Bài 19
--- 62
--- NHẬT BẢN GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918 - 1939) A/ MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:
- Khái quát tình hình kinh tế Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ nhất.
- Những nguyên nhân dẫn đến quá trình phát xít hoá ở Nhật và hậu quả của quá trình này đối với lịch sử Nhật Bản cũng như lịch sử thế giới.
2/ Tư tưởng:
- Giúp cho HS nhận thức rõ bản chất phản động, hiếu chiến, tàn bạo của chủ nghĩa phát xít Nhật.
- Giáo dục tư tưởng chống CNPX, căm thù những tội ác mà CNPX gây ra cho nhân loại.
3/ Kĩ năng:
- Rèn cho HS kĩ năng sử dụng bản đồ, khai thác tư liệu, tranh ảnh lịch sử, hiểu những vấn đề lịch sử.
- Biết cách so sánh liên hệ và tư duy lo-gích, kết nối các sự kiện khác nhau để hiểu bản chất, các sự kiện hiện tượng diễn ra trong lịch sử.
B/ THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC:
Tranh ảnh: Thủ đô Tôkiô sau trận động đất 9-1923, Quân Nhật đóng chiếm vùng Đông Bắc Trung Quốc.
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
1/ Ổn định, kiểm tra:
2/ Giới thiệu bài mới:
3/ Dạy bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG GHI
* Hoạt động 1: Cá nhân, nhóm
GV: Bằng kiến thức địa lý xác định Nhật Bản trên bản đồ? Nêu một vài nét về Nhật Bản trước chiến tranh thế giới lần thứ nhất?
HS: Nhật Bản nằm ở Đông Bắc Á- Thủ đô Tô-ki-ô.
Trước chiến tranh, Nhật Bản là nước đế quốc
GV: Giải thích hình 70 sgk “Thủ đô Tô-ki-ô sau trận động đất 9-1923”
GV: Kết luận
- Phong trào đấu tranh của nhân dân Nhật Bản trong thời kì này diễn ra ntn?
HS: Trả lời ý sgk
GV: Nhận xét và giải thích cuộc “Bạo động lúa gạo”
HS: Trả lời ý sgk
1/ Nhật Bản sau Chiến tranh thế giới thứ nhất:
- Nền kinh tế Nhật Bản chỉ phát triển trong vài năm đầu sau chiến tranh
Phong trào đấu tranh của công nhân lên cao.
- Đảng Cộng sản Nhật thành lập (7-1922)
--- 63
--- GV: Kết luận: Khủng hoảng tài chính 1927 kết thúc
sự phục hồi ngắn ngủi của nền kinh tế Nhật Bản - Gọi một HS lên kiểm tra bài cũ: nền kinh tế Mỹ phát triển ntn trong thập niên 20 của TK XX?
HS: Trả lời GV ghi điểm
GV: HS so sánh về sự phát triển của nền kinh tế Nhật trong thập niên 20 của thế kỷ XX có những điểm gì giống và khác so với Mỹ trong thời gian này?
- Chia lớp 2 nhóm: Nhóm1: giống nhau; Nhóm2:
khác nhau
GV: Nhìn chung so với Mĩ thì sau chiến tranh t/g thứ nhất nền kinh tế Nhật phát triển không ổn định GV: Củng cố ý
* Hoạt động 2: Nhóm
GV: Khủng hoảng kinh tế 1929 -1933 đã bùng nổ ở cá nước tư bản → Nhật phải gánh chịu hậu quả đó.
Để hiểu rõ hơn chúng ta cùng thảo luận
Nhóm1: - Cuộc KHKT 1929-1933 đã tác động đến nền KT Nhật Bản ntn? Đໃ thoát khỏi KH giới cầm quyền Nhật bản đã làm gì?
Nhóm2: - Qua đoạn chữ in nhỏ sgk trang 97 và quan sát tranh hình 71 em hãy trình bày kế hoạch xâm lược của Nhật Bản?
Nhóm3: - Quá trình phát xít hoá ở Nhật diễn ra ntn?
Cuộc đ/t chống phát xít nhân dân Nhật Bản diễn ra ra sao?
Nhóm4: So sánh sự giống nhau và khác nhau của quá trình phát xít hoá ở I-ta-lia, Đức, Nhật?
HS: Đại diện các nhóm nêu ý kiến GV: Nhận xét bổ sung, chốt ý, ghi bảng
GV liên hệ CNPX ở Nhật đánh dấu sự hình thành lò lửa chiến tranh ở châu Á, Thái Bình Dương. Là HS phải yêu hoà bình, căm ghét chiến tranh, lên án những hành động vô nhân đạo, thiếu tình người như chủ nghĩa khủng bố hiện nay
GV: Sơ kết ý bài học
- Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất Nhật Bản phát triển không ổn định
2/ Nhật Bản trong những năm 1929- 1939:
- Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929- 1933 giáng một đòn nặng nề vào nền kinh tế Nhật Bản
- Nhật Bản tiến hành phát xít hoá bộ máy chính quyền gây chiến tranh xâm lược, bành trướng lãnh thổ
- Phong trào đấu tranh của nhân dân lan rộng khắp đất nước, làm chậm quá trình phát xít hoá ở Nhật
4/ Củng cố: Hãy chọn và khoanh tròn vào những câu đúng cho biết tình hình Nhật Bản (1918- 1939)?
--- 64
--- a/ Kinh tế Nhật Bản phát triển nhanh và rất ổn định; b/ Phong trào đấu tranh của
nhân dân Nhật Bản lên cao
c/ Khủng hoảng kinh tế 1929-1933 ảnh hưởng nặng nề vào Nhật Bản; d/ Chính phủ Nhật tăng cường mở rộng xâm lược
e/ Đảng cộng sản Nhật trở thành lực lượng lãnh đạo phong trào đấu tranh.
5/ Hướng dẫn tự học:
a/ Bài vừa học: Như đã củng cố b/ Bài sắp học:
Dặn dò HS đọc trước và soạn bài 20
=================***=================
Tuần: 15 Tiết: 29 & 30
Ngày soạn: 23/11/2013
Bài 20
PHONG TRÀO ĐỘC LẬP DÂN TỘC Ở CHÂU Á (1918 - 1939) A/ MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:
- Những nét mới của phong trào độc lập dân tộc ở châu Á giữa hai cuộc chiến tranh thế giới (1918- 1939)
- Phong trào cách mạng Trung Quốc trong những năm (1919- 1939).
2/ Tư tưởng:
Bồi dưỡng tinh thần yêu nước quyết tâm chống chủ nghĩa thực dân, chống chủ nghĩa phát xít.
3/ Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ, tranh ảnh
B/ THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC: Bản đồ châu Á, Đông Nam Á.
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
1/ Ổn định, kiểm tra: Tình hình Nhật Bản trong những năm (1929- 1939)?
2/ Giới thiệu bài mới:
3/ Dạy bài mới:
--- 65
---
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG GHI
* Hoạt động 1: Cá nhân
GV: Sau chiến tranh thế giới thứ nhất phong trào độc lập dân tộc có những tác động ntn?
HS: Ảnh hưởng của cách mạng tháng Mười Nga
→ chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc → phong trào độc lập dân tộc lên cao
GV: Cho HS đọc đoạn chữ in nhỏ và treo bản đồ châu Á
HS: Xác định phong trào lan rộng ở ĐBÁ, ĐNÁ, Tây Á
GV: Dựa vào bản đồ nêu những phong trào đấu tranh tiêu biểu ở các nước châu Á?
HS: Trả lời Sgk: Mông-cổ; Ấn độ; Việt Nam GV: Cho HS quan sát tranh hình 72 nêu một vài nét về tiểu sử của M. gan-đi
GV: Vài nét mới nhất của phong trào ĐLDT ở châu Á sau chiến tranh thế giới thứ nhất
HS: Giai cấp công nhân lãnh đạo phong trào, công nông tham gia đông đảo, đảng Cộng sản các nước ra đời
* Hoạt động 2: Nhóm
GV: Cho HS đọc đoạn chữ in nhỏ và hướng dẫn HS thảo luận
N1: Phong trào Ngũ tứ nổ ra ntn? Kết quả ý nghĩa?
N2: So sánh chủ trương của 2 phong trào cách mạng ở 2 thời kỳ của CMTQ TQĐMH và phong trào Ngũ tứ
N3: Phong trào CMTQ phát triển ntn? Trong những năm (1926 - 1937)
N4: Phong trào chống Nhật của Trung Quốc diễn ra ntn?
→ Các tổ thảo luận và trả lời
HS: Trả lời GV góp ý, kết luận, ghi bảng GV: Sơ kết ý
* Hoạt động 1: Cá nhân (Tiết 2)
GV: HS xác định vị trí của ĐNÁ trên lược đồ châu Á. Kể tên các nước ĐNÁ và xác định các nước là thuộc địa của các nước đế quốc.
I/ Những nét chung về phong trào độc lập dân tộc ở châu Á.
Cách mạng Trung Quốc trong những năm 1919- 1939:
1/ Những nét chung:
- Phong trào độc lập dân tộc lan rộng khắp các khu vực: Đông Nam Á, Đông Bắc Á
- Điển hình ở: Trung Quốc, Ấn độ, Thổ Nhĩ Kỳ, In-đô-nê-xia
- Đảng cộng sản một số nước ra đời và giữ vai trò quan trọng
2/ Cách mạng Trung Quốc trong những năm 1919- 1939:
- Mở đầu là phong trào Ngũ tứ (4- 5-1919).
- Tháng 7-1921 Đảng Cộng sản thành lập
- Từ năm 1926 - 1927, tiến hành tiêu diệt bọn quân phiệt ở phía bắc - Từ năm 1927 - 1937, chiến tranh cách mạng chống tập đoàn Tưởng Giới Thạch
- 7-1937 Quốc- Cộng hợp tác để chống Nhật
II/ PHONG TRÀO ĐỘC LẬP DÂN TỘC Ở ĐÔNG NAM Á (1918 - 1939):
1/ Tình hình chung:
- Đầu thế kỷ XX, hầu hết các quốc gia Đông Nam Á đều là thuộc địa, nửa thuộc địa của chủ nghĩa thực dân
--- 66
--- -Để thấy được sau chiến tranh phong trào Độc
lập dân tộc ở ĐNÁ diễn ra ntn? Ta tiến hành thảo luận:
+N1: Sau chiến tranh thế giới thứ nhất phong trào độc lập dân tộc ở ĐNÁ phát triển ntn?
Những nhân tố nào có ảnh hưởng đến phong trào giải phóng dân tộc ở ĐNÁ trong giai đoạn này?
+ N2: Nét mới trong phong trào độc lập dân tộc ở ĐNÁ trong những năm 20? Xác định các nước thành lập Đảng Cộng sản trên lược đồ ĐNÁ.
+ N3: Sự thành lập các Đảng Cộng Sản có tác động ntn đến phong trào độc lập dân tộc ở các nước ĐNÁ?
+N4: - Đầu thế kỷ XX phong trào dân chủ tư sản ở ĐNÁ có gì mới?
GV: Đại diện nhóm trả lời GV chốt ý ghi bảng GV: Khai thác hình 73 SGK. Áp-đun-Ran-man là một vị lãnh tụ xuất săc trong phong trào độc lập dân tộc ở ĐNÁ, sau này là thủ tướng của Ma-lai-xia
GV: Mặc dù theo 2 Xu hướng khác nhau nhưng mục đích của phong trào đều giành độc lập cho dân tộc
* Hoạt động 2: Cá nhân
GV: Trình bày phong trào đấu tranh ở 3 nước Đông Dương?
HS: Trả lời, GV nói thêm về Xô viết Nghệ Tĩnh ở Việt Nam
GV: Phong trào đấu tranh 3 nước Đông Dương có điểm chung gì?
HS: Trả lời theo hiểu biết của mình
GV: Liên hệ thực tế ngày này về mối quan hệ giữa 3 nước (trong công cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ)
GV: Ngoài bán đảo Đông Dương phong trào còn diễn ra mạnh mẽ ở đâu?
HS: In-đô-nê-xia
GV: Gọi HS trình bày phong trào độc lập dân tộc ở đây
- Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào độc lập dân tộc ở Đông Nam Á dâng cao mạnh mẽ, nhiều đảng cộng sản ra đời.
- Phong trào theo 2 xu hướng: Tư sản và vô sản
2/ Phong trào độc lập dân tộc ở một số nước Đông Nam Á:
* Ở Đông Dương: Phong trào độc lập dân tộc diễn ra sôi nổi, liên tục, thu hút các tầng lớp tham gia, dưới nhiều hình thức phong phú
* In-đô-nê-xia: Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản và Đảng dân tộc phong trào diễn ra mạnh mẽ.
- Khi Chiến tranh thế giới thứ hai bủng nổ, phong trào độc lập dân tộc ở Đông Nam Á chĩa mũi nhọn vào phát xít Nhật
--- 67
--- HS: Xác định và trả lời
GV: Nhận xét, bổ sung
- Khi chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ phong trào độc lập dân tộc ở Đông Nam Á ntn?
GV: Sơ kết ý 4/ Củng cố:
- Vì sao Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào độc lập ở châu Á lại bùng lên mạnh mẽ?
- Lập bảng thống kê về phong trào độc lập ở châu Á.
5/ Hướng dẫn tự học:
a/ Bài vừa học: Như đã củng cố b/ Bài sắp học:
Dặn dò HS đọc trước và ôn lại.
====================================
Tuần: 16 Tiết: 31 & 32
Ngày soạn: 24/11/2013
Chương IV Bài 21