NGU VAN 8 KI II CHUAN KT

B.Chuẩn bị : 1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp : Với phần Tiếng Việt qua vb Câu cầu khiến , với TLV ở vb Thuyết minh một danh lam thắng cảnh ,với Lịch Sử ở thời kì 1941 – BH mới về nước ho

Tiết : 73+ 74 TUẦN : 20 NS: 01/01/2011 ND : 03/01/11

NHễÙ RệỉNG

(Theỏ Lửừ) I.Muùc tieõu caàn ủaùt:

1 Kiến thức:

- Sơ giản về phong trào thơ mới

- Chiều sâu t tởng yêu nớc thầm kín của lớp thế hệ tri thức Tây học chánghét thực tại, vơn tới cuộc sống tự do

- Hình tựng nghệ thuật độc đáo, có ý nghĩa của bài thơ Nhớ Rừng

2 Kĩ năng:

- Nhận biết đợc tác phẩm thơ lãng mạn

- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn

- Phân tích đợc chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

3 Thái độ:

- Giáo dục lòng yêu nớc qua bài thơ ''Nhớ rừng'', yêu tự do

II Chuẩn bị.

1 - Giáo viên: ảnh chân dung Thế Lữ, tập thơ mới

2 - Học sinh: tìm hiểu bài thơ

III Tiến trình dạy và học

1 ổn định lớp :

2 Bài cũ :

- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS

3 Bài mới : Giới thiệu : Sơ lợc về thơ mới và phong trào thơ mới; Thế Lữ là nhàthơ có công đầu đem lại chiến thắng cho thơ mới lúc ra quân; “ Nhớ rừng ”

là lời con hổ trong vờn bách thú – tác giả mợn lời con hổ…bài thơ có đợc sự

đồng cảm rộng lớn, có tiếng vang lớn

H Đ 2:

GV giụựi thieọu vaứi neựt veà khaựi nieọm “ thụ

mụựi” vaứ vaứi neựt veà taực giaỷ Theỏ Lửừ

GV cuứng hs ủoùc ( yeõu caàu khi ủoùc chuự yự ủeỏn

gioùng ủieọu phaỷi phuứ hụùp vụựi noọi dung caỷm

xuực cuỷa moói ủoaùn thụ )

a.Taõm traùng con hoồ trong vửụứn baựch thuự

(?) Khi mửụùn lụứi con hoồ ụỷ vửụứn baựch thuự ,

nhaứ thụ muoỏn ta lieõn tửụỷng ủieàu gỡ veà con

1.Taõm traùng con hoồ trong vửụứn baựch thuự

- Liên tưởng đến tâm sự con người

(?) Nếu thế phương thức biểu đạt của vb này

là gì ? ( bc)

(?)Ở đây , năm đoạn thơ diễn tả dòng tâm

sự tập trung vào mấy ý và nêu nội dung

của từng ý ?

- Đoạn 1,4 – tâm trạng của con hổ trong vườn

bách thú

- Đoạn 2,3 Nỗi nhớ thời oanh liệt

- Đoạn 5 : Khao khát giấc mộng ngàn

(?) Hãy quan sát bài thơ nhớ rừng chỉ ra

những điểm mới của hình thức bài thơ này

so với các bài thơ đã học , chẳng hạn thơ

Đường luật ?

Gọi hs đọc đoạn 1

(?) Hổ cảm nhận những nổi khổ nào trong

khi bị nhốt trong cũi sắt ở vườn bách thú ?

- Nỗi khổ không được hoạt động , trong một

không gian tù hãm thời gian kéo dài ( ta

nằm dài … dần qua)

- Nỗi nhục bị biến thành trò chơi cho thiên hạ

tầm thường

- Nỗi bất bình vì bị ở chung cùng với bọn

thấp kém

(?) Trong đó , nỗi khổ nào có sức biến

thành khối căm hờn ? Vì sao ?

- Vì hổ là chúa tể của muôn loài , đang tung

hoành chốn nước non hùng vĩ , nay lại bị

nhốt trong cũi sắt

(?)Khối căm hờn ấy biểu hiện thái độ sống

như thế nào

Gọi hs đọc khổ 4 trong đoạn 1

(?) Cảnh vườn bách thú được diễn tả qua

những chi tiết nào ?

-Hoa chăm , cỏ xén , lối phẳng cây trồng –

Dải ngước đen giả suối , chẳng thông dòng –

Len dưới nách những mô gò thấp kém

(?) Em có nhận xét gì về từ ngữ , giọng điệu

của 2 khổ thơ này ?

(?) Qua các chi tiết đó cho ta thấy cảnh vườn

bách thú hiện ra dưới cái nhìn của chúa sơn

lâm ntn?

- Biến thành trò chơicho thiên hạ tầmthường

- Ởû chung cùngbọn thấp kém

Hổ vô cùng cămuất , ngao ngán

- Từ ngữ liệt kê,ngắt nhịp dồn dập,giọng điệu giễu nhại, chán chường , khinhmiệt

- Tất cả chỉ là giảdối, đơn điệu , tỉatót của con ngườichứ không phải làthế giới của tựnhiên to lớn , bíhiểm

 Chán ghét thựctại tù túng , tầmthường , giả dối.Khao khát đượcsống tự do

2 Nỗi nhớ thời oanh liệt

(?) Từ hai đoạn thơ vừa phân tích , em hiểu gì

về tâm sự của con hổ ở vườn bách thú ,

từ đó là tâm sự của con người ?

b Nỗi nhớ thời oanh liệt Gọi hs đọc đoạn

2

(?) Cảnh sơn lâm được gợi tả qua những chi

tiết nào ?

(?) Nhận xét về cách dùng từ trong những

lời thơ này ?

- Điệp từ với , các động từ ( gào , thét )

(?) Hình ảnh chúa tể của muôn loài hiện

lên như thế nào giữ không gian ấy ?

- Ta bước chân lên , dõng dạc , đường hoàng

– Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng –

Vờn bóng âm thầm , lá gai , cỏ sắt – Trong

hang tối , mắt thần khi đã quắc – là khiến

cho mọi vật đều im hơi

(?) Có gì đặc sắc trong từ ngữ , nhịp điệu

của những lời thơ miêu tả chúa tể của

muôn loài ?

- Các từ ngữ gợi tả hình dáng , tính cách

hổ Nhịp thơ ngắn , thay đổi

(?) Từ đó hình ảnh chúa tể của muôn loài

được khắc hoạ mang vẻ đẹp ntn?( Đọc đoạn

thơ tả cảnh rừng , nơi con hổ đã từng sống

thời oanh liệt )

(?) Cảnh rừng ở đây là cảnh của thời điểm

- Đêm vàng , ngày mưa chuyển bốn phương

ngàn , bình minh cây xanh nắng gội , những

chiều lênh láng máu sau rừng

(?) Từ đó , thiên nhiên hiện lên như thế

nào ?

- Rực rỡ , huy hoàng , náo động , hùng vĩ , bí

ẩn

(?) Giữa thiên nhiên ấy , chúa tể của muôn

loài sống 1 cuộc sống ra sao ?

Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan ?

- Bóng cả , cây già, gió ngàn , nguồnhét núi , thétkhúch trường ca dữdội

- Con hổ hiện ra vớivẻ đẹp oai phonglẫm liệt , dũngmãnh vừa mềmmại vừa uyểnchuyển

- Thể hiện khí pháchngang tàng , mangdáng dấp một đếvương

- Diễn tả thấm thíanỗi nhớ tiếc khônnguôi của con hổđối với những cảnhkhông bao giờ cònthấy được nữa

 Làm nổi bật sựtương phản , đối lậpgay gắt hai cảnhtượng , hai thế giới ,nhà thơ thể hiệnnỗi bất hoà đốivới thực tại vàniềm khát khao tự

Ta laởng ngaộm giang sụn ta ủoồi mụựi

Tieỏng chim ca giaỏc nguỷ ta tửng bửứng

Ta ủụùi cheỏt maỷnh maởt trụứi gay gaột

(?) ẹaùi tửứ ta laởp laùi trong caực lụứi thụ treõn coự

yự nghúa gỡ ?

(?) Trong ủoaùn thụ naứy , ủieọp tửứ ( ủaõu ) keỏt

hụùp vụựi thaựn( than oõi……nay coứn ủaõu ? ) coự

yự nghúa gỡ ?

(?) ẹoaùn thụ naứy xuaỏt hieọn nhửừng caõu thụ

thaỏt mụựi laù Em thớch nhaỏt caõu thụ naứo ? Vỡ

sao ?

Naứo ủaõu nhửừng ủeõm vaứng beõn suoỏi

Ta say moài ủửựng uoỏng aựnh traờng tan ?

ẹaõu nhửừng chieàu leõnh laựng maựu sau rửứng

Laứm noồi baọt sửù tửụng phaỷn , ủoỏi laọp gay gaột

hai caỷnh tửụùng , hai theỏ giụựi , nhaứ thụ ủaừ theồ

hieọn noói baỏt hoaứ saõu saộc ủoỏi vụựi thửùc taùi

vaứ nieồm khaựt khao tửù do maừnh lieọt cuỷa

nhaõn vaọt trửừ tỡnh ẹoự laứ taõm traùng cuỷa

nhaứ thụ laừng maùn , ủoàng thụứi cuừng laứ taõm

traùng chung cuỷa ngửụứi daõn Vieọt Nam maỏt

nửụực khi ủoự Hoù caỷm thaỏy lụứi con hoồ trong

baứi thụ chớnh laứ tieỏng loứng saõu kớn cuỷa hoù

c Khao khaựt giaỏc moọng ngaứn: Goùi hs ủoùc

khoồ thụ cuoỏi

(?) Giaỏc moọng ngaứn cuỷa con hoồ hửụựng veà

moọt khoõng gian ntn?

- Oai linh , hỡnh vú , theõnh thang Nhửng ủoự laứ

khoõng gian trong moọng

(?) Caõu thụ caỷm thaựn mụỷ ủaàu coự yự nghúa

- Maừnh lieọt , to lụựn , nhửng ủau xoựt , baỏt lửùc

(?) Noói ủau tửứ giaỏc moọng ngaứn to lụựn aỏy

phaỷn aựnh khaựt voùng maừnh lieọt naứo cuỷa con

hoồ ụỷ vửụứn baựch thuự cuừng laứ cuỷa con ngửụứi

?

(?) taõm sửù nhụự rửứng cuỷa con hoồ ụỷ vửụứn

baựch thuự , em hieồu nhửừng ủieồm saõu saộc

cuoọc soỏng cuỷa chớnhmỡnh , trong xửự sụỷcuỷa chớnh mỡnh

- ẹoự laứ khaựt khaogiaỷi phoựng , khaựtvoùng tửù do

* Tâm sự con hổ –Tâm sự con ngời

- Bất hoà với thực tại

- Khao khát tự do mãnhliệt

III Tổng kết:

4 Những nét đặc sắc

về nghệ thuật

- Sử dụng bút pháp lãngmạn, với nhiều biệnpháp nghệ thuật nhnhân hoá, đối lập,phóng đại, sử dụng từngữ gợi hình, giầu sứcbiểu cảm

- Xây dựnh hình tợngnghệ thuật có nhiềutầng ý nghĩa

- Có âm điệu thơbiến hoá qua mỗi đoạnthơ nhng thống nhất ởgiọng điệu giữ dội, bitráng trong toàn bộ tácphẩm

5 í nghĩa: Mượn lời con hổ

trong vườn bỏch thỳ , tỏc giảkớn đỏo bộc lộ tỡnh cảm yờunước , niềm khỏt khao thoỏtkhỏi kiếp đời nụ lệ

Ghi nhụự : Sgk

naứo trong taõm sửù cuỷa con ngửụứi ?

CAÂU NGHI VAÁN

I Mục tiêu bài học

1.Kiến thức:

- Hiểu đợc đặc điểm hình thức của câu nghi vấn, phân biệt câu nghivấn với các kiểu câu khác

- Nắm vững chức năng của câu nghi vấn : dùng để hỏi

2 Kĩ nẵng Rèn kĩ năng sử dung câu nghi vẫn

3.T tởng Bớc đầu ý thức sử dụng câu nghi vẫn trong giao tiếp

II Chuẩn bị

- Thầy : soạn giáo án, bảng phụ

- Trò : chuẩn bị bài

III Tiến trình dạy và học

1 Kiểm tra bài cũ: Chuẩn bị bài

2 Bài mới : trong tiếng việt cũng nh nhiều ngôn ngữ khác trên thế giới, mỗi kiểu câu có một số đặc điểm, hình thức nhất định Những đặc điểm hình thức tơng ứng với một chức năng khác Hôm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu về câu nghi vấn

Hoạt động củathầy và trò Nội dung

Hoạt động 1 :

Hs đọc câu hỏi : VD và câu

hỏi (SGK)

Trao đổi nhóm hai bạn : 5 phút

Bài tập nhanh : Đặt câu nghi

vấn

Hai học sinh lên bảng, nhận xét,

sửa chữa

I Đặc điểm hình thức và chức năng chính

1.Ví dụ (SGK)

2 Nhận xét

a Câu nghi vấn

- Sáng nay ngời ta đấm u có đau lắmkhông?

- Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ănkhoai?

- Hay u thơng chúng con đói quá?

Em hãy nêu đặc điểm hình

b Câu nghi vấn dùng để hỏi

a Căn cứ vào từ ngữ - dấu câu

b Không thể thay, nếu thay từ hay trongcâu nghi vấn bằng từ hoặc thì câu trởnên sai ngữ pháp hoặc biến thành câuthuộc kiểu câu trần thuật và có ý nghĩakhác hẳn

a, b : Không vì đó không phải là câunghi vấn

- Câu 2 : Có giả định – ngời đợc hỏi trớc

-Gọi HS đọc lại cỏc ghi nhớ

-Lưu ý lại cho HS nắm bắt kĩ hơn nội dung của bài tập 4 và 6

Tiết 76 : VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

I.Mục tiêu bài học.

1.Kiến thức:

-Giúp học sinh biết cách sắp xếp ý trong đoạn văn thuyết minh cho hợp lý.

- Yờu cầu viết đoạn văn thuyết minh

III Tiến trình dạy và học

1 Kiểm tra bài củ ;

2 Kiểm tra : Chuẩn bị bài

3 Bài mới : Để hoàn thành một văn bản thuyết minh, đoạn văn đóng một vai trò quan trọng Viết tốt đoạn văn là

điều kiện để làm tốt bài văn.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1 :

- H/s đọc 2 đoạn văn tìm

hiểu theo câu hỏi SGk

- Thảo luận nhóm đôi 3 phút

H/s nhận xét và sửa lại đoạn a

+ Nếu giới thiệu cây bút bi

1.Đoạn văn trong văn bản thuyết minh

- Nhận diện đoạn văn

- Đoạn a : câu chủ đề câu1+ Các câu sau :câu 2 cung cấp thông tin l-ợng nớc ngọt ít ỏi – câu3 lợng nớc ấy bị ônhiễm – câu 4sự cần thiết nớc ở các nớc thếgiới thứ 3 – câu 5 dự báo đến năm 2005thì 2/3 dân số thế giới thiếu nớc

+ Các câu sau bổ sung thông tin làm rõ

câu chủ đề Đoạn a là đoạn văn diễn dịch

- Đoan b từ ngữ chủ đề: Phạm Văn Đồng –các câu tiếp cung cấp thông tin về PhạmVăn Đồng theo lối liệt kê các hoạt động đã

làm Đoạn b là đoạn văn song hành.

- Sửa các đoạn văn thuyết minh

- Vấn đề thuyết minh: bút bi

- Đoạn văn mắc lỗi: không làm rõ chủ đề,cha có ý công dụng, các ý còn sắp xếplộn xộn thiếu mạch lạc

- Giới thiệu cây bút bi: cấu tạo công dụng,cách sử dụng

- Tách làm 3 đoạn: theo 3 ý:cấu tạo , công

thì nên giới thiệu nh thế nào?

+ Đoạn văn nên tách đoạn và

mỗi đoạn nê viết nh thế nào?

Tham khảo sách thiết kế

H/s nhận xét đoạn b

+ Bớc 1 yêu cầu nêu nhợc điểm

+ Bớc 2 cách sửa viết lại- giới

- Hãy cho biết cách viết đoạn

văn trong văn thuyết minh ?

-Viết đoạn giới thiệu trờng em

-Mở bài, kết bài khoảng 1

- Phơng pháp: đinh nghĩa so sánh phânloại

- Ba đoạn câu tạo, công dụng , sử dụng3.Viết đoạn văn thuyết minh

-Xácđịnh các ý lớn mỗi ý viết thành 1

đoạn -Trình bày rõ ý của chủ đề -Các ý sắp xếp theo thứ tự : cấu tạo, nhân thức, diến biến, chính phụ.

4 Ghi nhớ :SGK

II Luyện tập

- Mở bài: mời bạn đén thăm trờng tôi Đó làmột ngôi trờng nhỏ đẹp nằm vạnh đờngNguyễn Văn Cừ

- Kết bài : Trờng tôi nh thế đó: giản dị,khiêm nhờng và siết bao gắn bó Chúngtôi yêu quý ngôi trờng nh ngôi nhà củamình Chắc chắn những kỉ niệm vềmái tròng sẽ đi cùng chúng tôi trong suốtcuộc đời

- Tìm ý:

+ Năm sinh, năm mất, quê quán, gia đình+ Đôi nét về quá trình hoạt động và sựnghiệp cách mạng

+Vai trò và cống hiến to lớn đối với dân tộc

và thời đại4.Củng cố

- Nhắc lại cỏch viết đoạn văn thuyết minh

Tiết 77 : QUấ HƯƠNG

Tế Hanh

I.Mục tiêu bài học

1.Kiến thức.

- Cảm nhận đợc vẻ đẹp tơi sáng, giàu sức sống của một làng quê miền biển

đợc miêu tả trong bài thơ và tình cảm quê hơng đằm thắm của tác giả.-Thấy đợc những nét đặc sắc NT của bài thơ

III Tiến trình dạy và học

1.Kiểm tra bài cũ :

- Đọc thuộc bài thơ “ Nhớ Rừng” Nêu nội dung chính của bài thơ

2.Bài mới

Hoạt động 1 :

- Giới thiệu nét chính về tác giả?

- Bài thơ đợc viết theo thể thơ

gì? (8 chữ)

- Bố cục của bài thơ?

Hoạt động 2 :

- Làng quê của tác giả đợc giới

thiệu ở hai câu mở đầu có gì

đặc biệt?

(bình dị, tự nhiên, giới thiệu

chung về làng quê của mình, chỉ

phù hợp với tâm trạng phấn chấn)

I.Tìm hiểu chung

1 Tác giả (SGK)

2 Tác phẩm Nguồn cảm hứng lớn là nỗi nhớ quê hơngmiền Nam và niềm khao khát tổ quốcthống nhất

Trong tập “ Nghẹn ngào ” (1939)3.Bố cục : 3 phần

đẹp hùng tráng

- Hình ảnh cánh buồm trở nên lớn lao,

- Hình ảnh chiếc thuyền đợc miêu

chài qua những chi tiết đó?

- Khi miêu tả chiếc thuyền, tác giả

sử dụng BPNT gì? Tác dụng của

- Trong xa cách, lòng tác giả nhớ tới

những điều gì nơi quê nhà?

- Con thuyền gắn bó mật thiết với sựsống con ngời  tâm hồn tinh tế củatác giả

III Tổng kết

1 NT : Sự sáng tạo hình ảnh thơ : vừa

chân thực, vừa bay bổng, lãng mạn

1 í nghĩa: Bài thơ là bày tỏ của tỏc giả về một

tỡnh yờu tha thiết đối với quờ hương làng biển

- ND : Ghi nhớ (SGK)

IV Luyện tập

- Đọc diễn cảm

4 Củng cố:

-Gọi HS đọc diễn cảm bài thơ

-Gọi HS đọc lại nội dung phần ghi nhớ

Tieỏt 78 Ngaứy daùy:12/01/11

KHI CON TU HUÙ

A.Muùc tieõu caàn ủaùt:

1 Kiến thức:

- Những hiểu biết bước đầu về tỏc giả Tố Hữu

- Nghệ thuật khắc họa hỡnh ảnh ( thiờn nhiờn, cỏi đẹp của cuộc đời tự do )

- Niềm khỏt khao cuộc sống tự do , lớ tưởng cỏch mạng của tỏc giả

2 Kĩ năng:

- Đọc diễn cảm một tỏc phẩm thơ thể hiện tõm tư người chiến sĩ cỏch mạng bị giam trong tự

- Nhận diện phõn tớch sự nhất quỏn về cảm xỳc giữa hai phần của bài thơ ; thấy được sự vậndụng tài tỡnh thể thơ truyền thống của tỏc giả trong bài thơ này

B.Chuaồn bũ :

1.GV: Dửù kieỏn khaỷ naờng tớch hụùp : Phaàn Tieỏng vieọt qua baứi Caõu

nghi vaỏn ; taọp laứm vaờn qua baứi Thuyeỏt minh veà moọt phửụng phaựp (Caựch laứm )

- Moọt soỏ baứi thụ coự lieõn quan : Tửứ aỏy( Toỏ Hửừu ) , Ngửụứi baùn tuứthoồi sao ( HCM)

2 HS: ẹoùc, tỡm hieồu vaứ soaùn baứi

C.Tieỏn trỡnh leõn lụựp :

1, oồn ủũnh toồ chửực

2, Kieồm tra baứi cuừ : ẹoùc thuoọc loứng – dieón caỷm baứi thụ Queõ

hửụng cuỷa Teỏ Hanh ẹaõy laứ baứi thụ taỷ caỷnh hay taỷ tỡnh ? Vỡ sao ?

- Hỡnh aỷnh naứo trong baứi thụ gaõy cho em aỏn tửụùng vaứ xuực ủoọngnhaỏt ? Vỡ sao ?

3, Baứi mụựi :

H Đ 2:

- Goùi hs ủoùc phaàn chuự thớch daỏu sao

(?) Em haừy neõu vaứi neựt veà thaõn theỏ sửù

nghieọp cuỷa taực giaỷ ?

(sgk)

II, ẹoùc , Tỡm hieồu vaờn baỷn

1, ẹoùc , tỡm hieồu chuự thớch: Gv cuứng hs ủoùc

( yeõu caàu Chuự yự thay ủoồi gioùng ủoùc ẹoaùn

ủaàu vụựi gũng vui , naựo nửực , phaỏn chaỏn ,

ủoaùn sau vụựi gioùng bửùc boọi vaứ caực tửứ ngửù

I Tỡm hiểu chung :

1 Tác giả

- Là lá cờ đầu của thơ

ca cách mạng và khángchiến

2 Tác phẩm

- Sáng tác trong nhà laoThừa Phủ

- Nhan đề : là vế phụ

cảm thán )

Giải thích từ khó

(?) Khi con tu hú được viết trong hoàn cảnh

đặc biệt nào ?

- Được viết trong nhà lao thừa phủ ( Huế ) khi

tác giả đang hoạt động cách mạng , mới bị

bắt

(?) Nên hiêu nhan đề của bài thơ ntn? Hãy

viết một đoạn văn có bốn chữ đầu là “

Khi con tu hú” để tóm tắt nội dung bài thơ ?

- Khi con tu hú gọi bầy là khi mùa hè đến ,

người tù cách mạng ( nhân vật trữ tình )

càng cảm thấy ngột ngạt trong phòng giam

chật chội , càng thèm khát cháy bỏng

cuộc sống tự do tưng bừng ở bên ngoài

Tên bài thơ đã gợi mở cảm xúc của toàn

bài

(?) Bài thơ này được viết theo thể thơ gì ? Hình

thức thơ ấy có diễn tả cảm xúc ntn?

- Thể thơ lục bát Diễn tả cảm xúc tha

thiết , nồng hậu của tâm hồn

2, Bố cục: (?) Bài thơ này chia làm mấy

đoạn ? Nêu nội dung từng phần ?

Đoạn 1 : Cảnh mùa hè

Đoạn 2 : tâm trạng người tù

(?) Hãy xác định phương thức biểu đạtt chính

của mỗi đoạn và của toàn bài ?

+Đoạn 1 : Chủ yếu là miêu tả

+Đoạn 2 : Biểu cảm

+Toàn bài : kết hợp miêu tả và biểu

cảm

H Đ 3:

a, Cảnh mùa hè :Gọi hs đọc đoạn 1

(?) Thời gian mùa hè được gợi tả bằng

những âm thanh nào ?

+ Tiếng tu hú / tiếng ve sâu

(?) Trong bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt

cũng có tiếng chim tu hú : Tu hú ơi chẳng

đến ở cùng bà Kêu chi hoài trên những

cảnh đồng xa Theo em , có gì giống nhau và

khác nhau trong cảm nhận tiếng chim tu hú

ở hai nhà thơ Tâố Hữu và Bằng Việt ?

1, Cảnh mùa hè

+ Aâm thanh : Tiếng tuhú / tiếng ve sầu

- Giống nhau : Tiếng tu hú đều gợi không

gian đồng quê gần giũ , thân thuộc Đều

là âm thanh được đón nhận bởi tình thương

mến

- Khách nhau :

+ Trong thơ BV , tiếng tu hú gợi nhớ về

những kỉ niệm thân thương của tình bà

cháu nơi quê nhà

+ Trong thơ TH , tiếng chim tu hú là âm thanh

báo hiệu mùa hè sôi động được cảm

nhận từ tâm hồn yêu sống , khát khao tự

do của người chiến sĩ cách mạng trong cảnh

ngộ tù đày

(?) Mùa hè còn được gợi tả qua dấu hiệu

điển hình nào của không gian Không gian

ấy nhuốm những màu sắc nào ?

+ Vàng ( Bắp rây vàng hạt )

+ Hồng ( đầy sân nắng đào)

+ Xanh ( TrờiXanh càng rộng càng sao )

(?) Những sản vật điển hình nào của mùa

hè được gợi nhắc ?

+ Lúa chim đang chín

+ Trái cây ngọt dần

+ Bắp dây vàng hạt

(?) Một sự sống như thế nào được gợi lên

từ những âm thanh , màu sắc , sản vật

đó?

- Một sự sống tưng bừng rộn rã , thanh bình ,

Tràn trề nhựa sống

(?) Bầu trời hạ cao xanh , nơi những tiếng

sáo diều vạng trong lời thơ : “Trời xanh càng

rộng càng cao – Đôi con diều sáo lộn nhào

từng không “ gợi lên một không gian như

thế nào ? ( phong khoáng , tự do )

(?) Tác giả đã cảm nhận rõ nát cảnh

tượng đó của mùa hè từ trong nhà tù

Điều đó cho thấy năng lực tâm hồn nào

của nhà thơ ntn?

+ Nồng nàn tình yêu cuộc sống

+ Tha thiết với cuộc sống tự do

+ Nhạy cảm với mọi biến cố của cuộc

- Lúa chiêm đang chín

- Trái cây ngọt dần

- Bắp dây vàng hạt

 Một sự sống tưngbừng rộn rã , thanhbình , Tràn trề nhựasống Qua đó ta thấyđược một thế giới tự

- Bộc lộ thẳng thắn,trực tiếp cảm xúccủa lòng mình

- Dùng câu cảm thánliên tiếp, dùng mộtloạt động từ , cáchngắt nhịp đổi khácthường cho thấy trạng

(?) Naờng lửùc yeõu quớ tửù do coứn ủửụùc Toỏ Hửừ

theồ hieọn trong nhửừng vaàn thụ naứo khaực maứ

em bieỏt ?

Coõ ủụn thay laứ caỷnh thaõn tuứ

Tai mụỷ roọng vaứ , loứng nghe raùo rửùc

Toõi laộng nghe tieỏng ủụứi laờn naựo nửực

ễÛ ngoaứi kia vui sửụựng bieỏt bao nhieõu

b, Taõm traùng cuỷa nguụứi tuứ : Goùi hs ủoùc

ủoaùn cuoỏi

(?) Khi nhaứ thụ vieỏt : Ta nghe heứ daọy beõn

loứng , em hieồu nhaứ thụ ủaừ ủoựn nhaọn caỷnh

tửụi ủeùp cuỷa muứa heứ baống thớnh giaực hay

baống sửực maùnh cuỷa taõm hoàn ?

+ Baống sửực maùnh taõm hoàn , baống taỏm

loứng

(?) Tửứ ủoự coự theồ hỡnh dung traùng thaựi taõm

hoàn taực giaỷ ntn?

+ Noàng nhieọt vụựi tỡnh yeõu cuoọc soỏng tửù

do

(?) Con ngửụứi muoỏn ủaùp tan phoứng giam haừm

khi nghe heứ daọy beõn loứng coứn vỡ lớ do gỡ khaực

?

- Caỷm giaực bửùc boọi, u uaỏt trong nhaứ giam

chaọt choọi thieỏu sinh khớ

(?) Nhaọn xeựt veà caựch dieón ủaùt lụứi thụ naứy ,

YÙ nghúa cuỷa caựch dieón ủaùt naứy ?

- Boọc loọ thaỳng thaộn ,trửùc tieỏp caỷm xuực

cuỷa loứng mỡnh

- Duứng caõu caỷm thaựn lieõn tieỏp, duứng moọt

loaùt ủoọng tửứ , caựch ngaột nhũp ủoồi khaực

thửụứng cho thaỏy traùng thaựi caờng thaỳng cao

ủoọ ủang dieón ra trong taõm hoàn ngửụứi tuứ

maỏt tửù do

(?) Mụỷ ủaàu vaứ keỏt thuực baứi thụ ủeàu coự

tieỏng chim tu huự keõu , nhửng taõm traùng ngửụứi

tuứ khi nghe tieỏng tu huự keõu theồ hieọn ụỷ caõu

ủaàu vaứ caõu cuoỏi khaực nhau ntn? Vỡ sao ?

( HSTLN)

- Tieỏng chim tu huự mụỷ ủaàu baứi thụ gụùi ra

bửực tranh muứa heứ trong tửụỷng tửụùng vụựi

taõm traùng naựo nửực boàn choàn cuỷa nhaứ thụ

- Tieỏng chim tu huự ụỷ caõu keỏt gụùi caỷm xuực

thaựi caờng thaỳng caoủoọ ủang dieón ra trongtaõm hoàn ngửụứi tuứmaỏt tửù do

* Sự khác nhau của tiếng

tu hú kêu:

- Lúc đầu: tâm trạng hoà hợp với sức sống mùa hè, thể hiện lòng say mê cuộc sống.

- Lúc cuối: tâm trạng u uất, khắc khoải của ngời

bị mất tự do, bị tách rời cuộc sống.

- Lí do: tâm trạng đợckhơi dậy từ hai khônggian hoàn toàn khác nhau

và tiếng chim tu hú đều

là tiếng gọi tha thiết củathế giới tự do

 Theứm khaựt cao ủoọcuoọc soỏng tửù do Taõmhoàn ủang chaựy leõnkhaựt voùng yeõu soỏng ,yeõu tửù do, yờu cỏch mạngmuốn sớm trở về với đồng bào ,đồng chớ

III Toồng keỏt :

1 Nghệ thuật:

Viết theo thể thơ lục bỏt giàunhạc điệu , mượt mà , uyểnchuyển

- Lựa chọn lời thơ đầy ấn tượng

khác hẳn : u uất , nôn nóng , khắc khoải –

Tâm trạng của kẻ bị cưỡng đoạt tự do , bị

tách rời cuộc sống

- Vì : Vì 2 tâm trạng được khơi dậy từ hai

không gian hoàn toàn khác nhau : tự do và

mất tự do

(?) Em cảm nhận điều mãnh liệt nào diễn

ra trong tâm hồn con người từ những lời

cuối cùng của bài thơ khi con tu hú ?

- Thèm khát cao độ cuộc sống tự do

- Tâm hồn đang cháy lên khát vọng yêu

sống , yêu tự do

(?) Hai đoạn thơ , một thiên về tả cảnh ,

một thiên về tả tình nhưng đều là tiếng

nói của một tâm hồn Em cảm nhận được

những điều cao đẹp nào từ tâm hồn ấy ?

- Lòng yêu sống , niềm khát khao tự do

cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng

trong cảnh tù đày

III Tổng kết (?) Theo em , những tác dụng

của thơ lục bát đem lại cho bài thơ này là

gì ? ( HSTLN)

- Có ưu thế diễn tả cảm xúc tha thiết ,

nồng cháy của tâm hồn

- Giàu nhạc điệu

- Dễ đọc , dễ thuộc , dễ nhớ

(?) Tình yêu cuộc sống và khát vọng tự do

là cảm xúc thường gặp trong thơ từ của

nhiều chiến sĩ cách mạng Trong vốn thơ

của mình , em còn biết những vần thơ nào

như thế ? ( HS tự bộc lộ )

để biểu lộ cảm xúc thiết tha , khilại sơi nổi mạnh mẽ

2 Ý nghĩa : Bài thơ thể hiện lịng yêu đời ,yêu lí tưởng của người chiến sĩcộng sản trẻ tuổi trong hồn cảnhngục tù

* Ghi nhớ: SGK

4 Củng cố: : học thuộc bài thơ và phần ghi nhớ

- Viết một đoạn văn ngắn tả cảnh mùa hè nơi em ở

5 Dặn dị:

- Chép và đọc thêm một số bài thơ của TH

- Soạn bài “ Tức cảnh Pác Bó”

******************************************************************

Tuần: 22 Ngày soạn:16/01/11

Tiết 79 Ngày dạy: 18/01/11

CÂU NGHI VẤN (TIẾP) A.Mục tiêu cần đạt :

1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua 2 vb Quê hương ,

Khi con t hú ; Tập làm văn qua bài Thuyết minh về một phươngpháp ( cách làm) Bảng phụ

2 HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1, ổn định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ : Thêù nào là câu nghi vấn ? Câu nghi vấn

dùng để làm gì ?

3, Bài mới : Câu văn cũng như cuộc đời , cuộc đời luôn luôn thay đổi thì câu văn cũng

luôn luôn đổi thay để thực hiện chức năng diễn đạt chính xác tới mức tinh tế những cảm xúc , những tâm trạng vô cùng phong phú , đa dạng và phức tạp của con người Vìthế , các em có thể gặp nhiều câu văn có hình thức giống như một câu nghi vấn , nhưng trên thực tế , nó lại không phải là một câu nghi vấn địch thực Vậy câu nghi vấn còn chức năng nào khác Tiết học này sẽ trả lời cho câu hỏi đó

I, Những chức năng khác: Gọi

hs đọc vd sgk

(?) Hãy tìm những câu có từ nghi

vấn trong những ví dụ trên ?

a, Những người muôn năm cũ /

Hồn ở đâu bao giờ ?

b, Mày định nói cho cha mày nghe

đấy à?

c, Có biết không ? ; Lính đâu? ;

Sao bay giám để nó chạy xồng

xộc vào đây như vậy ? ;Không

cần phép tắc gì nữa à?

d, Cả đoạn trích là câu nghi vấn

e, Con gái tôi vẽ đấy ư? Chả lẽ

lại đúng là nó , cái con mèo hay

lục lọi ấy ?

(?) Hãy xác định chức năng của

câu nghi vấn trong đoạn trích ?

 Bộc lộ cảm xúc

b, Mày định nói cho cha mày ngheđấy à?

 Đe doạ

c, Có biết không ? ; Lính đâu? ;Sao bay giám để nó chạy xồngxộc vào đây như vậy ? ;Khôngcần phép tắc gì nữa à?

 Bộc lộ cảm xúc

* Nhận xét về dấu kết thúc :Không phải tất cả các câu nghi

c, Cả 4 câu đều dùng để đe doạ

d, Khẳng định

e, Bộc lộ cảm xúc

(?) Nhận xét về dấu kết thúc

những câu nghi vấn trên ?

- Không phải tất cả các câu

nghi vấn đều kết thúc bằng dấu

chấm hỏi Câu nghi vấn thứ 2 ở

(e) kết thúc bằng dấu chấm than

, chức không phải là dấu chấm

hỏi

II, Kết luận: Ghi nhớ : sgk (?) Qua

phân tích các vd trên , hãy khái

quát chức năng của câu nghi

vấn và dùng dấu cuối câu ?

( ghi nhớ sgk)

vấn đều kết thúc bằng dấuchấm hỏi , có trường hợp câunghi vấn kết thúc bằng dấuchấm , dấu chấm than hoặc dấuchấm lững

II, Kết luận: Ghi nhớ : sgk

III, Luyện tập

Bài tập 1 : Tìm câu nghi vấn và công dụng của những câu nghi

vấn đó

a, Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có ăn

ư ? ( Bộc lộ cảm xúc )

b, Trong khổ thư chỉ riêng “ Than ôi!” không phải là câu nghi vấn

* Phủ định ; bộc lộ cảm xúc

c, Sao ta không ngắm sự biệt li theo tâm hồn một chiếc lá nhẹnhàng rơi ?

Cầu khiến ; bộc lộ cảm xúc

d, Oâi, nếu thế thì còn đâu là quả bóng bay? ( phủ định , bộc lộcảm xúc )

Bài tập 2

a, Sao cụ lo xa quá thế ? ; Tội gì bây giờ nhịn đói mà tiền đểlại ? ; Aên mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệtu

* Câu 1 phủ định ; câu 2 : khẳng định ; câu 3 : phủ định

b, Cả đàn bò giao cho thằng bé không ra người , không ra ngợmấy , chăn dắt làm sao?

* Bộc lộ sụ băn khoăn ngần ngại

c, Ai bảo thảo một tự nhiên không có tình mẫu tử ? (Khẳngđịnh )d, Thằng bé kia , mày có việc gì ? ; Sao lại đến đây mà khóc

? ( dùng để hỏi)

 Trong những câu nghi vấn đó , câu c1thể thay thế đượcbằng một câu không phải là câu nghi vấn có ý nghĩatương tự

a, Sao cuù phaỷi lo xa quaự theỏ ; khoõng neõn nhũn ủoựi maứ tieàn ủeồ laùi ; Aờn heỏt thỡ luực cheỏt laỏy gỡ maứ lo lieọu

b, Khoõng bieỏt chaộc laứ thaống beự coự theồ chaờn daột ủửụùc ủaứn boứhay khoõng

c, Thaỷo moọc tửù nhieõn coự tỡnh maóu tửỷ

Baứi taọp 3 : ẹaởt caõu nghi vaỏn khoõng duứng ủeồ hoỷi

a, Baùn coự theồ keồ cho mỡnh nghe noọi dung cuỷa boọ phim “ caựnh ủoànghoang ủửụùc khoõng ?

b, ( Laừo Haùc ụi!) Sao ủụứi laừo khoỏn cuứng ủeỏn theỏ

Baứi taóp : Trong nhieàu trửụứng hụùp giao tieỏp , nhửừng caõu nhử vaọyduứng ủeồ caứo Ngửụứi nghe khoõng nhaỏt thieỏt phaỷi traỷ lụứi , coự theồủaựp laùi baống moọt lụứi chaứo khaực

4 C ủ ng c ố : Hoùc thuoọc loứng ghi nhụự

- Hoaứn thaứnh heỏt baứi taọp coứn laùi

5 Dặn dũ:

- Soaùn baứi tieỏp theo :Caõu caàu khieỏn

Tuần: 23 NS: 16/01/11 21/01/11

Tiết 80 : THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP ( CÁCH LÀM )

I Mục tiêu bài học

1.Kiến thức:

-Biết cỏch thuyết minh về một phương phỏp, một thớ nghiệm

- Đặc điểm , cỏch làm một bài văn thuyết minh

2.Kĩ năng :

- Quan sỏt đối tượng cần thuyết minh : một phương phỏp ( cỏch làm )

- Rốn kĩ năng trỡnh bày lại một phương phỏp làm việc nào đú với một mục đớch nhất định

3.T tởng Có ý thức sử dụng văn thuyết minh

- Hai VB có những mục nào

chung? Vì sao lại thế?

- Trong 3 mục đó, mục nào là

quan trọng?

- Cách làm đợc trình bày theo

thứ tự nào?

I Giới thiệu một phơng pháp (cách làm)

- ND và hiệu quả của phơng

pháp đọc nhanh đợc nêu trong

bài ntn?

- Các số liệu trong bài có ý

nghĩa gì đối với việc giới thiệu

a Số ngời chơi, dụng cụ chơi

b Cách chơi (luật chơi)

* Thân bài (có nhiều cách đọc…có ýchí) :

- Giới thiệu những cách đọc chủ yếu :+ Cách đọc thành tiếng

- Gọi HS đđọc lại Ghi nhớ

-Đọc một số bài văn thuyết minh cho HS nghe

5.Củng cố.

-Học thuộc ghi nhớ

-Viết bài hoàn chỉnh (Câu 1 – Phần luyện tập)

*********************************

Tuần :23 Ngày soạn:16/01/11

Tiết 81 Ngày dạy: 21/01/11

TỨC CẢNH PÁC BÓ

(Hồ Chí Minh) A.Mục tiêu cần đạt :

2 Kĩ năng:

- Đọc - hiểu thơ tứ tuyệt của HCM

- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

B.Chuẩn bị :

1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp : Với phần Tiếng Việt qua vb Câu

cầu khiến , với TLV ở vb Thuyết minh một danh lam thắng cảnh ,với Lịch Sử ở thời kì 1941 – BH mới về nước hoạt động , với cácbài thơ của Bác ( Rằm tháng Giêng , cảnh khuya, lớp 7) và sắphọc bài ( Ngắm trăng , đi đường)

2.HS: Thầy và trò cùng sưu tầm bản sao bức tranh vẽ BH đang

ngồi bên bàn đá chông chêng ở Pác Bó dịch sử Đảng

C.Tiến trình lên lớp :

1, ổn định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ : Vì sao bài thơ lại đặc nhan đề là Khi con tu

hú ? Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ

- Aâm thanh của tiếng chim tu hú mở đầu và kết thúc đoạn 2 cóvai trò gì ? Tâm trạng của nhà thơ trong 2 đoạn ấy có được thểhiện bằng 1 cách không ? Vì sao?

3, Bài mới : Ở lớp 7 , các em đã được học 2 bài thơ rất hay của Bác Hãy nhớ lại tên ,

hoàn cảnh sáng tác và thể loại của 2 bài thơ này ? Đó là những bài thơ nổi tiếng của CTHCM viết hồi đầu kháng chiến chống pháp ở Việt Bắc Con hôm nay, Chúng ta lại một lần nữa được gặp Người ở suối LêNin , hang Pác Bo ( huyện Hà Quảng , Tỉnh Cao Bằng)vào mùa xuân năm 1941 qua bài thơ tứ tuyệt Tức cảnh Pác Bó

I, Giới thiệu vài nét về tác giả , tác

phẩm:

Gọi hs đọc chú thích dấu sao sgk

(?) Hãy nêu vài nét về tác giả , tác

I Tìm hiểu chung:

1, Giới thiệu vài nét về tác giả , tác phẩm : Sgk

phẩm? ( Sgk)

II, Đọc, Tìm hiểu vb

1 Đọc – tìm hiểu chú thích : GV cùng hs

đọc ( yêu cầu giọng đọc vui , pha chút hóm

hỉnh , nhẹ nhàng , thanh thoát , thoải mái ,

sảng khoái ; rõ nhịp thơ 4/3 hoặc 2/2/3)

Giải thích từ khó

(?) Người làm thơ , khi nhân một sự việc ,

một cảnh tượng nào đó mà cảm hứng thì

thơ ấy thường được gọi là tức cảnh Từ

đó có thể hiểu tên bài thơ Tức cảnh Pác

Bó ntn?

- Cảnh Pác Bó , nơi diễn ra sinh hoạt và

làm việc của Bác trong những ngày cách

mạng gian khổ đã gợi cảm xúc vui thích ,

thoải mái để người cao hứng làm thơ Tức

cảnh Pác Bó

(?) Bài thơ được viết theo thể thơ gì ? ( TN TT)

(?) Em nhận ra phương thức biểu đạt nào

được kết hợp trong vb ? Trong đó phương thức

nào là chủ đạo ?

- Kết hợp tự sự và biểu cảm , trong đó

biểu cảm là chủ đạo

2, Bố cục (?) Theo dõi nội dung , có thể

tách bài thơ này thành mấy ý lớn ? Nêu

nội dung của mỗi ý ?

-3 câu đầu – Cảnh sinh hoạt và làm việc

của Bác ở Pác Bó

-1 câu cuối – cảm nghĩ của Bác

3, Phân tích

a, Cảnh sinh hoạt và làm việc của

Bác ở Pác Bó

Gọi hs đọc 3 câu đầu

(?) Cấu tạo của câu 1 có gì đặc biệt ? Chỉ

ra cấu tạo đặc biệt đó ?

- Dùng phép đối : Sáng ra bờ suối /tối

vào hang

- Đối thời gian : sáng , tối ; Đối không gian:

suối ,hang

- Đối hoạt động : ra, vào

(?) Theo em, phép đối này có sức diễn tả

sự việc và con người ntn?

+ Sáng ra bờ suối /tối vào hang

- Dùng phép đối , chothấy cuộc sống hàihoà , thư thái và có ýnghĩa của người cáchmạng luôn làm chủhoàn cảnh

+ Cháo bẹ rau măng vẫn sẳn sàng

- Bữa ăn đơn giảnnhưng chan chứa tìnhcảm , bởi đó là nhữngthứ do thiên nhiên bantặng và con người cungcấp

 Cả 2 câu thơ thểhiện được Giọng điệuêm ái ,thoải mái , nhẹnhàng Qua đó thể

( Diễn tả hoạt động đều đặn , nhịp nhàng

của con người Diễn tả quan hệ gắn bó

hoà hợp giữa con người và thiên nhiên

Pác Bó )

(?) Từ câu thơ đó ta hiểu gì về cuộc sống

của Bác khi ở Pác Bó?) (Cuộc sống hài

hoà , thư thái và có ý nghĩa của người

cách mạng luôn làm củ hoàn cảnh

(?) Dựa vào chú thích trong sgk , hãy giải

nghĩa lời thơ Cháo bẹ rau măng vẫn sẳn

sàng ?

(?) Câu thơ kể về những thứ hết sức đơn

giản như chaó bẹ rau măng , lại có sức gợi

suy tư về con người cách mạng và thiên

nhiên ở Pác Bó Cảm nghĩ của em ntn?

- Bữa ăn đơn giản nhưng chan chứa tình

cảm , bởi đó là những thứ do thiên nhiên

ban tặng và con người cung cấp

(?) Em có nhận xét gì về giọng điệu của 2

câu thơ đầu ?

- Giọng điệu êm ái , thoải mái , nhẹ nhàng

(?) Qua đó, phản ánh trạng thái tâm hồn

ntn của người làm thơ ?

- Trong gian khổ vẫn thư thái vui tươi , say

mê cuộc sống , cách mạng , hoà hợp với

thiên nhiên và con người Pác Bó

(?) Trong câu thơ Bàn đá chông chênh dịch

sử Đảng Được sử dụng nghệ thuật gì ?

Đối á ý và đối thanh :

- Đối ý : điều kiện làm việc tạm bợ / nội

dung công việc quan trọng , trang nghiêm ;

- Đối thanh : bằng ( chông chênh ) / Trắc

( dịch sử Đảng)

- Láy “ chông chênh

(?) Hãy giải thích từ chông chênh ?

- Chông chênh nó không chỉ miêu tả cái

bàn đá tự tạo mà còn phần nào gợi ra

cái ý nghĩa tượng trưng cho thế lưc cách

mạng nước ta đang trong thời kì khó khăn

(?) Dịch sử Đảng là làm việc gì , mục ích ?

- BH dịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô làm

tài liệu huấn luyện cán bộ , đồng thời

hiện được dù - Tronggian khổ vẫn thư tháivui tươi , say mê cuộcsống , cách mạng , hoàhợp với thiên nhiên vàcon người Pác Bó

+ Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng

- Đối ý và đối thanh ,Láy, cho ta thấy hìnhtượng người chiến sĩđược khắc hoạ chânthực vừa có tầm vóclớn lao , trong tư thế uynghi , giống như bứctượng đài vị lãnh tụcách mạng

2, Cảm nghĩ của Bác

Cuộc đời cách mạngthật là sang

- ở đây là sự sangtrọng , giàu có về mặttinh thần của nhữngcuộc đời làm cáchmạng lấy lí tưởng cứunước làm lẽ sống ,không hề bị khó khăn,gian khổ thiếu thốnkhuất phục

- Còn là cái sang trọnggiàu có của một nhàthơ luôn tìm thấy sự hàihoà tự nhiên , thư tháitrong sạch với thiên

chính là xoay chuyển lịch sử VN

(?) Hình ảnh Bác ngồi bên bàn đá Chông

chênh dịch sử Đảng có ý nghĩa ntn?

- Đó là hình tượng người chiến sĩ được

khắc hoạ chân thực vừa có tầm vóc lớn

lao , trong tư thế uy nghi , giống như bức

tượng đài vị lãnh tụ cách mạng

(?) Từ 3 câu thơ đầu em thấy con người

cách mạng hiện lên ntn? ( yêu thiên

nhiên , yêu công việc cách mạng Luôn

tìm thấy niềm vui hoà hợp giữa tâm hồn

với cách mạng , với thế giới tạo vật ,

Luôn làm chủ cuộc sống trong bất kì hoàn

cảnh nào

b, Cảm nghĩ của Bác : Gọi hs đọc câu

thơ cuối

(?) Từ nào có ý nghĩa quan trọng nhất của

câu thơ ? Vì sao ?

- Từ sang ; Sang : sang trọng , giàu sang

- ở đây là sự sang trọng , giàu có về mặt

tinh thần của những cuộc đời làm cách

mạng lấy lí tưởng cứu nước làm lẽ sống ,

không hề bị khó khăn, gian khổ thiếu

thốn khuất phục

- Còn là cái sang trọng giàu có của một

nhà thơ luôn tìm thấy sự hài hoà tự

nhiên , thư thaío trong sạch với thiên nhiên

đất trời

(?) Trong thơ, Bác hay nói cái sang của

người làm cách mạng , kể cả khi chịu

cảnh tù đày Em còn biết những câu thơ

nào như thế ?

- Hôm nay xiềng xích thay dây trói

Mỗi bước leng keng tiếng ngọc rung

- Tuy bị tình nghi là gián điệp

Mà như khanh tướng vẻ ung dung

(?) Niềm vui trước cái sang của một cuộc

sống đầy gian khổ cho ta hiểu thêm vẻ

đẹp nào trong cách sống của Bác ?

III, Tổng kết: Ghi nhớ : sgk (?) Bài thơ Tức

cảnh Pác Bó nói với chúng ta điều gì về

những ngày Bác sống và làm việc ở Pác

nhiên đất trời

 Lạc quan , tin tưởngvào sự nghiệp cáchmạng mà Người theođuổi

III, Tổng kết:

* Ghi nhớ: sgk

Boự? ( Ghi nhụự )

4 Củng cố: Chốt lại phần nghệ thuật và ý nghĩa của bài thơ

5 Dặn dũ ứ: : Hoùc thuoọc baứi thụ , phaàn ghi nhụự Soaùn baứi “ Voùng

nguyeọt”

TUẦN: 23 NS: 23/01/11 ND:25/1/11

Tiết 82 : CÂU CẦU KHIẾN

I Mục tiêu bài học.

Nhận biết cõu cầu khiến trong văn bản

Rèn kĩ năng sử câu cầu khiến

+ Kể tên các loại câu chia theo mục đích nói?

+ Kể, hỏi, cầu khiến, cảm thán.

Hoạt động 1 :

- HS đọc Vd ( SGK) 1

- Trao đổi nhóm 2’ câu hỏi trong

SGK

a) Những đoạn trích trên có câu nào

là câu cầu khiến?

b) Đặc điểm, hình thức của câu cầu

khiến?

c) Câu cầu khiến dùng đẻ làm gì?

a : - Thôi đừng lo lắng: Khuyên

bảoâ

- Cứ về đi Yêu cầu

- Đi thôi cony/c

I Đặc diểm hình thức và chức năng

1.VD: 1 ( SGK) Nhận xét ( SGK)

- Hình thức+ Có từ ngữ cầu khiến : Hãy , đừng, chớ

+ Chức năng : ra lệnh , y/c, đềnghị, khuyên bảo…

b : Có các từ cầu khiến : đừng, đi,

thôi

- Hãy cho biết đặc điểm hình thức

và chức năng của câu cầu khiến?

Bài tập 2:

- Gọi h/s đọc - đọc đúng ngữ điệu

- Cách đọc câu “ Mở cửa” trong VD b

có gì khác với đọc “ Mở cửa” câu a?

 Câu b phát âm với giọng nhấn

- Y/c làm việc cá nhân trong vở BT

- Chữa bài, nhận xét, Bổ sung

Câu a: Nghĩa không đổi nhng t/c

y/c nhẹ hơn

b: Nghĩa cầu khiến mạnh, có vẻ kém

lịch sự

c: ý nghĩa của câu bị thay đổi:

Chúng ta gồm ngời nói, ngời nghe còn

các anh chỉ có ngời nghe

-Thảo luận nhóm 4 bạn

- Các nhóm trởng báo cáo

- Các nhóm khác nhận xét bố sung

Câu hỏi bổ sung:

Trờng hợpc: tình huống mô tả trong

truyện và hình thức vắng mặt CN

trong hai câu cầu khiến có gì liên

quan với nhau không?

-Có trong tình huống gấp gáp, đồi

những ngời có liên quan phải có hđ

nhanh, kịp thời,

2.VD 2 (SGK)

*Nhận xét+ Khi viết : Dùng dấu(!) hoặc dầu(.)trong trờng hợp ý cầu khiến không đợc nhấn mạnh

3 Ghi nhớ : SGK

III Luyện tập

BT1( SGK)Hình thức: Câu a: hãy; b: đi; c:

đừng

- Nhận xét chủ ngữ : Câu a : vắng CN; b: ông giáo; c:chúng ta

- thêm bớta: Con hãy lấy gạo làm bánh

b: Hát trớc đic: Nay các anh đừng

BT2

- Câu càu khiếna: Thôi…ấy đib: Các con đừng khócc: Đa tay cho tôi mau!, cầm lấy tay tôi nỳa!

Câu a: Vắng CN- từ cầu khiến đi b: Có CN- từ cầu khiến đừng c: Vắng CN- không có từ cầu khiến chỉ có ngữ điệu cầu khiếnBT3:

Ở (a) vắng chủ ngữ Ở (b) cú chủ ngữ Nhờ

cú chủ ngữ (b) ý cầu khiến nhẹ hơn, thể hiện

rừ tỡnh cảm của người núi đối với người nghe

cÇu khiÕn thêng rÊt ng¾n gän- v¾ng

CN

4 Củng cố:

- Gọi HS đọc lại ghi nhớ

- GV khái quát lại nội dung bài học

5.Híng dÉn häc ë nhµ:

- Học bài, làm bài tập 4,5 sgk

- Chuẩn bị bài Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh.

Tiết 83 Ngày dạy :19/01/11

THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH

A.Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết minh

- Đặc điểm , cách làm bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh

- Mục đích , yêu cầu , cách quan sát và cách làm bài văn giới thiệu danh lam thắng cảnh

2 Kĩ năng:

- Quan sát danh lam thắng cảnh

- Đọc tài liệu , tra cứu , thu nhập, ghi chép những tri thức khách quan về đối tượng để sử dụng trong bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh

- Tập tạo lập được một văn bản thuyết minh theo yêu cầu : biết viết một bài văn thuyết minh về một cách thức , phương pháp, cách làm cĩ đọ dài trên 300 chữ

B.Chuẩn bị :

1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua vb Tức cảnh Pác

Bó , với phần TV qua bài Câu cầu khiến

2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1, ổn định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ :

- Em hiểu thế nào là 1 danh lam thắng cảnh ?

- Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh thường là công việccủa ai ? Nhằm mục đích gì ?

3 Bài mới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Hoạt động 1 :

- Học sinh đọc bài văn mẫu

- Bài thuyết minh giới thiệu mấy đối

+ Hai đối tợng có quan hệ gần gũi

với nhau, gắn bó với nhau, đền Ngọc

Sơn đợc toạ lạc trên Hồ Hoàn Kiếm

- Qua bài thuyết minh , em biết gì

Bài viết sắp xêp bố cục ntn? Theo

em bài này có thiếu sót gì về bố

cục? ( Thảo luận nhóm 2phút)

+ Bố cục : Gồm 3phần

- Đoạn 1: Nếu tính từ…thuỷ quân: Gt

Hồ Hoàn Kiếm

- Đoạn 2: Theo truyền thuyết…gơm

Hà Nội : giới thiệu đền Ngọc Sơn

- Đoạn 3: Còn lại : Giới thiệu Bờ Hồ

+ Bài này thiếu phần mở bài : dẫn

khách có cái nhìn bao quát về quần

thể danh lam thắng cảnh hồ Hoàn

Kiếm và Đền Ngọc Sơn

- Theo em nội dung bài thuyết minh

còn thiếu những gì? ( miêu tả vị trí

độ rộng hẹp của hồ, vị trí của Tháp

Rùa, của đền Ngọc Sơn, cầu Thê

Húc, miêu tả quang cảnh xung

I Giới thiệu một danh lam thắng cảnh

* Nhận xét VD ( SGK)

* Giới thiệu về danh lam thắng cảnh+ Tra cứu sách vở, hỏi han, quan sátthăm thú

+ Bài viết có đủ ba phần : MB- KB

TB-+ Giới thiệu kèm với miêu tả, bìnhluận trên cơ sở kiến thức đáng tincậy

+ Lời văn chính xác biểu cảm

* Ghi nhớ SGK

II Luyện tập

Bài 1 : Lập lại bố cục

* MB : Giới thiệu quần thể danh lam thắng cảnh hồ gơm ĐNS

quanh, cây cối, màu nớc xanh, rùa

nổi lên,…bài viết còn khô)

- Muốn làm một bài văn thuyết minh

ngời viết phải làm gì?

- HS đọc to phần ghi nhơSGK

Hoạt động 2 :

Yêu cầu : Học sinh thảo luận nhóm

Chữa bài nhận xét bổ sung

Học sinh làm bài trong vở bài tập

 Giáo viên chốt lại: Giới thiệu danh

lam thắng cảnh phải chú ý điều

gì? vị trí địa lí, thắng cảnh

gồm có những bộ phận nào? lần

lợt giới thiệu, mô tả từng phần vị

trí của thắng cảnh trong đời

sống tình cảm của con ngời, sử

dụng yếu tố miêu tả để khơi gợi

-Các chi tiết khác nên bỏ vì rờm rà

* TB :

- Giới thiệu hồ hoàn kiếm : vị trí, diện tích, độ sâu nông qua các mùa,

sự tích trả gơm, nói kỹ hơn về tháp rùa, về rùa hồ gơm- quang cảnh dờng phố quanh hồ

- Giới thiệu đền Ngọc Sơn (nh ý 1)

* KB : ý nghĩa lịch sử , văn hoá củathắng cảnh Bài học về giữ gìn tôntạo thắng cảnh

Bài 2 : Trình tự giới thiệu :

* Từ trên gác nhà Bu điện nhìn baoquát cảnh Hồ - đền

- Từ đờng Đinh Tiên Hoàng nhìn ĐàiNghiên, Tháp Bút, qua cầu Thê Húc,vào đền

- Tả bên trong đền

- Từ trấn Ba Đình nhìn ra hồ, phíaThuỷ Tạ, phía Tháp Rùa giới thiệu tiếp.Bài 3 :

Viết lại theo bố cục 3 phần cần giữ lại:

- Lịch sử hồ Hoàn Kiếm với câuchuyện vua Lê trả gơm

- Năm 1864, Nguyễn Văn Siêu sửalại…

- Ngày nay, khu quanh hồ thành tên

bờ Hồ – Nơi hội tụ của nhân dân tatrong ngày lễ tết

4 Củng cố:

- Gọi HS đọc lại ghi nhớ

- GV chốt lại nội dung bài học

Tieỏt 84 Ngaứy daùy :

21/01/11

ÔN TẬP VỀ VĂN BẢN THUYẾT MINH A.Mục tiêu cần đạt :

1 Kiến thức:

- Khái niệm văn bản thuyết minh

- Các phương pháp thuyết minh

- Yêu cầu cơ bản khi làm văn thuyết minh

- Sự phong phú ,đa dạng về đối tượng cần giới thiệu trong văn bản thuyết minh

2 Kĩ năng:

- Khái quát , hệ thống những kiến thức đã học

- Đọc - hiểu yêu cầu đề bài văn thuyết minh

- Quan sát đối tượng cần thuyết minh

- Lập dàn ý , viết đoạn văn và bài văn thuyết minh

B.Chuẩn bị :

1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp : phần văn qua vb Tức cảnh

Pác Bó , Phần tiếng việt ở bài Câu cầu khiến Bảng hệ thônghoá , một số đề bài và dàn ý các kiểu bài thuyết minh

2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

(?) vb thuyết minh có vai

trò và tác dụng ntn trong

đời sống ?

Bài 2 :(?) Vb thuyết minh

có những tính chất gì khác

với vb tự sự , miêu tả ,

biểu cảm , nghị luận ?

Bài 3:

(?) Muốn làm tốt bài văn

thuyết minh , cần phải

I, Lí thuyết Bài 1 :

- Vì nó cung cấp tri thức , nhữnghiểu biết để con người có thể vậndung , phục vụ lợi ích của mình Trongđời sống hàng ngày không thểthiếu được các vb thuyết minh

Bài 2 : VB thuyết minh có tính chất

tri thức , khách quan ; là loại vb cókhả năng cung cấp tri thức xácthực , hữu ích cho con người VBthuyết minh khác với vb nghị luận ,tự sự , miêu tả , biểu cảm , hànhchính công vụ ở chổ vb thuyết minhchủ yếu trình bày tri thức một cáchkhách quan , giúp con người hiểubiết được đặc trưng , tính chất của sựvật , hiện tượng và biết cách sửdụng chúng vào mục đích có lợi chocon người

chuẩn bị những gì ? Bài

văn thuyết minh phải làm

nổi bật điều gì ?

Bài 4 Hướng dẫn về

nhà:

(?) Những phương pháp

thuyết minh nào thường

được chú ý vận dụng ?

Bài 3 : Khi làm một bài văn thuyết

minh , người viết cần phải nghiêncứu , tìm hiểu sự vật , hiện tượngcầnthuyết minh , nhất là phải nắmbắt được bản chất đặc trưng củachúng , để tránh sa vào trình bàycác biểu hiện không tiêu biểukhông quan trọng

Bài 4 : Để bài văn có sức thuyết

phục , dễ hiểu , người ta có thể sửdụng phối hợp nhiều phương phápthuyết minh như : nêu định nghĩa ,liệt kê , nêu ví dụ , dùng số liệu , sosánh đối chiếu , phân tích , phânloại

II, Luyện tập

Bài 1 :

a,Lập ý :

- Tên đồ dùng , hình dáng , kích thước , màu sắc , cấu tạo các bộphận , cách sử dụng , những điều cần lư ý khi sử dụng đồ dùng b.Dàn ý chung

MB : Khái quát tên đồ dùng và công dụng

TB : Hình dáng , chất liệu , kích thước , màu sắc

+ Cấu tạo các bộ phận

+ Cách sử dụng

+ Cách bảo quản

KB : Những điều cần lưu ý khi lựa chọn để mua , khi sử dụng , khigặp sự số Vai trò của vật dùng đó trong đời sống

b, Lập ý

- Tên thể laọi , vb , hiểu biết về những đặc đểm hình thức thểloại : Tính chất , nội dung chủ yếu , số câu , số chữ , cách gieovần , cách sáng tạo

- Dàn ý

MB : Giới thiệu chung về vb hoặc thể thơ , vị trí của nó đối với vh

xh hoặc h65 thông thể loại

TB : Giới thiệu , phân tích cụ thể về nội dung và hình thức của vb ,thể loại ( tuỳ đối tượng mà mức độ thuyết minh có thể đơn giảnhay chi tiết hoặc rất chi tiết )

KB : Những điều cần lưu ý khi thưởng thức hoặc sáng tạo thểloại , vb

- Thấy được sức hấp dẫn nghệ thuật của bài thơ

B.Chuẩn bị :

1.GV Dự kiến khả năng tích hợp : Qua các bài trăng của Bác , với

phần TV qua bài Câu cảm thán , Câu trần thuật , với phần TLVqua bài văn Biểu cảm

- Tập thơ Nhật kí trong tù ; một số bài phân tích , bình giảng bàithơ Ngắm trăng

2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1, ổn định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ :- Đọc thuộc lòng Tức cảnh Pác Bó ?

- Em hiểu thế nào là thú lâm tuyền ? Thú lâm tuyền của HCMcó hoàn toàn giống với thú lâm tuyền của Nguyễn Trãi ,Nguyễn Bỉnh Khiêm , Nguyễn Khuyến không ? Vì sao

3, Bài mới : ( GV giới thiệu )

I, Hoàn cảnh ra đời bài thơ (?) Hãy

nêu vài nét về hoàn cảnh sáng tác

bài thơ ? ( sgk)

II, Đọc, Tìm hiểu vb

1, Đọc – Giải thích từ khó :GV cùng

hs đọc ( yêu cầu đọc phải chính xác

cả phần phiên âm chữ Hán và bài

thơ dịch Khi đọc bản phân âm chữ

Hán , lưu ý giọng điệu thích hợp với

cảm xúc ở câu 2 và nhịp , chữ

I, Hoàn cảnh ra đời bài thơ

- Bài thơ được viết trongnhà tù Tưởng giớithạch , Khi Bác bị vô cớbắt giam tại Trung Quốctháng 8 năm 1945

II, Đọc, Tìm hiểu vb

1, Đọc – Giải thích từ khó

sgk

đăng đối với 2 câu sau

Giải thích từ khó

(?) Nhận vật trữ tình trong bài thơ này

là người ngắm trăng , có quan hệ ntn

với tác giả ?

(?) Bài thơ được viết theo thể thơ gì ?

(TNTT)

2, Bố cục (?) Cuộc ngắm trăng trong

tù của Bác được diễn tả trong một

sự đối lập giữa cái không có và

những điều sẳn có để ngắm trăng

Nếu thế theo em : Câu thơ nào nói

về cái không có trong cuộc ngắm

trăng ; câu nào diễn tả những điều

sẵn có trong cuộc ngắm trăng

2 Câu 1 Câu 2,3,4

3, Phân tích

- a, Cái không có trong cuộc

ngắm trăng Gọi hs đọc câu thơ thứ

nhất

(?) Sự thật nào được nói tới trong câu

thơ đó ?

- Trong nhà tù Tưởng Giới thạch thiếu

thốn đủ điêuì , huống gì là những

thứ đem lại vui thú cho con người như

rượu và hoa

(?) Chữ vô lặp lại trong câu thơ này

có ý nghĩa gì ?

- Hai lần không là khẳng định không

hề có rượu và hoa cho sự thưởng

ngoạn của con người

(?) Cuộc ngắm trăng của người

xưathường gắn liền với rượu và hoa ,

khi trong tù không rựợu cũng không

hoa thì cuộc ngắm trăng ở đây sẽ

như thế nào ? ( thiếu nhiều thứ , khó

thực hiện )

(?) Nếu thực hiện được cuộc ngắm

trăng ấy , con người phải tự có thêm

điều gì ?

- Niềm say mê lớn với trăng , tình

yêu mãnh liệt ới thiên nhiên Nghĩa

2, Bố cục : 2 phần

3, Phân tích aCáikhôngcótrongcuo äcngắm trăng

Ngục trung vô tửu diệu vô hoa

- Hai lần không là khẳngđịnh không hề có rượuvà hoa cho sự thưởngngoạn của con người

- Niềm say mê lớn vớitrăng , tình yêu mãnhliệt với thiên nhiên .Nghĩa là có yếu tố tinhthần có thể vượt lêntrên cảnh ngộ ngặtnghèo

b,Những điều sẵn có trong cuộc ngắm trăng

Đối thử lương tiêu nại nhược hà ?

- Trạng thái xao xuyến

là có yếu tố tinh thần có thể vượt

lên trên cảnh ngộ ngặt nghèo

(?) Đặt cả bài thơ Ngắm trăng câu

thơ mở đầu có ý nghĩa gì ?

- Nói cái không có để chuẩn bị nói

nhiều hơn về những cái sẵn có trong

cuộc ngắm trăng của tác giả ở

những câu tiếp theo

b, , Những điều sẵn có trong cuộc

ngắm trăng: Gọi hs đọc 3 câu tiếp

theo

(?) Đọc câu thơ dịch : Cảnh đẹp đêm

nay , khó hững hờ , cho biết : Câu thơ

này nguyên dạng ntn ở bản phiên

âm và dịch nghĩa ?

(?)Theo em có gì khác về kiểu câu

trong 3 lời thơ này ?

- Câu thơ dịch thuộc kiểu câu trần

thuật Câu thơ phiên âm và dịch

nghĩa thuộc kiểu câu nghi vấn

(?) Vậy câu nghi vấn dùng để hỏi hay

dùng để bộc lộ cảm xúc của người

viết ?

- Vừa dùng để hỏi , vừa dùng để

bộc lộ cảm xúc

(?) Nếu câu thơ đó là bộc lộ cảm

xúc của người viết , thì cảm xúc đó

là gì ?

- Trạng thái xao xuyến của tâm hồn

không cầm lòng được trước vẻ đẹp

khó hững hờ của tạo hoá về đêm

(?) Trạng thái tình cảm khó hững hờ

trước cảnh đẹp đêm nay đã biến

thành hành vi nào của con người ?

Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

(?) Hãy nhắc lại câu thơ này ở bản

phiên âm ?

Nhân hứng song tiền khán minh

nguyệt

(?) Nếu chỉ là hành động ngắm

trăng , thì đó cũng là việc thường

tình Nhưng cái khác trong hành động

của tâm hồn khôngcầm lòng được trước vẻđẹp khó hững hờ củatạo hoá về đêm

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt

- Để ngắm trăng ngườitù phải hướng ra ngoàisong sắt nhà tù

Bác chủ động đếnvới thiên nhiên , quên đithân phận tù đày Đólà tình yêu thiên nhiênđến độ quên mình

Nguyệt tòng song khích khán thi gia

- Sử dụng phép nhânhoá , gợi tả cảnh trăngcó linh hồn , trở nênsinh động gần gũi , thânthiết với người

- Trăng xuất hiện khiếnngười tù quên đi thânphận mình , tâm hồnđược tự do rung động vớivẻ đẹp của thiên nhiên

- Tâm hồn tự do rungcảm trước vẻ đẹp thì đólà tâm hồn của thi gia

ngắm trăng ở đây là gì ?

- Để ngắm trăng người tù phải

hướng ra ngoài song sắt nhà tù

(?) Từ đó em cảm nhận được gì trong

tình yêu thiên nhiên của Bác ? ( Bác

chủ động đến với thiên nhiên ,

quên đi thân phận tù đày Đó là

tình yêu thiên nhiên đến độ quên

mình )

(?) Từ câu thơ dịch : Trăng nhòm khe

cửa ngắm nhà thơ , theo bản phiên

âm thì ntn?

(?) Biện pháp nghệ thuật nào được

sử dụng và tác dụng của nó ?

(?) Trăng ngắm nhà thơ , đó là việc

khác thường , nhưng khác thường hơn

nữa là trăng chủ động theo khe cửa

tòng song khích để đến với người tù

Điều này cho thấy đặc điểm nào

trong quan hệ giữa Bác với thiên

nhiên ?

- Qh gần giũ , thân tình luôn có nhau

trong mọi cảnh ngộ

(?) Khi ngắm trăng và được ngắm

trăng người tù bổng thấy mình trở

thành thi gia ? Vì sao thế ?

- Trăng xuất hiện khiến người tù

quên đi thân phận mình , tâm hồn

được tự do rung động với vẻ đẹp của

thiên nhiên

- Tâm hồn tự do rung cảm trước vẻ

đẹp thì đó là tâm hồn của thi gia

(?) Trong bài thơ Tin thắng trận sau này

Bác có câu : Trăng vào cửa sổ đòi

thơ , so với câu trăng nhòm khe cửa

ngắm nhà thơ ở bài Ngắm trăng em

thấy có những điểm nào giống nhau

trong hình ảnh trăng và người ?

( HSTLN)

- Trăng đều đến tìm bạn với người

Người đều thành nhà thơ

(?) Trong 2 câu thơ diễn tả hoạt động

III, Ghi nhớ :

sgk

ngắm của người và trăng , Bác đã

sử dụng nghệ thuật gì ? Tác dụng

của nghệ thuật đó ?

III, Ghi nhớ : (?) Cuộc ngắm trăng

diễn ra trong điều kiện không bình

thường , nhưng lại thuộc về một nhu

cầu rất bình thường của tâm hồn

Bác Theo em , đó là nhu cầu nào ?

Nhu cầu ấy phản ánh vẻ đẹp nào

trong tâm hồn và cách sống của

Bác ? ( HSTLN) Được giao hoà với

thiên nhiên , Khát khao cái đẹp ,

sống cho cái đẹp

(?) Ở bài Ngắm trăng , hồn thơ của

Bác được diễn đạt trong một hình thức

thơ với những dấu hiệu nổi bật

nào ?

- Thể thơ TNTT , sử dụng phép đối ,

phép nhân hoá linh hoạt

4 Hướng dẫn về nhà: : Học thuộc phần ghi nhớ và bài thơ

- Tìm thêm một số bài thơ có hình ảnh trăng của Bác mà emđã học

- Soạn bài mới : Chiếu dời đô

***********************************************************************

Tuần 24 Ngày soạn

Tiết 85 Ngày dạy

ĐI ĐƯỜNG ( Tẩu lộ )

( Hồ Chí Minh )

A.Mục tiêu cần đạt :

1.GV: Dự kiến khả năng tích hợp : Với một số bài thơ viết từ

cảm hứng đi đường , trên đường đi khác của HCM trong tập Nhật kítrong tù , với bài thơ Hành lộ nan ( Đường đi khó) của Lí Bạch , với

TV ở bài Câu cảm thán

2.HS: Đọc, tìm hiểu và soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1, ổn định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ :

3, Bài mới

I, Đọc – tìm hiểu Tìm hiểu vb:

1, Đọc – tìm hiểu chú thích:Gv cùng

hs đọc : chú ý bản phiên âm , thể

thơ thất ngôn tứ tuyệt , nhịp 4-3 ,

2-2-3 ; nhấn mạnh các điệp từ tẩu lộ ,

trùng sang ; giọng chậm rãi , suy

ngẫm

Giải thích từ khó

2, Bố cục (?) Bài thơ có cấu tạo

mấy phần ? (4 phần)

3, Phân tích

* câu 1 ( khai đề ) Gọi hs đọc câu khai

đề

(?) Hãy nhận xét , so sánh giữa câu

thơ ở phần phiên âm chữ hán và

bản dịch thơ ?

- Câu dịch mềm mại hơn nhưng lại bỏ

điệp từ tẩu lộ làm giảm đi ít nhiều

gịong thơ suy ngẫm , thấm thía

(?) Vậy , nhà thơ – người tù suy ngẫm

điều gì ? Nhờ đâu mà ta biết được

điều đó ?

- Đó là những suy ngẫm , thấm thía

được HCM đúc rút từ bao cuộc

chuyển lao , đi đường : hết đèo cao ,

trèo núi khổ sở , đày ải vô cùng

I, Đọc – tìm hiểu Tìm hiểu vb

1, Đọc – tìm hiểu chú thích

2, Bố cục : Khai ,

thừa, chuyển , hợp

3, Phân tích

* câu 1 ( khai đề )

Tẩu lộ tài tri tẩu lộnan

 Đó là những suyngẫm , thấm thía đượcHCM đúc rút từ baocuộc chuyển lao , điđường : hết đèo cao ,trèo núi khổ sở , đàyải vô cùng gian nan ,vất vả

gian nan , vất vả

(?) Nhưng câu thơ có phải chỉ là

nghĩa đen nỗi gian truân của việc đi

bộ trên đường núi ấy không ? Em

biết bài thơ nào , câu thơ Đường nào

cũng nói về chủ đề ấy ?

- Bên cạnh nghĩa đen thấm thía cái

khó khăn , gian lao của việc đi bộ

trên đường núi , câu thơ còn hàm ý

thế lộ nan – một chủ đề quen thuộc

và phổ biến

* Câu 2 ( thừa) Gọi hs đọc câu thừa

(?) Phân tích 2 lớp nghĩa của câu thơ

này Từ trùng san dịch thành từ núi

cao đã thật sát chưa ? Vì sao ?

- Dịch trùng san là núi cao không

thật sát vì HCM đâu có chủ ý nói

đến núi cao hay thấp mà Người chủ

ý nói tới lớp núi , dãy núi cứ hiện

ra tiếp nối , liên miên như để thử

thách ý chí và nghị lực của người

tù , cứ thế khó khăn chồng chất ,

gian lao liên tiếp gian lao

(?) Bài học được rút ra từ câu thơ

này là gì ?

- Cần nhìn thẳng và khó khăn gian

khổ mà vượt qua nó Muốn biết bơi

không thể chỉ học bơi trên cạn mà

nhất định phải nhảy xuống nước

* Câu 3 : Yêu cầu hs đọc câu 3 ( câu

chuyển )

(?) Nhận xét điệp từ trùng san được

sử dụng tiếp theo kiểu gì ? Giống như

những cách điệp trong câu thơ nào ,

của tác giả nào đã học?

- Lối điệp vòng tròn , bắc cầu .

Cách điệp này làm cho mạch thơ , ý

thơ nối liền tạo một cảm giác liên

miên không hết , kéo dài mãi của

cảnh vật hoặc tâm trạng

(?) Vậy , ở câu thơ này , tác giả

muốn khái quát qui luật gì , mở ra

ý thơ nối liền tạomột cảm giác liênmiên không hết , kéodài mãi của cảnhvật hoặc tâm trạng

- Câu thơ chuyển ,chuyển mạch thơ , ýthơ , vút lên theochiều cao của dãynúi cuối cùng , lúckhó khăn nhất , hiểmnghèo , gian truân ,vất vả nhất thì cũngchính là lúc đích đếnđang chờ

tâm trạng như thế nào của chủ thể

trữ tình ?

- Câu thơ chuyển , chuyển mạch thơ ,

ý thơ , vút lên theo chiều cao của

dãy núi cuối cùng , lúc khó khăn

nhất , hiểm nghèo , gian truân , vất

vả nhất thì cũng chính là lúc đích

đến đang chờ

Câu 4 : Gọi hs đọc câu cuối ( hợp )

(?) Câu thơ tả tư thế nào của người

đi đường ?

- Từ tư thế người tù bị đoạ đày triền

miên trên đường bị giải đi hết ngày

này sang ngày khác bỗng trở thành

người du khách ung dung say đắm

ngắm phong cảnh đẹp

(?) Tâm trạng của người tù khi đứng

trên đỉnh núi ntn?

- Tâm trạng sung sướng , hân hoan

của người đi đường , cũng là hình

ảnh biểu trưng Đó là hình ảnh

người chiến sĩ cách mạng trên đỉnh

cao của chiến thắng , trải qua bao gian

khổ hi sinh

II, Ghi nhớ : sgk

là hình ảnh biểutrưng Đó là hình ảnhngười chiến sĩ cáchmạng trên đỉnh caocủa chiến thắng , trảiqua bao gian khổ hi sinh

II, Ghi nhớ : sgk

4 Hướng dẫn về nhà: : Học thuộc bài thơ và phần ghi nhớ

Soạn bài ( Chiếu dới đô)

5 Rút kinh nghiệm:.Rút kinh nghiệm:

- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu cảm thán Phân biệt câucảm thán với các kiểu câu khác

- Nắm vững chức năng của câu cảm thán Biết sử dụng câucảm thán phù hợp với tình huống giao tiếp

B.Chuẩn bị :

1.GV : Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn qua bài Ngắm trăng

và Đi đường Bảng phụ

2.HS : học bài , soạn bài

C.Tiến trình lên lớp :

1, ổn định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ : Hãy nêâu đặc điểm hình thức và chức

năng của câu cầu khiến ?

- Làm bài tập 5

3, Bài mới

I.Đặc điểm hình thức và chức

năng của câu cảm thán

a, Đặc điểm hình thức: Gọi hs đọc vd

(?) Trong những đoạn trích trên , câu

nào là câu cảm thán ?

a, Hỡi ơi lão Hạc !

b, Than ôi !

(?) Đặc điểm hình thức nào giúp ta

nhận biết đó là câu cảm thán ?

- Có từ cảm thán : hỡi ơi , than ôi

- Thường được kết thúc bằng dấu

chấm than

b, Chức năng

(?) Câu cảm thán dùng để làm gì ?

- Dùng để bộc lộ cảm xúc của

người nói , người viết trong giao tiếp

hằng ngày và trong vb nghệ thuật

(?) Vậy khi viết đơn , biên bản , hợp

đồng hay trình bày kết quả giải 1 bài

toán … có thể dùng câu cảm thán

không ? Vì sao ? ( HSTLN)

- Ngôn ngữ trong đơn , hợp đồng

( ngôn ngữ trong vb hành chính công

vụ ) và ngôn ngữ trình bày kết quả

giải 1 bài toán ( ngôn ngữ trong vb

khoa học ) là ngôn ngữ duy lí , ngôn

ngữ của tư duy lô – gíc , nên không

thích hợp với việc sử dụng những

I.Đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán

a, Đặc điểm hình thức

- Có từ cảm thán :hỡi ơi , than ôi

- Thường được kếtthúc bằng dấu chấmthan

b, Chức năng

- Dùng để bộc lộcảm xúc của ngườinói , người viết tronggiao tiếp hằng ngàyvà trong vb nghệ thuật

yếu tố ngôn ngữ bộc lộ cảm xúc

II, Luyện tập

Bài tập 1 : Nhận biết câu cảm thán

+ Câu cảm thán

a, Than ôi !

3 Lo thay ! nguy thay !

b, Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!

c, Trao ôi, có biết đâu rằng : hung hăng , hống hách láo chỉ tổđem thân mà trả nợ cho những cử chỉ ngu dại của mình thôi

Bài tập 2 : Phân tích tình cảm , cảm xúc trong các ngữ cảnh và

nhận biết câu

a, Lời than thân của người nông dân xưa

b, Lời than thân của người chinh phụ trước nỗi truân chuyên dochiến tranh gây ra

c, Tâm trạng bế tắc của nhà thơ trước cuộc sống ( trước cáchmạng tháng tám )

d, Sự ân hận của DM trước cái chết thảm thương , oan ức của DC

* Tuy đều bộc lộ tình cảm , cảm xúc nhưng không có câu nào làcâu cảm thán , Vì không có hình thức đặc trưng của kiểu câunày

Bài tập 3 : Đặt câu cảm thán để thể hiện cảm xúc

- Mẹ ơi, tình yêu của mẹ dành cho con thiêng liêng biết bao

- Đẹp thay cảnh mặt trời buổi bình minh

4 Hướng dẫn về nhà: : Học thuộc ghi nhớ , làm hết bài tập

vào vở

- Soạn bài “ Câu trần thuật”

5 Rút kinh nghiệm:

***********************************************************************