1. Kiến thức: - HS nêu được cách dẫn trực tiếp và lời dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp và lời dẫn gián tiếp.
2. Kĩ năng: HS nhận ra được cách dẫn trực tiếp và gián tiếp.
- HS biết cách sử dụng cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp trong quá trình tạo lập văn bản.
3. Thái độ: HS có ý thức sử dụng ngôn ngữ TV hợp lí.
4. Phẩm chất - năng lực:
- Phẩm chất :Chăm học.
- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực tư duy.
II. Chuẩn bị
1. Giáo viên: Giáo án, SGK, bảng phụ
- Liên hệ với: “Chuyện ngưòi con gái Nam Xương”
“Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự”
2. Học sinh : Chuẩn bị bài
III. Các phương pháp và kĩ thuật dạy học.
1. Phương pháp : Gợi mở vấn đáp,Nêu và giải quyết vấn đề, PP phân tích,Hoạt động nhóm, PP luyện tập thực hành.
1. Kĩ thuật: Thảo luận nhóm, đặt câu hỏi.
IV. Tổ chức các hoạt động dạy học.
1. Hoạt động khởi động
*ổn định tổ chức.
* Kiểm tra bài
Nêu đặc điểm của hệ thống từ ngữ xưng hô trong Tiếng Việt? Làm bài tập 6 SGK
*Vào bài mới : GV cung cấp hai VD và yêu cầu HS xác định điểm giống và khác nhau của hai VD trên ( giống về nội dung, khác về hình thức)
2.Hoạt động hình thành kiến thức mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt HĐ 1: Cách dẫn trực tiếp
Phương pháp : Gợi mở – vấn đáp, PP phân tích, PP thuyết trình
* Kĩ thuật : Đặt câu hỏi
* Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự học, năng lực hợp tác, giao tiếp
- HS đọc 2 đoạn trích
I. Cách dẫn trực tiếp
1. Tìm hiểu ví dụ ( SGK/53 )
a. '' Đấy bác cũng chẳng '' thèm '' người là gì- '' -> Nhắc lại nguyên văn lời nói của nhân vật ( vì có từ nói )
- Nó được ngăn với bộ phận trước bằng dấu hai chấm và ngoặc kép.
b. '' Khách tới bất ngờ... chẳng hạn ''
- HS thảo luận theo cặp đôi
? Phần in đậm ở câu (a) là lời nói hay ý nghĩ của nhân vật ?
? Nó được ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng những dấu gì ?
? Phần in đậm ở câu (b) là lời nói hay ý nghĩ của nhân vật. Căn cứ vào đâu em biết ?
- HS thảo luận và trình bày.
? Trong cả hai đoạn trích, có thể thay đổi vị trí giữa bộ phận in đậm với bộ phận đứng trước nó không. Nếu được thì hai bộ phận ngăn cách bằng dấu gì ?
- GVkết luận : Cách dẫn trên là cách dẫn trực tiếp.
? Vậy thế nào là cách dẫn trực tiếp ? GV: sử dụng bảng phụ và yêu cầu HS làm bài tập bổ trợ
HĐ 2 : Cách dẫn gián tiếp
- Gv yêu cầu HS thảo luận theo bàn
? Trong đoạn (a) bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ. Nó được ngăn cách với bộ phận trước bằng dấu gì ?
? Trong đoạn (b) bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ. Giữa bộ phận in đậm và bộ phận đứng trước có từ gì ?
- HS thảo luận và trình bày, bổ sung - GV : Đây chính là cách dẫn gián tiếp ?
? Em hiểu cách dẫn gián tiếp là gì ?
? Từ các ví dụ trên, em thấy có mấy cách dẫn lời nói, ý nghĩ của nhân vật.
Sự khác nhau của những cách dẫn trên ?
-> nhắc lại nguyên văn ý nghĩ ( vì trước đó có từ nghĩ )
- Nó được ngăn với các bộ phận trước bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.
c. Có thể thay đổi như:
+ Đấy... gì- - Cháu nói
+ Khách tới... chẳng hạn - Họa sĩ nghĩ thầm.
- Hai bộ phận ngăn cách bằng dấu gạch ngang.
2. Ghi nhớ ( ý 1/54 )
II. Cách dẫn gián tiếp
1. Tìm hiểu ví dụ ( SGK/53 )
a. '' hãy dằn lòng... mà sợ '' -> thuật lại lời nói ( vì có từ khuyên ) -> Không có dấu ngăn cách.
b. '' Bác... ẩn dật '' -> thuật lại ý nghĩ (vì có từ hiểu)
- Giữa bộ phận in đậm và bộ phận trước có từ '' rằng ''
- Có thể thay thế bằng từ '' là '' 2. Ghi nhớ ( Điểm ý 2/54 )
=> Cách dẫn trực tiếp và gián tiếp
3. Hoạt động luyện tập
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt - GV yêu cầu HS đọc, trả lời câu hỏi
? Tìm lời dẫn trong đoạn trích.
? Đó là lời nói hay ý nghĩ. Dẫn bằng cách nào ?
III. Luyện tập
Bài tập 1 ( SGK/54 )
a. '' A!... này à- '' -> Là ý nghĩ => Lời dẫn trực tiếp.
a. '' cái vườn... rẻ cả '' -> Là ý nghĩ =>
4. Hoạt động vận dụng
- Sự khác nhau giữa lời dẫn trực tiếp và gián tiếp.
- Viết đoạn văn trích lời dẫn sau theo cách trích trực tiếp : Không có gì quý hơn độc lập tự do ( Hồ Chí Minh)
5. Hoạt động tìm tòi và mở rộng - Học bài
- Thuộc ghi nhớ - Hoàn chỉnh bài tập
- Chuẩn bị: Luyện tập tóm tắt tác phẩm tự sự
---
Ngày soạn: / /2018 Ngày dạy: / /2018