Khái niệm phương pháp quản lý và các phương pháp quản lý tổ chức - Phương pháp quản lý là tổng thể những cách thức tác động có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý cấp dư
Trang 1Đề bài: Phân tích mối quan hệ giữa các phương pháp giáo dục, hành chính,kinh tế
trong quản lí tổ chức? cho ví dụ thực tế để minh họa
BÀI LÀM
1 Khái niệm phương pháp quản lý và các phương pháp quản lý tổ chức
- Phương pháp quản lý là tổng thể những cách thức tác động có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý (cấp dưới và các tiềm năng của cấp dưới)
và khách thể quản lý ( các hệ thống khác, các ràng buộc của môi trường) để đạt được mục tiêu đề ra
Phương pháp giáo dục: là các cách thức tác động vào nhận thức và tình cảm của người lao động nhằm nâng cao tính tự giác và nhiệt tình của họ trong việc thức hiện nhiệm vụ
- Vai trò
+ Đây là phương pháp bền vững nhất vì chúng hướng vào việc hình thành ý thức con người
+ Tạo tiền đề hiệu lực cho phương pháp hành chính và phương pháp kinh tế + Góp phần tạo ra người lao động mới
- Phương pháp giáo dục dựa trên cơ sở vận dụng các quy luật tâm lý Đặc trưng của phương pháp này là tính thuyết phục và kích thích tinh thần
- Đặc điểm:
+ Là tính thuyết phục thuyết phục bằng lí trí, tình cảm, thói quen, truyền thống, tập quán,… tôn trọng nhân cách con người và uy tín tập thể
- Nội dung:
+ Giáo dục cho mọi người trong tổ chức hiểu rõ mục tiêu, đường lối, chiến lược của tổ chức
+ Giáo dục giúp mọi người hiểu rõ những cơ hội khó khăn thách thức mà tổ chức phải vượt qua trong quá trình hội nhập
+ Giáo dục giúp xóa bỏ các luồng tư tưởng và thói quen tâm lý xấu gây hại cho sự phát triển của tổ chức
+ Xây dựng tác phong làm việc công nghiệp
Phương pháp hành chính: là phương pháp tác động dựa vào mối quan hệ
tổ chức của hệ thống quản lý và quyền lực của nhà nước
Trang 2Đó là cách thức tác động trực tiếp của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý bằng những tính chất bắt buộc đòi hỏi cấp dưới phải chấp hành nghiêm chỉnh nếu
vi phạm sẽ bị xử lí kịp thời, thích đáng
- Phương pháp này có vai trò rất to lớn trong công tác quản lý:
+ Phương pháp này giúp xác lập trật tự, kỉ cương, chế độ hoạt động trong tổ chức
+ Giải quyết các vấn đề đặt ra trong quản lý một cách nhanh chóng, giấu được ý đồ của chủ thể
+ Là khâu nối các phương pháp khác thành một hệ thống
- Phương pháp này dựa vào quyền lực của chủ thể quản lý và các nguyên tắc quản lý
- Đặc điểm:
+ Tính bắt buộc: đòi hỏi đối tượng quản lý phải chấp hành nghiêm chỉnh các tác động hành chính.Nếu vi phạm sẽ bị xử lý kịp thời thích đáng
+ Tính quyền lực : đòi hỏi chủ thể quản lý chỉ được phép đưa ra các tác động hành chính đúng với thẩm quyền của mình
- Nội dung: Chủ thể quản lý thực hiện đúng quyền hạn, trách nhiệm của mình Cấp dưới bắt buộc phải phục tùng cấp trên, thi hành chế độ thủ trưởng trong chỉ đạo, trách nhiệm cá nhân
Phương pháp kinh tế: là phương pháp tác động vào đối tượng quản lý thông qua các lợi ích kinh tế bằng việc sử dụng các đòn bẩy kinh tế ( tiền lương, tiền thưởng, lãi suất,…) để cho đối tượng quản lý tự lựa chọn phương án hoạt động hiệu quả nhất trong phạm vi hoạt động của họ
- Vai trò:
+ Là phương pháp chủ yếu nhất tác động thông qua các lợi ích kinh tế, tạo ra
sự quan tâm vật chất thiết thân của mỗi người và tập thể lao động, thúc đẩy họ tích cực lao động
+ Là phương pháp tốt nhất để thực hành tiết kiệm và nâng cao hiệu quả kinh tế
+ Dành cho đối tượng quản lý quyền tự lựa chọn phương án hoạt động dựa trên cơ sở tính toán lợi ích kinh tế
- Phương pháp kinh tế dựa vào các nguyên tắc quản lý và các yêu cầu của các quy luật kinh tế khách quan
- Nội dung:
Trang 3+ Tác động đến đối tượng quản lý bằng lợi ích tức là chỉ đề ra mục tiêu, nhiệm vụ phải đạt, đưa ra những điều kiện khuyến khích về kinh tế, các phương tiện vật chất có thể sử dụng để họ tự tổ chức thực hiện nhiệm vụ
+ Tăng quyền chủ động kịp thời, tăng trách nhiệm cho cấp dưới, giúp cấp trên giảm bớt việc điều hành, biến quá trình quản lý thành quá trình tự quản lý
2 Mối quan hệ giữa các phương pháp giáo dục, hành chính, kinh tế
Ba phương pháp này tác động và bổ sung cho nhau Vì vậy nên sử dụng tổng hợp cả 3 phương pháp trong quản lý
+ Phương pháp giáo dục tạo tiền đề hiệu lực cho phương pháp hành chính và phương pháp kinh tế
+ Phương pháp hành chính là khâu nối cả 3 phương pháp thành một hệ thống
+ Phương pháp kinh tế giúp nâng cao hiệu lực cho 2 phương pháp còn lại
Ba phương pháp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, phương pháp này sẽ khắc phục, hạn chế nhược điểm của phương pháp kia
- Ưu điểm của phương pháp kinh tế:
+ Mỗi người tự mình quyết định cách làm việc sao cho có thu nhập vật chất cao nhất sẽ giúp hiệu quả công việc đạt được cao nhất
+ Tác động lên đối tượng quản lý một cách nhẹ nhàng, không gây ra sức ép tâm lý, tạo ra bầu không khí thoaỉ mái, dễ được chấp nhận
+ Nó kích thích khả năng sáng tạo, phát huy tính sáng tạo trong công việc, mang lại hiệu quả rất cao
+ Có thể áp dụng linh hoạt, phù hợp với nhiều đối tượng trong nhiều điều kiện hoàn cảnh và trong nhiều lĩnh vực
- Nhược điểm của phương pháp kinh tế:
+ Nếu coi nó là duy nhất sẽ lệ thuộc vào vật chất, quên các giá trị tinh thần, đạo đức, truyền thống văn hóa, hủy hoại môi trường sống…
+ Không có sự dảm bảo thực hiện cao vì nó không bắt buộc
+ Dễ bị đối tượng quản lý xem thường nếu không kèm theo các phương pháp tác động khác
- Ưu điểm của phương pháp hành chính:
Trang 4+ Sử dụng mệnh lệnh, quyền lực buộc cấp dưới thực thiện nhiệm vụ nhất định Giúp duy trì kỷ cương trật tự cho môi trường tổ chức
- Nhược điểm của phương pháp hành chính
+ Tạo ra áp lực, sức ép tâm lý, làm giảm khả năng sáng tạo
+ Lạm dụng quá mức sẽ dẫn đến quan liêu trong tổ chức dẫn đến hậu quả xấu
+ Nhà quản lý phải là những người rất có bản lĩnh để quan sát nắm bắt được đối tượng để có sự tác động chuẩn xác, phù hợp thì mới có hiệu quả cao
- Ưu điểm của phương pháp giáo dục
+ Bền vững
+ Không gây sức ép tâm lý cho đối tượng, trái lại đói tượng cảm thấy được quan tâm nên sẽ tạo ra được sự phấn khởi, hăng hái, không khí làm việc sôi nổi, đôi khi mang lại những kết quả vượt xa sự mong đợi
- Nhược điểm của phương pháp giáo dục
+ Tác động chậm, cầu kỳ, không đảm bảo thực hiện chắc chắn, nên khi sử dụng vẫn cần phải có kết hợp đi kèm các phương pháp khác
+ Phương pháp này yêu cầu cho người quản lý phải là người có đủ uy tín, có điều kiện và có thời gian quan tâm chăm sóc, động viên cấp dưới
Ưu điểm của phương pháp kinh tế sẽ khắc phục nhược điểm của phương pháp hành chính, giáo dục và ngược lại Vì vậy, trong thực tiễn quản lý không thể tuyệt đối hoá một phương pháp nào đó mà phải có quan điểm tổng hợp, phải biết kết hợp nhịp nhàng và linh hoạt các phương pháp quản lý với nhau để nâng cao hiệu quả quản lý bởi vì:
- Đối tượng quản lý là những hệ thống phức tạp bao gồm nhiều yếu tố môi trường và nhiều mối quan hệ tồn tại và phát triển trong môi trường luôn biến động
- Tất cả các phương pháp quản lý đều hướng về con người mà bản chất của con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội, con người hoạt động vì nhiều động
cơ nên phải vận dụng tổng hợp các phương pháp
- Mỗi phương pháp quản lý đều có ưu nhược điểm riêng nên cần kết hợp lại
để bổ sung cho nhau
3 Ví dụ minh họa
Trang 5Trong một doanh nghiệp bán mý phẩm, các phương pháp quản lý được vận dụng kết hợp với nhau để phát huy ưu điểm của từng phương pháp và để đạt hiệu quả cao nhất trong quản lý như:
- Phương pháp giáo dục được vận dụng như: tuyên truyền, phân tích để mọi người biết được những cơ hội, thách thức của thị trường bán; thế mạnh, điểm yếu của công ty trên các khía cạnh
+ Phổ biến nội quy công ty để người lao động trong doanh nghiệp nâng cao nhận thức về vị trí vai trò của mình trong doanh nghiệp, tăng cường được tinh thần trách nhiệm của họ đối với tài sản, của cải của doanh nghiệp Đồng thời, để tất
cả mọi người chấp hành tốt tác phong làm việc, quy định chung của tổ chức
+ Có những buổi họp nhân viên vào các dịp để tuyên dương, trao bằng khen cho những người có thành tích tốt, phê bình những cá nhân tập thể chưa tốt, để cho mọi người cảm thấy công sức mình được công nhận, khuyến khích những người khác nâng cao hiệu quả sản xuất hơn
+ Đào tạo, hướng dẫn nhân viên cách ứng xử khi gặp khách hàng, cách chào hàng hay quy trình sản xuất ra sản phẩm,…
- Phương pháp hành chính
+ Ra các qui định về tổ chức quản lí như cơ cấu các bộ phận phòng ban, chức năng trách nhiệm của từng bộ phận
+ Lập ra các điều lệ tổ chức của công ty
+ Ban hành những tiêu chuẩn cho từng bộ phận, điều kiện hoạt động như độ sạch sẽ bảo đảm để sản xuất ra sản phẩm,…
+ Ra các mệnh lệnh tức thời về hành chính để điều chỉnh giải quyết vấn đề kinh tế, về khách hàng hay đối tác
+ Các chính sách thưởng phạt rõ ràng, nếu ai vi phạm sẽ bị sử lí thích đáng, còn nếu làm tốt sẽ được thưởng theo nhiều cấp độ khác nhau
- Phương pháp kinh tế: có các chế độ đãi ngộ đối với nhân viên( tăng lương, thưởng nếu có doanh số bán hàng cao, thêm phụ cấp cho người ở xa, thưởng cho những ai đi làm đủ ngày, )
+ Gắn chặt trách nhiệm kinh tế với từng cá nhân, bộ phận để từng người phải có trách nhiệm với hoạt động của mình
+ Phạt tiền nếu có người vi phạm quy chế như đi làm muộn hay gây thiệt hại cho công ty,…
Trang 6+ Trả lương gấp đôi cho những ai đi làm thêm vào ngày lễ, tết hay phát quà cho con của công nhân vào ngày 1/6 hay trung thu hằng năm
Tất cả các phương pháp này kết hợp chặt chẽ với này, giúp phát huy ưu điểm và hạn chế nhược điểm của nhau giúp công ty thành một thể thống nhất, phát huy triệt để vai trò của từng cá nhân, bộ phận Từ đó đạt hiện quả cao trong công việc