Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở các phương pháp nghiên truyền thống của khoa học kinh tế là: phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, phân tích và tổng hợp các số liệu thu thập đƣợc cũng nhƣ số liệu đã đƣợc xử lý. Bên cạnh đó luận văn còn sử dụng các phương pháp khác như phương pháp thống kê, so sánh nhằm tiếp cận nghiên cứu vấn đề từ nhiều khía cạnh khác nhau từ đó đạt đƣợc các mục tiêu nghiên cứu.
2.1. Quy trình nghiên cứu
Sơ đồ 2.1: Quy trình nghiên cứu Xác định mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu sơ bộ
Hệ thống hoá cơ sở lý luận về quản trị tín dụng trung và dài hạn
Thu thập dữ liệu
Phân tích thực trạng khách quan, đánh giá sơ bộ về tình hình quản trị rủi ro tín dụng
trung và dài hạn tại NH TMCP Bảo Việt
Tổng và phân tích số liệu
Kết luận và giải pháp
39 2.2 Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp
Để đạt đƣợc mục tiêu nghiên cứu của luận văn, tác giả thực hiện công việc thu thập các dữ liệu sơ cấp liên quan đến đối tƣợng nghiên cứu.
2.2.1 Phương pháp tìm kiếm tài liệu
Để thực hiện nghiên cứu đề tài: “Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Bảo Việt” một cách hiệu quả và đạt kết quả cao, phù hợp với điều kiện của bản thân cũng nhƣ điều kiện tại đơn vị nghiên cứu, tác giá đã tìm hiểu, tham khảo các công trình nghiên cứu khoa học đã đƣợc công bố, các giáo trình, bài giảng, sách chuyên ngành, các bài viết đƣợc đăng trên các báo, tạp chí uy tín trong và ngoài nước, các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu…Từ đó lựa chọn, chắt lọc logic và kế thừa những kiến thức chính xác và chính thống để đƣa vào phần “Lý luận chung về tín dụng và cho vay trung và dài hạn tại Ngân hàng thương mại”.
2.2.2 Phương pháp phỏng vấn.
Tác giả hiện tại đang công tác tại đơn vị nghiên cứu đề tài, vì vậy tác giả có nhiều điều kiện thuận lợi trong việc thu thập các dữ liệu cần thiết cho công trình nghiên cứu, đồng thời việc nắm bắt các thông tin tổng quát về quá trình hình thành phát triển của Ngân hàng, về cơ cấu tổ chức bộ máy, về đặc điểm hoạt động tín dụng, hoạt động kinh doanh…Bên cạnh đó, tác giả cũng thực hiện phỏng vấn các bộ phận có liên quan trong Ngân hàng để có những đánh giá khách quan về hoạt động quản trị rủi ro của Ngân hàng. Cụ thể tác giả đã thu thập số liệu qua các bước sau:
Bước 1: Lập kế hoạch phỏng vấn bao gồm các nội dung:
+ Xác định mục đích phỏng vấn: Để nhằm thu thập các thông tin
+ Xác định đối tƣợng phỏng vấn: Các cán bộ nhân viên trong Ngân hàng liên quan đến hoạt động cấp tín dụng cũng nhƣ hoạt động quản trị rủi ro trong Ngân hàng.
+ Thời gian và địa điểm phỏng vấn: Trong giờ làm việc tại Hội sở chính và Trung tâm kinh doanh của Ngân hàng TMCP Bảo Việt.
40
+ Thiết kế hệ thống câu hỏi phỏng vấn: Các câu hỏi liên quan đến hoạt động quản trị rủi ro và quy trình cấp tín dụng của NH TMCP Bảo Việt.
- Bước 2: Tiến hành phỏng vấn: Tác giả hẹn gặp trước các đối tượng cần phỏng vấn tại văn phòng làm việc, đồng thời chuẩn bị sẵn các bảng câu hỏi điều trả để đối tƣợng phỏng vấn trực tiếp đƣa ra ý kiến của mình. Tác giả sử dụng công cụ ghi chép để lưu lại kết quả cuộc phỏng vấn làm tài liệu sử dụng. Toàn bộ các thông tin thu thập đƣợc, tác giả sẽ thực hiện tổng hợp, phân tích nhằm đánh giá về công tác quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay trung và dài hạn tại NH TMCP Bảo Việt.
- Ngoài ra tác giả còn tiếp cận các bộ phận các trong Ngân hàng để thực hiện thu thập các tài liệu để phục vụ cho công tác nghiên cứu: Các Báo cáo tài chính qua các năm, báo cáo tình hình tín dụng, báo cáo nhân sự…
Toàn bộ các thông tin, tài liệu mà tác giả thu thập đƣợc có tính chính xác, phản ánh đúng tình hình thực tế đảm bảo tốt cho công tác nghiên cứu đề tài.
2.3 Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu thứ cấp
Sau khi thu thập đƣợc đầy đủ các dự liệu cần thiết cho nghiên cứu, tác giả tiến hành chọn lọc, phân loại các loại dữ liệu. Đối với các dữ liệu thu thập đƣợc từ các phòng ban chức năng nhƣ Ban Nhân sự, Phòng kế hoạch tổng hợp và phòng ban khác tác giả đã phân loại để sử dụng một cách hợp lý. Còn đối với các dữ liệu khác thu thập từ phòng Tài chính – kế toán, Khối Quản lý rủi ro, Phòng xử lý nợ tác giả cũng tiến hành sắp xếp, lựa chọn các chứng từ liên quan, sau đó thực hiện tính toán, phân tích để phục vụ cho nghiên cứu. Do hoạt động của Ngân hàng rất phức tạp, quy trình tín dụng phải thông qua nhiều phòng ban khác nhau, vì vậy tài liệu thu thập đƣợc tác giả cũng cần phải phân tích đƣa vào thành các bảng, biểu đồ để có góc nhìn tổng quát các vấn đề nhằm đƣa ra các nhận xét đánh giá chính xác về công tác quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay trung và dài hạn tại NH TMCP Bảo Việt.
Dựa trên cơ sở nguồn dữ liệu thu thập đƣợc từ NH TMCP Bảo Việt, tác giả sử dụng tổng hợp các phương pháp phân tích số liệu: Phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh, phương pháp nghiên cứu liên ngành, phương pháp DUPONT.
41 2.3.1 Phương pháp thống kê mô tả
Từ các số liệu đã thu thập đƣợc, tác giả xây dựng hệ thống bảng biểu để phân tích, số liệu điều tra được xử lý bằng Excel. Phương pháp thống kê mô tả được sử dụng là số tuyệt đối, số tương đối, số trung bình các chỉ tiêu phân tích.
2.3.2 Phương pháp so sánh
Đây là phương pháp phổ biến được dùng để phân tích sự biến động của các yếu tố, các chỉ tiểu cần nghiên cứu. Trong luận văn tác giả sử dụng phương pháp so sánh số tuyệt đối và số tương đối.
So sánh số tuyệt đối, là kết quả của phép trừ giữa số liệu của kỳ phân tích và số liệu của kỳ gốc. Phương pháp này dùng để so sánh sự biến đối giữa số liệu của kỳ tính toán với số liệu của kỳ gốc để tìm ra nguyên nhân của sự biến đổi đó, từ đó đƣa ra các nhận xét, đánh giá.
Trong đó:
+ Yt : Số liệu kỳ so sánh.
+ Yt-1: Số liệu kỳ gốc.
+ ∆y : Hiệu số (sự thay đối số tuyệt đối) giữa số liệu kỳ so sánh và kỳ gốc.
So sánh số tương đối, đây chính là tỷ lệ giữa số liệu thành phần và số liệu tổng hợp hoặc tỷ lệ phần trăm giữa số liệu kỳ so sánh so với kỳ gốc. Phương pháp chỉ rõ mức độ đóng góp của chỉ tiêu thành phần trong tổng số hay mức độ quan trọng của chỉ tiêu thành phần đối với chỉ tiêu tổng thể; hoặc nó cũng cho biết mức độ thay đổi của kỳ so sánh với kỳ gốc là bao nhiêu %. Kết hợp với các phương pháp khác để quan sát và phân tích đƣợc tầm quan trọng và sự biến đổi của chỉ tiêu, nhằm đƣa ra các biện pháp điều chỉnh kịp thời.
Trong đó:
+ Yk : Số liệu thành phần.
+ Y : Số liệu tổng hợp.
+ Rk (%): Tỷ trọng của Yk so với Y.
42
- Tốc độ ( hay mức độ) thay đổi: con số này đƣợc đo bằng tỷ lệ phần trăm (%), là tỷ lệ giữa mức thay đổi tuyệt đối giữa kỳ phân tích và kỳ gốc ( với kỳ gốc
. Phương pháp chỉ ra tốc độ thay đổi của chỉ tiêu kinh kế so kỳ gốc. Cùng với các chỉ tiêu khác, chỉ tiêu này phản ánh đƣợc khả năng thay đổi giữa các kỳ và so sánh giữa chúng và tốc độ thay đổi của các chỉ tiêu khác nhằm phân tích, đánh giá, tìm nguyên nhân và đƣa ra các biện pháp giải quyết.
Trong đó:
+ Yt : Số liệu kỳ phân tích.
+ Yt-1: Số liệu kỳ gốc.
+ R∆y (%): Tốc độ thay đổi giữa kỳ phân tích và kỳ gốc.
- Tốc độ thay đổi bình quân: Đƣợc đo bằng tỷ lệ phần trăm (%), là tốc độ thay đổi bình quân giữa kỳ phân tích và kỳ gốc, liên tiếp trong giai đoạn phân tích. Chỉ tiêu này phản ánh tốc độ thay đổi bình quân trong suốt thời gian nghiên cứu, loại trừ những ảnh hưởng bất thường trong một kỳ cụ thể, nhằm phát hiện những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả bình quân và đề ra phương án cho kỳ tiếp theo.
Ngoài ra tác giả cũng thực hiện so sánh mô hình quản trị rủi ro tại NH TMCP Bảo Việt với mô hình quản trị rủi ro của các Ngân hàng khác trong và ngoài nước để từ đó tìm ra các ƣu nhƣợc điểm của từng mô hình và đánh giá về việc áp dụng thực tiễn tại Việt Nam.
2.3.3 Phương pháp nghiên cứu liên ngành
Nội dung nghiên cứu của luận văn liên quan đến nhiều lĩnh vực chuyên ngành như: Ngân hàng thương mại, Tài chính doanh nghiệp, Quản trị rủi ro,... nên trong quá trình triển khai, phương pháp nghiên cứu liên ngành trên được áp dụng để tác giả giải thích, phân tích rõ hơn các số liệu đƣa ra.