II. Phương châm cách thức Phương pháp : Gợi mở vấn
đáp,Nêu và giải quyết vấn đề, PP phân tích mẫu, PP luyện tập thực hành,Hoạt động nhóm.
Kĩ thuật:Thảo luận nhóm, đặt câu hỏi.
- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp đôi.
1.
Ví dụ Ví dụ1
? Hai thành ngữ trên chỉ những cách diễn đạt như thế nào?
+ “ Dây cà ra dây muống”-> Nói dài dòng, rườm rà.
+ “Lúng búng như ngậm hột thị”-> Nói ấp úng không thành lời, không rành mạch.
? Những cách diễn đạt đó dẫn tới điều gì khi giao tiếp ?
- HS thảo luận, trình bày và bổ sung
=> Người nghe không hiểu vấn đề, khó tiếp nhận -> hiệu quả giao tiếp thấp.
? Qua đó có thể rút ra bài học gì trong giao tiếp?
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân
* Khi giao tiếp cần nói ngắn gọn, rành mạch
? Có thể hiểu câu “Tôi đồng ý... ông ấy” theo mấy cách?
Ví dụ2
- Có thể hiểu theo hai cách :
+ Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấyvề truyện ngắn.
+ Tôi đồng ý với những nhận định của một người nào đó về truyện ngắn của ông ấy.
? Để người nghe không hiểu lầm, phải nói như thế nào?
- Có thể chọn một trong những câu trên
? Trong giao tiếp cần phải tuân thủ => Tránh cách nói mơ hồ khiến người nghe
điều gì? có thể hiểu không đúng nội dung - GV : Kết luận :phương châm
cách thức.
? Qua 2 VD em hiểu thế nào về phương châm cách thức?
- GV: yêu cầu HS làm BT bổ trợ ( Bảng phụ)
2.
Ghi nhớ / SGK
Hoạt động 3: Phương châm lịch sự
Phương pháp : Gợi mở vấn đáp,Nêu và giải quyết vấn đề, PP phân tích mẫu, PP luyện tập thực hành,Hoạt động nhóm.
Kĩ thuật:Thảo luận nhóm, đặt câu hỏi.
III. Phương châm lịch sự
- Giáo viên: Yêu cầu học sinh đọc
VD và thảo luận câu hỏi theo bàn 1. Ví dụ
? Vì sao ông lão ăn xin và cậu bé trong truyện đều cảm thấy như mình đã nhận được từ người kia một cái gì đó?
- Học sinh: trả lời -> NX
? Có thể rút ra bài học gì từ truyện ngắn này
+ Cả 2 đều cảm nhận được sự quan tâm và tôn trọng nhau.Do họ xác định đúng vai xã hội và vị trí giao tiếp của mình -> Từ đó có được những lời lịch sự, nhã nhặn.
=> Khi giao tiếp cần tế nhị và tôn trọng người khác
- GV kết luận : phương châm lịch sự
? Em hiểu thế nào là p.châm lịch sự ?
- GV: Sử dụng sơ đồ khái quát kiến thức về 5 phương châm hội thoại đã học.
2.
Ghi nhớ / SGK
3. Hoạt động luyện tập Hoạt động của thày và trò
---
Nội dung cần đạt
---
*Phương pháp : Gợi mở vấn đáp, PP luyện tập thực hành,Hoạt động nhóm.
* Kĩ thuật: Thảo luận nhóm, đặt câu hỏi.
IV. Luyện tập
- Giáo viên: Hướng dẫn học sinh 1. Bài 1
làm bài tập câu a - Khuyên ta trong giao tíêp nên dùng những lời lẽ lịch sự, nhã nhặn
- Yờu cầu học sinh làm những c©u
còn lại.
VD: - Chim khôn kêu tiếng ...dễ nghe. Vàng thì thử lửa ... thử lời.
- GV : Tổ chức học sinh hđ theo cặp
trả lời câu hỏi trong SGK - HS trình bày -> NX
2.
Bài 2
- Là phép: Nói giảm, nói tránh.
- VD:
+ “Bác Dương thôi đã thôi rồi.”
+ Bài viết của em chưa được hay.
- Giáo viên: Hướng dẫn làm bài tập câu a.
- Chỉ định 4 học sinh làm bài tập trên bảng.
3.
Bài 3 .
a. Nói mát d. Nói leo
b. Nói hớt e. Nói ra đầu ra đũa.
c. Nói móc
- Phương châm lịch: a, b, c, d - Phương châm cách thức:e - Giỏo viờn: Hướng dẫn học sinh hđ
nhóm(3 nhóm) và trả lời cõu hỏi - sgk
- HS trả lời, nx
4.
Bài 4.
a. Muốn hỏi một vấn đề không dùng đề tài trao đổi và muốn người nghe không hiểu nhầmệ.
a. Muốn giảm nhẹ ảnh hưởng của người nói đến người nghe.
b. Báo hiệu cho người đối thoại biết họ không tuân thủ phương châm lịch sự và phải chấm rứt sự không tuân thủ đó.
4. Hoạt động vận dụng
- Lấy vd trong thực tế về các tình huống vi phạm phương châm hội thoại.
4. Hoạt động tìm tòi và mở rộng
- Nắm vững nội dung bài học, làm bài tập 5/ 24 - Sưu tầm các bài tập về PC hội thoại.
- Chuẩn bị: Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh + Đọc các vd – sgk
+ Trả lời các câu hỏi trong bài
+ Xác định được những câu văn thuyết minh có sử dụng yếu tố miêu tả
===============================
Ngày soạn: / /2018 Ngày dạy: / /2018
Tuần 2- Bài 2