DỤC VÀ KINH TẾ
BÀI 15: BẢO VỆ DI SẢN VĂN HOÁ
(Tiết 1) A. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức:
- Học sinh hiểu khái niệm di sản văn hoá là gì? Sự khác nhau giữa di sản văn hoá vật thể và di sản văn hoá phi vật thể, ý nghĩa của việc giữ gìn bảo vệ di sản văn hoá, những quy định của pháp luật về sử dụng và bảo vệ di sản văn hoá.
2. Thái độ:
- Học sinh có ý thức giữ gìn và bảo vệ tôn trọng những di sản văn hoá. Ngăn ngừa những hành động cố tình hay vô ý xâm phạm đến di sản văn hoá.
3. Kỹ năng:
- Học sinh có hành động cụ thể bảo vệ di sản văn hoá.
- Tuyên truyền cho mọi người tham gia, giữ gìn, bảo vệ di sản văn hoá B. PHƯƠNG PHÁP
- Nêu và giải quyết tình huống - Thảo luận nhóm
C. TÀI LIỆU PHƯƠNG TIỆN
- Tranh ảnh về các di sản văn hoá
- Bài tập, tình huống, tài liệu sách báo nói về di sản văn hoá D. CÁC BƯỚC LÊN LỚP
3. Bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài (5’)
Giáo viên đặt câu hỏi cho cả lớp: Vào dịp hè em thường cùng gia đình đi tham quan nghỉ mát ở đâu? Học sinh trả lời.
VD: Hạ Long, Sầm Sơn, Đà Lạt… đều là di sản văn hoá của nước ta. Em hiểu thế nào là di sản văn hoá? Chúng ta cùng học bài hôm nay để biết được điều này.
Hoạt động 2: Cho học sinh nhận xét ảnh trong SGK (13’) I. NHẬN XÉT ẢNH
- Giáo viên treo 3 bức ảnh trong SGK lên bảng, yêu cầu học sinh nhận xét đặc điểm và phân loại 3 bức ảnh đó.
- Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm, nêu một số VD về DLTC, di tích lịch sử ở nước ta.
? Việt Nam có những di sản văn hoá nào được UNESCO xếp hạng là di sản văn hoá thế giới?
1. Di tích Mỹ Sơn là công trình kiến trúc, phản ánh tư tưởng xã hội của nhân dân ta thời phong kiến (văn hoá, nghệ thuật, tôn giáo).
2. Vịnh Hạ Long là cảnh đẹp tự nhiên được thế giới xếp hạng di sản văn hoá thế giới.
3. Bến Nhà Rồng là di sản lịch sử, đánh dấu sự kiện Bác ra đi tìm đường cứu nước, là một sự kiện trọng đại.
- Đại diện các nhóm lên trình bày, các nhóm khác bổ sung.
DSVH DTLSVH DLTC
- Cố đô Huế
- Bến Nhà Rồng
- Vịnh Hạ Long - Văn
Miếu Quốc Tử Giám
- Bảo tàng HCM
- Rừng Cúc Phương - Chữ
Nôm - Hoả Lò - Bích Động - Áo dài - Gò Đống
Đa Đó là: - Cố đô Huế - Phố cổ Hội An - Thánh địa Mỹ Sơn - Vịnh Hạ Long
- Nhã nhạc cung đình Huế - Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên
Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu khái niệm
? Em hiểu di sản văn hoá là gì?
GV: DSVH được phân làm 2 loại. Đó là DSVH phi vật thể và DSVH vật thể.
DSVH vật thể lại được chia làm 3 loại cụ thể, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử văn hóa và di vật, cổ vật.
? Hãy cho biết thế nào là DSVH phi vật thể?
? Em hiểu thế nào là di tích lịch sử văn hoá?
? Em hiểu thế nào là danh lịch thắng cảnh?
? Hãy cho biết một số di vật, bảo vật, cổ vật quốc gia?
GV hướng dẫn HS vẽ sơ đồ phân loại các
II. Nội dung bài học (10’) 1. Khái niệm
a. Di sản văn hoá
Gồm: + di sản văn hoá phi vật thể (sản phẩm tinh thần) + di sản văn hoá vật thể (là sản phẩm vật chất)
→ có ý nghĩa lịch sử, văn hoá, khoa học được lưu truyền từ đời này sang đời khác.
2. Phân loại di sản văn hoá a. DSVH phi vật thể
DSVH phi vật thể là sản phẩm tinh thần có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu giữ bằng trí nhớ, chữ viết, được lưu truyền bằng miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức lưu giữ, lưu truyền khác, bao gồm tiếng nói, chữ viết, tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, ngữ văn truyền miệng... .
b. DSVH vật thể
+ Di tích lịch sử văn hoá
- Là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật cổ vật, bảo vật quốc gia, thuộc các công trình kiến trúc có giá trị lịch sử văn hoá khoa học
+ Danh lam thắng cảnh
- Là cảnh quan tự nhiên hoặc địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan tự nhiên với công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, thẩm mỹ, khoa học.
+ Di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia
VD: Trống đồng Đông Sơn, bút tích các tác phẩm văn học, bản di chúc, tư trang... của chủ tịch Hồ Chí Minh... .
loại DSVH. HS vẽ.
Hoạt động 4: Luyện tập (7’)
- Yêu cầu học sinh điền vào bảng sau:
DSVH phi vật thể DTLS VH DLTC Việt Nam
Thế giới
- Yêu cầu học sinh làm bài tập “d” trong sgk.
4. Củng cố kiến thức (3’)
- Giáo viên nhắc lại 4 khái niệm vừa xuất hiện trong bài đó là di sản văn hoá, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh.
5. Hướng dẫn về nhà (2’)
- Học sinh về nhà học bài và làm bài tập “c” SGK trang 51.
- Xem trước phần “Ý nghĩa và trách nhiệm của công dân trong việc bảo vệ di sản văn hoá”.
TUẦN 24 - TIẾT 23
BÀI 15: BẢO VỆ DI SẢN VĂN HOÁ
(Tiết 2) A. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức:
- Học sinh hiểu khái niệm di sản văn hoá là gì? Sự khác nhau giữa di sản văn hoá vật thể và di sản văn hoá phi vật thể, ý nghĩa của việc giữ gìn bảo vệ di sản văn hoá, những quy định của pháp luật về sử dụng và bảo vệ di sản văn hoá.
2. Thái độ:
- Học sinh có ý thức giữ gìn và bảo vệ tôn trọng những di sản văn hoá. Ngăn ngừa những hành động cố tình hay vô ý xâm phạm đến di sản văn hoá.
3. Kỹ năng:
- Học sinh có hành động cụ thể bảo vệ di sản văn hoá.
- Tuyên truyền cho mọi người tham gia, giữ gìn, bảo vệ di sản văn hoá B. PHƯƠNG PHÁP
- Nêu và giải quyết tình huống - Thảo luận nhóm
C. TÀI LIỆU PHƯƠNG TIỆN
- Tranh ảnh về các di sản văn hoá
- Bài tập, tình huống, tài liệu sách báo nói về di sản văn hoá D. CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1. Ổn định tổ chức 2. Kiểm tra bài cũ (5’)
- Vẽ sơ đồ phân loại di sản văn hóa?
- Em hãy nêu khái niệm: Thế nào là di sản văn hoá, si sản văn hóa phi vật thể, di sản văn hóa vật thể?
3. Bài mới (35')
HOẠT ĐỘNG DẠY HOẠT ĐỘNG HỌC
Gv nhắc lại kiến thức đã học trong tiết trước. Cung cấp cho HS biết một số di sản văn hóa của Việt Nam:
GV treo tranh và yêu cầu HS đọc tên di sản văn hóa.
Vịnh Hạ Long - Di sản thiên nhiên thế giới - Một trong bảy kì quan của thế giới mới.
Cung đình Huế
Ngoài ra phải kể đến một số di sản văn hóa khác cũng được UNESCO công nhận là di sản văn háo thế giới: Hội Gióng, ca trù, bia văn miếu Quốc Tử Giám... .
Như vậy có thể nói, di sản văn hóa của Việt Nam chúng ta rất phong phú và đa dạng. Việc bảo vệ chúng có ý nghĩa vô cùng to lớn.
Cồng chiêng Tây Nguyên
Tín ngưỡng thờ cúng vua Hùng
Phố cổ Hội An
3. Ý nghĩa của việc giữ gìn bảo vệ di sản văn hoá
- Di sản văn hoá, di tích lịch sử văn hoá, du lịch TC là cảnh đẹp của đất nước, là tài sản của dân tộc.
- Nói lên truyền thống của dân tộc.
- Thể hiện công đức của thế hệ cha ông trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
? Em hãy cho biết ý nghĩa của việc giữ gìn, bảo vệ…?
- Di sản văn hoá có ý nghĩa kinh tế không nhỏ, ở nhiều nước du lịch sinh thái, văn hoá là ngành kinh tế mũi nhọn.
- Bảo vệ di sản văn hoá là bảo vệ môi trường tự nhiên, môi trường sống.
- Thể hiện kinh nghiệm của dân tộc trên các lĩnh vực.
- Những di tích, di sản và cảnh đẹp đó còn được giữ gìn, phát huy trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc và góp phần vào kho tàng di sản văn hoá thế giới.
4. Trách nhiệm của công dân trong việc bảo vệ và giữ gìn các di sản văn hoá
? Nhà nước và công dân có trách nhiệm như thế nào trong việc bảo vệ giữ gìn các di sản văn hoá?
- Ngày 29/6/2001 luật di sản văn hoá Việt Nam ra đời
- Giáo viên giới thiệu điều 13 trong luật di sản văn hoá
III. LUYỆN TẬP
- Giao viên yêu cầu học sinh làm bài tập “a”
trong SGK
- Em hãy cho biết ý kiến đúng về ý nghĩa du lịch của nước ta hiện nay:
a) Giới thiệu đất nước, con người Việt Nam b) Thể hiện tình yêu quê hương đất nước c) Phát triển kinh tế xã hội
d) Thương mại hoá du lịch
GV kết luận: Bảo vệ di sản văn hóa hiện nay đang là một vấn đề hết sức quan trọng của quốc gia. Mỗi chúng ta cần chung tay góp phần vào sự nghiệp chung ý nghĩa ấy.
Cần tích cực tìm hiểu để nâng cao hiểu biết về các di sản văn hóa, phát hiện, đấu tranh lên án những hành vi phá hoại di sản văn
- Nhà nước có trách nhiệm bảo vệ và phát huy giá trị của di sản văn hoá.
- Nhà nước bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu di sản văn hoá. Chủ sở hữu di sản văn hoá có trách nhiệm giữ gìn và phát triển giá trị của di sản văn hoá.
- Điều 13 nghiêm cấm các hành vi làm trái pháp luật - SGK
* Hành vi góp phần giữ gìn, bảo vệ di sản văn hoá là: 3, 9, 7, 8, 11, 12
* Hành vi phá hoại di sản văn hoá là:
1, 2, 4, 5, 6, 10, 13
Đáp án: a, b, c
hóa... .
4. Củng cố kiến thức(3’)
- Hãy kể tên một số dia sản văn hóa của các nước khác trên thế giới mà em biết?
-VD: Vạn lí trường thành (Trung Quốc), Đảo Jeju (Hàn Quốc)... . 5. Hướng dẫn về nhà (2’)
- Học bài và làm bài tập: b, đ, e trong SGK - Chuẩn bị ôn tập tiếp tuần sau học tiếp
TUẦN 25 - TIẾT 24