Chơng III Trung Quèc thêi phong kiÕn
1. Tín ngỡng và tôn giáo
- Tín ngỡng phồn thực với các nghi thức cầu mong đợc mùa, cầu cho các giống loài sinh sôi, nảy nở cũng rất phát triển.
- Những thế kỷ đầu Công nguyên, Hin-đu giáo truyền bá thịnh hành hơn ở trong khu vực, nhiều đền tháp theo kiểu kiến trúc Hin-đu đợc x©y dùng.
- Thế kỷ XIII, Phật giáo truyền bá chiếm u thế ở nhiều nớc, các chùa mới mọc lên.
- Vai trò Phật giáo: Phật giáo
đóng vai trò quan trọng trong
đời sống chính trị, xã hội và văn hóa c dân Đông Nam á,
đợc chú ý phổ biến trong dân chúng đặc biệt là qua giáo dôc.
- Ngoài ra Hồi giáo và Ki-tô
cũng xâm nhập vào Đông Nam á.
quốc Hồi giáo ra đời.
+ Khi ngời phơng Tây buôn bán thì đạo Ki-tô cũng dần đợc xâm nhập vào.
Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân Trớc hết GV trình bày và phân tích:
Chữ Phạn của ấn Độ du nhập vào Đông Nam á rất sớm, điều này đợc thể hiện qua các văn bia. Tuy nhiên, trên cơ sở chữ Phạn các dân tộc Đông Nam
á đã sáng tạo ra chữ viết riêng của mình.
- GV đặt câu hỏi: Nêu những biểu hiện các dân tộc
Đông Nam á đã sáng tạo ra chữ viết riêng của m×nh?
- HS đọc đoạn chữ nhỏ SGK tự trả lời câu hỏi:
- GV nhận xét và trình bày rõ:
Ngời Chăm từ thế kỷ IV còn ngời Khơ-me đầu thế kỷ VII đã có chữ viết riêng. Chữ Mã Lai cổ đợc tìm thấy ở Xu-ma-tơ-ra có niên đại năm 683. Chữ Thái cổ hình thành đầu thế kỷ XIII mang nhiều yếu tố chữ Pê-gu cổ, còn chữ Pê-gu cổ lại chịu ảnh hởng của chữ ấn Độ điều này cho thấy chữ Thái chịu ảnh hởng của chữ ấn Độ song có sự sáng tạo.
- GV nhấn mạnh sự sáng tạo ra chữ viết riêng và cải tiến nó từ chữ ấn Độ không phải là sự bắt chớc đơn giản mà là cả quá trình lao động sáng tạo, công phu một thành tựu đáng kể của c dân Đông Nam á.
Hoạt động 2: Cá nhân
- GV đặt câu hỏi: Sự truyền bá chữ Phạn đã có tác
động nh thế nào đến văn học?
- HS tự trả lời câu hỏi.
- GV nhận xét và chốt ý: Tạo điều kiện cho c dân
Đông Nam á sớm tiếp xúc với dòng văn học viết.
- GV nói rõ: Tuy nhiên trớc khi tiếp xúc với nền văn học viết thì ở Đông Nam á đã tồn tại dòng văn học dân gian, bắt nguồn chính từ cuộc sống lao động cần cù và đấu tranh của các dân tộc.
- HS đọc đoạn chữ nhỏ trong SGK nói về kho tàng văn hóa dân gian phong phú của dân tộc Đông Nam
á.
- GV trình bày và phân tích:
+ Dòng văn học viết xuất hiện muộn nhng phát triển nhanh và trở thành dòng văn học của dân tộc.
Tuy nhiên dòng văn học viết cũng chịu ảnh hởng của văn học ấn Độ và Trung Hoa về cả mẫu tự và
đề tài thể loại, đó là những trờng ca, sử thi.
+ Cùng với sự hình thành các quốc gia dân tộc, dòng văn học bằng tiếng dân tộc cũng phát triển mạnh mẽ thay thế cho dòng văn học vay mợn từ bên ngoài. Đồng thời văn học viết có xu hớng tìm về với văn học dân gian.
Hoạt động: Cả lớp và cá nhân
- GV đặt câu hỏi: Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc
Đông Nam á có ảnh hởng bởi kiến trúc nào?
- HS suy nghĩ và trả lời.
- GV nhận xét và chốt ý: Kiến trúc Đông Nam á chịu ảnh hởng bởi kiến trúc ấn độ và kiến trúc Hồi giáo.
2. Văn tự và văn học - V¨n tù:
+ Chữ Phạn của ấn Độ du nhập vào Đông Nam á rất sớm, song các dân tộc Đông Nam á đã sáng tạo ra chữ
viết riêng của mình.
+ Sự sáng tạo ra chữ viết riêng là cả quá trình lao động sáng tạo, công phu của các d©n téc.
- Văn học:
+ Đông Nam á đã hình thành dòng văn học dân gian, bắt nguồn chính từ cuộc sống lao
động cần cù và đấu tranh của các dân tộc.
+ Dòng văn học viết xuất hiện muộn, chịu ảnh hởng của văn học ấn Độ và Trung Hoa
+ Cùng với sự hình thành các quốc gia dân tộc, dòng văn học bằng tiếng dân tộc cũng phát triển mạnh. Đồng thời văn học viết có xu hớng tìm về với văn học dân gian.
3. Nghệ thuật kiến trúc và
điêu khắc
- GV nhấn mạnh cho HS rõ: Kiểu kiến trúc ấn Độ có thể chia làm hai loại:
+ Các đền thờ Hin đu ở Nam ấn đợc xây dựng từ
đá nguyên khối, là những tháp có cấu trúc hình vuông hay chữ nhật.
+ Các đền thờ ngoài tháp chính còn có một tháp phụ và các tháp hình núi.
Cả 2 loại kiến trúc này đều có mặt ở Đông Nam á nhng phổ biến là kiểu kiến trúc có cấu trúc vuông hay ch÷ nhËt.
- Tiếp theo, GV giới thiệu những công trình kiến trúc ở Đông Nam á trong SGK hoặc những tranh
ảnh su tầm đợc nh: Khu di tích Mĩ Sơn ở Việt Nam, tổng kiến trúc Bô-rô-bu-đua ở In-đô-nê-xi-a.
- GV đặt câu hỏi: Kiến trúc tiêu biểu nhất của Đông Nam á là công trình nào? Nêu những nét hiểu biết của mình về công trình đó?
- HS đọc SGK trả lời câu hỏi.
- GV nhận xét, trình bày và phân tích: Thế kỉ X- XIII, khu đền Ăng-co ở Căm-pu-chi-a là di tích nổi tiếng nhất ở Đông Nam á. Ăng-co Vát đợc xây dựng đầu thế kỉ XII và Ăng-co Thom đợc xây dựng
đới thời Giay-a-vác-man VII. Đền Ăng-co Thom nổi tiếng bởi những hình chân dung mặt ngời đồ sộ những nụ cời hàm súc và bí ẩn, bởi những bức phù
điêu tả lại cảnh thời Giay-a-vác-man VII đánh thủy quân Cham-pa, những hình ảnh nữ thần áp-sa-ra mềm mại uyển chuyển, đầy sức sống.
- GV đặt câu hỏi: Ngoài ra kiến trúc Đông Nam á còn có thành tựu nào?
- HS đọc SGK trả lời câu hỏi.
- GV nhận xét và kết luận: Ngoài ra còn có chùa đ- ợc xây dựng nhiều.
- GV trình bày: ở Mi-an-ma, chỉ riêng khu di tích Pa-gan, hiện nay còn 5000 ngôi chùa lớn nhỏ nằm rãi rác ở sông I-ra-oa-đi; chùa là nơi thờ tự, thờ hình tợng của Phật, cùng với kiến trúc là tợng thần, phật cũng chịu ảnh hởng cả nghệ thuật ấn Độ nhng có sự sáng tạo. Chủ yếu có hai loại: tợng tròn và phù điêu.
- GV gọi HS đọc đoạn chữ nhỏ trong SGK để thấy
đợc giá trị kiến trúc và giấ trị nghệ thuật của chùa vàng ở Mi-an-ma.
- Kiến trúc Đông Nam á chịu
ảnh hởng bởi kiến trúc ấn độ và kiến trúc Hồi giáo: Cả 2 kiÓu kiÕn tróc cã cÊu tróc vuông hay chữ nhật và hình tháp đều có mặt, nhng phổ biến là kiểu kiến trúc có cấu trúc vuông hay chữ nhật.
- Thành tựu:
+ Khu di tích Mĩ Sơn ở Việt Nam, tổng kiến trúc Bô-rô- bu-đua ở In-đô-nê-xi-a.
+ Nổi tiếng nhất là khu đền
Ăng-co ở Căm-pu-chi-a:
Ăng-co Vát đợc xây dựng
đầu thế kỉ XII và Ăng-co Thom đợc xây dựng đới thời Giay-a-vác-man VII.
+ Ngoài ra còn có chùa đợc xây dựng ở nhiều nơi, tiêu biểu là chùa vàng ở Mi-an- ma.
+ Cùng với kiến trúc là tợng thần, phật cũng chịu ảnh h- ởng cả nghệ thuật ấn Độ nh- ng có sự sáng tạo.
4. Sơ kết bài học
- Hớng dẫn HS trả lời các câu hỏi: Những hình thức tín ngỡng ở Đông Nam á?
Những thành tựu chủ yếu về văn học và kiến trúc? Sự sáng tạo về chữ viết và kiến trúc Đông Nam á?
5. Dặn dò, bài tập về nhà
- Học bài cũ, trả lời câu hỏi SGK.
- Đọc trớc bài mới
Ký duyệt
(Ký và ghi rõ họ tên)
bài 12
vơng quốc cam- pu- chia và vơng quốc Lào
Họ và tên GV:...
Trêng: ...
Ngày soạn: .../ ... /200... Tiết PP CT: ...