GVCC bài: Với cuộc kháng chiến anh dũng, lâu dài, người VN đã đánh bại quân xâm lược Tần, tạo điều kiện cho sự thành lập của nước Âu Lạc, đất nước tiến thêm 1 bước với thành Cổ Loa đồ sộ[r]
Trang 1Ngày soạn: 07/12/2018
Tiết 17
Bài 15 - NƯỚC ÂU LẠC (tt)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Mô tả được thành Cổ Loa và giá trị của nó
- Thành Cổ Loa là trung tâm chính trị, kinh tế, quân sự của nước Âu Lạc
- Thành Cổ Loa là công trình quân sự độc đáo, thể hiện được tài năng quân sự của ông cha ta
- Do mất cảnh giác nhà nước Âu Lạc rơi vào tay Triệu Đà
2 Kỹ năng
- Rèn kỹ năng trình bày 1 vấn đề lịch sử theo bản đồ Kỹ năng nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm lịch sử
* Kĩ năng sống:
- Kĩ năng nhân thức, kĩ năng tư duy độc lập, kĩ năng hợp tác, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tư duy sáng tạo
3.Thái độ
- GD HS biết trân trọng những thành quả mà ông cha ta đã xây dựng, GD HS tinh thần cảnh giác đối với kẻ thù trong mọi tình huống, phải kiên quyết giữ gìn độc lập…
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực tự chủ, tự học
- Năng lực tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật; xác định mối liên hệ, tác động giữa các sự kiện, hiện tượng; so sánh, phân tích, khái quát hóa; nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên
- SGK, giáo án, sơ đồ thành Cổ Loa, máy chiếu,
2 Học sinh
- SGK, vở ghi, vở bài tập
III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1 phút,
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức(1p)
6A
6B
6C
2 Kiểm tra bài cũ(5p)
Trang 2- Trình bày nguyên nhân, diễn biến, kết quả của cuộc kháng chiến chống quân
xâm lược Tần ?
3 Bài mới(35p)
Sau khi lên ngôi thành lập nước Âu Lạc, Nhà nước đã có những thay đổi về
kinh tế, chính trị, quân sự như thế nào ? và nhà nước Âu Lạc sụp đổ ra sao ? Chúng
ta tìm hiểu bài hôm nay
Hoạt động 1
- Thời gian: 20p
- Mục tiêu: Tìm hiểu được cấu trúc của
thành Cổ Loa và thấy được Cổ Loa là một
biểu tượng rất đáng tự hào của nền văn
minh Việt cổ thời bấy giờ
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm
thoại, vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1
phút,
HS: Đọc phần 4
GV: Sau khi lên ngôi, An Dương Vương
làm gì ?
HS: xây thành Cổ Loa
GV: Vì sao gọi là loa thành? (Có hình xoáy
trôn ốc)
Giảng: Cổ Loa có tên gọi là Chạ Chủ và
Khả Lũ (theo An Nam chí lược của Lê Trắc
chép thế kỷ XIV) Đến thế kỷ XV mới xuất
hiện tên Loa thành và Cổ Loa
GV: Hướng dẫn HS quan sát thành Cổ Loa
Mô tả thành Cổ Loa theo sơ đồ ?
GV: mô tả thêm, cụ thể 3 vòng trên sơ đồ
- Vòng thành nội: Hình chữ nhật, chu vi
1650m, cao 5m, mặt thành rộng 6->12m,
chỉ có 1 cửa mở về hướng Nam phía TB
giữa 2 vòng trong và ngoài có gò Đông Bắn,
Đồng Chuông, Đồng Giáo,
- Vòng thành trung: Là 1 vòng thành khép
kín, có chu vi khoảng 6500m cách thành nội
không đều và không có hình dáng cân xứng,
phía Nam và Đông gần nhau, phía Bắc và
4 Thành Cổ Loa và lực lượng quốc phòng
- Sau cuộc kháng chiến chống Tần thắng lợi , An Dương Vương cho xây dựng ở Phong Khê , một khu thành đất rộng hơn nghìn trượng , có
3 vòng khép kín với chu vi khoảng 16000m như hình trôn ốc , sau này gọi là loa thành hay thành Cổ Loa
- Các thành đều có hào bao quanh và thông nhau
- Bên trong thành nội là nơi ở, làm việc của An Dương Vương và các Lạc Hầu, Lạc tướng
Trang 3Tây cách xa nhau.Thành có 5 cửa……
- Thành ngoại: Là 1 vòng khép kín, không
có hình dáng rõ rệt chu vi khoảng 8m, cao
8m, chân thành rộng khoảng 12 -> 20m,
thành ngoại có thêm 3 cửa Bắc, Đông, và
Tây Nam
=>Các thành đều có hào bao quanh……
GV: Nơi ở và làm việc của An Dương
Vương và các lạc hầu, lạc tướng ở vòng
thành nào ? (Trong nội thành).
GV: Em có nhận xét gì về việc xây dựng
công trình thành Cổ Loa vào thế kỷ III
->II TCN ở Âu Lạc ?
HS: Đây là công trình lao động quy mô
nhất của Âu Lạc, cách đây hơn 2000 năm,
thể hiện tài, sáng tạo, kỹ thuật xây thành
của nhân dân ta…)
GV: Sáng kiến khi xây thành, đó là cài xen
các mảnh gốm vỡ vào tường đât
GV: Tại sao nói Cổ Loa là một quân
thành?
HS: Lực lượng quân đội lớn, bộ binh, thuỷ
binh được trang bị vũ khí băng đồng, giáo,
rìu, …nỏ.
GV: Căn cứ vào đâu ta kết luận Cổ Loa là
một thành quân sự ?
HS: Phía Nam thành – cầu Vực, phát hiện
mũi tên đồng, đầm Cả là nơi tập trung
thuyền chiến, vừa luyện tập vừa sẵn sàng
chiến đấu
HS : - Giống: Tổ chức nhà nước.
- Khác:
+ Kinh đô- Văn Lang: trung du
(BạchHạc-Phú Thọ).
+ Âu Lạc: đồng bằng (Cổ Loa –Đông
Anh-Hà Nội)
->Âu Lạc có thành Cổ Loa, vừa là kinh đô
vừa là trung tâm chính trị, kinh tế, là công
trình quân sự bảo vệ an ninh quốc gia =>
uy quyền của An Dương Vương cao hơn
=> Ở vào thời điểm cách đây hơn
2000 năm , khi mà trình độ kĩ thuật chung còn thấp kém thì công trình thành Cổ Loa là một biểu tượng rất đáng tự hào của nền văn minh Việt
cổ
Trang 4vua Hùng.
GVKL: Thành Cổ Loa là công trình đồ sộ,
vững chắc, vừa là kinh đô, vừa công trình
bảo vệ quốc gia, hiện nay vẫn còn dấu tích
(đọc câu ca dao) “Ai về còn đây” Cổ Loa
là biểu tượng của nền văn minh Việt Cổ rất
đáng tự hào
………
………
Hoạt động 2
- Thời gian: 15p
- Mục tiêu: Tìm hiểu được diễn biến cuộc
kháng chiến chống Triệu Đà năm 179 và
nguyên nhân thất bại
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm
thoại, vấn đáp,
- Kĩ thuật dạy học: đặt câu hỏi, trình bày 1
phút,
GV: Nhà Triệu thành lập đặt tên nước là
Nam Việt, song chúng vẫn mang nặng tư
tưởng bành chướng và quyết tâm xâm lược
Âu Lạc
GV: Triệu Đà đem quân xâm nước Âu Lạc
vào thời điểm nào ?
Giảng: Trình bày trận đánh trên lược đồ:
Quân của Triệu Đà kéo vào nước ta theo
đường sông Thương, tiến xuống vùng Tiên
Du (Tiên Sơn- Bắc Ninh) và vùng núi Vũ
Ninh (Quế Võ- Bắc Ninh), quân dân Âu Lạc
từ Cổ Loa kéo lên chặn đánh giặc ở Tiên
Du, Vũ Ninh Tại đây quân ta với “nỏ thần”
(nỏ của tướng Cao Lỗ chế tạo), đã chặn
đánh giặc rất ác liệt, quân của Triệu Đà
không thể tiến sâu đành giảng hoà rút lui
=>Nhưng với ý đồ xâm lược Âu Lạc,Triệu
Đà ngấm ngầm tập hợp thêm lực lượng…bí
mật tiến hành kế li gián, dò xét phá vỡ lực
lượng của An Dương Vương
- Sau khi tìm kế li gián, Triệu Đà đem quân
vào Âu Lạc, An Dương Vương chủ quan “
5 Cuộc kháng chiến chống Triệu
Đà năm 179
- Năm 207 TCN , nhân lúc nhà Tần suy yếu , Triệu Đà cắt đất 3 quận lập thành nước Nam Việt , rồi đem quân đánh xuống Âu Lạc
Trang 5Ko sợ nỏ thần của ta à”…An Dương Vương
ko giữ nổi thành bỏ chạy về phía Nam đến
Diễn Châu- Nghệ An & chết ở đây (179
TCN) Từ đó Âu Lạc rơi vào tay Triệu Đà
GV: Cuộc kháng chiến chống Triệu Đà
diễn ra như thế nào?
GV: Các em đã học truyện “ Mị
Châu-Trọng thuỷ”, câu chuyện đó nói lên điều
gì ?
HS: Mất cảnh giác nên ADV đã để Âu Lạc
rơi vào tay Triệu Đà năm 179 TCN GV:
GV: Theo em sự thất bại của ADV để lại
cho đời sau bài học gì?
* Bài học :
- Đối với kẻ thù phải tuyệt đối cảnh giác
- Vua phải tin tưởng trung thần
- Vua phải dựa vào dân để đánh giặc bảo vệ
đất nước
GV: Như vậy ADV vừa có công vừa có tội
(công dựng nước, tội mất cảnh giác để nước
ta rơi vào tay Triệu Đà, mở đầu hơn 1000
năm Bắc thuộc
GVCC bài: Với cuộc kháng chiến anh dũng,
lâu dài, người VN đã đánh bại quân xâm
lược Tần, tạo điều kiện cho sự thành lập của
nước Âu Lạc, đất nước tiến thêm 1 bước với
thành Cổ Loa đồ sộ, do chủ quan ADV đã
mắc mưu kẻ thù nên “để cơ đồ đắm biển
sâu”, đất nước rơi vào thời kỳ đen tối hơn
1000 năm Bắc thuộc
………
………
- Quân dân Âu Lạc vũ khí tốt, tinh thần chiến đấu dũng cảm đã giữ vững được nền độc lập
- Triệu Đà biết không thể đánh bại được , bèn vờ xin hòa và dùng mưu
kế chi rẽ nội bộ nước ta
- Năm 179 TCN , Triệu Đà lại sai quân đánh chiếm nước ta , An Dương Vương do chủ quan không đề phòng , lại mất hết tướng giỏi nên bị thất bại nhanh chóng Nước ta rơi vào ách thống trị của nhà Triệu
* Nguyên nhân thất bại :
+ Do An Dương vương chủ quan, thiếu cảnh giác, nội bộ mất đoàn kết
4 Củng cố(3p)
-Tại sao nói Cổ Loa là một quân thành ?
- Em hãy nêu điểm giống nhau và khác nhau của nhà nước Văn Lang- Âu
Lạc ?
- Giống: Tổ chức nhà nước.
- Khác:+ Kinh đô- Văn Lang: trung du (BạchHạc-Phú Thọ).
Trang 6+ Âu Lạc: đồng bằng (Cổ Loa –Đông Anh- Hà Nội)
->Âu Lạc có thành Cổ Loa, vừa là kinh đô vừa là trung tâm chính trị, kinh tế, là công trình quân sự bảo vệ an ninh quốc gia => uy quyền của An Dương Vương cao hơn vua Hùng.
- Nguyên nhân thất bại của nước Âu Lạc?
- Bài học ?
5 Hướng dẫn về nhà(1p)
- Ôn tập các kiến thức đã học từ đầu năm học
- Tiết sau ôn tập chương I và II để chuẩn bị thi học kì