TIỂU LUẬN lý luận của triết học mác lênin về vấn đề dân tôc̣ liên hê ̣thực tiễn

Khái niệm dân tộc: - Dân tộc là chỉ một cộng đồng người có mối liên hệ chặt chẽ và bền vững, có sinh hoạt kinh tế chung, có ngôn ngữ riêng và những nét văn hóa đặc thù hay chỉ một cộng đ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRI

HCMUTE

TIẺU LUẬN CUỐI KỲ

Lý luận của triết học Mác - Lênin

vê vân đê dân tôc Liên hê thục tiên

MÃ MÔN HỌC & MÃ LỚP: LLCT130105_21_1_26CLC NHÓM THỰC HIỆN: Darwin Thứ 3 - tiết 4-5-6 GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: ThS Trần Ngọc Chung

Tp Hồ Chí Minh, tháng năm 2021

DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA VIẾT TIỂU

LUẬN

HỌC KỲ 1 NĂM HỌC 2021 - 2022

Nhóm Darwin Thứ 3 tiết 04, 05, 06.

Tên đề tài: Lý luận của triết học Mác - Lênin về vấn đề dân

tộc Liên hê thực tiễn

VIÊN

MÃ SỐ SINH VIÊN

TỶ LỆ % HOÀN THÀNH

- Trưởng nhóm: Nguyễn Văn Trọng

Nhận xét của giáo viên:

Ngày tháng 12 năm 2021

Giáo viên chấm điểm

MỤC LỤC

1.

2

1 Lý do chọn đề tài:Các dân tộc việt nam có quan hệ lâu đời trên nhiều lĩnh

lý do chúng tôi chọn đề tài: " Lý luận của triết học Mác - Lênin về vấn đềdân tôc Liên hê thực tiễn." làm bài viết tiểu luận cuối kỳ

4.Mục tiêu nghiên cứu:

5 PHẦN NỘI DUNG

6 CHƯƠNG 1: QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MAC - LENIN VỀ

DÂN TỘC VÀ MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA DÂN TỘC

1.1 Khái niệm dân tộc:

- Dân tộc là chỉ một cộng đồng người có mối liên hệ chặt chẽ và bền vững, có sinh

hoạt kinh tế chung, có ngôn ngữ riêng và những nét văn hóa đặc thù hay chỉ một

cộng đồng người ổn định hợp thành nhân dân một nước, có lãnh thổ, quốc gia,

nền kinh tế thống nhất, quốc ngữ chung và có ý thức về sự thống nhất quốc gia

của mình, gắn bó với nhau bởi lợi ích chính trị, kinh tế, truyền thống văn hóavà

truyền thống đấu tranh chung trong suốt quá trình lịch sử lâu dài dựng nước

và dữ

nước

- Dân tộc thường được nhận biết thông qua các đặc trưng chủ yếu sau:

7 Có chung một phương thức sinh hoạt kinh tế Đây là một trong những đăc

trưng

quan trọng nhất của dân tộc Các mối quan hệ kinh tế là cơ sở liên kết các bộphận, các thành viên của dân tộc, tạo nên nền tảng vững chắc cho cộng đồng dântộc

8 + Có thể tập trung cư trú trên một vùng lãnh thổ của một quốc gia hoặc hoặc

cư

trú đan xen với nhiều dân tộc anh em Vận mệnh dân tộc một phần rất quantrọng gắn với việc xác lập và bảo vệ lãnh thổ đất nước

9 + Có ngôn ngữ riêng hoặc có thể có chữ viết riêng (trên cơ sở ngôn ngữ

chung

của quốc gia) làm công cụ giao tiếp trên mọi lĩnh vực: kinh tế, văn hóa, tìnhcảm

10 + Có nét tâm lí riêng (nét tâm lí dân tộc) biểu hiện kết tinh trong nền văn hóa

dân tộc và tạo nên bản sắc riêng của nền văn hóa dân tộc, gắn bó với nền vănhóa của cả cộng đồng các dân tộc

1.1.1 Quan điểm của Triết học Mac - Lenin về cộng đồng người trước khihình thành dân tộc:

11. Cộng đồng người là toàn thể những người sống thành một xã hội cónhững

điểm giống nhau Phương thức sản xuất là cơ sở chủ yếu của quan hệ cộngđồng Phương thức sản xuất là cơ sở của sự tồn tại và phát triển xã hội, đồngthời là cơ sở của các quan hệ xã hội Trong phương thức sản xuất, quan hệ sảnxuất phụ thuộc vào trình độ phát triển của lực lượng sản xuất Trình độ pháttriển của sản xuất biểu hiện rõ nhất ở trình độ phát triển của phân công laođộng xã hội Phân công lao động xã hội quy định quan hệ giữa các cá nhân vớinhau căn cứ vào quan hệ của họ đối với tư liệu lao động, công cụ lao động vàsản phẩm lao động Quan hệ sản xuất đến lượt nó quy định những quan hệ xãhội khác như quan hệ gia đình, quan hệ giai cấp, quan hệ dân tộc v.v Dựa trênnền tảng của các phương thức sản xuất, có những hình thức cộng đồng ngườitrong lịch sử: thị tộc, bộ lạc, bộ tộc và dân tộc

1.1.2 Quan điểm của Triết học Mac - Lenin về dân tộc:

- Dân tộc là vấn đề rộng lớn, bao gồm những quan hệ về tư tưởng chính trị,kinh tế, lãnh thổ, pháp lý, tư tưởng và văn hóa giữa các dân tộc, các nhóm dân

tộc và bộ tộc

- Theo quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin, dân tộc là của quá trình phát triển lâudài của lịch sử Mác và Ăngghen đã đặt nền móng tư tưởng cho việc giảiquyết vấn đề dân tộc một cách khoa học

1.1.3 Sự hình thành dân tộc:

12.

13.

14. - Ở phương tây, dân tôc hình thành trên cơ sở một bô tôc hay một số

bô tôc

liên kết cùng sống trên môi: vùng lãnh thổ, nó hình thành, gắn bó với sự xáclập của PTSXTBCN Chính sự hình thành và phát triển của PTSXTBCN đòi

thúc đẩy trong quá trình dựng nước và giữ nước

16. 1.2 Nội dung cơ bản trong cương lĩnh dân tộc của chủ nghĩa Mac - Lenin:1.2.1 Các dân tộc hoàn toàn bình đẳng:

17. Đây là quyền thiêng liêng của các dân tộc, kể cả các cộng đồng bộ tộc và

chủng tộc Các dân tộc hoàn toàn bình đẳng có nghĩa là: các dân tộc, dù lớnhay nhỏ, không phân biệt trình độ phát triển co hay thấp đều có nghĩa vụ vàquyền lợi như nhau, không một dân tộc nào được giữ đặc quyền đặc lợi và ápbức bóc lột dân tộc khác trong phạm vi một quốc gia cũng như trên thế giới

18. Trong một quốc gia có nhiều dân tộc, quyền bình đẳng giữa các dân tộc

không chỉ dừng lại ở tư tưởng, ở pháp lý mà quan trọng hơn là phải được thựchiện ngay trong thực tế mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Trong đó, việc phấnđấu khắc phục chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế, văn hóa do lịch sử để

lại có ý nghĩa cơ bản.

19. Trên phạm vi thế giới, đấu tranh cho sự bình đẳng giữa các dân tộc trong

giai đoạn hiện nay gắn liền với cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phân biệt

chủng tộc, chủ nghĩa sô vanh nước lớn, chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, chủ nghĩaphát xít mới; đồng thời, gắn liền với cuộc đấu tranh xây dựng một trật tự thếgiới mới, chống áp bức bóc lột của các nước tư bản phát triển đối với các nướcchậm phát triển về kinh tế Thực hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc là cơ

sở để thực hiện quyền dân tộc tự quyết và xây dựng mối quan hệ hợp tác hữunghị giữa các dân tộc

1.2.2 Các dân tộc được quyền tự quyết:

20. Quyền dân tộc tự quyết là quyền làm chủ của mỗi dân tộc đối với vận mệnh

dân tộc mình, quyền tự quyết định chế độ chính trị - xã hội và con đường pháttriển của dân tộc mình Quyền dân tộc tự quyết bao gồm quyền tự do độc lập

về chính trị của dân tộc mình, các dân tộc có quyền tách ra thành lập một quốcgia độc lập vì lợi ích của các dân tộc Mặt khác, cũng bao gồm quyền tự

nguyện liên hiệp với các dân tộc khác trên cơ sở bình đẳng cùng có lợi để có

đủ sức mạnh chống nguy cơ xâm lược từ bên ngoài, giữ vững độc lập chủquyền và có thêm những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển quốc gia dântộc

21. Khi xem xét, giải quyết quyền tự quyết của dân tộc, cần đứng vững trên lập

trường của giai cấp công nhân Ủng hộ các phong trào dân tộc tiến bộ phù hợpvới lợi ích chính đáng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Kiên

quyết đấu tranh chống lại mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực đế quốc vàphản động lợi dụng chiêu bài “dân tộc tự quyết” để can thiệp vào công việc

nội bộ của các nước, giúp đỡ các thế lực phản động chống lại các lực lượngtiến bộ trong dân tộc, đòi ly khi đi vào quỹ đạo của chủ nghĩa thực dân mới,chủ nghĩa tư bản.

1.2.3 Liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc:

22. Giai cấp công nhân ở mỗi nước phải lấy việc đoàn kết công nhân các dân

tộc làm mục tiêu hành động và phối hợp nhau trong đấu tranh chung chống kẻthù giai cấp, xóa bỏ hận thù dân tộc Liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc là

tư tưởng cơ bản trong cương lĩnh dân tộc của V.I Lênin, nó phản ánh bản chấtquốc tế của phong trào công nhân, phản ánh sự thống nhất giữa sự nghiệp giảiphóng dân tộc và giải phóng giai cấp Nó là yếu tố tạo nên sức mạnh đảm bảo

cho giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức chiến thắng kẻ thù của mình.Liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc quy định mục tiêu, đường lối, phươngphấp xem xét cách giải quyết quyền dân tộc tự quyết, quyền bình đẳng giữacác dân tộc Vì vậy, nó đóng vai trò liên kết cả ba nội dung trong cương lĩnhdân tộc thành một chỉnh thể thống nhất

23 CHƯƠNG 2: NHỮNG ĐIỀU KIỆN HÌNH THÀNH DÂN TỘC VIỆT NAM VÀ NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG CƯƠNG LĨNH DÂN TỘC C ỦA

24 CHỦ NGHĨA MAC - LENIN

2.1 Những điều kiện cơ bản để hình thành dân tộc Việt Nam:

2.1.1 Điều kiện chủ quan:

25. Vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và tổng

kết 25 năm đổi mới, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lênchủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển 2011) đã đưa ra 08 phương hướng lớnxây dựng chủ nghĩa xã hội:

26. Một là, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với pháttriển

kinh tế tri thức, bảo vệ tài nguyên môi trường

27. Hai là, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

28. Ba là, xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng con

người, nâng cao đời sống Nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội

29. Bốn là, bảo đảm vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã

hội

30. Năm là, thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp

tác và phát triển; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế

31. Sáu là, xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện đại đoàn kết toàn

dân tộc, tăng cường và mở rộng mặt trận dân tộc thống nhất

32. Bảy là, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do

Nhân dân, vì Nhân dân.

33. Tám là, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

34. Trong tám phương hướng trên thì hai phương hướng đầu là nhằm xây dựng

cơ sở kinh tế của chủ nghĩa xã hội Phương hướng ba, bốn, năm là nhằm xâydựng cơ sở văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, đối ngoại của chủ nghĩa xãhội Việt Nam Phương hướng sáu là xây dựng và thực hiện nền dân chủ xã hộichủ nghĩa Phương hướng bảy, tám là xây dựng Đảng và Nhà nước như lànhững chủ thể lãnh đạo, quản lý sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội

35. Các phương hướng này quan hệ mật thiết với nhau, bổ sung cho nhau và

cùng nhau góp phần thực hiện mục tiêu xã hội chủ nghĩa Những phương

hướng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam này đã thể hiện việc vận dụnghết sức sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh của Đảng tavào điều kiện đổi mới

2.1.2 Điều kiện khách quan:

36. Thời đại ngày nay đang có nhiều biến động sâu sắc, song vẫn là thời đại quá

độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới Tại Đạihội XI, Đảng ta đã khẳng định: “Đặc điểm nổi bật trong giai đoạn hiện naycủa thời đại là các nước với chế độ xã hội và trình độ phát triển khác nhaucùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt vì lợi ích quốc gia,dân tộc Cuộc đấu tranh của Nhân dân các nước vì hòa bình, độc lập dân tộc,dân chủ, phát triển và tiến bộ xã hội dù gặp nhiều khó khăn, thách thức, nhưng

sẽ có những bước tiến mới Theo quy luật tiến hóa của lịch sử, loài người nhấtđịnh sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội” Do vậy, sự lựa chọn con đường xã hội chủnghĩa là sự lựa chọn phù hợp với quy luật tiến hóa của lịch sử và phù hợp với

xu thế khách quan của lịch sử

37. Lịch sử đã cho chúng ta thấy, chế độ chiếm hữu nô lệ đã từng tồn tại

giữa thế kỷ XIX ở châu Mỹ La tinh nhưng rồi cũng bị thay thế Chế độ phongkiến cũng tồn tại hơn nghìn năm nhưng rồi cũng bị thay thế bởi chủ nghĩa tưbản Chủ nghĩa tư bản đã trải qua hơn 300 năm thì chưa phải là nhiều so vớilịch sử của nhân loại Hơn nữa, chủ nghĩa tư bản ngày nay đã có những thayđổi so với chính chủ nghĩa tư bản nguyên thủy Trong lòng của chủ nghĩa tưbản hiện đại đang có những điều kiện, tiền đề cho triển vọng của chủ nghĩa xãhội Hơn nữa, sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và Đông

38. Âu chỉ là sự sụp đổ của một mô hình chủ nghĩa xã hội cụ thể Đó là chủ nghĩa

xã hội giáo điều, cứng nhắc, ít đổi mới

39 Sự tồn tại chủ nghĩa xã hội cả với tư cách là một lý tưởng, cả với tư

cách là

một phong trào hiện thực, cả với tư cách là một chế độ chính trị ở Cu Ba, Lào,Trung Quốc, Việt Nam vẫn chứng tỏ lựa chọn con đường chủ nghĩa xã hội làphù hợp xu thế khách quan của lịch sử

2.2 Một số đặc điểm của dân tộc Việt Nam:

- Đặc điểm nổi bật trong quan hê giữa các dân tôc nước ta là sự liên kết công đồng

đã đạt đến mức đô bền vững, ý thức tự giác dân tộc người phát triển rất sớm Đó

là ý thức đôc lập, lòng tự hào, tự tôn dân tôc Truyền thống yêu nước trở thành

ngọn cờ đoàn kết các dân tôc anh em trong quá trình dựng nước và giữ nước.Tình cảm dân tôc được bồi đắp, nâng niu và trân trọng qua hàng nghìn năm lịch

sử Từ khi có Đảng lãnh đạo, tính công đồng dân tôc được củng cố và nâng lên

thành một chất lượng mới Các dân tôc trong công đồng Viêt Nam đều có sựđồng thuận trong sự nghiêp bảo vê và xây dựng Tổ quốc

- Các dân tộc trên đất nước ta có truyền thống đoàn kết trong đấu tranh dựngnước, giữ nước, xây dựng một cộng đồng thống nhất

- Các dân tộc Việt Nam có trình độ phát triển kinh tế - xã hội không đều nhau Do

điều kiên tự nhiên, xã hôi và hậu quả của các chế đô áp bức, bóc lôi:, xâm

- Nền văn hoá Việt Nam là nền văn hoá thống nhất trong đa dạng, mỗi dân tộc anh

em có những giá trị và sắc thái văn hoá riêng Các dân tôc Viêt Nam đều có đời

sống văn hoá mang bản sắc phong phú, đa dạng, phản ánh truyền thống lịch sử,

đời sống tinh thần và niềm tự hào dân tôc Đặc trưng của sắc thái văn hoá dântộc bao gồm tiếng nói, chữ viết về ngôn ngữ, các dân tộc nước ta đều có tiếng

nói riêng - tiếng "mẹ đẻ"

40. ■=> Tóm lại, xuất phát từ quá trình hình thành, phát triển và đặc trưng cơ bản của

dân tộc ta, Đảng và Nhà nước ta luôn luôn quan tâm đến vấn đề dân tộc, coi đó

là vấn đề chính trị - xã hội rộng lớn, toàn diên gắn với mục tiêu xây dựng vàbảo vê Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

41 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG DÂN TỘC VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ

VẤN ĐỀ ĐẶT RA

3.1 Tình hình các dân tộc Việt Nam hiện nay:

3.1.1 Xu hướng phát triển của dân tộc:

42 Xu hướng thứ nhất: Do sự thức tỉnh của ý thức dân tộc về quyền sống, các

dân tộc đấu tranh chống áp bức dân tộc để thành lập các quốc gia dân tộc độclập Trong thời kỳ tư bản chủ nghĩa, ở các quốc gia gồm nhiều cộng đồng dân

cư có nguồn gốc tộc người khác nhau Khi mà các tộc người đó có sự trưởngthành về ý thức dân tộc, ý thức về quyền sống của mình, các cộng đồng dân cư

đó muốn tách ra thành lập các dân tộc độc lập Vì họ hiểu rộng, chỉ trong cộngđồng độc lập, họ mới có quyền quyết định vận mệnh của mình mà quyền caonhất là quyền tự do lựa chọn chế độ chính trị và con đường phát triển Trongthực tế, xu hướng này đã biểu hiện thành phong trào đấu tranh chống áp bứcdân tộc, thành lập các quốc gia dân tộc độc lập Xu hướng này nổi lên tronggiai đoạn đầu của chủ nghĩa tư bản và vẫn còn tác động trong giai đoạn đế

quốc chủ nghĩa

43 Xu hướng thứ hai: các dân tộc mở rộng mối liên hệ về kinh tế, văn hóa

Xóa bỏ sự biệt lập, khép kín Xu hướng này nổi lên trong giai đoạn đế quốcchủ nghĩa Chính sự phát triển của lực lượng sản xuất, của khoa học và côngnghệ, của giao lưu kinh tế và văn hoá trong xã hội tư bản đã làm xuất hiện nhucầu xoá bỏ hàng rào ngăn cách giữa các dân tộc, tạo nên mối liên hệ quốc gia

và quốc tế rộng lớn giữa các dân tộc, thúc đẩy các dân tộc xích lại gần nhau.Hai xu hướng này vận động trong điều kiện của chủ nghĩa đế quốc gặp nhiềutrở ngại Bởi vì, nguyện vọng của các dân tộc được sống độc lập, tự do bị

chính sách xâm lược của chủ nghĩa đế quốc xoá bỏ Chính sách xâm lược củachủ nghĩa đế quốc đã biến hầu hết các dân tộc nhỏ bé hoặc còn ở trình độ lạchậu thành thuộc địa và phụ thuộc của nó Xu hướng các dân tộc xích lại gầnnhau trên cơ sở tự nguyện và bình đẳng bị chủ nghĩa đế quốc phủ nhận Thayvào

đó họ áp đặt lập ra những khối liên hiệp nhằm duy trì áp bức, bóc lột đối

với các dân tộc khác, trên cơ sở cưỡng bức và bất bình đẳng

44 Khi nghiên cứu về dân tộc, quan hệ dân tộc và những xu hướng phát triển

của nó, chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định rằng, chỉ trong điều kiện của chủnghĩa xã hội, khi tình trạng áp bức giai cấp, tình trạng người bóc lột người bịthủ tiêu thì tình trạng áp bức dân tộc cũng bị xóa bỏ Với thắng lợi của cáchmạng vô sản, giai cấp công nhân đã trở thành giai cấp cầm quyền tạo tiền đềcho tiến trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, đồng thời cũng mở ra quá trình hìnhthành và phát triển của dân tộc xã hội chủ nghĩa

45 Tuy nhiên, dân tộc xã hội chủ nghĩa chi xuất hiện khi sự cải tạo, xây dựng

từng bước cộng đồng dân tộc và các mối quan hệ xã hội, quan hệ dân tộc theocác nguyên lý của chủ nghĩa xã hội khoa học Đồng thời, dân tộc xã hội chủnghĩa cũng chỉ có thể ra đời từ kết quả toàn diện trên mọi lĩnh vực của côngcuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội từ kinh tế, chính trị, xã hội và văn hóa - tư

tưởng