Hướng dẫn trả lời: * Đặc điểm tình hình kinh tế, xã hội Nê-đéc-lan trước Cách mạng – Về kinh tế: Đầu thế kỉ XVI, Nê-đéc-lan là một trong những vùng kinh tế phát triển nhất châu Âu: Nhiều[r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ 1 Thời kì xác lập của chủ nghĩa từ thế kỉ XVI đến nửa sau thế kỉ XIX
ĐỀ SỐ 1 Câu 1.Nêu những nét chính về tình hình Nê-đéc-lan trước khi Cách mạng bùng nổ?
Câu 2 Tóm tắt diễn biến chính của Cách mạng Hà Lan ?
Câu 3 Nêu ý nghĩa của Cách mạng tư sản Hà Lan và Cách mạng tư sản Anh ? Câu 4 Nêu tình hình nước Anh trước khi Cách mạng bùng nổ ?
Câu 5 Tóm tắt diễn biến của Cách mạng tư sản Anh ?
Câu 6 Nêu đặc điểm tình hình kinh tế, xã hội Nê-đéc-lan trước Cách mạng Những sự kiện nào chứng tỏ kinh tế Hà Lan phát triển?
Câu 7 Tại sao nói: “Tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của Hà Lan trước Cách mạng chuẩn bị điều kiện cho Cách mạng bùng nổ”?
Câu 8 Vì sao cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc Nê’đéc-lan có ý nghĩa như một cuộc cách mạng tư sản đầu tiên của thế giới? Nêu thái độ của quần chúng nhân dân và tư sản, quý tộc trong cuộc Cách mạng ?
Câu 9 Quan hệ tư bản chủ nghĩa xâm nhập vào nông thôn Anh như thế nào? Nêu kết quả của nó ?
Câu 10 Nêu đặc điểm tình hình nước Anh trước cách mạng ?
Câu 11 Trình bày tính chất của Cách mạng tư sản Hà Lan và Cách mạng tư sản Anh ?
Câu 12 So sánh Cách mạng tư sản Hà Lan và Cách mạng tư sản Anh ?
Câu 13 Chính phủ Anh đã thực hiện những chính sách gì đối với sự phát triển kinh tế thuộc địa ở Bắc Mĩ? Nêu hậu quả của những chính sách đó ?
HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI:
Câu 1.
Hướng dẫn trả lời:
– Đầu thế kỉ XVI, Nê-đéc-lan là một trong những vùng kinh tế phát triển nhất châu Âu:
+ Nhiều thành phố, hải cảng xuất hiện và trở thành trung tâm thương mại nổi tiếng như U-trếch, Am-xtéc-đam
+ Nhiều ngân hàng được thành lập và đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế
– Cùng với sự phát triển công thương nghiệp, giai cấp tư sản Nê-đéc-lan sớm hình thành, ngày càng có thế lực về kinh tế
– Tư tưởng tôn giáo của Can-vanh phát triển
Trang 2– Vương quốc Tây Ban Nha tăng cường kiểm soát và vơ vét của cải của nhân dân Nê-đéc-lan, đồng thời đàn áp những người theo tôn giáo
Câu 2.
Hướng dẫn trả lời:
– Tháng 8 – 1566, nhân dân miền Bắc Nê-đéc-lan khởi nghĩa, lực lượng phát triển mạnh, làm chủ nhiều nơi
– Tháng 8 – 1567, Tây Ban Nha đưa quân sang đàn áp khởi nghĩa nhưng không ngăn cản được sự phản kháng của quần chúng
– Tháng 4 – 1572, quân khởi nghĩa giải phóng nhiều vùng rộng lớn
– Ngày 4 -11 -1576, quân đội Tây Ban Nha tân công, giết chết 8000 người, phá hủy một trung tâm thương mại
– Ngày 23 I 01 – 1579, Hội nghị U-trếch gồm đại biểu các tỉnh miền Bắc họp tuyên
bố thành lập “Các tỉnh Liên hiệp”
– Năm 1648, Tây Ban Nha chính thức công nhận nền độc lập của “Các tỉnh Liên hiệp”
Câu 3.
Hướng dẫn trả lời:
– Ý nghĩa của Cách mạng tư sản Hà Lan:
+ Là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới
+ Mở đường cho chủ nghĩa tư bản Hà Lan phát triển
+ Mở ra thời đại mới – bùng nổ các cuộc cách mạng tư sản
+ Hạn chế: Quan hệ sản xuất phong kiến còn tồn tại ờ một số nơi, nhân dân không được hưởng quyền lợi kinh tế, chính trị
– Ý nghĩa của Cách mạng tư sản Anh:
+ Lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản ờ Anh phát triển
+ Mở ra thời kì quá độ từ chế độ phong kiến sang chế độ tư bản
Câu 4.
Hướng dẫn trả lời:
– Đầu thế kỉ XVII, Anh là nước có nền kinh tế phát triển mạnh nhất châu Âu nhờ sự phát triển mạnh mẽ của ngoại thương, chủ yếu là bán len dạ và buôn nô lệ da đen
– Địa chủ, quý tộc chuyển hướng kinh doanh theo lối tư bản chủ nghĩa; dần dần tư sản hóa và trở thành tầng lớp quý tộc mới
– Sự xâm nhập của chủ nghĩa tư bản vào trong nông nghiệp diễn ra mạnh mẽ
– Mâu thuẫn giữa tư sản và quý tộc mới với các thế lực phong kiến phản động trở nên gay gắt
Câu 5.
Hướng dẫn trả lời:
– Giai đoạn I (1642 -1648):
Trang 3+ Năm 1640, vua Sác-lơ I triệu tập Quốc hội, mầm mống cuộc Nội chiên xuất hiện + Tháng 1 – 1642, Sác-lơ I chạy lên miền Bắc chuẩn bị lực lượng
+ Ngày 22 – 8 -1642, Sác-lơ I tuyên chiến với Quốc hội – Nội chiến bắt đầu
+ Ngày 14 – 6 – 1645, quân đội nhà vua thất bại, Sác-lơ I bị bắt
+ Mùa xuân 1648, Sác-lơ I tiếp tục gây chiến tranh chống Quốc hội nhưng bị thất bại – Nội chiến kết thúc
– Giai đoạn II (1649 -1688):
+ Ngày 30 -1 -1649, Sác-lơ I bị xử tử; nước Anh trở thành nước cộng hòa
+ Năm 1653, Ô Crôm-oen trở thành Bảo hộ công; chế độ độc tài quân sự được thiết lập
+ Ngày 3 – 9 – 1658, Ô Crôm-oen chết Con Sác-lơ I là Sác-lơ III lên ngôi vua + Tháng 11 – 1688, V Ô-ran-giơ cùng 12.000 quân đổ bộ vào Anh, chế độ quân chủ lập hiến được xác lập
Câu 6.
Hướng dẫn trả lời:
* Đặc điểm tình hình kinh tế, xã hội Nê-đéc-lan trước Cách mạng
– Về kinh tế:
Đầu thế kỉ XVI, Nê-đéc-lan là một trong những vùng kinh tế phát triển nhất châu Âu:
Nhiều thành phố hải cảng xuất hiện và trở thành trung tâm thương mại nổi tiếng như U-trếch, Am-xtéc-đam
Nhiều ngân hàng được thành lập và đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế
- Về xã hội: Cùng với sự phát triển công thương nghiệp, giai cấp tư sản Nê-đéc-lan sớm hình thành, ngày càng có thế lực về kinh tế nhưng bị cản trở bởi ách thống trị của thực dân Tây Ban Nha
– Về tư tưởng: Anh hưởng của làn sóng Cải cách tôn giáo đang lan rộng khắp châu
Âu, Nê-đéc-lan cũng là địa bàn thuận lợi cho tư tưởng Tân giáo của Can-vanh phát triển Vương quốc Tây Ban Nha tăng cường kiểm soát và vơ vét của cải của nhân dân Nê-đéc-lan, đồng thời đàn áp những người theo tôn giáo Đó là nguyên nhân cơ bản dẫn đến
sự bùng nổ Cách mạng Nê-đéc-lan
* Những sự kiện chứng tỏ kinh tế Hà Lan phát triển:
– Sản xuất trong các công trường thủ công phát triển (các ngành nấu đường, xà phòng, dệt,…)
-Nhiều thành thị xuất hiện và trở thành trung tâm sản xuất, thương mại lớn như Lai-đen, U-trêch, Am-xtéc-đam,…
– Nhiều ngân hàng được thành lập và đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế đất nước
Trang 4Câu 7.
Hướng dẫn trả lời:
– Sự phát triển kinh tế ờ Hà Lan đã tạo điều kiện cho lực lượng sản xuất tư bản chủ nghĩa hình thành, phát triển, dẫn đến mâu thuẫn gay gắt giữa lực lượng sản xuất tiên tiến
tư bản chủ nghĩa và quan hệ sản xuất phong kiến
– Trong xã hội xuất hiện một giai cấp mới gắn liền với lực lượng sản xuất tư bản chủ nghĩa Đó là giai cấp tư sản – giai cấp trực tiếp lãnh đạo Cách mạng
– Chính sách thống trị hà khắc, sự bóc lột tàn bạo về vật chất và tinh thần của đế quốc Tây Ban Nha dẫn đến mâu thuẫn gay gắt không thể điều hòa nổi giữa toàn thể dân tộc Nê-đéc-lan với đế quốc Tây Ban Nha
– Tất cả tình hình nêu trên đã dẫn đến cuộc Cách mạng giải phóng dân tộc mang tính chất tư sản ở Nê-đéc-lan chống lại ách thống trị của đế quốc Tây Bạn Nha
CHUYÊN ĐỀ 2 Các nước Âu – Mĩ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
ĐỀ SỐ 1 Câu 1 Cuộc cách mạng 18/3/1871 ở Pa-ri bùng nổ trong hoàn cảnh nào?
Câu 2 Trình bày những chính sách thể hiện bản chất Nhà nước kiểu mới của Công xã Pa-ri ?
Câu 3 Chứng minh rằng: “Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới” Ý nghĩa lịch
sử của Công xã Pa-ri ?
Câu 4 Điền sự kiện vào bảng tương ứng với niên đại đã cho.
Niên đại Sự kiện
Ngày 28-9- 1864 ………
Năm 1876 ………
Ngày 19 -7-1870 … ………
Ngày 4-9 -1870 …….………
Ngày 18 – 3 -1871 ……… ………
Ngày 26 – 3 -1871 ………
Ngày 28 – 5 – 1871………
Trang 5Câu 5 Nêu những nét cơ bản về tình hình kinh tế, chính trị của nước Anh cuối thế kỉ XIX đến thế kỉ XX ?
Câu 6 Trình bày tình hình kinh tế, chính trị của nước Pháp cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX ?
Câu 7 Trình bày nét nổi bật của tình hình kinh tế Đức cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX ?
Câu 8 Trình bày những nét lớn về tình hình chính trị ở Đức thời kì cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX ?
Câu 9 Vì sao cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, kinh tế Mĩ phát triển vượt bậc ? Câu 10 Nhận xét tình hình chính trị nước Mĩ cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX ? Câu 11 Trình bày những hình thức đấu tranh đầu tiên của công nhân và ý nghĩa của hình thức đấu tranh đó ?
Câu 12 Những cuộc đấu tranh của công nhân Anh, Pháp, Đức đầu thế kỉ XIX phản ánh điều gì ?
Câu 13 Qua những cuộc khởi nghĩa của công nhân ở Anh, Pháp, Đức vào nửa đầu thế kỉ XIX, nêu những ưu điểm và hạn chế của công nhân thời đó ?
Câu 14 Lập niên biểu về các cuộc đấu tranh của công nhân Pháp, Anh, Đức cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX ?
HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI Câu 1.
Hướng dẫn trả lời:
-Ngày 19 – 7 – 1870 chiến tranh Pháp – Phổ bùng nổ Ngày 2 – 9 – 1870, toàn bộ quân đội Pháp và Na-pô-lê ông III phải đầu hàng
– Ngày 4-9 1870, nhân dân Pa-ri khởi nghĩa lật đổ Đế chế II, đòi thiết lập chế độ cộng hòa và tổ chức kháng chiến chống quân Phổ Chính phủ lâm thời tư sản được thành lập mang tên Chính phủ Vệ quốc Khi quân Phổ tiến về Pa-ri và bao vây thành phố,
“Chính phủ Vệ quốc” đã trở thành “Chính phủ phản quốc” khi quyết định đầu hàng và xin đình chiến, mở cửa cho quân Phổ tiến vào nước Pháp Nhưng nhân dân Pa-ri đã tổ chức thành các đơn vị Quốc dân quân, tự vũ trang và xây dựng phòng tuyến bảo vệ Thủ đô
Trang 6-Ba giờ sáng ngày 18/ 3 /1871, Chính phủ cho quân đánh chiếm đồi Mông-mác, nơi tập trung đại bác của Quốc dân quân, Quần chúng nhân dân đã kịp thời đến hỗ trợ Quốc dân quân, bao vây quân chính phủ
Câu 2.
Hướng dẫn trả lời:
Cơ quan cao nhất của Nhà nước mới là Hội đồng Công xã Hội đồng gồm nhiều ủy ban, đứng đầu mỗi ủy ban là một ủy viên công xã, chịu trách nhiệm trước nhân dân và có thể bị bãi miễn
Quân đội và bộ máy cảnh sát cũ bị giải tán, thay vào đó là lực lượng vũ trang nhân dân
Công xã tách nhà thờ ra khỏi những hoạt động của trường học và Nhà nước, nhà trường không dạy Kinh thánh
Công xã còn thi hành nhiều chính sách tiến bộ khác: Công nhân được làm chủ những
xí nghiệp mà chú đã bỏ trốn; kiểm soát chế độ tiền lương đối với những xí nghiệp mà chủ còn ó lại, đồng thời giảm bớt lao động ban đêm, làm cóp phạt công nhân
Công xã đề ra chủ trương giáo dục bắt buộc và không mất tiền cho toàn dân, cải thiện điều kiện làm việc cho nữ công nhân
Cơ cấu tổ chức và hoạt động thực tế chứng tỏ Công xã Pa-ri là một nhà nước khác hẳn các kiểu nhà nước của những giai cấp bóc lột trước đó Đây là một nhà nước kiểu mới – nhà nước vô bản, do dân và vì dân
Câu 3.
Hướng dẫn trả lời
– Chứng minh Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới:
+ Nhiệm vụ cấp thiết của Công xã là nhanh chãng đập tan bộ máy nhà nước tư sản
cũ, lập nên chính quyền của giai cấp vô sản,
+ Cơ quan cao nhất của nhà nước mới là Hội đồng Công xã, tập trung trong tay các quyền lập pháp và quyền hành pháp, Công xã thành lập các uý ban, đứng đầu mỗi ủy ban
Trang 7là một uý viên lỏng xế, chịu trách nhiệm trước Công xã, trước nhân dân và có thể bị bãi miễn
+ Quân đội và cảnh sát cũ bị giải tán, thay bằng lực lượng vũ trang và lực lượng an ninh nhân dân để bảo vệ cách mạng, Công xã quyết định tách nhà thờ ra khỏi nhà nước song vẫn bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng
+ Công xã không ngừng chăm lo đời sống nhân dân và đề ra nhiều biện pháp tổ chức nền kinh tế quốc dân
+ Công xã ra lệnh hoàn trả tiền thuê nhà, hoãn nợ
+ Công xã đề ra hệ thống giáo dục thống nhất, bắt buộc và không phải trả tiền học
…
*Ý nghĩa lịch sử của Công xã Pa-ri:
+ Mặc dù thảm bại nhưng Công xã Pa-ri có ý nghĩa lịch sử và ảnh hưởng to lớn đối với cuộc đấu tranh về sau của giai cấp vô sản toàn thế giới
+ Đây là cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trong lịch sử, để lại nhiều bài học quý báu
Nó chỉ rõ rằng phải thực hiện chuyên chính vô sản và liên minh công nông, phải đập tan
bộ máy nhà nước cũ và xây dựng nhà nước mới, phải có đảng tiên phong lãnh đạo,… + Công xã Pa-ri mãi là tấm gương sáng chói về chủ nghĩa anh hùng cách mạng của giai cấp vô sản, của những người công nhân Pháp
ĐỀ SỐ 2 Câu 10 Nêu những nét chính về cuộc Cách mạng Tân Hợi (1911)?
Câu 11 Quá trình xâm lược của chủ nghĩa thực dân ở các nước Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX diễn ra như thế nào?
Câu 12 Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX diễn ra như thế nào?
Câu 13 Lập niên biểu về các cuộc đấu tranh của nhân dân các nước Đông Nam
Á cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX ?
Câu 14 Nêu những nét cơ bản về sự suy yếu của chế độ Mạc phủ cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX ?
Câu 15 Ghi vào bảng dưới đây về nguyên nhân sâu xa và duyên cớ làm sụp đổ chế độ Mạc phủ ?
Trang 8Câu 16 Nêu nội dung của cuộc Duy tân Minh Trị theo bảng dưới đây ?
Câu 17 Nhật Bản chuyển sang chủ nghĩa đế quốc như thế nào?
Câu 18 Ghi sự kiện tương ứng với thời gian cho sẵn ờ bảng kê dưới đây về Nhật Bản cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX ?
ST
1 Những năm 60 của thế kỉ XIX ………
2 Tháng 1 -1868 ………
3 Sau những năm 1894 – 1895 ………
4 Năm 1874 ………
5 Năm 1904-1905 ………
6 Năm 1901 ………
HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI Câu 10.
Hướng dẫn trả lời:
Đại diện ưu tú nhất cho phong trào cách mạng tư sản Trung Quốc đầu thế kỉ XX là Tôn Trung Sơn
Tháng 8 11905, Tôn Trung Sơn thành lập Trung Quốc Đồng minh hội đề ra học thuyết Tam dân (Dân tộc độc lập, Dân quyền tự do, Dân sinh hạnh phúc) Mục đích của Đồng minh hội là “đánh đố Mãn Thanh, khôi phục Trung Hoa, thành lập Dân quốc, thực hiện quyền bình đẳng về ruộng đất”
Diễn biến của Cách mạng Tân Hợi (1911):
Trang 9Ngày 10 – 10 – 1911, Đồng minh hội lãnh đạo khởi nghĩa ở Vũ Xương và giành thắng lợi Phong trào lan rộng ra các tỉnh miền Nam, từ Quảng Đông, Quảng Tây đến Tứ Xuyên và tiến dần lên miền Bắc
Ngày 29 – 12 – 1911, Chính phủ lâm thời được thành lập và tuyên b thành lập Trung Hoa Dân quốc, Tôn Trung Sơn được bầu làm Tổng thống Dưới áp lực của các đế quốc, tháng 2 -1912, Viên Thế Khải – cựu đại thần củ nhà Thanh lên thay Tôn Trung Sơn làm Tổng thống
Ý nghĩa lịch sử của cuộc Cách mạng Tân Hợi:
Lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế, thành lập chế độ cộng hòa, tạ điều kiện cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản
Ảnh hưởng đến phong trào giải phóng dân tộc ở một số nước châu Á
Hạn chế: Không nêu vấn đề đánh đuổi đế quốc, không tích cực chống phong kiến, chưa động chạm đến giai cấp địa chủ phong kiến, chưa giải quyền ruộng đất cho nông dân
Câu 11.
Hướng dẫn trả lời:
Các quốc gia Đông Nam Á có vị trí địa lí quan trọng, giàu tài nguyên nên sớm trở thành đối tượng xâm lược của các nước tư bản phương Tây
Nửa sau thế kỉ XIX, chế độ phong kiến ở các nước Đông Nam Á suy yếu tư bản phương Tây đẩy mạnh các cuộc chiến tranh xâm lược
Anh chiếm Mã Lai, Miến Điện
Pháp chiếm Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia
Tây Ban Nha, sau đó là Mĩ chiếm Phi-líp-pin
Hà Lan, Bồ Đào Nha chiếm In-đô-nê-xi-a
Chỉ có Xiêm thoát khỏi tình trạng phụ thuộc
Câu 12.
Trang 10Hướng dẫn trả lời:
Ngay khi bị thực dân xâm lược, nhân dân các nước Đông Nam Á đã kiên quyết đấu tranh bảo vệ Tổ quốc
Thực dân thi hành chính sách cai trị hà khắc Điểm chung của chính sách cai trị thuộc địa của thực dân phương Tây là: Vơ vét tài nguyên, không mở mang công nghiệp, tăng các loại thuế mở đồn điền, bắt lính, đàn áp phong trào yêu nước
Cuộc đấu tranh chống xâm lược giải phóng dân tộc của nhân dân các nước Đông Nam Á phát triển liên tục, rộng khắp
Ở In-đô-nê-xi a: Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, nhiều tổ chức yêu nước của trí thức
tư sản tiến bộ ra đời Năm 1905, nhiều tổ chức công đoàn được thành lập và truyền bá chủ nghĩa Mác vào In-đô-nê-xi a
Ở Phi-líp-pin: Cuộc cách mạng 1896-1898 bùng nổ đánh dấu sự ra đời của nước Cộng hòa Phi-líp-pin Sau đó, Mĩ tiến hành xâm lược, phong trào kháng chiến chống Mĩ phát triển nhưng đã thất bại
Ở Cam-pu-chia Năm 1863 – 1866,A-cha-xoa lãnh đạo khởi nghĩa ớ Ta-keo, năm
1866 – 1867, Pu-côm-pô chỉ huy khởi nghĩa Cra-chê
Ở Lào: Năm 1901, Pha-ca-đuốc lãnh đạo nhân dân đấu tranh vũ trang; đồng thời khởi nghĩa ở cao nguyên Bô- lô -ven nổ ra
Ở Miến Điện: Năm 1885, nhân dân anh dũng kháng chiến chống thực dân Anh
Ở Việt Nam: Nổi bật là phong trào Cần Vương, khởi nghĩa Yên Thế (1884- 1913) Các phong trào đấu tranh chống xâm lược giải phóng dân tộ châu Á đều thất bại vì chưa có đường lối cứu nước đúng đắn
ĐỀ SỐ 2
Câu 1 Vì sao ở nước Nga năm 1917 có hai cuộc cách mạng?
Câu 2 Ghi vào bảng dưới đây cho phù hợp với Cách mạng tháng Hai và Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 ?
Nội dung Cách mạng tháng Hai Cách mạng tháng Mười
