6 cặp phạm trù triết học tiểu luận triết học

Trong quá trình nhận thức, con người thâm nhập ngày càng sâu hơn vào các đối tượng để nắm bắt và thể hiện thông qua các khái niệm những thuộc tính và mối liên hệ chung cùng có ở tất cả c

Tiểu luận Triết học: 6 cặp phạm trù Triết học

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Khi khẳng định vai trò của tư duy con người đối với nhận thức và cải tạo thế giới,

V.I.Lenin đã khẳng định: “Ý thức con người không phải chỉ phản ánh thế giới khách

quan, mà còn tạo ra thế giới khách quan” Điều này cho thấy, một mặt, thông qua hoạt

động tư duy, con người có thể nhận thức đúng đắn hiện thực khách quan; mặt khác, thông qua hoạt động thực tiễn, con người có thể cải biến hiện thực khách quan theo những lợi ích của mình Cũng từ đó, có thể khẳng định tư duy khoa học, năng lực tư duy khoa học

có vai trò quan trọng đối với cả hoạt động nhận thức lẫn hoạt động thực tiễn

Trong quá trình nhận thức, con người thâm nhập ngày càng sâu hơn vào các đối tượng để nắm bắt và thể hiện thông qua các khái niệm những thuộc tính và mối liên hệ chung cùng có ở tất cả chúng Đó là vận động, không gian, thời gian, nhân quả, tính quy luật, tất yếu, ngẫu nhiên, giống nhau, khác nhau, mâu thuẫn,… Chúng là những đặc trưng của các đối tượng vật chất, là những hình thức tồn tại phổ biến của vật chất, còn các khái niệm phản ánh chúng, là những phạm trù triết học Các mối liên hệ phổ biến giũa các sự vật, hiện tượng được phép biện chứng duy vật khái quát thành các phạm trù cơ bản Các phạm trù hình thành và phát triển trong hoạt dộng nhận thức, hoạt động cải tạo tự nhiên, cải tạo xã hội và ảnh hưởng tới chính cuộc sống của con người Trong phép biện chứng duy vật, các cặp phạm trù đóng vai trò phương pháp luận khác nhau

Vì vậy, nắm bắt và hiểu rõ các đặc điểm, mối liên hệ giữa các phạm trù này để vận dụng vào cuộc sống, sẽ giúp chúng ta có cái nhìn toàn diện, biết phân biệt tri thức đúng, sai; chỉ ra nguyên nhân cái sai, và khẳng định, phát triển tri thức đúng đắn Từ đó, có phương pháp học tập, làm việc đúng đắn, biết vận dụng, đánh giá và sáng tạo tri thức mới

Từ những lý do trên, em đã chọn đề tài: “Vận dụng sáng tạo 6 cặp phạm trù của phép duy vật biện chứng vào các lĩnh vực trong cuộc sống” làm tiểu luận của mình

2 Mục đích của đề tài:

Mục đích của đề tài là làm sáng tỏ cách vận dụng 6 phạm trù của phép duy vật biện chứng vào các lĩnh vực của cuộc sống

3 Phương pháp nghiên cứu:

Trong tiểu luận này, phương pháp em sử dụng để trình bày là: phương pháp logic

và lịch sử, phương pháp tổng hợp, phương pháp phân tích, phương pháp trừu tượng hoá…

PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

1 Cặp phạm trù “Cái riêng và cái chung”

1.1 Khái niệm và mối liên hệ:

Cái riêng là phạm trù triết học dùng để chỉ một sự vật, một hiện tượng nhất định Cái đơn nhất là phạm trù triết học dùng để chỉ các mặt, các đặc điểm chỉ vốn có ở một

sự vật, một hiện tượng (một cái riêng) nào đó mà không lặp lại ở sự vật, hiện tượng nào

khác Cái chung là phạm trù triết học chỉ những mặt, những thuộc tính không những có ở

một sự vật, một hiện tượng nào đó, mà còn lặp lại trong nhiều sự vật, hiện tượng (nhiều

cái riêng) khác nữa

Cái chung không tồn tại độc lập, mà là một mặt của cái riêng và liên hệ không tách rời với cái đơn nhất, hệt như cái đơn nhất liên hệ chặt chẽ với cái chung Mọi cái riêng đều là sự thống nhất các mặt đối lập,vừa là cái đơn nhất vừa là cái chung; cái đơn nhất và cái chung tồn tại trong cái riêng, gắn bó hữu cơ với nhau và trong những điều kiện xác định chuyển hóa vào nhau

1.2 Ý nghĩa phuong pháp luận:

Thứ nhất, các phương pháp thực tiễn dựa trên việc vận dụng một quy luật chung

nào đó đều không thế như nhau đối với mọi sự vật, hiện tượng (cái riêng) có liên hệ với

cái chung đó Thứ hai, nếu bất kỳ một phương pháp nào cũng cả cái chung lẫn cái đơn

nhất, thì không nên sử dụng hình thức hiện có của nó, mà chỉ nên rút ra những mặt chung

đối với trường hợp đó, chỉ rút ra những cái thích hợp với điều kiện nhất định Thứ ba,

trong hoạt động thực tiễn có thể và cần tạo điều kiện thuận lợi để “cái đơn nhất” có lợi trở thành

“cái chung” và “cái chung” bất lợi trở thành “cái đơn nhất”

2 Cặp phạm trù “Nguyên nhân và kết quả”

2.1 Khái niệm và mối liên hệ:

Nguyên nhân là phạm trù chỉ sự tương tác lẫn nhau giữa các mặt của một sự vật,

hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng với nhau gây nên những biến đổi nhất định

Kết quả là phạm trù chỉ những biến đổi xuất hiện do sự tương tác giữa các yếu tố mang

tính nguyên nhân gâu nên

Mối liên hệ nhân quả có tính khách quan, phổ biến và tất yếu Trong quá trình vận động, phát triển, nguyên nhân có thể chuyển hóa thành kết quả

2.2 Ý nghĩa phương pháp luận:

Thứ nhất, để nhận thức hay được sự vật, hiện tượng, nhất thiết phải tìm ra nguyên

nhân xuất hiện của nó; muốn loại bỏ sự vật, hiện tượng nào đó không cần thiết, phải loại

bỏ nguyên nhân sinh ra nó Thứ hai, khi tìm nguyên nhân sự vật, hiện tượng cần tìm ở các

sự vật, sự kiện, các mối liên hệ đã xảy ra trước khi sự vật, hiện tượng xuất hiện Thứ ba,

khi nghiên cứu sự vật, hiện tượng không vội kết luận về nguyên nhân nào đã sinh ra nó; khi muốn gây ra sự vật, hiện tượng trong thực tiễn cần lựa chọn phương pháp thích hợp nhất với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể chứ không nên rập khuôn theo phương pháp cũ

3 Cặp phạm trù “Tất nhiên và ngẫu nhiên”

3.1 Khái niệm và mối liên hệ:

Tất nhiên là phạm trù chỉ mối liên hệ bản chất, do nguyên nhân cơ bản bên trong

sự vật, hiện tượng quy định và trong điều kiện nhất định phải xảy ra đúng như thế chứ

không thể khác Ngẫu nhiên là phạm trù chỉ mối liên hệ không bản chất, do nguyên nhân

và hoàn cảnh bên ngoài quy định nên có thể xuất hiện, có thể không xuất hiện; có thể xuất hiện thế này hoặc có thể xuất hiện thế khác

Tất nhiên và ngẫu nhiên tồn tại khách quan trong sự thống nhất hữu cơ và có vai trò nhất định: tất nhiên đóng vai trò chi phối, còn ngẫu nhiên làm cho sự phát triển ấy diễn ra nhanh hay chậm

3.2 Ý nghĩa phương pháp luận:

Thứ nhất, trong hoạt động thực tiễn cần dựa vào tất nhiên chứ không thể dựa vào ngẫu nhiên Thứ hai, tất nhiên không tồn tại dưới dạng thuần túy nên chỉ có thể chỉ ra được tất nhiên bằng cách nghiên cứu những ngẫu nhiên mà tất nhiên đi qua Thứ ba,

không nên bỏ qua ngẫu nhiên mà phải có những phương án dự phòng trường hợp các sự

cố ngẫu nhiên xuất hiện bất ngờ Thứ tư, ranh giới giữa ngẫu nhiên và tất nhiên chỉ là

khách quan, nên có thể tạo điều kiện cho sự chuyển hóa trên, tạo ra điều thuận lợi để biến ngẫu nhiên phù hợp thành tất nhiên và tất nhiên không phù hợp thành ngẫu nhiên

4 Cặp phạm trù “Nội dung và hình thức”

4.1 Khái niệm và mối liên hệ:

Nội dung là cặp phạm trù chỉ tổng thể các mặt, yếu tố tạo nên sự vật, hiện tượng Hình thức là phạm trù chỉ phương thức tồn tại, biểu hiện và phát triển của sự vật, hiện

tượng ấy; là hệ thống các mối liên hệ tương đối bền vững giữa các yếu tố cấu thành nội dung của sự vật, hiện tượng và không chỉ là cái biểu hiện ra ngoài, mà còn là cái thể hiện cấu trúc bên trong sự vật, hiện tượng

Nội dung và hình thức tồn tại thống nhất chặt chẽ trong mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau, nhưng nội dung giữ vai trò quyết định Hình thức xuất hiện trong sự quy định của nội dung Khi hình thức phù hợp với nội dung, nó là động cơ thúc đẩy nội dung phát triển; còn khi không phù hợp, nó cản trở sự phát triền của nội dung Một nội dung có thể

có nhiều hình thức thể hiện

4.2 Ý nghĩa phương pháp luận:

Thứ nhất, muốn biến đổi sự vật, hiện tượng thì trước hết phải tác động làm thay đổi nội dung Thứ hai, để thúc đẩy sự vật, hiện tượng phát triển nhanh, cần chú ý theo dõi mối quan hệ giữa nội dung và hình thức đang phát triển Thứ ba, một nội dung có thể có

nhiều hình thức nên cần sử dụng mọi hình thức có thể có

5 Căp phạm trù “Bản chất và hiện tượng”

5.1 Khái niệm và mối liên hệ:

Bản chất là phạm trù chỉ tổng thể các mối liên hệ khách quan, tất nhiên, tương đối

ổn định bên trong, quy định sự vận động, phát triển của đối tượng và thể hiện mình qua

các hiện tượng tương ứng của đối tượng Hiện tượng là phạm trù chỉ những biểu hiện của

các mặt, mối liên hệ tất nhiên tương đối ổn định ở bên ngoài; là mặt dễ biến đổi hơn và hình thức thể hiện bản chất đối tượng

Bản chất và hiện tượng tồn tại khách quan trong mối liên hệ hữu cơ, cái này không thể tồn tại nếu thiếu cái kia: bản chất là cái tương đối ổn định, còn hiện tượng thì thường xuyên biến đổi Một hiện tượng chỉ nói lên một phần bản chất

5.2 Ý nghĩa phương pháp luận:

Thứ nhất, không thể chỉ nhận biết sự vật, hiện tượng qua hình thức, mà cần đi vào

bên trong để làm sáng tỏ bản chất

Thứ hai, các phương pháp đã được áp dụng vào hoạt động cũ trước đây phải thay

đổi bằng các phương pháp khác phù hợp với bản chất đã thay đổi của đối tượng

6 Cặp phạm trù “Khả năng và hiện thực”

6.1 Khái niệm và mối liên hệ:

Khả năng là tổng thể các tiền đề của sự biến đổi, sự hình thành của hiện thực mới,

là cái có thể có, nhưng ngay lúc này còn chưa có Hiện thực là phạm trù phản ánh kết quả

sự sinh thành, là sự thực hiện khả năng, và là cơ sở để định hình những khả năng mới

Mối liên hệ giữa khả năng và hiện thực: Là những mặt đối lập, thống nhất với nhau; loại trừ nhau theo những dấu hiệu căn bản nhất, nhưng không cô lập nhau Hiện thực bao chứa trong mình nhiều khả năng, nhưng không phải khả năng nào cũng có thể trở thành hiện thực

6.2 Ý nghĩa phương pháp luận

Thứ nhất, cần dựa vào hiện thực chứ không phải khả năng Tuy nhiên, khi đề ra kế hoạch, phải tính đến mọi khả năng để kế hoạch sát thực tiễn Thứ hai, sau khi đã xác định

được các khả năng phát triển của sự vật, hiện tượng thì mới nên tiến hành lựa chọn và

phát triển khả năng Thứ ba, trong quá trình thực hiện khả năng đã lựa chọn, cần chú ý đến mọi khả năng có thể xáy ra đề có phương án thích hợp Thứ tư, trong hoạt động nhận

thức và hoạt động thực tiễn phải lựa chọn khả năng trong số hiện có, trước hết là chú ý

đến khả năng gần nhất Thứ năm, khả năng chỉ chuyển hóa thành hiện thực khi đầy đủ các

yếu tố cần thiết nên cần tạo ra các điều kiện để nó chuyển thành hiện thực

PHẦN 2: VẬN DỤNG SÁNG TẠO 6 CẶP PHẠM TRÙ VÀO THỰC TIỄN

1 Vận dụng cặp phạm trù “Cái chung và cái riêng”

Trong bất kỳ mối quan hệ xã hội nào cũng đều chứa đựng những nét chung và nét riêng, gần gũi nhất là chính các mối quan hệ trong gia đình Gia đình là tổ ấm của mỗi người, là tế bào của xã hội Gia đình chính là một tổ hợp của các chỉnh thế có các mối liên hệ với nhau như vợ- chồng, cha mẹ - con cái, cháu – ông bà Ở đó, tình thương được tồn tại, được vun đắp và gieo trồng trong mỗi con người Còn mỗi cá nhân là một cái riêng mang những đặc tính riêng biệt về tính cách, học vấn, nhận thức, cách giao tiếp… Cái riêng này tạo nên sự khác biệt cho mỗi thành viên trong gia đình, và cho chính

họ trong xã hội “Cái đơn nhất” của mỗi người chính là đặc điểm nhận dạng như dấu vân tay, vân tai, mống mắt… Còn đối với gia đình, khi ta nhắc đến hai từ đó thôi thì ta cũng

có thể hình dung ra được những “cái chung” của các thành viên trong gia đình, đó là mối liên hệ với nhau về mặt huyết thống, mối liên hệ về mặt pháp luật…

Từ trường học đầu tiên này, mỗi cá nhân được những người thầy thân yêu đầu tiên giáo dục kiến thức, kỹ năng sống để có thể thích ứng, hoà nhập vào đời sống cộng đồng như cách ứng xử giữa các thành viên gai đình (cha mẹ, ông bà thương yêu chân thành, tôn trọng, giúp đỡ nhau, vừa nghiêm khắc và bao dung với con), qua đó, giúp con cháu tiếp thu một cách tự nhiên, nhẹ nhàng những bài học cuộc đời nhưng tác lại tác động mạnh mẽ đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách Trong gia đình, người già được chăm sóc khoẻ mạnh, vui vẻ lạc quan, truyền lại cho con cháu vốn sống, ứng xử đẹp Nơi đó, con cái biết kính yêu, vâng lời cha mẹ, vơ chồng quan tâm chia sẻ với nhau

Từ đó khi đi phân tích mối quan hệ giữa bản thân với gia đình, ta nghĩ ngay đến sự tác động qua lại giữa chúng Bản thân là một cái riêng, chứa những cái riêng góp phần vào cái chung để tạo nên sự khác biệt cho cái chung đó Và cũng chính từ những cái chung căn bản đó, chúng ta gần gũi, gắn kết, có tinh thần trách nhiệm hơn đối với gia đình mà vẫn giữ được cái riêng, cái đơn nhất của chính mình, bởi chính mái ấm đó đã tạo điều kiện cho cái riêng phát triển mạnh mẽ hơn, do được đáp ứng và chăm sóc đầy đủ về

cả mặt vật chất và tinh thần

Nhìn rộng ra là mối quan hệ giữa cá nhân với cá nhân khác trong cộng đồng, với toàn xã hội Xét mối quan hệ giữa bản thân với xã hội, ta thấy cái riêng là cá nhân, cái chung là xã hội Con người tồn tại qua những cá nhân khác, mỗi cá nhân là một chỉnh thể đơn nhất gồm một hệ thống những đặc điểm cụ thể không lặp lại, khác với những cá nhân khác về cơ chế, tâm lý, trình độ… Xã hội bao giờ cũng do các cá nhân hợp thành, những

cá nhân này sống và hoạt động trong nhóm cộng đồng, toàn xã hội Giữa cá nhân và xã hội có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, chuyển hoá lẫn nhau giữa cái chung và cái riêng

C.Mác cho rằng: “Chỉ có trong tập thể mới có những phương tiện làm cho mỗi cá

nhân có khả năng phát triển toàn diện những năng khiếu của mình… chỉ có trong tập thể mới có tự do cá nhân.”

Đồng thời,m ỗi cá nhân trong tập thể phải biết phát huy điểm mạnh của mình, biến cái đơn nhất có lợi thành cái chung, biến cái chung bất lợi thành cái đơn nhất Khi làm bất

cứ một vấn đề gì cũng phải xem xét giải quyết vấn đề này sao cho hợp lý nhất, có như thế

thì cá nhân mới hoàn thiện và phát triển, giúp cả tập thể cũng từ đó mà phát triển và hoàn thiện theo

2 Vận dụng cặp phạm trù “Nguyên nhân và kết quả”

“Cái người ta gọi là phong thuỷ, là mọi suy nghĩa bạn gieo vào lòng Cái người

ta gọi là bói toán, là những việc tốt bạn để lại trên thế giới.”

Mối liên hệ nhân quả có tính khách quan, phổ biến và tất yếu Ph.Ăngghen nhấn

mạnh rằng: “Hoạt động của con người là hòn đá thử vàng của tính nhân quả.” Những

gì ta đang gieo trồng là những điều mà ta mong muốn nhận được

Trong các mối quan hệ xã hội, một số người luôn bị người khác xa lánh và có những đánh giá, suy nghĩ không tốt Vài người trong số họ cho rằng bản thân không sống

để làm hài lòng người khác, nhưng tất cả mọi thứ đều có nguyên do của nó Thay vì đổ lỗi, xấu hổ hoặc tấn công người khác thì lại không can đảm nhìn lại chính bản thân, với tâm thế rằng nguyên nhân có thể nằm ở chính ta, bởi theo Triết học, muốn loại bỏ sự vật, hiện tượng nào đó không cần thiết, phải loại bỏ nguyên nhân sinh ra nó Sự tự cao, kiêu căng chính là một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến một người bị những người xung quanh cô lập Ngược lại, nhận ra mình sai được coi là sáng suốt và sự khiêm tốn chính là điểm hấp dẫn Hầu hết mọi người sẽ đối xử như cái cách họ được người khác đối

xử Mọi người đều muốn quan điểm, nhu cầu, cảm xúc của con người họ được xem trọng Lắng nghe cẩn thận và phản ánh lại một cách chân thành, coi trọng trải nghiệm của người khác, nhận thức chính mình là người bình thường và bình đẳng như nhuững người xung quanh Những bậc tiền bối đã dạy ta phải yêu thương nhau, các nhà lãnh đạo tinh thần chân chính được yêu mến bởi vì họ yêu quý ta, họ tốt tốt bụng và quan tâm, đồng cảm

Trong quan hệ giữa người với người, chúng ta đôi khi cũng rất vội vàng khi có ý phê phán hay kết luận về người khác Vì điều này làm cho bản ngã của chúng ta được thoả mãn khi dán nhãn hiệu cho người khác, gán cho họ một tấm căn cước của khái niệm

và dành cho mình những đặc quyền để phán xét họ Hãy nhận thức rằng, mỗi con người khi sinh ra, cách suy nghĩ và hành xử, trong một khía cạnh nào đó, đã bị tiêm nhiễm những thói quen và cách suy nghĩ tiêu cực- bởi di truyền cũng như kinh nghiệm sống thưở thơ ấu cũng như môi trường văn hoá của người đó Một người đàn ông trưởng thành

có khuynh hướng bạo lực bắt nguồn từ nguyên nhân chính anh ta luôn bị cha mình bạo hành thuở thiếu niên; một người đàn bà có vấn đề về tâm lý và nhu cầu tình dục bất bình thường xuất phát từ nguyên nhân bị xâm hại khi còn bé… Một trong những hiệu ứng tâm

lý học nổi tiếng – Hiệu ứng Lucifer ký giải về những người làm việc xấu, họ không phải

là những người bẩm sinh đã tàn ác hay có bản chất xấu xa Các nhà tâm lý học và di truyền học đã nghiên cứu và khẳng định, những đặc điếm sinh học được dựa trên các yếu

tố như thuộc tính di truyền, nhân cách và bệnh lý Nguyên nhân khiến một người có thể thực hiện hành vi xấu là do hoàn cảnh người đó được đặt vào khiến người đó có thể thực hiện hành vi xấu Vì vậy, khi nghiên cứu sự vật, hiện tượng không thể vội vàng kết luận

về nguyên nhân nào đã sinh ra nó, mà phải tìm hiểu và nghiên cứu chính xác nguyên nhân gây ra nó qua việc tìm hiểu và xâu chuỗi những sự kiên, mối liên hệ đã xảy ra trước đó; muốn giải quyết được hiện tựng, sự việc thì nhất thiết phải tìm ra và loại bỏ được nguyên nhân gây ra nó

3 Vận dụng cặp phạm trù “Tất nhiên và ngẫu nhiên”

Nhà vật lý Pluchino nói: “Những người thành công nhất lại có tài năng trung

bình nhưng họ rất may.” Mối liên hệ chặt chẽ giữa vận may và thành công là việc gặp

được một loạt sự kiện may mắn là nguyên nhân để đạt được thành công đáng kinh ngạc ngay cả khi tài năng cá nhân của họ thấp hơn những người siêu tài năng Trong câu nói trên, tài năng là tất nhiên, vận may là ngẫu nhiên

Ví dụ như một sinh viên muốn khởi nghiệp với mô hình dự án nông nghiệp, thì trước hết, và tất nhiên là bạn phải có ước mơ ấp ủ về mô hình dự án nông nghiệp này, tiếp theo là có những hiểu biết về cả kiến thức nông nghiệp lẫn các kiến thức về phát triển dự

án và các mô hình khởi nghiệp, đây là cái tất nhiên Đến khi dự án của bạn phát triển đến một giai đoạn nhất định và có những thành công về bước đầu, sẽ có được những nhà đầu

tư lớn

A chú ý đến Sự chú ý của nhà đâu tư A là cái ngẫu nhiên, vì nếu nhà đầu tư A không đầu

tư thì bạn vẫn có thể nhận được sự đầu tư từ các nhà đầu tư B hay C khác Qua ví dụ trên, nhận thấy rằng tất nhiên và ngẫu nhiên tồn tại khách quan trong sự thống nhất hữu cơ với nhau, chính cái tất nhiên đã vạch đường cho cái ngẫu nhiên đi qua, song ngẫu nhiên lại là hình thức biểu hiện của tất nhiên, bổ sung cho tất nhiên và ngẫu nhiên này đã khiến cho tất nhiên xảy ra nhanh hơn

Vận dụng cặp phạm trù này vào các lĩnh vực trong cuộc sống, ta nhận thấy rằng bất kỳ hoạt động thực tiễn nào cũng phải dựa vào tất nhiên chứ không thể dựa vào ngẫu

nhiên Xét về khái niệm phạm trù tất nhiên, tất cả những ai muốn đạt được thành công đều phải dựa trên sự nỗ lực và cố gắng của chính bản thân Nếu đã có ước mơ và mong muốn gặt hái được thành công, dù nhỏ, lớn hay thậm chí vĩ đại, thì bước đầu tiên là phải biết ước mơ và có khả năng định hướng hành động của bản thân để đạt được những mong muốn đó Bước tiếp theo là nuôi dưỡng ước mơ ấy bằng cách hiện thực hóa nó bằng sự chăm chỉ và quyết tâm không ngừng, vượt qua những khó khăn và trở ngại Nhưng tất nhiên, phải có một trình độ nhất định để có thể khai thác những cơ hội may mắn này Chính những cơ hội may mắn này đã giúp những thành công mà ta mong muốn có thể đến nhanh hơn Tuy nhiên, cũng phải nhận thức rằng không phải cái ngẫu nhiên nào cũng

là vận may, cũng có những cái ngẫu nhiên không thuận lợi, khiến cho nhịp độ phát triển

và hành trình đạt được ước mơ của chúng ta bị chậm lại, thậm chí có thể chệch hướng

Xét tiếp ví dụ trên, giả sử sau khi nhà đầu tư A đầu tư, dự án nông nghiệp của bạn gặp phải điều kiện môi trường không thuận lợi, khiến cho kết quả không như mong muốn, đồng thời ảnh hưởng đến lợi nhuận của nhà đầu tư A nên nhà đầu tư này muốn thu hồi lại vốn và rút khỏi dự án Vì vậy, bài học rút ra từ đây là trong các hoạt động thực tiễn, không nên bỏ qua ngẫu nhiên mà phải có những phương án dự phòng trường hợp sự

cố ngẫu nhiên xuất hiện bất ngờ

Trên thực tế, rất nhiều người đã từ bỏ ước mơ của mình vì gặp phải những ngẫu nhiên bất lợi, khiến cho mọi công sức, hi vọng “đổ sông đổ bể” Tuy nhiên, ranh giới giữa ngẫu nhiên và tất nhiên là tương đối, nên hoàn toàn có thể tác động để chuyển hóa, tạo ra điều kiện thuận lợi để biến ngẫu nhiên phù hợp thành tất nhiên và tất nhiên không phù hợp thành ngẫu nhiên

4 Vận dụng cặp phạm trù “Nội dung và hình thức”

Trong cuộc sống hiện nay có không ít người quá quan tâm, chú trọng đến hình thức bên ngoài Họ rất chăm lo chỉnh trang, cải thiện “mặt tiền” như nhà cửa, xe cộ, y phục, trang sức…, kể cả tìm kiếm một chức vị cho có hư danh với đời và cố che giấu đi hậu phương xơ xác tiêu điều, thậm chí nợ nần chồng chất Về phương diện tinh thần, những giá trị sống thâm thúy và sâu sắc như cái nghĩa, cái tình, thủy chung son sắt dần dà trở nên thừa thải, ít người lưu tâm; những phẩm chất của đời sống như sự an tịnh và thuần hóa tâm hồn thanh cao, hướng thượng không mấy người thành tựu Vì thế, con người hiện đại có vẻ văn minh và thành đạt hơn về hình thức bên ngoài nhưng tâm hồn lại trống rỗng, cằn cỗi và nghèo nàn các chất liệu hạnh phúc