu truyền những nét văn hóa đó đã biến nó trở thành một vẻ đẹp không thể thiếu trong đời sống tinh thần được khắc sâu vào tiềm thức của mỗi người dân Việt Đồng thời vẻ đẹp này còn được thể hiện qua sự gắn kết, đùm bọc mang tính cộng đồng của 54 dân tộc anh em cùng nhau sinh sống trên khắp mọi miền Tổ quốc Chính vì lẽ đó, tính cộng đồng trong văn hóa Việt Nam là một nét đặc trưng không thể thiếu trong đời sống tinh thần, vật chất của dân tộc Việt cũng như là sợi dây liên kết bền chặt tạo nên một khối đại đoàn kết vững mạnh nơi sản sinh những con người anh hùng dũng cảm của thời đại Việt Nam

Với niềm tự hào khi là người con của đất nước và cũng muốn nhiều người biết

đến văn hóa nước mình, em xin mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Phân tích tính cộng

đồng của văn hóa Việt Nam”

NỘI DUNG

1 Khái niệm và nguồn gốc tính cộng đồng trong văn hóa Việt Nam

1.1 Khái niệm

Theo định nghĩa của bộ môn Nhân học văn hóa (Cultural anthropology), tính cộng đồng mang ý nghĩa là sự liên kết, gắn bó với từng nhóm trong một cộng đồng dân tộc Khái niệm này của Nhân học văn hóa chỉ sự gắn bó với những nhóm như: Gia đình, làng xã, tổ chức xã hội, tôn giáo… trong cộng đồng dân tộc lớn Tuy nhiên ở Việt Nam, khái niệm cộng đồng mang một ý nghĩa nhân văn, sâu sắc đi liền với quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc ta từ xưa đến nay Có thể hiểu theo nghĩa thông thường, tính cộng đồng của người Việt là ý thức, tình cảm gắn bó giữa đồng bào với nhau và chúng được thể hiện qua những nét đặc trưng về văn hóa như văn hóa ăn, văn hóa uống và các phong tục tập quán, lễ hội khác

1.2 Nguồn gốc hình thành tính cộng đồng trong văn hóa Việt Nam

Tính cộng đồng của người dân Việt đã xuất hiện từ rất sớm ngay từ thuở sơ khai cho đến hiện tại Tính cộng đồng được thể hiện qua truyền thuyết con Rồng cháu Tiên khi mẹ Âu Cơ gặp Lạc Long Quân sinh ra bọc trứng có trăm người con giải thích cho sự ra đời của dân tộc Việt hay qua câu chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh nói lên tinh thần đoàn kết của nhân dân trước thảm họa thiên nhiên Đặc biệt nhất trong số đó là câu chuyện Thánh Gióng đi liền với hình tượng cây tre của làng xã Việt Nam trong công cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc Có thể nói tính cộng đồng đã đi sâu vào trong nếp sống văn hóa của người dân ta qua rất nhiều thế hệ Tuy nhiên để có thể hiểu rõ hơn về sự hình thành đặc trưng văn hóa này, ta trước tiên sẽ xét yếu tố đầu tiên là về địa lý Việt Nam là một đất nước hình chữ S trải dài từ Bắc xuống Nam sát với các đường bở biển và có mạng lưới sông ngòi dày đặc rất phù hợp cho nền sản xuất nông nghiệp trồng lúa nước Chính vì nguyên nhân này mà dẫn đến sự hình thành cộng đồng

ở các khu vực đồng bằng nơi có thể canh tác và trồng trọt tạo điều kiện thuận lợi cho

sự giao lưu, trò chuyện giữa người dân với nhau Thêm vào đó, nước ta lại nằm ở khu vực có nhiều tài nguyên khoáng sản và có vị trí chiến lược quan trọng nên không tránh khỏi sự dòm ngó của các thế lực xấu xa bên ngoài, thế nên người dân luôn phải mang tinh thần cảnh giác trước sự nguy hiểm tiềm tàng của các thế lực thù địch và để đối

phó kẻ thù, cha ông ta đã xây dựng nên một hệ thống làng xã liên kết chặt chẽ với nhau hòng đánh tan âm mưu xâm lược của giặc ngoại xâm

2 Biểu hiện tính cộng đồng trong văn hóa Việt Nam qua một số hình thái

2.1 Ẩm thực

Tính cộng đồng trong ẩm thực được thể hiện rõ nét qua ý nghĩa của món ăn hay việc cả gia đình cùng quây quần bên mâm cơm cùng với nhau

Ở Việt Nam đặc biệt là vào ngày Tết, chúng ta không thể không nhận thấy được hai hình ảnh quen thuộc thường xuyên xuất hiện trong dịp lễ này đó là hình ảnh bánh Chưng, bánh Dầy vốn dĩ ăn sâu vào trong kí ức của mỗi người dân Qua sự tích “Bánh Chưng, bánh Dầy” nó đã thể hiện được một ý nghĩa hết sức nhân văn và có giá trị đạo đức về cách làm người Bánh Chưng hình vuông tượng trưng cho đất, bánh Dầy hình tròn tượng trưng cho trời, nguyên liệu của loại bánh được làm bằng gạo nếp, mà gạo nếp là biểu trưng cho thành quả lao động giữa các cộng đồng thành viên bộ tộc sống cùng với nhau, họ cùng làm, cùng ăn, cùng nhau san sẻ những khó khăn, vất vả Bên cạnh đó, hình ảnh chiếc lá xanh bọc ở ngoài và nhân ở trong ruột bánh là đại diện cho

sự chở che, bao bọc của cha mẹ dành cho con cái, cũng như cho lòng biết ơn, kính trọng các đấng sinh thành Chính vì ý nghĩa tốt đẹp này, vua Hùng Vương đã quyết định truyền lại ngôi vua cho Lang Liêu Những chi tiết đó đã thể hiện được ngay từ xưa tính cộng đồng đã được phản ánh sâu sắc và xuất hiện từ rất sớm, không những thế cho đến ngày nay, hình ảnh gia đình sum vầy bên nồi bánh Chưng là một nét đặc trưng không thể thiếu cũng như hình ảnh những chiếc bánh Chưng, bánh Dầy được đặt trên những mâm cúng của các dịp lễ như: Lễ giỗ Tổ Hùng Vương và các lễ hội ở các vùng địa phương khác của Việt Nam

Ngoài ra tính cộng đồng còn được thể hiện rõ nét qua những mâm cơm của người Tày - nhóm người dân tộc sống ở các vùng Việt Bắc Một nét đặc trưng thú vị của ẩm thực người Tày là các nguồn lương thực của họ rất đa dạng và phong phú chủ yếu là đến từ các sản phẩm chăn nuôi, trồng trọt Ngoài ra, họ còn biết nấu nướng nhiều món ăn ngon hấp dẫn thậm chí có món ăn được kế thừa từ đời ông cha, có món tiếp thu từ việc giao lưu văn hóa với các dân tộc anh em, điển hình như là món: xôi nếp, cơm lam, cơm tẻ, ngô bung… và có cả những món giàu chất béo và chất đạm như

xào, rán, canh từ thịt Tuy nhiên điều làm cho ẩm thực người Tày được đánh giá là một trong những nét đặc trưng thú vị mang tính cộng đồng sâu sắc là do sự hào sảng và ấm cúng của họ trong các bữa cơm thường ngày Đối với họ, ăn uống không chỉ để nuôi sống bản thân mà còn là thể hiện sự đoàn kết, yêu thương giữa người với người Đặc biệt nhất, người Tày luôn có ý thức chờ đợi nhau trước bữa cơm, không ai ăn trước mà chỉ đợi khi đã đông đủ rồi mới ăn Họ còn có một câu tục ngữ: “thíp tua mạ thả ăn yên” (mười con ngựa chờ đợi một cái yên) để ví von rằng mâm cơm mười người mà còn thiếu một người thì cũng phải chờ đợi Điều đó nói lên được tính cộng đồng và sự hòa ái, bình đẳng không phân biệt nam, nữ của các thành viên trong gia đình trong cách ăn uống

Ngoài những điểm đặc biệt này ra, khi ăn cơm người Tày thường quây quần bên nhau và căn cứ theo vai vế trong một gia đình: ông – bà; cha – mẹ; con cái, mà sắp xếp chỗ ngồi theo thứ tự tính từ phía cửa sổ trở xuống Và ta thường thấy các món ăn chính của người Tày bao gồm cơm tẻ, cơm lam, xôi, thịt lợn tái, mắm cá và rất nhiều món khác tùy theo các dịp lễ quan trọng Trong bữa ăn hằng ngày của họ thì mâm cơm thường để ở chính giữa nhà, phía trên bếp sinh hoạt, ngược lại vào mùa hè, họ lại để mâm ăn ngay khu vực tiếp khách, cạnh cửa sổ chính Khác với phương Tây, mọi người đều có phần ăn riêng và độc lập thì người Tày nói riêng và người Việt Nam nói chung đều chấm chung một chén nước mắm và sới chung một nồi cơm Chính vì những điểm như vậy nên người dân tộc Tày rất thích trò chuyện trong khi ăn làm cho không khí của gia đình trở nên ấm cúng hơn Khi ăn, người Tày luôn nhường nhịn lẫn nhau, họ luôn dành sự ưu ái cho người cao tuổi, trẻ nhỏ và phụ nữ có mang Đối với họ, đây là những thành viên cần được ưu tiên những phần ngon nhất Riêng đối với người cao tuổi thì thức ăn phải mềm Do đó người Tày có tục ngữ: "Cầu ké kin khẩu khao, lục slau kin khẩu xáo, lục báo kin khẩu pay" (người già ăn gạo trắng, con gái ăn gạo giã dối, con trai ăn gạo xay) để nói lên đạo lý “uống nước nhớ nhớ nguồn”, kính trọng người già và yêu thương phụ nữ Tính đạo lý và mang ý nghĩa cộng đồng ấy còn được thể hiện qua câu tục ngữ “Ăn trông nồi, ngồi trong hướng” để nhắc nhở chúng ta khi

ăn phải biết giữ chừng mực và phép tắc, phải luôn chú ý tới những người xung quanh,

ăn uống phải ý tứ, sạch sẽ, phải biết nhường chỗ cho người lớn tuổi

Có thể nói, thông qua cách ăn uống và bày biện thức ăn của người Tày, ta đã cảm nhận được những biểu hiện vô cùng rõ ràng của tính cộng đồng ảnh hưởng sâu

sắc tới văn hóa dân tộc Tày nói riêng mà cụ thể là dân tộc Việt Nam nói chung Qua nghiên cứu, ta thấy trong văn hóa Việt Nam, dù là bữa cơm bình thường hay một bữa cơm vào những dịp lễ quan trọng, người Việt vẫn luôn nghĩ đến cho người khác, ta luôn san sẻ và nhường những phần ngon để thể hiện tinh thần đoàn kết, yêu thương lẫn nhau

2.2 Phong tục, tập quán

Tính cộng đồng không chỉ được thể hiện qua ẩm thực mà còn biểu hiện qua những phong tục, tập quán lâu đời của các dân tộc anh em sinh sống trải dài khắp vùng lãnh thổ Việt Nam Không những thế, tính cộng đồng còn là một nét đặc trưng tiêu biểu của văn hóa Việt Nam khi chúng xuất hiện rất nhiều ở mọi mặt từ cách ăn uống cho đến các phong tục, tập quán lâu đời mà cha ông ta đã lưu truyền bao đời nay

Một trong những phong tục, tập quán độc đáo lâu đời nhất biểu hiện mạnh mẽ tính cộng đồng không thể không nhắc đến tục uống rượu cần của đồng bào dân tộc Tây Nguyên Nếu như người Việt xưa lấy "miếng trầu làm đầu câu chuyện" thì người Tây Nguyên coi việc tiếp khách, đãi bạn hiền hay tổ chức các cuộc gặp mặt nhỏ lẻ thậm chí lớn hơn nữa là đám cưới, cúng bái thì không thể nào không có rượu cần để đưa chuyện

Không giống như người Việt, việc uống rượu, thưởng thức văn hoá rượu chỉ dành cho người trưởng thành, ở Tây Nguyên, trẻ em vừa lớn sẽ được dạy cho cách uống rượu cần và tập múa (xoang), chơi các nhạc cụ dân tộc như đàn t’rưng, đàn goog, đinh tuk, cồng chiêng Điểm đặc biệt ở đây là các loại nhạc cụ có sự phân biệt trai gái nhưng rượu cần thì không Rượu cần có khắp ở mọi nơi, rượu có ở trong nhà, ngoài nương rẫy, thậm chí cất cả kho ngoài rừng Rượu cần đóng vai trò quan trọng như là lễ vật kính dâng lên các thần linh, giao tiếp với các đấng siêu hình Với bạn bè, rượu cần

là phương tiện chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, giao kết tình duyên đôi lứa Dù sử dụng trong dịp nào, tục uống rượu cần vẫn là một đặc trưng văn hóa không thể thiếu trong đời sống cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên

Có thể nói, rượu cần tham gia vào mọi hoạt động của người Tây Nguyên, từ việc tổ chức lễ hội Pơ thi – một lễ hội lớn nhất của đồng bào Tây Nguyên, cho đến các cặp tình nhân tay cầm hũ rượu hẹn nhau ra các nương rẫy, sông suối rì rầm to nhỏ tâm

sự chuyện vui buồn suốt ngày thâu đêm Từ những chi tiết trên, ta có thể nhận định,

tính cộng đồng trong văn hóa rượu cần ở Tây Nguyên là một nét văn hóa độc đáo và thú vị khi rượu cần đi vào trong đời sống của người dân một cách đời thường và giản

dị Họ rất cởi mở trong việc uống rượu, khi tổ chức các lễ hội tạ ơn cho mùa lúa bội thu, mỗi gia đình Tây Nguyên đem những vò rượu từ mùa lúa năm trước và được ủ men trên rẫy về làng chung vui Họ nhảy múa, tụ tập ca hát, nói chuyện tươi cười nhưng không quên truyền tay cho nhau những ché rượu ngon chứa đựng mối thâm tình

vô cùng thân thiết Điều này cho ta thấy được tinh thần tập thể cao của người dân Tây Nguyên, họ cùng làm, cùng ăn, cùng hưởng với nhau

Ở mặt khác, người Tây Nguyên uống rượu rất công bằng, khi rót hết nước trong

ca, nghĩa là người uống đã uống hết phần rượu của mình, cách rót nước như vậy gọi là đong “kang” Cách đong “kang” này còn thể hiện sự quý mến và tận tình của người mời dành cho người uống Cách thứ hai để công bằng về lượng rượu cho mỗi người, người rót thường dùng một cành cây gác ngang miệng ché, có nhánh cắm xuống mặt nước một đoạn chừng một phân Khi người uống hút rượu, mực nước thấp xuống, đến đoạn đầu nhánh cây là đủ phần mình Khi nước được đổ thêm bao nhiêu phải uống hết bấy nhiêu mới chứng tỏ là quý nhau Người nào uống xong phải cầm cần cho đến khi

có người khác đến uống thì trao cần lại, tránh buông cần sớm vì như vậy sẽ mất tình đoàn kết Đó chính là biểu hiện của sự bình đẳng, không phân biệt giàu nghèo của nếp sống cộng đồng thời xa xưa

Uống rượu cần là một sinh hoạt văn hoá mang tính cộng đồng, khi đã vào cuộc vui, rượu cần làm con người xích lại gần nhau hơn và uống rượu là thú vui không thể thiếu được bởi nó đã đi vào cuộc sống của đồng bào từ lâu đời Nó còn là cầu nối giao lưu văn hoá, tình cảm giữa các dân tộc và trở thành một nhu cầu giao tiếp Không những thế, uống rượu cần còn là một nét văn hóa đẹp trong đời sống tinh thần của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên từ xưa đến nay Ngoài nghĩa vụ với các thần linh,

nó còn biểu hiện đầy đủ tính tập thể của cộng đồng, lòng mến khách của gia chủ Khi uống rượu, nam nữ có thể múa hát, những người già kể chuyện cổ tích, trường ca, sử thi bên đống lửa và những ché rượu cần

2.3 Lễ hội

Việt Nam là một quốc gia đã có hàng nghìn năm lịch sử Giống như bao quốc gia khác trên thế giới, nó cũng có một nền văn hóa mang bản sắc riêng của chính mình Chính những nét đó làm nên cốt cách, hình hài và bản sắc của dân tộc Việt Một trong những đặc trưng độc đáo tạo nên một đất nước có chiều sâu lịch sử về văn hóa không thể thiếu lễ hội – một sự kiện văn hóa được tổ chức mang tính cộng đồng sâu sắc

Có rất nhiều lễ hội trải dài khắp mọi miền đất nước Việt, rất khó để có thể tìm một địa phương mà không có bất cứ một lễ hội truyền thống nào Các lễ hội đều mang cho mình những nét riêng biệt nhưng không kém phần độc đáo chứa đựng tinh hoa dân tộc đến từ 54 dân tộc anh em cùng nhau lớn lên trên mảnh đất thân thương này Mặc

dù, mỗi lễ hội sẽ có những ý nghĩa khác nhau, những nghi thức thực hiện cũng trái ngược nhau Thế nhưng, nó vẫn phản ánh được các giá trị văn hóa mà cụ thể đó là tính cộng đồng làng xã - điều tạo nên một Việt Nam đa dạng văn hóa nhưng vẫn giữ được

sự liên kết chặt chẽ giữa các dân tộc Nhắc đến những lễ hội cổ truyền Việt Nam mang tính cộng đồng làng xã ấy thì không phải ngẫu nhiên người ta lại chọn lễ hội Lồng tồng (hội xuống đồng) là một trong những lễ hội xưa biểu hiện mạnh mẽ nhất tinh thần cộng đồng Và cái tinh thần ấy không những không biết mất mà còn trở thành di sản văn hóa quý báu được các thế hệ sau gìn giữ cho đến tận ngày nay

Hằng năm, cứ vào dịp sau Tết Nguyên đán, ở khắp các bản làng của tộc người Tày, Nùng ở các tỉnh phía Bắc lại nô nức chờ đón những ngày hội rộn ràng của lễ hội Lồng tồng (Lùng tùng, lồng thồng…), hay có tên khác là Oóc tồng, nghĩa là xuống đồng (lồng là xuống, tồng là đồng) Do đó, lễ hội này còn được gọi là lễ hội xuống đồng, một lễ hội mang tính chất nghi lễ nông nghiệp cổ xưa, mở đầu cho một mùa sản xuất mới; trong lễ hội còn có lễ tạ ơn Thành Hoàng, Thần Nông, cầu cho mùa màng bội thu, gia súc phát triển, con người khỏe mạnh, bản làng yên vui, mọi người, mọi nhà ấm no, sung túc Nó mang lại những giờ phút nghỉ ngơi, thanh thản, mọi người có

cơ hội gặp gỡ thăm hỏi, chúc tụng nhau; đồng thời cũng là dịp giao lưu tình cảm giữa các cô gái, chàng trai sau một năm lao động vất vả Lễ hội thường được diễn ra sau dịp Tết, vào khoảng thời gian từ ngày 4 đến ngày 25 tháng Giêng, tùy theo yêu cầu của từng địa phương mà tổ chức vào những ngày khác nhau và thời gian thường kéo dài trong 3 ngày Thông qua tìm hiểu và nghiên cứu về lễ hội Lồng tồng, ta có thể thấy

được tính cộng đồng đặc trưng, rõ nét qua những nghi thức thờ cúng và vui chơi giải trí Lễ hội Lồng tồng rất phong phú, đa dạng cả về phần lễ và phần hội, có thể xem nó như một “Bảo tàng sống”, nói lên các hoạt động đời thường của cộng đồng tộc người Không những thế dù là phần lễ hay phần hội của lễ hội Lồng Tông cũng đã nói lên được cái ý nghĩa quan trọng của ngày lễ này Phần lễ thể hiện lối sống tập thể của người dân Tày, Nùng khi họ sống theo những phong tục tập quán cổ truyền những quy tắc mà làng đặt ra thể hiện được tính cộng đồng làng xã Phần hội miêu tả không khí sôi nổi và vui nhộn với sự tham gia của hàng nghìn người dân trong làng và thậm chí

cả khách thập phương với các trò chơi dân gian như: bắn nỏ, đánh yến, đẩy gậy, ném còn… Những hình thức sinh hoạt mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc ấy đã trở thành nơi giao lưu giữa các dân tộc Tày, Nùng và các dân tộc khác trong vùng Tất cả các trò chơi trong hội đã thể hiện sự gần gũi và tinh thần cộng đồng cao của những người tham gia Không cần biết họ là ai, đến từ nơi nào, chỉ cần đến và vui chơi thỏa thích, chính điều này đã cho ta thấy được sự gắn kết bền chặt, cách sống hòa đồng, gắn bó tập thể của dân tộc Tày - Nùng cũng như cả dân tộc Việt Nam, họ như hòa mình vào một lối sống đoàn kết yêu thương lẫn nhau, một lối sống tốt đẹp đã được minh chứng qua hàng nghìn năm chiến đấu giữ nước và dựng nước của dân tộc Việt từ xưa đến nay

Lễ hội Lồng tồng là một nét sinh hoạt cộng đồng đặc sắc, chứa đựng nhiều giá trị nhân văn, là nơi tôn vinh văn hóa, phản ánh tâm tư, nguyện vọng người Tày, Nùng với mong ước cả năm được mùa, khoẻ mạnh và một năm mới nhiều tốt lành Lễ hội bao giờ cũng nhộn nhịp, tưng bừng với cờ bay phất phới, áo quần rực rỡ, với những trò chơi dân gian cuốn hút mê say Lễ hội Lồng tồng đã mang lại sự gắn bó đoàn kế cùng hướng về nguồn cội, giúp đỡ nhau trong hoạn nạn khó khăn Đó là nét đẹp văn hóa cộng đồng làng xã Việt Nam Bên cạnh đó, lễ hội còn là dịp để để mọi người giao lưu tình cảm, tạo nên mối quan hệ thân thiết, đoàn kết, gắn bó cùng chung tay bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa quê hương sao cho không trộn lẫn vào những dòng văn hóa khác

3 Ý nghĩa tính cộng đồng trong văn hóa Việt Nam

Tính cộng đồng trong văn hóa Việt mang một ý nghĩa hết sức to lớn, đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành và xây dựng đất nước Việt Nam cho đến ngày nay Điều này đã được chứng minh qua rất nhiều truyền thuyết giải thích sự ra đời của người Việt cũng như những bằng chứng lịch sử trước việc nước ta từng có

1000 năm Bắc thuộc nhưng dân tộc ta vẫn giữ được cho mình tiếng nói và những phong tục tập quán đặc trưng riêng biệt như ăn trầu, nhuộm răng đen… hay là tinh thần tương thân, tương ái “thương người như thể thương thân” mà cụ thể gần đây nhất

là hỗ trợ những đồng bào có hoàn cảnh khó khăn do ảnh hưởng của lũ lụt và dịch COVID - 19 đến từ các mạnh thường quân trong nước và ngoài nước

Từ những phân tích tính cộng đồng qua một số hình thái văn hóa kể trên, ta có thể nhận định, tính cộng đồng khơi gợi cho mỗi người Việt Nam tinh thần tự hào dân tộc mà đặc biệt điều đáng quý nhất chính là tình cảm, yêu thương đùm bọc gắn kết bảo

vệ cho nhau Không những thế, nó còn có những tác động tích cực đối với đời sống xã hội Do có tính cộng đồng mà người Việt luôn có tinh thần tập thể, ý thức trách nhiệm Bất kể là hành động hay suy nghĩ nào, họ luôn nghĩ đến cộng đồng, đến tập thể và tránh những việc làm ảnh hưởng đến mọi người Thậm chí vì lợi ích của tập thể, họ sẵn sàng hy sinh lợi ích bản thân Và chính vì có tinh thần tập thể, tính cộng đồng cao nên người Việt rất giàu lòng nhân ái, luôn sẵn sàng giúp đỡ những người hoạn nạn Không dừng lại ở đó, người Việt rất coi trọng tình làng nghĩa xóm, “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách” đầy nhân ái, sẻ chia Nhờ vậy, người Việt luôn được bạn bè quốc tế đánh giá là một trong những dân tộc hạnh phúc nhất thế giới Bởi lẽ, con người gắn kết cộng đồng sẽ không chấp nhận một lối sống vị kỷ, tư lợi chỉ nghĩ đến bản thân Mọi vấn đề nảy sinh đều được giải quyết bằng cái nghĩa cái tình, làm sao cho mọi việc được “thấu tình đạt lý”, tạo nên nét văn hóa trọng tình, trọng nghĩa Ngoài ra, đó cũng

là nền tảng cho sự bình đẳng, công bằng cũng như là cơ sở của nếp sống dân chủ-bình đẳng bộc lộ trong nguyên tắc tổ chức nông thôn làng xã… Từ đó, có thể thấy, mặt tích cực của tính cộng đồng là tạo nên sự đồng thuận, liên kết giữa cá nhân này với cá nhân khác, giúp tạo nên một tập thể vững mạnh có sức mạnh to lớn để cùng nhau đạt được mục tiêu cao nhất Phát huy được tinh thần cộng đồng lành mạnh là bước đầu nuôi dưỡng tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc