I. Mục tiêu bài học 1. Kiến thức
• Phân tích thí nghiệm và tham gia thiết kế một thí nghiệm đơn giản HS phát hiện đ−ợc có hiện t−ợng hô hấp ở cây.
• Nhớ đ−ợc khái niệm đơn giản về hiện t−ợng hô hấp và hiểu đ−ợc ý nghĩa hô hấp đối với đời sống cuả cây.
• Giải thích đ−ợc vài ứng dụng trong trồng trọt liên quan đến hiện t−ợng hô hấp ở cây.
2. Kü n¨ng
• Rèn kỹ năng quan sát thí nghiệm → tìm kiến thức.
• Tập thiết kế thí nghiệm.
3. Thái độ
Giáo dục lòng say mê môn học.
II. Đồ dùng dạy - học
• GV: + Có điều kiện làm thí nghiệm 1 tr−ớc 1 giờ.
+ Các dụng cụ để làm thí nghiệm 2 nh− SGK.
• HS: Ôn lại bài quang hợp, kiến thức tiểu học về vai trò của khí ôxi.
III. Hoạt động dạy - học
♦ Mở bài: Nh− tr.77 SGK.
Hoạt động 1
Các thí nghiệm chứng minh hiện t−ợng hô hấp ở cây
♦ Mục tiêu: HS nắm đ−ợc các b−ớc tiến hành thí nghiệm, tập thiết kế thí nghiệm để rút ra kết luận.
♦ Tiến hành:
a. Thí nghiệm 1: Nhóm Lan và Hải - GV yêu cầu HS nghiên cứu tr.77
SGK → nắm cách tiến hành, kết quả của thí nghiệm.
- GV cho một HS trình bày lại thí nghiệm tr−ớc lớp.
- GV lưu ý khi HS giải thích lớp váng trắng đục ở cốc A dày hơn là do có nhiều khí cacbônic thì GV nên hỏi thêm: Vậy ở chuông A do đâu mà l−ợng khí cacbônic nhiều lên.
- HS đọc thí nghiệm quan sát hình 23.1 SGK ghi lại tóm tắt thí nghiệm gồm: Chuẩn bị, tiến hành, kết quả.
- HS đọc thông tin tr.77 SGK → thảo luận nhóm theo 3 câu hỏi tr.78 SGK.
- Đại diện nhóm trình bày kết quả
→ nhóm khác nhận xét bổ sung tìm câu trả lời đúng.
- Yêu cầu HS nêu đ−ợc l−ợng khí CO2 trong chuông A tăng lên chỉ có thể do cây thải ra.
- GV giúp HS hoàn thiện đáp án và rót ra kÕt luËn.
b. Thí nghiệm 2: Của nhóm An và Dòng
- GV yêu cầu HS thiết kế đ−ợc thí nghiệm dựa trên những dụng cụ có sẵn và kết quả của thí nghiệm 1.
- GV cho HS nghiên cứu SGK → trả
lời câu hỏi: Các bạn An và Dũng làm thí nghiệm nhằm mục đích gì?
- GV yêu cầu nhóm thiết kế thí nghiệm, GV đi tới các nhóm quan sát → h−ớng dẫn, gợi ý cách bố trí thí nghiệm.
- GV hết sức lưu ý: Nếu HS trong lớp có học lực trung bình thì các em có thể không biết bố trí thí nghiệm → GV phải h−ớng dẫn tỉ mỉ từng b−íc.
- GV nhận xét giúp HS hoàn thiện thí nghiệm và giải thích rõ: Khi đặt cây vào cốc thuỷ tinh rồi đậy miếng kính lên, lúc đầu trong cốc vẫn có O2 của không khí, sau một thời gian, đến khi khẽ dịch tấm kính để
đ−a que đóm đang cháy vào → đóm tắt ngay chứng tỏ trong cốc không còn khí O2 và cây đ nhả CO2. - GV thử kết quả thí nghiệm đ
chuẩn bị cho cả lớp quan sát → chốt lại kiến thức cho cả 2 thí nghiệm → HS nhắc lại.
Kết luận: Khi không có ánh sáng cây đ thải ra nhiều khí cacbônic.
- HS đọc thông tin SGK, quan sát hình 23.2 tr.78 SGK → trả
lêi c©u hái.
- HS trong nhóm cùng tiến hành thảo luận từng b−ớc của thí nghiệm.
- Đại diện 1→ 3 nhóm trình bày kết quả → nhóm khác bổ sung, tiếp tục thảo luận.
- HS nghe và bổ sung vào bài của mình những chỗ ch−a đúng.
Kết luận: Cây nhả ra khí cacbônic và hút khí ôxi.
Hoạt động 2 Hô hấp ở cây
♦ Mục tiêu: HS hiểu đ−ợc khái niệm hô hấp và ý nghĩa của hô hấp.
♦ Tiến hành:
- GV yêu cầu HS hoạt động độc lập với SGK trả lời câu hỏi:
+ Hô hấp là gì? Hô hấp có ý nghĩa nh− thế nào đối với đời sống của c©y?
+ Những cơ quan nào của cây tham gia hô hấp và trao đổi khí trực tiếp với môi tr−ờng ngoài.
+ Cây hô hấp vào thời gian nào?
+ Ng−ời ta đ dùng biện pháp nào
để giúp rễ và hạt mới gieo hô
hÊp?
- GV gọi 2 HS trả lời 4 câu hỏi → HS khác bổ sung.
- GV chốt lại kiến thức và đề phòng HS trả lời: ban đêm cây mới hô hấp thì GV giải thích.
- GV yêu cầu HS trả lời mục ∇ tr.79 SGK.
- GV cần lưu ý HS ở thành phố có thể chỉ trả lời đ−ợc 1 → 2 biện pháp, nh−ng HS ở nông thôn thì
phải trả lời đ−ợc nhiều biện pháp nh− sách GV.
- GV giải thích các biện pháp kỹ thuật cho cả lớp nghe cho HS rút ra kÕt luËn.
- HS đọc thông tin tr.78 - 79 SGK suy nghĩ trả lời 4 câu hỏi.
Yêu cầu:
+ Viết đ−ợc sơ đồ hô hấp.
+ Mọi cơ quan của cây đều hô
hÊp.
+ Biện pháp làm tơi xốp đất...
- HS cả lớp theo dõi nhận xét bổ sung cho phần trả lời của bạn →
đi đến ý kiến đúng.
- HS đọc yêu cầu → trao đổi nhanh trong nhóm đ−a ra biện pháp nh−: cuốc, tháo n−ớc khi ngËp.
- GV hỏi: Tại sao khi ngủ đêm trong rừng ta thấy khó thở, còn ban ngày thì mát và dễ thở?
- Trao đổi giữa các nhóm.
Kết luận: Cây hô hấp suốt ngày
đêm, tất cả các cơ quan đều tham gia.
Kết luận chung: HS đọc kết luận SGK.
IV. Kiểm tra đánh giá
• HS trả lời câu hỏi 1, 2, 3 SGK → GV cho điểm 2 HS.
• GV cho HS trả lời câu hỏi 4.
V. Dặn dò
• Học bài, trả lời câu hỏi SGK.
• Ôn lại bài: "Cấu tạo trong của phiến lá".