Hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước cho sự nghiệp GD & ĐT tỉnh Nam Định.doc

Hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước cho sự nghiệp GD & ĐT tỉnh Nam Định.doc

MỞ ĐẦU

1 Sự cần thiết của đề tài:

Giáo dục là quốc sách hàng đầu, là yếu tố then chốt mang lại sự phát triển bền vững cho đất nước Nhận thức được tầm quan trọng của GD &

ĐT, Đảng và nhà nước ta đã có những đầu tư thích đáng trong phạm vi NSNN có thể đáp ứng Chi NSNN, do vậy, đã trở thành động lực, là cơ sở phát triển quốc sách này; nhất là khi mức độ xã hội hoá GD & ĐT ở nước

ta trong giai đoạn hiện nay chưa cao

Xét trên phạm vi tỉnh Nam Định, chi từ NSNN cho ngành GD & ĐT không những chiếm tỷ trọng chủ yếu trong tổng chi NSNN trên địa bàn mà còn là khoản chi cơ bản của ngành GD & ĐT tỉnh Vì vậy, công tác quản lý chi ngân sách cho sự nghiệp, GD & ĐT tỉnh Nam Định cần được quản lý chặt chẽ theo luật, khoa học, phù hợp với điều kiện và khả năng cân đối ngân sách địa phương Tuy nhiên, thực tế những yêu cầu trên vẫn chưa được đáp ứng tốt; còn nhiều hạn chế, tồn tại trong quản lý chi từ khâu xây dựng định mức, lập và phân bổ dự toán, quản lý sử dụng nguồn kinh phí cho đến khâu quyết toán chi ngân sách Những tồn tại này bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau cả khách quan lẫn chủ quan như: quan điểm hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách; chất lượng đội ngũ làm công tác quản lý tài chính trong sự nghiệp GD & ĐT tỉnh Nam Định…

Thực trạng này em lựa chon đề tài: “Hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT tỉnh Nam Định”.

2 Mục đích nghiên cứu:

Mục tiêu của luận văn là: Làm rõ cơ sở lý luận về quản lý chi ngân sách cho sự nghiệp GD & ĐT; Đánh giá thực trạng công tác quản lý chi ngân sách cho ngành GD & ĐT tỉnh Nam Định; Đề ra được phương hướng,

giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách trong ngành GD &

ĐT tỉnh Nam Định

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu:

Đối tượng: Hoạt động quản lý chi ngân sách cho sự nghiệp GD & ĐT Phạm vi nghiên cứu: Tập trung nghiên cứu quản lý chi thường xuyên ngân sách trong sự nghiệp GD & ĐT tỉnh Nam Định

4 Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp luận cơ bản được sử dụng đề nghiên cứu là phương pháp thống kê, khảo sát, đối chiếu, phân tính, so sánh, biểu đồ, tổng hợp …

và một số phương pháp khác

5 Cấu trúc của luận văn:

Luận văn được kết cấu thành 3 chương; cụ thể, ngoài phần mở đầu, luận văn gồm các chương:

Chương 1: Quản lý chi NSNN trong sự nghiệp GD & ĐT

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý chi NSNN cho sự nghiệp

giáo dục và đào tạo trên địa bàn tỉnh Nam Định

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi

NSNN cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo trên địa bàn tỉnh Nam Định

CHƯƠNG 1:

QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG SỰ NGHIỆP

GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO _

Chương 1 của Luận văn tập trung vào những nội dung cơ bản sau:

1.1 Chi Ngân sách Nhà nước

Chi NSNN là quá trình phân phối, sử dụng quỹ NSNN nhằm duy trì

sự tồn tại, hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước; đảm bảo thực hiện các chức năng nhiệm vụ của nhà nước theo những nguyên tắc nhất định Chi NSNN phân phối các nguồn tài chính đã được tập trung vào NSNN và đưa chúng đến những mục đích sử dụng cụ thể

Chi thường xuyên là một bộ phận của chi NSNN Nó phản ánh quá trình phân phối và sử dụng các quỹ NSNN để thực hiện nhiệm vụ thường xuyên về quản lý kinh tế xã hội của Nhà nước

1.2 Chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT

Những vấn đề nghiên cứu cơ bản ở nội dung này gồm:

(1) Khái quát về hệ thống GD & ĐT của Việt Nam

(2)Vai trò của chi ngân sách với sự nghiệp GD & ĐT

(3) Đặc điểm của chi NSNN cho sự nghiệp giáo dục: Trong đó, Luận văn đã chỉ ra được những đặc điểm chung và đặc điểm riêng của chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT; những nhân tố chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT

(4) Nguồn kinh phí đảm bảo chi cho sự nghiệp GD & ĐT

Gồm hai nguồn kinh phí chính là: Nguồn kinh phí do NSNN cấp và nguồn thu từ các hoạt động sự nghiệp

(5) Cơ cấu các khoản chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT

Cơ cấu các khoản chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT được nghiên cứu ở các góc độ sau đây:

Nếu xem xét theo mức độ phát sinh thì có thể phân các khoản chi cho sự nghiệp giáo dục - đào thành hai nhóm là: Nhóm các khoản chi có tính thường xuyên và nhóm các khoản chi không có tính chất thường xuyên

Nếu xem xét cơ cấu các khoản chi cho sự nghiệp GD & ĐT dưới góc

độ quỹ lương thì có thể chia thành: Các khoản chi lương (bao gồm các khoản chi lương và các khoản chi có tính chất lương) và các khoản chi khác

Nếu xem xét cơ cấu chi cho sự nghiệp giáo dục theo khoản mục chi thì có thể phân thành các nhóm sau: Chi cho cán bộ, giáo viên và lao động hợp đồng; Chi cho học sinh, sinh viên: Chi học bổng, trợ cấp xã hội, tiền thuởng; chi cho các hoạt động văn hoá thể dục thể thao của học sinh, sinh viên; Chi quản lý hành chính; Chi nghiệp vụ giảng dạy, học tập Các khoản mục chi khác theo quy định

1.3 Quản lý chi NSNN trong sự nghiệp GD & ĐT.

Đây là nội dung trọng tâm của chương I và được nghiên cứu ở các điểm cơ bản sau đây:

Một là Những nguyên tắc quản lý chi ngân sách trong sự nghiệp

GD & ĐT Trong đó, trình bày những nguyên tắc cơ bản là:

Nguyên tắc quản lý theo dự toán;

Nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả;

Nguyên tắc đảm bảo sự tự chủ về tài chính của các đơn vị sử dụng ngân sách;

Nguyên tắc đảm bảo chi trả trực tiếp qua kho bạc nhà nước;

Thứ hai là Các nội dung quản lý chi NSNN trong sự nghiệp GD &

ĐT

Là một bộ phận của NSNN, công tác quản lý chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT cũng được quản lý theo ba khâu: Lập dự toán, chấp hành

và quyết toán ngân sách nhà nước Các nội dung cụ thể của từng khâu được Luận văn phân tích khá kỹ trên cơ sở của Luật NSNN

Thứ ba là Một số phương pháp quản lý chi NSNN trong sự nghiệp GD

& ĐT Luận văn nghiên cứu một số phương pháp cơ bản là:

Phương pháp quản lý và cấp phát theo theo dự toán;

Phương pháp quản lý chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT bằng định mức chi Có hai loại định mức cơ bản là: Định mức chi tiêu tổng hợp và Định mức chi tiêu cho từng mục chi

Phương pháp khoán chi

Phương pháp quản lý theo cơ cấu chi ngân sách

Thứ tư là Một số nhân tố ảnh hưởng đến chi NSNN cho sự nghiệp

GD & ĐT Trong đó, trình bày một số nhân tố ảnh hưởng chính là: Nhóm nhân tố về cơ chế chính sách, nhóm nhân tố về trình độ cán bộ; các nhân tố

về môi trường làm việc; sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý Nhà nước trong quản lý, điều hành chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT

1.4 Sự cần thiết phải tăng cường công tác quản lý chi NSNN cho

sự nghiệp GD & ĐT

Cần phải hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN cho sự nghiệp

GD & ĐT vì một số lý do sau đây:

Một là Chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT là công cụ đắc lực giúp

nhà nước thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình trong sự nghiệp GD &

ĐT Tuy nhiên, công cụ đó chỉ thực sự hiệu quả nếu công tác quản lý chi ngân sách được thực hiện tốt, đảm bảo được các yêu cầu của công tác chi NSNN như: Chi đúng mục đích, đúng kế hoạch, bám sát vào dự toán được duyệt, chi tiết kiệm hiệu quả…

Hai là Xuất phát từ đặc thù của chi NSNN cho sự nghiệp giáo dục là

khoản chi chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi NSNN; nội dung các khoản chi

cho sự nghiệp GD & ĐT rất đa dạng với nhiều khoản chi khác nhau; các qui định của nhà nước liên quan đến chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT nhiều và phức tạp… do đó, nếu công tác quản lý chi cho sự nghiệp GD &

ĐT không tốt sẽ làm phát sinh thất thoát, lãng phí các nguồn kinh phí

Ba là Xuất phát từ thực tiễn công tác quản lý tài chính nói chung và

công tác quản lý chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT nói riêng hiện đang tồn tại nhiều hạn chế, tồn tại như: Lập kế hoạch chưa sát đúng thực tế; các tiêu chuẩn định mức phân bổ ngân sách chưa phù hợp; quyền tham gia vào việc ra quyết định của các đơn vị còn hạn chế… Công tác thanh tra, kiểm tra việc quản lý, sử dụng kinh phí còn thiếu chặt chẽ, kém hiệu quả…;

CHƯƠNG 2:

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH CHO SỰ

NGHIỆP GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO TỈNH NAM ĐỊNH

_

Sau khi trình bày một số nét cơ bản về GD & ĐT tỉnh Nam Định, Chương 2 của Luận văn tập trung trình bày một số nội dung cơ bản sau:

2.1 Thực trạng chi ngân sách tỉnh Nam Định Nội dung này tập trung

nghiên cứu một số vấn đề cơ bản là:

(1) Qui mô, tỷ trọng của chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT trong tổng chi thường xuyên NSNN của tỉnh Nam Định; Định mức chi ngân sách tỉnh Nam Định;

Dự kiến xu hướng tăng trưởng chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT trong các năm tới Số liệu nghiên cứu dựa trên bộ số liệu quyết toán giai đoạn 2001-2005

Biểu số 2.1: Mức chi ngân sách giai đoạn 2001-2005

Đơn vị tính: Triệu đồng

T

Năm 2001

Năm 2002

Năm 2003

Năm 2004

Năm 2005

1 Chi sự nghiệp

giáo dục

243.400 272.900 348.200 379.000 447.500

2 Số học sinh bình

quân các năm

510.487 480.246 465.165 455.671 437.194

3 Mức chi/đầu học

sinh

Nguồn: Phòng quản lý ngân sách Sở Tài chính

(2) Cơ cấu chi ngân sách cho sự nghiệp GD & ĐT: Được đánh giá trên các góc độ:

- Chi ngân sách giáo dục phân theo các cấp bậc học: Qua phân tích cho thấy cơ cấu chi ngân sách cho giáo dục, đào tạo là đi đúng hướng với mục tiêu chiến lược giáo dục của quốc gia cũng như nỗ lực của tỉnh trong

kế hoạch phổ cập giáo dục phổ thông

- Chi ngân sách GD & ĐT phân theo nội dung kinh tế: Phân thành 3 nhóm chính:

Nhóm 1: Chi cho con người;

Nhóm 2: Chi cho mua sắm, sửa chữa nhỏ và chi phục vụ các chương trình mục tiêu;

Nhóm 3: Chi nghiệp vụ chuyên môn và chi khác

(3) Nguồn kinh phí chi cho sự nghiệp GD & ĐT Nam Định

Biểu số 2.2 dưới đây đề cập đến các nguồn kinh phí hình thành nên các khoản chi ngân sách cho sự nghiệp GD & ĐT tỉnh Nam Định giai đoạn 2001-2005

Biểu số 2.2: Nguồn kinh phí cho sự nghiệp GD&ĐT tỉnh Nam Định

Đơn vị tính: Triệu đồng

T

T Nội dung 2001Năm 2002Năm 2003Năm 2004Năm Năm2005

I Tổng số 227.783 276.83 9 348.200 379.000 447.500

1 NSNN cấp 209.506 256.630 327.889 357.455 423.611

2 Thu sự nghiệp 18.277 20.200 20.311 21.545 23.889

Nguồn: Báo cáo quyết toán tỉnh Nam Định giai đoạn 2001-2005

Qua các phân tích về nguồn kinh phí Luận văn kết luận: Nguồn kinh phí do NSNN cấp đang thực sự là nền tảng vật chất quan trọng để phát triển sự nghiệp GD & ĐT tỉnh Nam Định

2.2 Thực trạng quản lý chi ngân sách cho sự nghiệp GD & ĐT tỉnh Nam Định

Nội dung này đề cấp đến các vấn đề cơ bản là:

(1) Mô hình quản lý chi ngân sách cho sự nghiệp GD & ĐT tỉnh Nam Định: Nội dung này đã trình bày được mô hình công tác quản lý, cấp phát nguồn kinh phí trong sự nghiệp GD & ĐT tỉnh Nam Định dựa trên cơ sở quyết định phân cấp về quản lý tài chính của UBND tỉnh Nam Định

(2) Tình hình triển khai tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo Nghị định 43/NĐ-CP của Chính phủ trong quản lý chi NSNN cho sự nghiệp GD&ĐT:

Sau khi nêu bật vai trò và yêu cầu phải thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo Nghị định 43/2006/NĐ-CP của Chính phủ, Luận văn

đi sâu nghiên cứu tình hình tổ chức thực hiện, những thành tựu đạt được và các hạn chế còn tồn tại trong quá trình thực hiện tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo qui định của Nghị định 43/2006/NĐ-CP của Chính phủ

(3) Thực trạng các nội dung quản lý chi ngân sách sự nghiệp

GD & ĐT tỉnh Nam Định:

Trên cơ sở kết hợp với những qui định của Nghị định 43/2006/NĐ-CP của Chính phủ, tác giả tập trung phân tích, đánh giá thực trạng các nội dung quản lý chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT ở 3 khâu: Lập dự toán NSNN; Chấp hành dự toán NSNN và Quyết toán NSNN

Phương pháp trình bày được sử dụng trong nội dung này là sau khi trình bày thực trạng của từng nội dung quản lý trong qui trình quản lý chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT, luận văn tiến hành rút ra những thành tựu

và hạn chế của từng khâu trong qui trình quản lý, trong đó nhấn mạnh đến các hạn chế còn tồn tại; Luận văn cũng chỉ ra được nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại đó để làm cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp ở Chương 3

(4) Nội dung kế tiếp của Chương 2 là đánh giá chất lượng đội ngũ cán

bộ làm công tác quản lý tài chính trong sự nghiệp GD & ĐT Nam Định Qua những phân tích đánh giá ở nội dung này có thể nhận thấy đội ngũ cán

bộ làm công tác quản lý tài chính trong sự nghiệp GD & ĐT Nam Định vừa thiếu lại vừa yếu, đã gây ra những hạn chế không nhỏ đối với quá trình quản lý chi NSNN cho sự nghiệp GD&ĐT

CHƯƠNG III GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH CHO SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO TỈNH NAM ĐỊNH

Chương 3 của Luận văn trình bày các nội dung cơ bản sau:

3.1 Định hướng phát triển giáo dục tỉnh Nam Định đến năm 2010

Phát triển nguồn nhân lực dựa trên cơ sở GD & ĐT là nhân tố quyết định đến sự phát triển đất nước trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá

là chủ đề này xuyên suốt trong Định hướng phát triển kinh tế xã hội đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020 của tỉnh Nam Định Nội dung cơ bản của định hướng phát triển sự nghiệp GD & ĐT của tỉnh Nam Định đến năm

2010 là:

Quy hoạch và xây dựng mạng lưới trường lớp, quy mô phát triển giáo dục phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Giáo dục phát triển toàn diện con người, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ và thẩm mỹ, phát triển được năng lực cá nhân, đào tạo những người lao động có kỹ năng nghề nghiệp, năng động, sáng tạo, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có ý chí vươn lên lập thân, lập nghiệp, có ý thức công dân, góp phần làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Đẩy mạnh xã hội hóa GD & ĐT; khuyến khích mở rộng các trường bán công, các trường dân lập

Thực hiện đổi mới trang thiết bị trường học; nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường

3.2 Quan điểm của tỉnh Nam Định trong việc hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách cho sự nghiệp GD & ĐT Việc hoàn thiện công tác

quản lý chi ngân sách cho sự nghiệp GD & ĐT tỉnh Nam Định cần dựa trên một số quan điểm cơ bản là:

Một là Phải bám sát đường lối, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Đảng, nhà nước, ngành, địa phương; định hướng phát triển giáo dục của Đảng bộ tỉnh Nam Định Cơ chế quản lý chi NSNN cần tuân thủ chặt chẽ các yêu cầu của Luật NSNN

Chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT phải gắn liền với công tác quy hoạch lại mạng lưới GD & ĐT theo hướng xã hội hóa sự nghiệp GD & ĐT

Hai là Hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN cho sự nghiệp GD &

ĐT cần tiến hành đồng thời với công tác cải cách hành chính nói chung và cải cách hệ thống tài chính công nói riêng Cần phân định rõ trách nhiệm, quyền hạn của các cấp trong việc quản lý chi ngân sách cho GD & ĐT nhằm thực hàsnh triệt để Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí

Ba là Hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách cho sự nghiệp GD

& ĐT cần phải đáp ứng một số yêu cầu cơ bản:

Đảm bảo nguồn kinh phí chi cho sự nghiệp GD & ĐT có tác động tích cực đến hệ thống GD & ĐT của tỉnh

Hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách cho GD & ĐT phải tiến hành trên tất cả các khâu của chu trình quản lý ngân sách

Nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ tin học vào quản lý

3.3 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN cho sự nghiệp GD & ĐT Luận văn đề xuất 7 nhóm giải pháp cơ bản là:

Giải pháp 1 Giảm bớt áp lực đối với nguồn kinh phi do NSNN cấp

thông việc đẩy mạnh thực hiện xã hội hoá GD & ĐT Nhóm giải pháp này tập trung vào 2 điểm chính là: