Tiết 51 TV_TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG ( Tiếp )
I. Đoc,tìm hiểu chung
1. Tác giả (SGK)
2. Tác phẩm
* Hoàn cảnh ra đời và xuất xứ
- Bài thơ được viết vào năm 1971 khi tác giả đang công tác tại chiến khu miền Tây Thừa Thiên Huế
- Bài thơ được in trong tập Đất và khát vọng
* Đọc và tìm hiểu chú thích - Đọc
- Chú thích : SGK
* Thể thơ : 8 chữ
* PTBĐ : Biểu cảm + miêu tả
* Bố cục : 3 phần (3 khúc hát ru ) + Mỗi khúc hát ru có 2 lời (một lời của tác giả, một lời của người mẹ tà ôi)
Hoạt động 2 : Phân tích
* Phương pháp : Gợi mở – vấn đáp, Dùng lời có nghệ thuật, PP phân tích, Hoạt động nhóm, PP thuyết trình
* Kĩ thuật : Đặt câu hỏi, động não
* HS có năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự học, năng lực hợp tác, giao tiếp, phân tích, cảm thụ.
- GV chia lớp thành 6 nhóm, giới hạn thời gian ( 10) hai nhóm cùng một nội dung thảo luận
- Phát phiếu học tập cho từng nhóm, hướng dẫn thảo luận ( Phiếu thảo luận có câu hỏi )
- GV gọi HS đại diện trình bày, yêu cầu nhóm khác nhận xét
GV chốt lại kiến thức chuẩn
Câu hỏi của các phiếu cho tất cả các nhóm
* Công việc của người mẹ Tà ôi
? Biện pháp nghệ thuật gì được sử dụng?
? Cảm nhận của em về công việc của mẹ?
? Người mẹ Tà ôi là người như thế nào?
* Tình cảm của mẹ
? Tìm biện pháp nghệ thuật trong những câu thơ nói về tình cảm của mẹ ?
? Tình cảm của người mẹ được thể hiện ra sao?
* Uớc mơ của mẹ
? Em hiểu gì về ước mơ của mẹ qua những lời thơ trên ?
? Nhận xét về ước mơ của người mẹ?
II. Phân tích
1. Khúc hát ru thứ nhất:
- Công việc :
Mẹ giã gạo ... tim hát thành lời + Điệp từ “ Nghiêng “ , hoán dụ + Từ láy gợi hình
-> Vất vả , gian khổ
-> Mẹ yêu thương con , không lúc nào xa con
- Tình cảm:
Ngủ ngon a-kay ơi…mẹ thương bộ đội NT + Điệp ngữ, đối xứng. Nhịp 4/4, cân đối. Giọng thơ nhẹ nhàng, tha thiết
-> Tình cảm : Yêu thương con gắn liền với yêu thương bộ đội.
- Ước mơ:
Con mơ cho mẹ …vung chày lún sân -> Mẹ mơ ước sau này con sẽ trở thành một chàng trai khỏe mạnh trong lao động sx , có hạt gạo trắng để nuôi bộ đội
=> Ước mơ giản dị, chân thành 1. Khúc hát ru thứ hai
- Công việc :
Mẹ đang tỉa bắp ...trên lưng + ẩn dụ (mặt trời -> em Cu tai) + So sánh
-> Công việc tỉa bắp trên núi vất vả , cực nhọc -> Người mẹ chịu thương , chịu khó , giàu lòng hi sinh
-> Mẹ yêu thương con vô bờ, coi con là ''mặt trời'' là nguồn sống, nguồn hạnh phúc...
- Tình cảm:
Ngủ ngon a-kay.... thương làng đói NT + Lặp cấu trúc, nhịp 4/4, điệp ngữ, đối xứng, giọng thơ tha thiết, trầm lắng -> Tình yêu thương gắn liền với thương ''làng đói'' - tình nghĩa xóm làng sâu nặng.
- Ước mơ :
Con mơ ... Ka-lưi
-> Mẹ mong con sẽ trở thành một chàng trai khỏe mạnh để giúp đỡ dân làng , dân làng khỏi đói
=> Ước mơ bình dị mà lớn lao.
2. Khúc hát ru thứ ba - Công việc :
Mẹ đang ... giành trận cuối
+ Liệt kê Công việc
+ Giọng điệu: dồn dập, gian khổ,
+ Động từ nguy hiểm
-> Người mẹ Tà ôi là người chiến sĩ:
anh dũng...Mẹ trực tiếp tham gia kháng chiến.
- Tình cảm :
Ngủ ngoan a-kay... thương đất nước NT + Đối xứng, lặp cấu trúc, nhịp 4/4, cân đối, giọng thơ tha thiết
-> Tình yêu thương con gắn liền với tình yêu đất nước.
- Ước mơ:
Con mơ cho mẹ ... người Tự do -> Mơ ước được thấy Bác Hồ , mơ ước con được làm người tự do -> Mơ ước đất nước thống nhất - độc lập
=> Ước mơ cao đẹp, thiêng liêng
- GV : Yêu cầu HS làm việc cả lớp
? Em có nhận xét gì về tình cảm và ước mơ của người mẹ qua 3 khúc hát ru ?
- Cảm nhận chung của em về người mẹ Tà ôi qua 3 khúc hát ru?
? Em hiểu gì về tình cảm của tác giả ?
Hoạt động 3 : Tổng kết
* kĩ thuật hỏi và trả lời
- Hs hỏi và trả lời những yêu cầu liên quan đến nghệ thuật và nội dung bài
3. Hoạt động luyện tập
- Đọc diễn cảm bài thơ?
- Ước mơ , tình cảm gắn liền với công việc cụ thể nhưng có sự thống nhất, phát triển và mở rộng.
<=> Người mẹ - người chiến sĩ anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang. Tình yêu con gắn liền, thống nhất với tình yêu bộ đội, yêu làng, yêu đất nước.
I. Tác giả ca ngợi, tự hào về người mẹ Tà ôi nói riêng và những người mẹ Việt Nam nói chung...