I. Mục tiêu bài học 1. Kiến thức
• Nhận biết đ−ợc những đặc điểm chủ yếu về hình thái phù hợp với chức năng của một số thân biến dạng qua quan sát mẫu và tranh ảnh.
• Nhận dạng đ−ợc một số thân biến dạng trong thiên nhiên.
2. Kü n¨ng
Rèn kỹ năng quan sát mẫu thật, nhận biết kiến thức qua quan sát so sánh.
3. Thái độ
Giáo dục lòng say mê môn học, yêu thiên nhiên và bảo vệ thiên nhiên.
II. Đồ dùng dạy - học
• GV: Tranh phóng to hình 18.1 và 18.2 SGK.
Mét sè mÉu thËt.
• HS: Chuẩn bị một số củ đ dặn ở bài tr−ớc, que nhọn, giấy thấm, kẻ bảng nh− tr.59 SGK.
III. Hoạt động dạy - học
♦ Mở bài: Nh− SGK.
Hoạt động 1
Quan sát một số thân biến dạng
♦ Mục tiêu: Quan sát đ−ợc hình dạng và b−ớc đầu phân nhóm các loại thân biến dạng, thấy đ−ợc chức năng đối với cây.
♦ Tiến hành:
a. Quan sát các loại củ, tìm đặc điểm chứng tỏ chúng là thân.
- GV yêu cầu HS quan sát các loại củ xem chúng có đặc điểm gì chứng tỏ là thân.
- GV lưu ý tìm củ su hào có chồi nách và gừng đ có chồi để HS quan sát thêm.
- GV cho HS phân chia các loại củ thành nhóm dựa trên vị trí của nó so với mặt đất và hình dạng củ, chức năng.
- HS đặt mẫu lên bàn quan sát tìm xem có chồi, lá không?
- HS quan sát + tranh ảnh và gợi ý của GV để chia củ thành nhiều nhãm.
- Yêu cầu HS phát hiện các đặc
®iÓm:
+ Đặc điểm giống nhau: có chồi, lá → là thân
Đều phình to → chứa chất dự tr÷.
- GV yêu cầu HS tìm những đặc
điểm giống và khác nhau giữa các loại củ này.
- GV lưu ý HS bóc vỏ của củ dong → tìm dọc củ có những mắt nhỏ đó là chồi nách, còn các vỏ (hình vảy) → lá.
- GV cho HS trình bày và tự bổ sung cho nhau.
- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK trả
lêi 4 c©u hái tr.58 SGK.
- GV nhận xét và tổng kết: một số loại thân biến dạng làm chức năng khác là dự trữ chất khi ra hoa kết quả.
b. Quan sát thân cây x−ơng rồng.
- GV cho HS quan sát thân cây x−ơng rồng, thảo luận theo câu hỏi:
+ Thân x−ơng rồng chứa nhiều n−ớc có tác dụng gì?
+ Sống trong điều kiện nào lá biến thành gai?
+ Cây x−ơng rồng th−ờng sống ở
®©u?
+ Kể tên một số cây mọng n−ớc?
+ Đặc điểm khác nhau: dạng rễ Củ gừng, dong (có hình rễ) → dưới mặt đất → thân rễ.
Củ su hào, khoai tây (dạng tròn, to) → thân củ.
- Đại diện nhóm lên trình bày kết quả của nhóm và nhóm khác nhận xét bổ sung.
- HS đọc mục tr.58 SGK. Trao
đổi nhóm theo 4 câu hỏi SGK.
- Đại diện nhóm trình bày kết quả
→ nhóm khác bổ sung.
- HS quan sát thân, gai, chồi ngọn của cây x−ơng rồng. Dùng que nhọn chọc vào thân → quan sát hiện t−ợng → thảo luận nhóm.
- Đại diện nhóm trình bày kết quả
→ nhóm khác bổ sung.
- HS đọc mục tr.58 SGK để sửa chữa kết quả.
- GV cho HS nghiên cứu SGK rồi rút ra kết luận chung cho hoạt động 1.
Kết luận: Thân biến dạng để chứa chÊt dù tr÷ hay dù tr÷ n−íc cho c©y.
Hoạt động 2
Đặc điểm, chức năng của một số loại thân biến dạng
♦ Mục tiêu: HS ghi lại những đặc điểm và chức năng của thân biến dạng
→ gọi tên các loại thân biến dạng.
♦ Tiến hành:
- GV cho HS hoạt động độc lập theo yêu cầu ∇ của tr.59 SGK.
- GV treo bảng đ hoàn thành kiến thức để HS theo dõi và sửa bài cho nhau.
- GV tìm hiểu số bài đúng và ch−a
đúng bằng cách gọi cho HS giơ tay
→ GV sẽ biết đ−ợc tỉ lệ HS nắm
đ−ợc bài tại lớp.
- HS hoàn thành bảng ở vở bài tập.
- HS đổi vở bài tập cho bạn cùng bàn, theo dõi bảng của GV → ch÷a chÐo cho nhau.
- 1 HS đọc to toàn bộ nội dung trong bảng của GV cho cả lớp nghe để ghi nhớ kiến thức.
Kết luận chung: HS đọc kết luận cuối bài.
IV. Kiểm tra đánh giá
• GV cho HS làm bài tập tại lớp → GV thu 15 bài chấm ngay tại lớp.
• Hay kiểm tra bằng những câu hỏi nh− sách GV.
V. Dặn dò
• Học bài, trả lời câu hỏi SGK.
• Đọc mục "Em có biết".
• Chuẩn bị bài sau:
- Một số loại lá nh− tr.61 - 62 SGK.
- Một số loại cành: rau đay, hoa hồng, dâm bụt, ổi, trúc, đào, hoa sữa.
Ch−ơng IV Lá