CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.2. Phương pháp nghiên cứu
2.2.5. Xử lý và phân tích số liệu
2.2.5.1. Xử lý số liệu.
- Các số liệu thu thập được thống kê, phân loại theo các biến đã được xác định ở trên.
- Số liệu thu thập được mã hoá, làm sạch (loại bỏ các số liệu của vật tư y tế tiêu hao, số liệu xuất khác không phải xuất sử dụng…).
- Kiểm tra các dữ liệu còn thiếu trước khi tiến hành phân tích.
- Lập bảng số liệu gốc, bảng số liệu đã qua xử lý.
- Các số liệu sau khi được thu thập của từng thuốc được đưa vào phần mềm Microsoft Excel 2013 để xử lý và phân tích. Sử dụng các thuật tính toán:
tính tổng (SUM), tính chênh lệch, tính tỷ lệ phần trăm, lọc, sắp xếp, Pivot…để phân tích.
2.2.5.2. Phân tích số liệu.
Các phương pháp phân tích số liệu được sử dụng: phương pháp so sánh,
* Phương pháp tỷ trọng: tính toán tỷ lệ phần trăm của giá trị số liệu của một hay một nhóm đối tượng số liệu nghiên cứu trên tổng số.
* Phương pháp phân tích ABC [3], [22].
- Bước 1: Liệt kê các sản phẩm: gồm N sản phẩm - Bước 2: Điền các thông tin sau cho mỗi sản phẩm:
• Đơn giá của từng sản phẩm: gi (i=1,2,3….N)
• Số lượng các sản phẩm: qi
- Bước 3: Tính số tiền cho mỗi sản phẩm bằng cách nhân đơn giá với số lượng sản phẩm. Ci = gi x qi
Tổng số tiền sẽ bằng tổng lượng tiền cho mỗi sản phẩm: C = ci
- Bước 4: Tính giá trị % của mỗi sản phẩm bằng cách lấy số tiền của mỗi sản phẩm chia cho tổng số tiền: pi = ci x100/C
- Bước 5: Sắp xếp lại các sản phẩm theo thứ tự phần trăm giá trị giảm dần - Bước 6: Tính giá trị % tích luỹ của tổng giá trị cho mỗi sản phẩm (k):
bắt đầu với sản phẩm số 1 sau đó cộng với sản phẩm tiếp theo trong danh sách - Bước 7: Phân hạng sản phẩm như sau:
• Hạng A: Gồm những sản phẩm chiếm 75 – 80% tổng giá trị tiền
• Hạng B: Gồm những sản phẩm chiếm 15 – 20% tổng giá trị tiền
• Hạng C: Gồm những sản phẩm chiếm 5 – 10% tổng giá trị tiền Thông thường, sản phẩm hạng A chiếm 10 – 20% tổng sản phẩm; hạng B chiếm 10 – 20% và 60 – 80% còn lại là hạng C.
* Phương pháp phân tích nhóm điều trị [3], [22]..
- Tiến hành 3 bước đầu tiên của phân tích ABC để thiết lập DMT bao gồm cả số lượng và giá trị.
- Sắp xếp nhóm điều trị cho từng thuốc theo Danh mục thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế thế giới hoặc theo các tài liệu tham khảo khác như hệ thống phân loại Dược lý - Điều trị của hiệp hội Dược thư bệnh viện của Mỹ (AHFS) hoặc hệ thống phân loại Giải phẫu - Điều trị - Hóa học (ATC) của
Tổ chức Y tế thế giới … Trong đề tài này tôi phân tích nhóm điều trị theo Thông tư 40/2014/TT-BYT và Thông tư 05/2015/TT-BYT.
- Sắp xếp lại danh mục thuốc theo nhóm điều trị và tổng hợp giá trị phần trăm của mỗi thuốc cho mỗi nhóm điều trị để xác định nhóm điều trị nào chiếm chi phí lớn nhất.
- Đối chiếu với mô hình bệnh tật, từ đó phân tích đánh giá tính hợp lý của mối tương quan giữa các nhóm thuốc sử dụng trong điều trị và mô hình bệnh tật thực tế tại bệnh viện.
* Phương pháp phân tích VEN [3], [22].
Tuỳ thuộc vào MHBT và đặc thù của từng bệnh viện mà các thuốc trong DMT được phân chia vào các nhóm V, E, N khác nhau. Hiện nay, đa số các bệnh viện đa khoa không khuyến khích sử dụng thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu. Nhưng ngược lại các bệnh viện YHCT có đặc thù sản xuất thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu và nhóm thuốc này được phát triển từ các bài thuốc cổ phương gia giảm, đề tài nghiên cứu khoa học nên tác dụng điều trị tốt, là đầu tay trong kê đơn. Do đó nhóm thuốc này có những thuốc không thể xếp vào nhóm N.
Các bước phân tích VEN:
Bệnh viện chưa họp Hội đồng thuốc và điều trị để phân loại VEN theo đúng hướng dẫn của Thông tư 21/2013/TT-BYT. Tuy nhiên để ra được kết quả phân tích VEN của đề tài, đã tiến hành như sau:
- Bước 1: Nhóm gồm 01 Trưởng khoa lâm sàng, Lãnh đạo khoa Dược và người thực hiện đề tài sắp xếp các nhóm thuốc theo 3 loại V, E, N.
- Bước 2: Kết quả phân loại của các thành viên trên được tập hợp và thống nhất, sau đó sẽ:
- Bước 3: Lựa chọn và loại bỏ những thuốc phương án điều trị trùng lặp.
- Bước 4: Xem xét những thuốc thuộc nhóm N và hạn chế mua hoặc loại bỏ những thuốc này trong trường hợp không còn nhu cầu điều trị.
- Bước 5: Xem lại số lượng mua dự kiến, mua các thuốc nhóm V, E trước nhóm N và đảm bảo thuốc nhóm V và E có một lượng dự trữ an toàn.
- Bước 6: Giám sát đơn đặt hàng và lượng tồn kho của nhóm V, E chặt chẽ hơn nhóm N.
* Ma trận ABC/VEN [22].
Việc kết hợp giữa phân tích ABC và phân loại VEN được thể hiện trong bảng dưới:
Bảng 2. 1. Ma trận ABC/VEN
Nhóm V E N
A AV AE AN
B BV BE BN
C CV CE CN
Chú thích: Chữ cái đầu tiên biểu thị trong phân tích ABC, chữ cái thứ hai biểu thị phân tích VEN.
Từ đây có 3 nhóm:
Nhóm I (Gồm AV, BV, CV, AE, AN): Giám sát ở mức độ cao hơn vì cấn nhiều ngân sách hoặc cần cho điều trị.
Nhóm II (Gồm BE, CE, BN): Giám sát ở mức độ thấp hơn.
Nhóm III (CN): Giám sát ở mức độ thấp hơn, không cần thiết phải dự trữ nhiều [30].
Trình bày kết quả nghiên cứu
- Số liệu, so sánh số liệu được trình bày dưới dạng bảng số liệu.
- Trình bày kết quả bằng phần mềm Microsoft Word 2010.
- Báo cáo kết quả nghiên cứu bằng phần mềm Microsoft Powerpoint.
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU