LƯU ANH TIẾN BKPro NĂM 2002, khi Robocon mới vào Việt Nam, nhiều người không tưởng tượng nổi có thể tổ chức được một cuộc thi Robot với quy mô trên toàn quốc như vậy.. Họ dành nhiều thờ
Trang 1NHÀ XUẤT BẢN VĂN HỌC
Trang 2Lêi giíi thiÖu
Giấc mơ dài của một thế hệ tuổi trẻ
Mải miết kiếm tìm
Hạnh phúc và thành công nở hoa
nơi trái tim - khối óc Nơi tình yêu - đam mê
Những ngọn lửa truyền đến muôn đời
Và, giấc mơ viết tiếp
LƯU ANH TIẾN (BKPro)
NĂM 2002, khi Robocon mới vào Việt Nam,
nhiều người không tưởng tượng nổi có thể tổ chức
được một cuộc thi Robot với quy mô trên toàn quốc
như vậy Đài Truyền hình Việt Nam đã thành công
trong việc tạo ra một sân chơi đầy mới lạ và hấp dẫn
cho sinh viên yêu thích và đam mê sáng tạo công
nghệ Cuộc thi đã diễn ra được 6 năm, với biết bao
nhiêu "khúc ca bi tráng" của những "người hùng"
Sáu năm qua, Robocon Việt Nam đã trưởng
thành, hoàn thiện và phát triển, từ những bước đầu
chập chững chưa được nhiều đơn vị, doanh nghiệp
quan tâm cho tới khi nhận được nhiều sự quan tâm từ
các cơ quan quản lý; từ những lối mòn khai phá đầu
tiên cho tới khi thành đường lớn rộng thênh thang
Mọi người đều cổ vũ cho Robocon và cùng vui, buồn
với các bạn sinh viên qua truyền hình cũng như trực
tiếp Những giải vô địch qua các lần thử thách từ
Tokyo, Seoul, Kuala Lumpur đã làm dầy thêm bảng thành tích của đội Việt Nam, dày thêm niềm tự hào qua các thế hệ sinh viên và mối quan tâm của mọi
người (Trích Hành trình Robocon Việt Nam)
Xoay quanh sân chơi Robocon có vô vàn những điều bí ẩn mà mỗi ngày người ta khám phá ra thêm một chút Để rồi có nhiều người ngậm ngùi khi nhìn ra thế giới Cảm thấy những ước mơ được hoà cùng biển lớn càng trở nên nhức nhối hơn Robocon Việt Nam vẫn chỉ quanh quẩn với những điều cũ kỹ
"Việt Nam có thể tự hào về trí tuệ và đẳng cấp của các ý tưởng theo kiểu "con nhà nghèo" trong các điều kiện rất khó khăn về thiết bị và tư liệu tham khảo
Bù lại, họ có tư duy chiến thuật thi đấu rất tốt, vì suy cho cùng, đây là một cuộc chơi đối kháng một chọi một Trong khi đó các đội mạnh như Nhật Bản, Hàn Quốc có vẻ như quá cầu toàn khi chế tạo robot Họ dành nhiều thời gian cho việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến nhất, tập trung giải quyết đề bài dự thi một cách tối ưu về kỹ thuật mà ít có các phương án chiến thuật đối phó với các đối thủ khác nhau, quên đi sự
hiện diện và cản trở của robot đội bạn." (Trích Hãy
coi Robocon là nơi bắt đầu)
"Cái nhìn đào tạo khoa học công nghệ phải nhìn
từ con người, vì nhập thiết bị tốt nhưng không có người sử dụng thì đắp chăn!" - ông Lê Hoài Quốc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Phó Giám đốc Sở Khoa học Công nghệ và Môi trường TP HCM nói - "Ở các nước khác, có CLB sáng tạo nhằm tạo sân chơi cho người dân và vấn đề cốt lõi thứ hai là bảo hộ ý tưởng sáng
Trang 3tạo, quyền sở hữu trí tuệ để người dân tự do công bố ý
tưởng, chủ động như một thói quen, thì mới tạo đà
phát triển bền vững Có thể sáng kiến không ai dùng
nhưng họ được quyền công bố và bảo hộ." (Trích
Robocon - mong chờ những lớp quả đầu mùa)
Làm cách nào để dấu gạch nối được viết tiếp, để
tận dụng những thành quả lớp trước, chứ không chỉ là
dấu chấm lửng? Điều này, bản thân các sinh viên tham
gia sân chơi robocon không thể tự trả lời được! (Trích
Dấu gạch nối và dấu chấm lửng)
Với mong muốn được đóng góp cho sự phát triển
Công nghệ của Việt Nam nói chung và cuộc thi Sáng
tạo Robot Việt Nam nói riêng, Công ty FPT đã phối
hợp với Đài Truyền hình Việt Nam tiến hành triển
khai nhiều chương trình bảo trợ Công nghệ đồng hành
cùng các thí sinh tham dự Robocon 2007
Cuốn sách ROBOCON ƯƠM MẦM NHỮNG
ƯỚC MƠ nằm trong chương trình của dự án FPT -
Đơn vị bảo trợ Công nghệ Robocon 2007
Đây là cuốn sách ghi lại những ký ức và kỉ niệm
về một chặng đường Robocon Việt Nam 6 năm qua,
những điều còn trăn trở về một sân chơi Công nghệ
cho giới trẻ Việt Nam, như một món quà nhỏ về hạt
giống tâm hồn tặng cho những người yêu thích và đam
mê trong lĩnh vực sáng tạo Khoa học kỹ thuật
Và, những giấc mơ viết tiếp
§OÀN MINH H»NG (Qu¶n lý dù ¸n FPT - §¬n vÞ b¶o trî C«ng nghÖ Robocon 2007)
Xin cảm ơn êkíp tham gia thực hiện:
NGUYỄN LAN ANH NGUYỄN NHƯ QUỲNH NGUYỄN THỊ THU HIỀN NGUYỄN THỊ DUNG
và những cộng sự khác
Trang 4[ 9 ] [ 10 ]
PhÇn I ROBOCON VIÖT NAM:
4 Seoul, Hàn Quốc
Cuộc đoàn tụ Ngưu Lang - Chức Nữ FXR
200
7 Hà Nội, Việt Nam Khám phá Hạ Long
Robocon ViÖt Nam:
S¸u n¨m mét chÆng ®−êng
THU HIỀN
au 6 năm tổ chức và thi đấu ở sân chơi công nghệ này, SV các ngành kỹ thuật ở VN đã thể hiện được khả năng và sức sáng tạo không ngừng của mình với bạn bè khu vực và thế giới, ta hãy cùng nhìn nhận lại chặng đường chinh phục đỉnh cao đầy vinh quang đó của họ trong suốt 6 năm qua
Robocon 2002
Cuộc thi đầu tiên với chủ đề "Chinh phục đỉnh
Phú Sĩ", 17 đội tuyển đến từ 6 trường đại học trong cả nước với gần 40 Robot đã tập kết tại Trung tâm Văn hóa thể thao quận Tân Bình TP.HCM sẵn sàng cho
cuộc tranh tài
Đội Telematic (ĐH Bách khoa TP.HCM) với tổ hợp Robot mang tên VBot (kết cấu còn khá đơn giản
và thô sơ) tuy chỉ giành được vé vớt vào vòng chung kết nhưng đã thực sự gây bất ngờ cho khán giả khi đoạt ngôi vô địch cuộc thi Sáng tạo Robot lần đầu tiên tại Việt Nam
S
PhÇn I ROBOCON VIÖT NAM:
S¸U N¨M MéT CHÆNG ®−êNG
Năm Nơi tổ chức Biểu trưng Chủ đề Đội vô địch
2002 Nhật Bản Tokyo, Chinh phụcnúi Phú Sĩ
2006 Lumpur, Kuala
Malaysia
Vươn tới đỉnh cao BKPro
2007 Việt Nam Hà Nội, Khám phá Hạ Long
Trang 5Tháng 8/2002 cuộc thi khu vực được tổ chức tại
Tokyo, Nhật Bản, với 20 đội đến từ 19 nước Đội
Telematic giành thắng lợi vang dội trước đội tuyển của
Trung Quốc Chiến thắng của Telematic đã thể hiện
được bản lĩnh sáng tạo của tuổi trẻ Việt Nam trong
lĩnh vực khoa học công nghệ mới - lĩnh vực điều khiển
tự động
Robocon 2003
Chủ đề "Cầu mây chinh phục không gian" Sau
một tháng tranh tài sôi nổi của hơn 130 đội, 32 đội
xuất sắc nhất đã lọt vào vòng chung kết, BKCT (ĐH Bách khoa HN) là đội đạt danh hiệu chinh phục vùng trời với thời gian chưa đầy 2 phút, giành chức vô địch
về cho BKHN ngay từ lần đầu tiên góp mặt BKCT cũng là đội đại diện cho Việt Nam tham dự cuộc thi khu vực tại Thái Lan và giành giải ba và giải ý tưởng sáng tạo
Robocon 2002 tại Nhật Bản
Ảnh: NHẬT HOA cung cấp
Robocon 2003 tại Thái Lan
Ảnh: HỒ VĨNH HOÀNG cung cấp
Trang 6Robocon 2004
Chủ đề "Cuộc đoàn tụ của Ngưu Lang - Chức
Nữ", có 152 đội đăng ký và cuối cùng còn 112 đội
chính thức tham gia thi đấu, các đội được chia thành 2
khu vực phía Bắc và phía Nam, thi đấu vòng loại để
chọn ra 32 đội xuất sắc nhất tham gia thi đấu vòng
chung kết toàn quốc 5/2004 tổ chức tại Hà Nội FXR
(BK.TP.HCM) xuất sắc giành chức vô địch, đồng thời
cũng giành luôn chức vô địch khu vực năm đó (được
tổ chức ở Hàn Quốc) về cho Việt Nam
Robocon 2005
Chủ đề "Lửa thiêng rực sáng Trường Thành", cuộc thi trong nước đánh dấu con số các đội đăng ký tham gia ở mức kỷ lục là 300 đội, có 175 đội chính thức thi đấu để chọn ra 32 đội tuyển xuất sắc nhất tham dự vòng chung kết toàn quốc tại TP.HCM BKCBG1 (BKHN) vô địch và đại diện cho VN thi đấu khu vực tại Trung Quốc
Robocon 2004 tại Hàn Quốc
Ảnh: NHẬT HOA cung cấp
Robocon 2005 tại Trung Quốc
Ảnh: CAO THẾ PHONG cung cấp
Trang 7Robocon 2006
Có 322 đội đăng ký và chính thức tham gia cuộc
thi có 230 đội đến từ 48 trường đại học, cao đẳng và
trung học chuyên nghiệp Năm 2006, cuộc thi có chủ
đề xây dựng toà tháp đôi cao nhất thế giới BKPro
(BK TP.HCM) lần lượt vô địch cuộc thi trong nước rồi
cuộc thi khu vực (được tổ chức tại Malaysia) Đây cũng là lần thứ ba chúng ta giành chức vô địch Robocon trong các cuộc thi quốc tế
Robocon 2007
Năm 2007, Việt Nam chính thức là nước chủ nhà cho cuộc thi này Suốt thời gian qua, 357 đội tuyển đến từ khắp nơi trong cả nước đã làm cho sân chơi này
Robocon 2006 tại Malaysia
Ảnh: NHẬT HOA cung cấp
Robocon 2007 tại Việt Nam
Ảnh: MINH HẰNG
Trang 8thực sự núng lờn, từ 32 đội tuyển lọt vào vũng CK
chọn ra hai đội đại diện cho Việt Nam tham dự cuộc
thi quốc tế BKDC (Đại học Bỏch Khoa Đà Nẵng)
đăng quang và DT03 giành ngụi Á quõn (Đại học
Cụng nghiệp Hà Nội) trở thành 2 đại diện của Việt
Nam tham dự vũng Chung kết Robocon Chõu Á Thỏi
Bỡnh Dương, tổ chức lần đầu tiờn tại Việt Nam
Sỏu năm chưa phải là một chặng đường quỏ dài
nhưng nú đó khẳng định Robocon là một sõn chơi trớ
tuệ và hấp dẫn đối với SV ngành kỹ thuật Núi như
Nguyễn Toàn Thắng (thành viờn đội Telematic 2002):
"Điều khiến chỳng tụi tự hào nhất là chiến thắng của
chỳng tụi đó đem lại niềm tin, sự tự tin cho cỏc thế hệ
đi sau Cỏc bạn cú một niềm tin rằng chỳng ta cú thể
chiến thắng nếu như cố gắng hết sức thỡ dự đối thủ cú
là ai đi chăng nữa, cho dự họ là Nhật Bản, Hàn Quốc
hay Trung Quốc Chớnh niềm tin ấy đó gúp phần làm
nờn thành cụng của Robocon VN, nếu như năm đầu
tiờn chỉ cú 17 đội tham gia thỡ sau này con số đú đó lờn
đến hơn 300 đội Chỳng ta cú quyền ngẩng cao đầu
trước bạn bố quốc tế vỡ chỳng ta tự tin vào khả năng
của bản thõn"
Chân dung các nhμ vô địch Robocon Việt Nam
2002: Telematic - ĐHBK TP.HCM
Đội trưởng: Vũ Ngọc Vinh
Chỉ đạo viờn: ThS Huỳnh Văn Kiểm, Giảng viờn
bộ mụn Điều khiển tự động, khoa Điện - Điện tử, ĐHBK TP.HCM
Tổ chức tại: Tokyo, Nhật Bản
Đề thi: "Chinh phục đỉnh Phỳ Sĩ" Cỏc Robot
tham dự thi phải đặt cỏc quả búng cao su vào 17 ống hỡnh trụ tượng trưng cho cỏc phần của nỳi Phỳ Sĩ để ghi điểm Đội thắng cuộc sẽ là đội đưa được búng vào
cả 5 ống liờn tiếp theo đường chộo của sõn thi đấu trong đú bao gồm cả ống trụ tượng trưng cho đỉnh nỳi Phỳ Sĩ Thời gian một cuộc đấu là 3 phỳt
Giải thưởng tại Robocon ABU: Giải vụ địch Robot: Vbot
Ngay sau khi nhận giải, cỏc phúng viờn Nhật Bản
đó ra bói tập kết Robot để hỏi đội Việt Nam về bớ quyết giành chiến thắng Họ khụng hiểu nổi tại sao
Trang 9bóng được giữ và thả ra tự nhiên đến vậy, tại sao ta lại
đặt được quả bóng thứ 5 lên trên bóng của đối
phương Toàn Thắng đã trình diễn cho họ thấy bí
quyết nằm ở những sợi dây thun mỏng manh - cơ chế
bỏ bóng đơn giản mà hiệu quả của Telematic Công
Văn say sưa thuyết trình về hình dạng trang trí của
những chiếc nón đội trên đầu mỗi con robot, chiếc thì
vẽ núi Phú Sĩ có cờ của 19 nước tham dự xung quanh,
chiếc có logo của trường đại học Bách Khoa, còn
chiếc nữa thì trang trí các hoa văn dân tộc Đặc biệt
con ăn đỉnh núi được vẽ cờ Việt Nam với ngụ ý riêng
Nguồn http://www.vtv.org.vn/robocon/2002/htm/thuthach.htm
2003: BKCT - §HBK Hμ Néi
Đội trưởng: Hồ Vĩnh Hoàng
Tổ chức tại: Băng Cốc, Thái Lan
Đề thi: "Cầu mây chinh phục không gian" Nhiệm
vụ của các robot là bỏ bóng vào các cụm rổ để ghi điểm Đội nào ghi điểm vào các cụm rổ trong, ngoài và
3 cụm rổ ở trung tâm sẽ chinh phục không gian
Giải thưởng tại Robocon ABU: Giải 3 và Giải ý
Trang 10giây sau khi trận đấu bắt đầu! Phần chính của robot tự
động SAM 5 bao gồm 20 nòng súng mang 20 quả cầu
mây Mỗi nòng súng này có khả năng bắn chính xác ở
khoảng cách xa và được hệ thống vi điều khiển tự
động điều chỉnh góc bắn, thời điểm bắn tùy thuộc vào
trạng thái xoay của các giỏ Các nòng súng vừa
bắn xoay các giỏ nên có thể bắn vào tất cả các mặt của
giỏ và tất cả 20 quả đều trúng đích Ngoài ra SAM 5
còn có hệ thống cản robot tự động của đội bạn cả dưới
đất và trên không, cản không cho đội bạn cản phá
mình, cản robot bằng tay của đội bạn
(Hồ Vĩnh Hoàng)
2004: FXR - §HBK TP.HCM
Đội trưởng: Trịnh Quý Ngọc
Chỉ đạo viên: ThS Huỳnh Văn Kiểm, Giảng viên
bộ môn Điều khiển tự động, khoa Điện - Điện tử, ĐHBK TP.HCM
Tổ chức tại: Seoul, Hàn Quốc
Đề thi: "Cuộc đoàn tụ của Ngưu Lang - Chức
Nữ" Chủ đề của cuộc thi dựa trên tích chuyện quen thuộc khu vực châu Á Có một đôi vợ chồng tên gọi Ngưu - Lang Chức Nữ do lười biếng đã bị hình phạt
BKCT
Ảnh: NHẬT HOA cung cấp
Robot của BKCT
Ảnh: HỒ VĨNH HOÀNG cung cấp
Trang 11phải sống xa nhau ở hai đầu của dải Ngân Hà Chim
Ác Là và Quạ cảm thấy thương tình nên đã dùng thân
mình bắc cầu qua Ngân Hà để hai vợ chồng Ngưu
Lang - Chức Nữ được gặp nhau Cầu đó có tên gọi là
Ô thước Mỗi năm một lần cặp vợ chồng này được
phép gặp nhau vào ngày 7 tháng 7 âm lịch Thường có
mưa vào ngày này và người ta nói đó là nước mắt
đoàn tụ của Ngưu Lang - Chức Nữ Mục đích của cuộc
thi là hoàn tất việc đoàn tụ "reunion" của Ngưu Lang -
Chức Nữ bằng cách: Robot phải bắc cầu Ô Thước để
Robot tự động mang quà Vàng từ vùng Ngưu Lang
đến vùng Chức Nữ Mỗi trận đấu kéo dài 3 phút Tuy
nhiên, trận đấu có thể kết thúc sớm hơn nếu một đội hoàn tất việc "trao quà cho Chức Nữ"
Giải thưởng tại Robocon ABU: Giải vô địch và
Giải ý tưởng
Robot:
Năm 2004 chứng kiến màn trình diễn tuyệt vời của FXR Chắc hẳn không ai chứng kiến vòng chung kết quốc gia năm đó mà không bị ấn tượng đặc biệt bởi những con robot gắp quà của FXR Hoạt động bền
bỉ, hiệu quả và đẹp mắt, những con robot này sử dụng các giải pháp cơ khí hiệu quả với nhiều bậc tự do Chúng có một rãnh chứa quà ngay trên đầu và được
Trang 12đưa lên bằng tay cặp quà Họ sử dụng hệ thống truyền
đai và con lăn chính xác, gọn gàng, cặp quà bằng giác
hút nên rất vững chắc
(Trần Hoài Sơn)
2005: BKCBG1 - §HBK Hμ Néi
Đội trưởng: Đặng Văn Bằng
Chỉ đạo viên: Tiến sĩ Văn Bình Đệ
Tổ chức tại: Bắc Kinh, Trung Quốc
Đề thi: "Lửa thiêng rực sáng Trường Thành"
Trường thành là một trong những công trình kiến trúc
xây dựng hoành tráng nhất trên thế giới Di tích cổ xưa này đã không chỉ là một di sản văn hoá nổi bật của Trung Quốc mà còn là nơi du lịch hấp dẫn nổi tiếng thế giới Du khách nước ngoài tới Trung Quốc thường cho rằng chuyến du lịch sẽ chưa hoàn hảo nếu chưa tới Trường Thành, nơi đó chính là một biểu tượng của nền văn minh Trung Hoa cổ xưa và là một minh chứng cho sức mạnh của con người có thể tạo nên diện mạo của thế giới Có một câu ngạn ngữ của Trung Quốc rằng: "Bất đáo Trường Thành phi hảo hán", vậy thì chúng ta hãy cùng vượt lên tháp của Trường Thành và thắp sáng ngọn lửa thiêng Robot tham dự cuộc thi
Trang 13phải lên Trường Thành và bỏ những quả bóng nhiên
liệu vào năm ngọn đuốc và bốn đài lửa Thời gian cho
mỗi trận đấu là 3 phút
Giải thưởng tại Robocon ABU: Giải của nhà tài
trợ Konami
Robot: Nhân sư
Một đội hình robot cực kì ổn định luôn được đánh
giá là ứng cử viên cho chức vô địch trong vòng toàn
quốc trước tiên phải kể đến 2 con robot xung quanh
Kết cấu cơ khí vững chắc gọn nhẹ, nhanh và chuẩn
xác, có thể đạt tới vận tốc 2m/s Nhân sư là niềm tự
hào của BKCBG1, là một sự kết hợp hoàn hảo của các
yếu tố cơ khí, là yếu tố chắc chắn để chiến thắng của
BKCBG1
(Trần Hoài Sơn)
2006: BKPro - §HBK TP.HCM
Đội trưởng: Lưu Anh Tiến
Chỉ đạo viên: ThS Huỳnh Văn Kiểm, Giảng viên
bộ môn Điều khiển tự động, khoa Điện - Điện tử,
ĐHBK TP.HCM
Tổ chức tại: Kuala Lumpur, Malaysia
Đề thi: "Vươn tới đỉnh cao" (Xây dựng tháp đôi
cao nhất thế giới) Tháp đôi 88 tầng PETRONAS
(KLCC), có độ cao 452 mét, hiện là tháp đôi cao nhất
thế giới và là điểm nổi bật nhất của trung tâm thành
phố Kuala Lumpur Mục đích của cuộc thi nhằm mô
phỏng quá trình xây dựng tòa tháp đôi này và cảnh
quan xung quanh, hai đội gồm các robot sử dụng các
Robot của BKPro
Ảnh: HỮU THẮNG
Trang 14khối kết cấu bằng chất liệu nhựa polystyrene Đội
hoàn thành trước một tháp đơn trong tòa tháp đôi và
hai tháp "cầu không trung" sẽ được coi là "SIAP" và là
đội giành chiến thắng Thời gian của trận đấu là 3
phút "SIAP" trong tiếng Malay nghĩa là đã lắp xong
hoặc đã hoàn thành, sẵn sàng để sử dụng
Giải thưởng tại Robocon ABU: Giải vô địch
Giải thiết kế tốt nhất Giải thưởng của nhà tài trợ
Panasonic
Robot: Thiên thần tình yêu
Đến với vòng chung kết toàn quốc, sau cải tiến về
mặt kỹ thuật, tốc độ có thể đạt đến 2.5/s, chạy thử rất
nhiều để đảm bảo tính ổn định trong thi đấu, 2 robot tự động của Bkpro đã được làm đẹp Về kết cấu tổng thể không thay đổi nhiều so với phiên bản trước nhưng hai cánh tay đỡ quà với những đường cong trông rất giống với đôi cánh thiên thần đã gây sự chú ý của rất nhiều người ngay từ giây phút đầu tiên ra sân tập Hơn nữa trên robot có bộ phận giữ quà hình cung với mũi tên dựng đứng có khả năng hạ xuống để phá quà của đối phương bất cứ lúc nào Chính khán giả đã yêu mến đặt cho cặp Robot này cái tên Thiên thần tình yêu Khi đại diện cho Việt Nam tham dự cuộc thi Châu Á Thái Bình Dương, Thiên thần tình yêu đã có đôi cánh mới mạnh mẽ, hiện đại hơn cùng nhiều chương trình tương ứng với các nút nhấn sặc sỡ trên mình robot đã đem lại những chiến thắng tuyệt vời cho Việt Nam
Tổ chức tại: Hà Nội, Việt Nam
Đề thi: "Khám phá vịnh Hạ long" (Ha Long Bay
Discovery) Luật thi Robocon 2007 dựa trên sự tích Vịnh Hạ Long Các Robot (tượng trưng cho các con rồng) sẽ mang các khối hình trụ (tượng trưng cho các viên ngọc) để tạo ra các hòn đảo lớn nhỏ tượng trưng cho Hạ Long và Bái Tử Long Đội đầu tiên hoàn tất việc xây dựng các hòn đảo chiến thắng (ba hòn đảo tạo BKPro
Ảnh: NHẬT HOA cung cấp
Trang 15thành 3 đỉnh của chữ V) sẽ giành được chiến thắng
tuyệt đối Victory Islands Mỗi trận đấu kéo dài 3 phút
Giải thưởng tại Robocon ABU: Giải ý tưởng
Robot:
Ngoại hình Robot bằng tay xuất phát từ hình dạng
của xe đua công thức 1, trên cơ sở đó được điều chỉnh
thiết kế và bổ sung chức năng tương ứng với kết cấu
chung Robot tự động tượng trưng cho các rồng con
trong đó có hai loại khác nhau là robot tự động cản phá
(tượng trưng cho rồng đực) và robot tự động ghi điểm
(tượng trưng cho rồng cái) Robot tự động ghi điểm có
phần đế được thiết kế trên cơ sở cải biến một dạng thân
BKDC
Ảnh: NHƯ QUỲNH
Robot của BKDC
Ảnh: MỸ HẰNG
Trang 16máy bay chiến đấu Robot cản phá được chỉnh sửa và
bố trí tối ưu để tạo hình dáng hài hoà và có tính thẩm
mỹ kỹ thuật Toàn bộ đội hình robot khi đặt chung lại
với nhau có kích thước tương thích để thể hiện được
đâu là rồng mẹ, đâu là rồng con, phạm vi hoạt động
giống với câu chuyện của chủ đề cuộc thi
(Đỗ Thế Cần)
Hμnh tr×nh Robocon ViÖt Nam
đã báo cáo với lãnh đạo Đài Truyền hình Việt Nam, nhưng do chưa có ai hình dung được sẽ phải bắt đầu như thế nào nên mọi việc mới chỉ dừng ở mức độ đồng ý về chủ trương Sau đó, Ban Thư ký Robocon của ABU liên tục gọi điện, gửi email nhắc tôi đăng
ký các đội tham gia với lý do sinh viên Việt Nam đạt rất nhiều thành tích trong các cuộc thi quốc tế, tại sao không thử sức trong cuộc thi đầy hứng thú như vậy Tôi đã ghi nhận lời đề nghị hết sức nhiệt tình đó và cũng đã mạnh dạn hứa với bạn, Đài THVN sẽ tham gia cuộc thi này
C
Trang 17Trước giờ đấu
Ảnh: HẢI THANH
Tháng 4/2001, ABU chính thức mời Đài THVN tham gia cuộc thi sáng tạo Robot với tư cách là thành viên của ABU Tuy nhiên, ở thời điểm đó, đối với VTV và cá nhân tôi, Robocon vẫn còn là một cái gì đó khá mơ hồ
Công việc chuẩn bị cho việc tham dự Robocon
2002 do ABU phát động lần đầu tiên quả thật đã đè nặng lên VTV2, đơn vị được Tổng Giám đốc Đài TH
VN giao nhiệm vụ tổ chức thực hiện Khi ấy, kinh nghiệm tổ chức về lĩnh vực này hoàn toàn không có, lại thêm khó khăn về nhân sự, kinh phí, tính khả thi nên những người trong cuộc nhiều khi đã nản
Khi phóng viên VTV2 đến làm việc với các đơn vị:
ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐH Quốc gia Hà Nội, Học viện
Kỹ thuật Quân sự, ĐH Bách khoa TP HCM, ĐH Sư phạm Kỹ thuật Thủ Đức để xác định xem việc tổ chức cuộc thi Sáng tạo Robot cho sinh viên Việt Nam có khả thi hay không thì mọi thứ mới dường như sáng tỏ
Thực ra, ngay từ khi khảo sát cũng đã vấp phải không ít khó khăn, nhiều trường e ngại khi nghĩ tới việc lập đội tuyển thi, bởi riêng khâu ý tưởng, nhân sự, kiến thức, chỉ đạo, đã hết sức hóc búa mà kết quả lại rất khó hình dung ra được Tuy nhiên, khi tiếp xúc và lấy ý kiến về việc sáng tạo Robot dự thi, tôi thấy lớp sinh viên tỏ ra vô cùng hào hứng và hưởng ứng nhiệt tình Điều này khiến tôi vừa ngạc nhiên vừa thích thú vì sinh viên ở các trường Đại học thường không mặn mà lắm với phần thực hành, một phần do cơ sở hạ tầng tại các trường còn thiếu thốn, chưa phục vụ đủ cho việc nghiên cứu, thực tập của các em, mặt khác giáo trình lý thuyết cũng không thường xuyên được cập nhật
Trang 18Mặc dù điều kiện thực tế tại các trường còn thiếu,
song vẫn có phòng thí nghiệm, xưởng thực hành
nghiên cứu thiết bị tự động hóa, tuy chưa đáp ứng
được mọi yêu cầu của việc chế tạo Robot nhưng ít ra
cũng có nơi để thí nghiệm và thực hành cho một số
công đoạn của sáng tạo Robot Điều quan trọng nhất là
lòng nhiệt tình, hăng hái, niềm đam mê chinh phục
những đỉnh cao của các bạn sinh viên chính là động
lực giúp chúng tôi có thêm niềm tin để tổ chức cuộc
thi trong nước năm đầu tiên (2002) và lựa chọn đội
tuyển ra nước ngoài thi đấu Vậy là sinh viên Việt
Nam có thêm một sân chơi mới bổ ích và sáng tạo
Khi bắt tay vào việc, sự vất vả, khó khăn phát sinh
ngày càng nhiều Việc phát động ở các trường kỹ thuật
để đảm bảo số lượng đội đăng ký dự thi, kinh phí tổ
chức chưa có, vấn đề sân bãi nan giải thật đúng là
"trăm dâu đổ đầu tằm" Cũng may chị Nhật Hoa - phóng
viên VTV2 được cử sang Malaysia tham dự hội thảo về
cách sản xuất chương trình Robot do ABU tổ chức tại
Penang, qua đó cũng học hỏi kinh nghiệm về việc tổ
chức chương trình Robocon ở các nước Khâu chọn Ban
Giám khảo, chúng tôi quyết định mời GSVS Nguyễn
Văn Hiệu - nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Việt
Nam làm Trưởng ban Kinh phí tổ chức cũng là một vấn
đề lớn, lại phải nghĩ cách xoay xở giải quyết Một cuộc
họp có đủ VTV1, VTV2, VTV3, Tvad bàn bạc rồi đưa
ra phương án là sẽ quảng bá rộng rãi về cuộc thi này thì
mới thu hút được tài trợ và sự quan tâm của giới doanh
nghiệp Các thông tin về cuộc thi Chương trình Robot
Welcome phát sóng thành công khiến cho dư luận ngày
càng chú ý đến Robocon và may mắn thay, Toyota đã nhận là nhà tài trợ chính cho cuộc thi
Do thời gian quá gấp nên năm 2001, Ban Khoa giáo quyết định chỉ tổ chức cuộc thi ở qui mô nhỏ với lực lượng chính tham dự là 4 trường Đại học: ĐH Bách Khoa Hà Nội, ĐH Quốc Gia, ĐH Kỹ thuật Công nghệ TP HCM, ĐH Bách Khoa TP HCM Chủ đề của cuộc thi là: Chinh phục đỉnh Phanxipăng (theo luật thi của cuộc thi ABU sẽ là Chinh phục núi Phú Sĩ) để lựa chọn phương án tốt nhất tham dự cuộc thi tại Tokyo
và có 25 đội đăng ký tham gia
Ban Giám khảo
Ảnh: TIẾN DŨNG
Trang 19Một điều đáng tiếc là trong quá trình chuẩn bị
tham dự, có nhiều đội đã phải bỏ cuộc do cá nhân tự
đăng ký, không có đủ kinh phí cũng như người hướng
dẫn, vì vậy từ 25 đội đăng ký ban đầu chỉ còn 17 đội
đủ điều kiện tham gia Đài THVN cũng hỗ trợ các đội
bằng cách phát các chương trình cập nhật thông tin về
tiến độ, kinh nghiệm giải quyết khó khăn, giới thiệu về
robot và công nghệ chế tạo mà sinh viên quốc tế đã áp
dụng Hơn nữa, còn theo sát, hỗ trợ các em trong quá
trình chế tạo, thử nghiệm Những gian khổ mà các đội
đã trải qua quả thật không thể đong đếm được, từ việc
nghiên cứu, đọc tài liệu quên ăn quên ngủ, lăn lê bò
toài tới nhẵn mặt ở chợ giời để tìm các linh kiện lắp
ráp, dù gia đình có ngăn cản, kinh phí tài trợ không đủ,
hầu hết phải tự bỏ tiền túi ra mua đồ hết lần này đến
lần khác, vì trong quá trình chế tạo năm lần bảy lượt
mới tìm ra giải pháp Mồ hôi, công sức, tiền bạc của
các bạn trẻ tiếp nối nhau rỏ giọt trong từng xưởng Có
đến thăm, nhìn các bạn ấy thức trắng bên những con
robot mới thấy lòng đam mê và ý chí sắt đá của sinh
viên Việt Nam mạnh tới mức nào
Rồi tới khi tổ chức thi đấu được cũng chưa phải là
đã hết khó khăn, vấn đề trọng tài, sân bãi cũng là vấn
đề đau đầu không kém Năm đầu chưa thành lập tổ
trọng tài, các thầy trong BGK phải kiêm nhiệm, hết
thời gian thi đấu các thầy phải tự vào sân đếm bóng,
tính điểm Năm sau thành lập tổ trọng tài, nhưng
thành viên tổ trọng tài lại lấy từ các trường, nên lại
nảy sinh những vấn đề phức tạp khác Khó có thể kể
hết những "giai thoại" của "Hành trình Robocon" sáu
năm qua, với những buồn, vui lẫn lộn Có những lúc vui sướng đến tột cùng, nhưng cũng có những lúc chán đến mức muốn bỏ cuộc!
Sáu năm qua, Robocon Việt Nam đã trưởng thành, hoàn thiện và phát triển, từ những bước đầu chập chững chưa được nhiều đơn vị, doanh nghiệp quan tâm cho tới khi nhận được nhiều sự quan tâm từ các cơ quan quản lý; từ những lối mòn khai phá đầu tiên cho tới khi thành đường lớn rộng thênh thang Mọi người đều cổ vũ cho Robocon và cùng vui, buồn với các bạn sinh viên qua truyền hình cũng như trực tiếp Những giải vô địch qua các lần thử thách từ Tokyo, Seoul, Kuala Lumpur đã làm dày thêm bảng thành tích của đội Việt Nam, dày thêm niềm tự hào qua các thế hệ sinh viên và mối quan tâm của mọi người Robocon ngày nay trưởng thành với trên 300 đội tuyển trải dài khắp Bắc, Trung, Nam với sự quan tâm của các cơ quan chức năng như Bộ Giáo dục & Đào tạo, Bộ Khoa học Công nghệ & Môi trường, Trung ương Đoàn Thanh niên, đặc biệt là Đài Truyền hình Việt Nam - đơn vị tổ chức Năm 2007, có thêm
sự hỗ trợ của FPT với tư cách là Đơn vị Bảo trợ Công nghệ - hi vọng, Robocon sẽ thực sự phát huy được những tiêu chí tốt đẹp vì một sân chơi lành mạnh và sáng tạo của giới trẻ Việt Nam
Trang 20Phần II NHâN VậT
Thầy Huỳnh Văn Kiểm:
Tôi sẽ lại đứng bên các em
THU HIỀN
(Ghi theo lời kể của thầy Huỳnh Văn Kiểm Chỉ đạo viờn 3 đội Robocon Việt Nam vụ địch
ROBOCON Chõu Á - Thỏi Bỡnh Dương)
ụi "mờ" robot từ thời sinh viờn, thời bằng
tuổi cỏc em Hồi đú chưa cú thi thố, chưa cú
sỏng tạo thành phong trào rộng rói và sụi nổi như bõy
giờ Mờ thỡ tự tỡm hiểu, tự mua linh kiện, sỏch vở về
xem xột, ngắm nghớa Bõy giờ, khi khụng cũn ở cỏi
tuổi mà cú thể hàng ngày lăn vào xưởng, cầm khoan,
cầm cưa nữa, tụi đến xem cỏc em làm, đụi lỳc chỉ
thờm cho cỏc em những điều cũn bỡ ngỡ Robocon
chớnh là những giờ phỳt giỳp tụi sống lại những thỏng
ngày tuổi trẻ và là niềm vui ngoài những giờ lờn lớp của một ụng giỏo già như tụi
Tụi hay nhỡn mọi thứ theo một cỏch khỏc những người xung quanh Tụi tỡm tũi những gỡ đặc biệt ẩn sau những điều tưởng như bỡnh thường Robocon cũng
ẩn chứa những điều đặc biệt, đi trong nú và đi bờn nú cũng là những con người đặc biệt
Năm 2002, lần đầu tiờn Việt Nam tổ chức thi Robocon, 17 đội đăng ký tham gia, con số khiờm tốn khụng bằng một phần số lẻ những đội đăng ký tham gia năm nay, nhưng vào thời điểm ấy, con số 17 ấy đó trở thành hiện tượng Đú là một thành cụng mà chớnh những người tổ chức cũng khụng ngờ đến Năm đầu tiờn, cỏc đội đến với cuộc thi với những bước chập chững, robot cỏc em làm ra cũn thụ sơ lắm Đõy cũng
là điều dễ hiểu cho một cuộc chơi quỏ mới mẻ với sinh viờn: chế tạo ra những con Robot chạy được
Nhõn vật tụi nhớ nhất cú lẽ là Vũ Ngọc Vinh - đội trưởng Telematic, vụ địch Robocon Chõu Á Thỏi Bỡnh Dương 2002 Ngày đú, tụi tỡnh cờ trở thành chỉ đạo viờn cho cỏc em, theo cựng cỏc em từng chặng đường Telematic là đội duy nhất tụi hướng dẫn lần đầu tiờn tham dự Robocon đó vụ địch trong nước rồi sau đú giành chức vụ địch khu vực (Cả FXR và BKPro sau này đều cú kinh nghiệm vài năm tham gia, lăn lộn với Robocon trước khi trở thành những nhà vụ địch) Những ngày thử nghiệm đầu tiờn, Vinh và cỏc bạn phải tự đặt những viờn gạch đầu tiờn cho niềm đam mờ của mỡnh Chưa hề cú ai đi trước dẫn đường nờn cỏc
em tự mày mũ, vừa đi vừa dẫn đường cho chớnh mỡnh
T
Trang 21Tham gia lần đầu, người ta dễ cho phép mình nghĩ
đến sự thử nghiệm, đi thi như đi chơi, thi mà không
nhất thiết phải thắng Vinh lại khác, em không chấp
nhận những sự thử nghiệm đơn thuần, chỉ làm cho vui,
cho có Robot làm ra không vừa ý, phải làm lại, làm lại
cho đến khi đạt một cái đích nhất định mình đặt ra mới
tạm hài lòng Các em làm với suy nghĩ duy nhất: Robot
như thế này làm sao có thể thắng Nhật được? Nhật
chưa bao giờ là một đối thủ tầm thường, khi chúng ta
tổ chức cuộc thi trong nước với Robot bằng tre, bằng
nứa thì Nhật đã có kinh nghiệm tổ chức thi Robot cho
sinh viên trước đó hàng chục năm Cuộc thi đầu tiên
được họ tổ chức vào năm 1988 Họ chuyên nghiệp lắm
rồi, sinh viên của họ cũng tiếp xúc với công nghệ
Robot ở tầm cao lắm rồi Thế mà một đội lần đầu tiên
tham gia đã nghĩ đến việc thắng họ liệu có là viển
vông? Đôi khi những cái đích đặt ra hơi ngông cuồng
lại như một thử thách thú vị buộc người ta người ta
phải đi đến cùng, lại dẫn người ta đến những điều đẹp
đẽ tưởng chừng chỉ có trong mơ Chúng ta thắng Nhật,
chúng ta thắng Trung Quốc và trở thành nhà vô địch
ngay lần đầu tiên với những con Robot chạy còn không
vững, chỉ là mấy thanh nhôm vắt qua vắt lại Ngay sau
khi nhận giải, các phóng viên Nhật Bản đã ra bãi tập
kết Robot để hỏi đội Việt Nam về bí quyết giành chiến
thắng Họ không hiểu nổi tại sao bóng được giữ và thả
ra tự nhiên đến vậy, tại sao ta lại đặt được quả bóng
thứ 5 lên trên bóng của đối phương Bí quyết nằm ở
những sợi dây thun mỏng manh - cơ chế bỏ bóng đơn
giản mà hiệu quả của Telematic
Trong các cuộc thi Quốc tế, các đội Việt Nam luôn giành được cảm tình của Ban Tổ chức và Ban Giám khảo dù chúng ta chưa bao giờ là đội chủ nhà Đây là một điều ít ai biết và ít ai để ý Chúng ta đã thắng rất nhiều lần khi mà khoảng cách giữa thắng và thua rất mong manh và quyết định nằm nhiều ở trọng tài Năm 2006, BKPro đã được bỏ qua rất nhiều lỗi, (dù là những lỗi rất nhỏ nhưng theo luật chơi, chúng
ta đang phạm luật) để cuối cùng đăng quang Họ đứng về phía chúng ta, lý do vì với chúng ta, Robocon được đưa về đúng nghĩa của nó Việt Nam chơi đẹp, Việt Nam tôn vinh sự sáng tạo, chúng ta nhìn thấy giá trị đích thực của cuộc chơi và thi đấu vì giá trị đích thực đó
Tôi hay đùa thi Robocon là thi thua chứ không phải thi thắng, riêng như năm nay có hơn 300 đội tham gia, chắc chắn sẽ có hơn 300 đội thua, chỉ còn lại một, hai đội cuối cùng chiến thắng Một, hai niềm vui bên cạnh hơn 300 nỗi buồn có phải là một điều gì đó nhức nhối? Càng ngày cuộc thi càng mở rộng, số đội năm đầu tiên không bằng nổi một phần số lẻ của những đội hôm nay Các em đến với Robot bằng niềm say mê khám phá, khám phá khoa học và khám phá chính bản thân mình, khát khao khẳng định bản thân Đam mê đến mức thành "say" Robot cũng không phải là hiếm Tôi vẫn bảo, mình không cần phải thổi thêm lửa cho sinh viên nữa, tự các em đã quá "nóng" rồi, việc của mình là ghìm ngọn lửa đó lại và hướng nó cháy theo đúng cách Các em không chinh phục được đỉnh Phú
Sĩ, không thắp sáng được Trường Thành hay vươn tới
Trang 22được ngọn tháp đôi kia không có nghĩa là các em thua
Ngay chính trong nỗi buồn của mình các em cũng
đang chiến thắng, không chỉ thắng trong một cuộc thi
mà đang thắng trong cuộc ganh đua quyết liệt nhất,
ganh đua với chính các em
Có em sinh viên hỏi tôi: Thưa thầy, có đúng giá
trị cuối cùng còn lại của Robocon sau bao nhiêu vinh
quang chỉ còn là những giấc mơ? Một phần nào đó tôi
cho rằng điều này đúng Các em làm robot với những
giấc mơ rất đẹp của tuổi trẻ, thậm chí đến khi ra
trường, đi làm, một số em vẫn viết tiếp những giấc mơ
"hậu Robocon" Nó là sự nối dài của những gì đó
tương tự như Robocon Đến một lúc nào đó, khi không
còn làm những điều tương tự như bây giờ các em mới
không còn mơ Giấc mơ hôm nay của các em cũng
phần nào giống giấc mơ ngày hôm qua, không viển
vông nhưng bồng bột và ngông cuồng Nếu không
ngông cuồng, không làm robot như những người "say"
quá mức, có thể các em đã là những sinh viên bình
thường, ra trường đúng hạn, đi làm những công việc
bình thường chứ không ngông cuồng, và chắc chắn là
không bao giờ chậm việc học lại vài kỳ, thậm chí là
vài năm Các em đặc biệt đôi khi cũng vì các em
ngông cuồng và dám chạy theo những điều ngông
cuồng, không giống ai và không ai chạy theo đó
Các em ra trường, tự mở công ty riêng, thời gian
đầu đa số là lỗ, điều này được lý giải rất dễ, các em
giỏi, các em nhiều hoài bão nhưng các em chưa có
kinh nghiệm, kinh doanh mà chưa có kinh nghiệm thì
thất bại cũng là điều tất yếu Nó cũng giống như trở
ngại, như vật cản trên sân đấu, vượt qua rồi, các em sẽ chiếm lĩnh được những đỉnh cao hơn
Tôi cũng có những phút ngồi lặng lại cuối sàn đấu sau khi trận đấu đã an bài, tĩnh lặng để nhìn lại, để ngấm cảm xúc Robocon với tôi là niềm vui hay nỗi buồn? Vui có, buồn có Niềm vui tôi có được khi là một cổ động viên, xuống sân xem các em làm robot, thi robot, niềm vui là khi những đội tôi hướng dẫn giành chiến thắng Tôi cũng có những phút lặng buồn khi một đội tôi hướng dẫn không đạt được chiến thắng cuối cùng Nhưng buồn không có nghĩa là sống mãi với nó, giữ nó như một điều day dứt trong lòng Tôi là người đã có tuổi, đã qua rồi cái thời gian mà buồn vui
dễ xáo trộn giống các em nên tôi cũng coi những cảm xúc đó như quy luật, không ám ảnh tôi nhiều, không buộc tôi phải suy nghĩ nhiều về nó Năm nay, tôi không làm chỉ đạo viên cho đội Robot nào của trường
BK TP.HCM, không phải vì tôi từ chối các em mà hình như vì không đội nào "dám" nhờ tôi hướng dẫn Suy nghĩ của các em hình như cũng xuất phát từ một quy luật thú vị của Robocon VN, năm nay là năm vô địch của Bách Khoa HN, năm nay là năm của BKHN chứ không phải BK TP.HCM Cũng có thể lý do là vì các em thấy bị áp lực với những vinh quang của lớp đàn anh Telematic, FXR và BKPro đi trước đã đạt được Nhưng bất cứ khi nào các em cần, tôi sẽ lại đứng bên các em, đứng bên như một người thầy, một người bạn cùng chung niềm đam mê
Robocon năm nay đang bắt đầu nóng lên, các em sinh viên cũng đang "nóng" lên với hơi thở của cuộc
Trang 23đấu Tụi cũng đang dừi theo sức núng đú, vẫn vào sõn
xem cỏc em thi đấu như một cổ động viờn nhiệt tỡnh
để được sống cựng cỏc em những khoảnh khắc đặc
biệt Tụi vẫn hướng về Robocon, hướng về những tỡm
tũi, những khỏm phỏ, những trải nghiệm, những gương
mặt Robot như khi hướng về một điều gỡ đú thật đặc
biệt trong cuộc sống
Dương Tấn Thμnh:
Cổ tích về "người khùng" biết đẻ ra khủng long
MỸ QUYấN
gười ta bảo ụng khựng Cả xúm, cả khu phố cựng nhất trớ gọi là ụng khựng Cỏch đõy hơn chục năm, chớnh xỏc là năm 1993, cú một "ụng khựng" quờ gốc miền Tõy đó liều lĩnh bỏn cả đất đai, nhà cửa, xe hơi để quyết cho ra đời bằng được một chỳ khủng long biết gầm, biết cử động Trong khi đú, mói đến năm 2001 ở London, (Anh) mới cụng bố một con khủng long biết cử động, gầm rống và nặng mựi tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiờn London
Cỏi tờn Dương Tấn Thành trở thành hiện tượng gõy chỳ ý của bỏo đài, dư luận những năm 90 của thế
kỷ trước ễng đỏnh dấu một cột mốc lớn cho ngành cơ khớ và tự động húa ở Việt Nam, khi trở thành người đầu tiờn chế tạo thành cụng robot, cụ thể là robot khủng long Điều kỳ diệu ở chỗ, ụng xuất thõn chỉ là một "tay chủ" gara và mua bỏn phụ tựng ụ tụ, chuyờn sửa chữa cỏc loại xe cơ giới chứ khụng được học qua bất cứ trường lớp nào Vỡ thế nờn sự hoài nghi húa thành kinh ngạc khi trong cuộc thi Cơ khớ và điện gia
N
Trang 24dụng năm 1995, xuất hiện những đoạn phim quay về
con khủng long biết cúi đầu chụp người lạ khi người lạ
tiến vào, rồi cử động, gầm, hát Các chuyên gia hồi
đó còn hỏi ông: "Ông quay con khủng long này ở
nước nào vậy?", ông trả lời: "Của tui làm chứ ai"!
Cái "của tui" khiến ông mãi mãi tự hào đó bắt
nguồn từ một lời hứa với cô con gái út bốn tuổi Ông
vẫn thường kể chuyện cổ tích "tự biên" cho con gái
nghe Một lần hứng khởi thế nào mà trong câu chuyện
của ông lại xuất hiện hình ảnh cô công chúa nhỏ được
bà tiên ban cho lọ thuốc thần có công dụng biến khủng
long bạo chúa thành khủng long hiền lành không làm
hại người, biến ác thú thành hiền thú Cô út thích thú
đề nghị: "Vậy ba chế cho con một con khủng long biết
hát biết múa nghe ba!" Nghĩ bụng: "Thôi cứ hứa chơi
chơi cho con khỏi nhắc", nhưng sau con gái cứ nhắc
miết khiến cái bụng ông phát rầu Ông bỗng cảm thấy
sức mạnh trong con người mình trỗi dậy khi cô con gái
nhỏ nói chắc nịch: "Con biết ba làm được mà!"
Ông bắt đầu gạt bỏ hết công việc sang một bên,
mày mò đọc các loại sách có nói đến khủng long
Cuốn tạp chí "Kiến thức ngày nay" có in hình con
khủng long đã được ông săm soi suốt một tháng trời
bằng một chiếc kính lúp Ông sung suớng khi những
hình ảnh khủng long dần chuyển động trong đầu mình,
những khớp xương sống động Rồi ông miệt mài vẽ
từng bộ phận, tổng hợp hình vẽ, nghiên cứu các cử
động của cổ, miệng, tay, chân Thời đó động cơ rất
mắc và hiếm, cho nên ông đã phải bán đất và xe hơi để
có tiền dốc vào niềm đam mê sáng tạo này Ròng rã
suốt 1 năm 1 tháng 18 ngày, chú khủng long dài 4m30, cao 2,2m đã hoàn thành, biết co giật, gầm Khỏi phải nói "ông khùng" đã sung sướng tới cỡ nào khi lời hứa với con gái đã được thực hiện, cho dù sau chừng ấy ngày "hiến thân" cho khủng long, người ông
từ 69 ký vạm vỡ chỉ còn lại 54 ký
Từ đó đến nay, ông đã chế ra hàng chục con khủng long cùng các loại rồng phun lửa, nhân mã triển lãm ở khắp các tỉnh thành trong cả nước Có hàng chục lời mời hợp tác từ các khu vui chơi giải trí như công viên Đầm Sen, Kỳ Hòa, Thảo Cầm Viên Gần đây chắc hẳn người mê thể thao Việt Nam và quốc tế có biết đến 2 con trâu vàng Sea Games 22 biết cầm đuốc giơ tay chào
để cổ động các vận động viên Việt Nam "Sản phẩm của tui đó Tất cả các nước tham dự Sea Games đều đến chụp hình trâu vàng, riêng Việt Nam thì không Tui thấy buồn buồn sao đó" - ông thật thà bày tỏ
"Ông khùng" từ ngày chế robot đã giao hết mọi việc trong nhà cho vợ đảm đương Ngay cả việc nhậu nhẹt - niềm vui thích một thuở giờ ông cũng chẳng màng tới Hỏi các con ông sinh năm mấy, ông nói, ông chả nhớ, thế cô út học trường nào, ông cũng không nhớ nốt Hỏi ông đã và đang chế tạo những loại robot nào, có tập đoàn nào của Nga, của Mỹ đang muốn mời ông làm việc thì ông nhớ như in, hồn hậu cười nói sảng khoái Vì ông đã dành hết trí nhớ và niềm đam mê cho robot, cho công việc hiện tại trong cái xưởng thiết kế chế tạo khủng long máy, người máy tiếp thị nằm tít trên đường Đào Cam Mộc, Q.8, TP.HCM của mình
Trang 25NguyÔn TÊn Lý:
ChÕ t¹o robot
tõ nh÷ng chiÕc m¸y in
LÊ VIỆT NHÂN
guyễn Tấn Lý sinh ngày 10/12/1976 tại vùng
quê miền Trung huyện Tuy Phước, tỉnh Bình
Định Anh vốn là sinh viên khoa Công nghệ Thông tin,
khóa 96 của Trường Đại học DL Kỹ thuật Công nghệ
TP HCM Trong thời sinh viên, Lý giỏi về công nghệ,
ham thích về thiết bị tự động và anh cũng chính là sinh
viên đầu tiên làm robot của trường Do niềm đam mê
sáng tạo nên trong những năm ở đại học Lý phải tự
học, tự làm và anh phụ làm thêm cho anh trai ở cửa
hàng thiết bị máy văn phòng Thanh Ngân Vốn mê
nghiên cứu nên những thời gian rảnh, Lý hay tận dụng
những thiết bị ở cửa hàng này để mày mò chế tạo
những thiết bị dùng cho công việc học tập và sự đam
mê của mình Anh đã nghĩ đến việc thiết kế chế tạo
robot điều khiển từ xa thông qua sóng vô tuyến
Thời điểm này việc chế tạo một robot trong sinh
viên là một vấn đề cực kì xa xỉ và không thực tế nên
thông tin của Lý đưa ra đã bị các bạn bè cùng khóa
cười xòa và bảo là Lý không thành công! Trước những lời dị nghị, Lý vẫn kiên trì mục tiêu của mình Anh tiếp tục tận dụng các linh liện điện tử, động cơ, máy móc của cửa hàng để chế tạo robot điều khiển thông qua sóng vô tuyến
Thành công của việc nhóm anh chế tạo được robot điều khiển bằng giọng nói đã tạo ra tiếng vang lớn trong giới sinh viên lúc bấy giờ Với thành công này đã giúp Lý giành được nhiều giải thưởng khoa học
lớn trong sinh viên
Trong các giải thưởng mà Lý giành được, đặc biệt nhất là giải thưởng "Cuộc thi Robocon, cuộc thi sáng tạo Robot chinh phục đỉnh Phanxipang" năm 2002 Đây là giải thưởng có ý nghĩa trọng đại với Lý trong việc chế tạo robot của mình, đánh dấu bước ngoặt mới cho sự xuất hiện của các tài trí của Robocon Việt Nam trong các cuộc đấu tài quốc tế sau này
Thời điểm năm 2002, sau khi chế tạo thành công robot điều khiển từ xa và bằng giọng nói, Lý đã liên tiếp đoạt được nhiều giải thưởng và được nhiều nơi biết đến Thời điểm đó cũng là lần đầu tiên ABU phát động cuộc thi Robocon Lúc đó, chị Nhật Hoa, biên tập viên VTV2 của Đài Truyền hình Việt Nam đã băn khoăn không biết khi giải đấu Robocon vào Việt Nam thì sinh viên có hưởng ứng không và chị đã hỏi Lý: Liệu cuộc thi vào Việt Nam, Lý có dám làm robot để
dự thi không? Lúc đó, Lý đã trả lời: "Nếu không ai dám tham gia thì một mình em cũng tham gia!"
Lý đã sử dụng những linh kiện từ những chiếc máy
in, máy Fax, máy Photocopy hỏng để làm robot, thậm
N
Trang 26chí tháo cả máy photocopy mới ra để lấy linh kiện chế
tạo robot (và chỉ ráp lại sau khi cuộc thi đã xong!)
Và với chủ đề "Chinh phục đỉnh Phanxipăng"
robot của đoàn Việt Nam đã giành được thành tích
ngoài mong đợi Còn Lý lặng lẽ tháo các linh kiện để
ráp lại trả lại cho các máy mới của cửa hàng! Và các
phần robot còn lại, Lý chế tạo ra chiếc xe để cháu
chạy chơi
Nói về những kỉ niệm đã qua, Nguyễn Tấn Lý
tâm sự: "Đến nay thì trình độ chế tạo robot của các
bạn trẻ Việt Nam đã có những bước phát triển mới,
được hỗ về kỹ thuật lẫn các linh kiện thiết bị hiện
đại nên có sản phẩm robot tối ưu hơn Chứ không
như hồi xưa, phải say mê và có chút phiêu lưu mới
dám tháo máy photocopy để lấy linh kiện tạo robot
Vừa làm vừa run "
Chính nhờ niềm say mê cộng thêm sự phiêu lưu
mà Nguyễn Tấn Lý đã làm được những gì mình thích
Hy vọng, sau này trên bước đường sự nghiệp của anh
sẽ có nhiều sự sáng tạo có ích cho cộng đồng hơn nữa
Năm 2000, Lý đã giành giải ba "Sáng tạo kỹ thuật
Vifotec năm 2000", Giải ba "Sinh viên nghiên cứu
khoa học cấp Bộ năm 2000", Giải khuyến khích
"Eureka lần hai năm 2000" cho đề tài "Thiết kế và thi
công Robot điều khiển từ xa" Năm 2001, với đề tài
"Thiết kế và thi công Robot điều khiển bằng tiếng nói"
đã giúp Lý tiếp tục nhận được các giải thưởng khác:
Giải ba "Sáng tạo kỹ thuật Vifotec năm 2001", Giải ba
"Sinh viên nghiên cứu khoa học cấp Bộ năm 2001"
Với đề tài "Thiết kế và chế tạo Robot thông minh" (tự
vận hành) Lý đã giành giải nhất "Liên hoan nhà sáng
tạo trẻ năm 2001", giải khuyến khích "Cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật năm 2001" và giải thưởng "Trí tuệ Việt Nam năm 2001" Năm 2002, với đề tài "Thiết
kế và thi công Robot điều khiển bằng tiếng nói", Lý tiếp tục giành giải nhì "Sáng tạo kỹ thuật Vifotec năm 2002" Giải nhì "Sinh viên nghiên cứu khoa học cấp
Bộ năm 2002 Năm 2003, với "Đề tài Thiết kế và chế tạo Robot giúp người tàn tật", Lý giành giải nhất
"Sáng tạo kỹ thuật Vifotec năm 2003", giải nhất "Sinh viên nghiên cứu khoa học cấp Bộ năm 2003", và giải thưởng "Ngày sáng tạo Việt Nam lần I" do Ngân hàng thế giới tổ chức dành cho "Giải pháp giao thông công cộng giúp người tàn tật"
Trang 27Lưu V¨n HËu:
Hít tãc, c¬m bôi
vμ robot HCT HAPPY
NGỌC ANH
ời quê Bến Tre với số tiền vỏn vẹn 400.000
đồng, Lưu Văn Hậu bước vào đời sinh viên
với những tháng ngày rất khó khăn Ngày đó, chuyện
tìm một chỗ dạy thêm không phải dễ với một sinh viên
mới chân ướt chân ráo vào thành phố học như Hậu
"Trong cái khó ló cái khôn", chàng sinh viên năm nhất
khoa Cơ khí chế tạo máy của ĐH Sư phạm Kỹ thuật
TP HCM đã quyết định dùng số tiền ít ỏi của mình để
trang bị dụng cụ chuẩn bị làm nghề hớt tóc dạo tại
ký túc xá của trường Ngày qua ngày, nhờ bàn tay
khéo léo mà dịch vụ hớt tóc sinh viên của Hậu được
nhiều sinh viên hưởng ứng vì giá cả rất bình dân
Không dừng lại đó, Hậu cùng với một người bạn mở
quán cơm sinh viên với các món ăn do chính tay mình
chế biến
Năm 2002, lần đầu tiên cuộc thi sáng tạo Robot
Việt Nam (Robocon Việt Nam) diễn ra, khi đó Lưu
Văn Hậu đang chuẩn bị tốt nghiệp ĐH Cùng hai
người bạn là Cường và Thịnh, Hậu lập ra nhóm "Hớt tóc sinh viên" và bắt tay vào thiết kế robot HCT Happy Thời điểm đó, hầu hết các đội đều gặp nhiều khó khăn từ kinh phí hạn hẹp cho đến tình trạng khan hiếm thiết bị Đa phần các đội phải tận dụng thiết bị cũ hoặc tự tìm nguồn tài trợ để làm Robot Nhóm Hớt tóc sinh viên cũng không ngoại lệ Lấy đâu ra tiền để mua
đồ thiết kế Robot đây? Lưu Văn Hậu chợt nhớ đến một người mà từ lâu mình cảm phục, đó là giám đốc Phạm Văn Việt của Việt Thắng Jeans Ông chính là người đầu tiên của Việt Nam sản xuất hàng thời trang Jeans Thật may mắn là Hậu cũng đã được anh tiếp chuyện sau nhiều lần xin "yết kiến" Không may, vị giám đốc này có rất ít thông tin về cuộc thi và chính vì thế khi thuyết trình về đề tài robot thì không hầu như không gây được chú ý nào từ anh Ngược lại, anh rất
chú ý đến một thiết bị có tên là QSL (QualitieS Life -
Chất Lượng Cuộc Sống) có cơ chế hoạt động tương tự UPS (bộ lưu điện) do chính Lưu Văn Hậu thiết kế Anh liền nhận lời và nói: "Tôi sẽ cho tiền cậu chế tạo thử sản phẩm này"
Nhưng mục tiêu là Hậu muốn đạt đến là xin tiền
để làm robot chứ không phải là xin tiền để chế tạo thiết bị QSL Hậu lại tiếp tục thuyết phục và sau nhiều lần cố gắng vị giám đốc vẫn chưa đồng ý tài trợ tiền cho robot Cho đến khi Hậu đã nản và có ý định bỏ cuộc và nói: "Cảm ơn anh đã dành thời gian lắng nghe những ý tưởng của em, em xin tặng bản thiết kế thiết
bị QSL để làm kỷ niệm" Đến lúc này hình như anh giám đốc đã hiểu được ngọn lửa ở trong Hậu và anh
R
Trang 28đã chấp nhận đề xuất của Hậu về chương trình robot
Lúc đó Hậu không sao diễn tả được niềm sung
sướng!" Đến bây giờ Hậu vẫn chưa thực sự biết vì sao
vị giám đốc thay đổi quyết định? Chắc có lẽ vị giám
đốc kia đã thấy được hình ảnh của mình khi còn trẻ ở
trong Hậu và đó là lửa nhiệt tình, sự sáng tạo và tinh
thần dám làm dám chịu của Hậu
Từ đó nhóm "Hớt tóc sinh viên" với robot HCT
Happy là một trong những nhóm nhận được tiền tài trợ
từ Việt Thắng Jean Tuy nhiên, do nhóm thiết kế robot
theo dạng chuẩn, dựa trên nguyên lý nên tính hiệu quả
thực tế trên đấu trường đã không được như mong
muốn Mặc dù không thành công ở cuộc thi Robocon
2002 nhưng với Lưu Văn Hậu, điều đáng quý nhất từ
việc tham gia cuộc thi này chính là cơ hội thực hành
những kiến thức thu nhận được từ sách vở và áp dụng
kiến thức về khí nén, thủy lực và điều khiển tự động
"Hãy coi cuộc thi như là điểm khởi đầu rất tốt cho một
kỹ sư tương lai, và cuộc thi là cuộc chơi thật sự thú vị
về sự sáng tạo của giới trẻ Các bạn trẻ đã từng tham
dự Robocon hãy chung sức lại để cùng đóng góp cho
sự phát triển cho đất nước ta như nước Nhật Bản hay
Hàn Quốc trước đây (đã được xây dựng trên nền tảng
sức mạnh của ý chí và sự sáng tạo của những người
trẻ) "Người thành công tìm phương pháp, kẻ thất
bại tìm lý do" Đó là khẩu hiệu và liều thuốc giúp
mình vượt qua những khó khăn trước và sau cuộc thi
và bây giờ cũng vậy!", Hậu luôn tâm niệm như vậy
Hy vọng, sự sáng tạo và lòng nhiệt huyết sẽ luôn mãi
"Xin c¶m ¬n nh÷ng khã kh¨n"
Mọi người vẫn gọi Dũng với biệt danh là "Dũng đại bàng" Có lẽ vì đôi mắt đầy đam mê, sự mạnh mẽ trong ý nghĩ, hành động dễ khiến người ta liên tưởng đến cái sải cánh tung hoành và đôi mắt rực lửa của chim đại bàng
Sinh ra, lớn lên ở đất Núi Thành, Quảng Nam, tuổi thơ Dũng gắn liền với những vất vả Mê robot từ nhỏ qua các bộ phim viễn tưởng, Dũng chọn vào ngành Cơ điện tử, ĐH Bách Khoa TP.HCM Ngay từ năm nhất, Dũng ngày ngày cọc cạch xe đạp đi dạy
Ă
Trang 29kèm để chia sẻ gánh nặng tài chính với gia đình Sang
năm học thứ hai, cuộc thi robocon phát động lần đầu
tại Việt Nam, Dũng tham gia vào đội robocon ở
trường và kiên nhẫn học hỏi
"Học xong vọc liền", cùng anh đội trưởng cầm cố
chiếc xe máy với ba triệu đồng tiền tiết kiệm, ăn mì gói
triền miên, Dũng lao vào làm việc cật lực "Quả ngọt
mùa đầu" là robot cơ khí Spider-man (người nhện)
Robot này khi xếp gọn trông giống chiếc dù, nhưng khi
"tung chưởng" sẽ đột ngột xuất hiện bảy cánh tay như
con nhện Spider-man được các giảng viên của trường
đánh giá cao Đã thi thì phải thi hết mình, ba năm liên
tục tham gia robocon (từ 2002 đến 2004), Dũng đã đánh đổi bằng thời gian, tiền bạc, công sức và cả người yêu Dũng buồn nhớ lại: "Vì quá mê robot nên tôi không có thời gian dành cho cô ấy " Có thể, vị thần may mắn chưa bao giờ mỉm cười với đội của Dũng Đi lên từ thực lực, đội của Dũng luôn để lại những nuối tiếc cho người hâm mộ sau những bàn thua tức tưởi Gặp thất bại liên tiếp, bao lần nước mắt đã lăn trên gương mặt kiên nghị, nhưng Dũng không bao giờ bỏ cuộc Cái gì càng khó chinh phục sẽ càng hấp dẫn Dũng hơn
Năm 2004, Dũng làm thủ lĩnh đội Power Of Love với robot trung tâm Ôđixê và các robot tự động điều khiển bằng tay: Thần Vệ nữ, Cupid, Mêđizơ; đội Power Of Love chiến thắng liên hoàn, để lại ấn tượng trong lòng người hâm mộ về một phong cách thi đấu chuyên nghiệp, đẹp mắt
GiÊc m¬ vÒ mét th−¬ng hiÖu robot ViÖt
Dũng luôn trăn trở: Từ cuộc thi Robocon đến việc sản xuất robot thực thụ là một chặng đường rất dài và khó khăn Nhiều bạn chơi robocon đã rẽ qua những con đường khác vì không có cơ hội làm việc trong lĩnh vực sản xuất robot vốn chưa phát triển ở VN Dũng ước mong được cùng các kỹ sư trẻ khác tạo ra những sản phẩm tự động có thể phục vụ, thay thế con người trong sản xuất Gần gũi hơn, anh mong muốn kết hợp với nhà trường, tạo một môi trường làm việc cho sinh viên ngành kĩ thuật Đây sẽ là điều kiện tốt để các kĩ
sư tương lai tiếp cận với thực tế kĩ thuật
Robot bằng tay của Power of love
Ảnh: NHẬT HOA cung cấp
Trang 30Không ngại khó, ngại khổ, Dũng tham gia rất
nhiều công trình nghiên cứu, các đề tài khoa học về
ứng dụng kĩ thuật cơ khí, điện tử vào sản xuất và bảo
vệ quốc phòng Bên cạnh đó, anh còn tham gia
chương trình "Thay đổi gương mặt khoa học công
nghệ của Việt Nam" Đặc biệt, Dũng từng tập hợp
một nhóm gồm nhiều kỹ sư trẻ xuất sắc, ngày đêm
nghiên cứu, ứng dụng những sản phẩm công nghiệp
mới, nhằm chế tạo ra máy móc tự động, bán tự động
phục vụ sản xuất Rất nhiều sản phẩm mới ra đời, thí
điểm thành công Song, vì nhiều nguyên nhân, việc
sản xuất hàng loạt chưa thực hiện được Các thành
viên tạm thời chia tay nhau nhưng vẫn tiếp tục nghiên cứu và nuôi mơ ước
Dũng hiện là chủ một quán cà phê ca nhạc Hoàng Lan (Q.Tân Bình, TP.HCM) Với Dũng, đây là bước dừng chân, tạm nghỉ ngơi để dồn lực cho những dự định về sản xuất robot sau này Có lẽ cùng vì vậy mà
cà phê Hoàng Lan trở thành nơi hội ngộ các kĩ sư trẻ tâm huyết với việc chế tạo robot
"Tôi mơ về một thương hiệu robot Việt Dù chặng đường đi đến giấc mơ ấy phải trải qua nhiều thất bại, đắng cay, tôi cũng sẵn sàng đánh đổi!" - Dũng khẳng định
Trước giờ đấu
Ảnh: KIM TUYẾN cung cấp
Trang 31Hå Quang Dòng:
Qu¸i kiÖt c¬ khÝ Sμi thμnh
NGUYỄN HẢI LINH
(Thành viên đội FXR)
Ng−êi gi÷ nhiÒu kû lôc robocon
ếu bạn quan tâm robocon, có lẽ bạn không
ngại dành một phút thử sức với một vài câu
hỏi về robot Việt Nam:
- Người trẻ nhất từng tham gia robocon là ai?
- Người "chơi" robocon lâu nhất và làm ra nhiều
robocon nhất là ai?
- Người có thể hoàn thành robot trong thời gian
kỷ lục nhất là ai?
- Hoặc đơn giản hơn: ý tưởng cái bánh xe nhôm
bạn đang sử dụng cho robot của bạn là của ai?
Nếu bạn đang suy nghĩ ra vài cái tên thì có lẽ bạn
đã đi nhầm hướng Câu trả lời chỉ là một cái tên Hồ
Quang Dũng - người nắm giữ nhiều kỷ lục nhất của
Robocon Việt Nam
Những người đã từng xem robocon nhiều năm
trước chắc vẫn còn nhớ anh chàng dễ thương với mái
tóc bồng bềnh điều khiển khẩu "thần công" với những
phát bắn đầy cảm hứng trong đêm chung kết Robocon
2003 trên sân Quân Khu 7 hay những bước chạy chính xác lắp từng mảnh cầu Ô Thước đưa FXR lên ngôi vô địch Robocon 2004 và sau đó là Giải nhất Robocon Châu Á - Thái Bình Dương
Tuy thế, nói đến Hồ Quang Dũng, "dân" robocon Sài thành không ai không biết đến Với tài năng và ý chí sáng tạo, Dũng đã để lại ấn tượng với bạn bè robocon của mình một thương hiệu riêng, thương hiệu: Hồ Quang Dũng Nếu có bằng sáng chế cho các cơ cấu được sử dụng rộng rãi robocon thì Dũng chắc sẽ giữ kỷ lục Đó là những bánh xe của máy Tình Yêu và cả những bánh xe
N
Hồ Quang Dũng (ngoài cùng phía phải)
Ảnh: HẢI LINH cung cấp
Trang 32nhôm đúc rất đẹp được nhiều đội sử dụng, đó là "cần câu
Trung Quốc", là jack hút cơ khí, là những chi tiết nhỏ
như cách gắn động cơ, các chi tiết gia công bằng nhựa
hay sử dụng decal đen để trang trí robot
S¸ng t¹o nhiÒu robocon "pro"
Những robot Dũng làm ra đều có dáng vẻ rất
chuyên nghiệp nhờ được hình thành từ các kết cấu
hợp lý, chắc chắn và chính xác làm người ta liên
tưởng đến các robot công nghiệp đến từ Nhật hay
Đức Với từng chi tiết trên robot của Dũng, người ta
đều cảm nhận sự cẩn thận và cầu toàn Không những
cẩn thận và chính xác trong từng chi tiết cơ khí, sự
lựa chọn cẩn thận từng chất liệu thành phần cấu tạo
nên robot Sự chắc chắn và tính mỹ thuật cũng luôn
được anh quan tâm Quan trọng hơn, tính cầu toàn
của Dũng ảnh hưởng lớn đến các thành viên khác
Trong những đội robot mà Dũng tham gia thường
xuyên có "trò chơi" cưa chính xác: với chiếc cưa tay
mọi người thi với nhau ai hoàn thành những chi tiết
robot chính xác nhất Nếu ở các đội khác, việc cưa
với sai số 1mm là đã là rất tốt thì sẽ thất bại trong
cuộc thi này khi độ chính xác chỉ được tính bằng
Gem (mỗi Gem bằng 0.1mm) Ngoài ra, Dũng luôn
có xu hướng thay thế các robot đã chế tạo bằng
những robot mới hoàn hảo hơn hoặc thay thế các chi
tiết tốt hơn, nhanh hơn Điều đặc biệt khác là mọi chi
tiết, kết cấu cơ khí dường như hình thành tự nhiên
trong đầu Dũng Không cần các phần mềm thiết kế
3D phức tạp Chỉ cuốn tập với vài nét vẽ phác thảo, anh đã có thể cho ra đời một robot hay một cỗ máy
Ở Dũng ý tưởng luôn đi đôi với hành động, khi ý tưởng hình thành, đồng thời Dũng cũng bắt tay vào chế tạo và đặt gia công Anh thường không mất nhiều công sức để hoàn thành khi các chi tiết gia công thường lắp ghép với nhau một cách ăn ý
Võa tμi, võa l·ng tö
Để "sinh ra" những robot như vậy ngoài năng khiếu đặc biệt, Dũng đã trải qua quá trình tự rèn luyện lâu dài Từ khi ngồi trên ghế trường phổ thông, Dũng đã say mê thử sức với các bài toán cơ khí khó như máy bay mô hình, tàu thủy, xe điều khiển từ xa Tham gia Robocon từ năm đầu tiên khi mới bước chân vào đại học chưa đầy một tháng Năng lực của Dũng được khẳng định ở Robocon 2004 khi các robot FXR do Dũng tham gia thiết kế đã được sự ngưỡng
mộ của bạn bè không chỉ ở trong nước mà cả quốc tế
Có lẽ nhiều người cho rằng Dũng đã quá say, quá nghiện robocon khi mà sau 2004, Dũng vẫn tham gia với nhiều đội khác nhau như F1, Zeus đến tận 2007 Nhưng những người bạn của Dũng sẽ không nghĩ như vậy Nếu có say có nghiện thì Dũng say và nghiện thử sức mình với các bài toán mới Càng về sau, những robot của Dũng tham gia lại mang nhiều chất lãng tử, thể hiện được công nghệ cơ khí, các kết cấu phức tạp
mà những người khác không nghĩ là có thể làm được được chứ không phải chỉ để chiến thắng Không chỉ
Trang 33tham gia sân chơi robot, Dũng còn thể hiện khả năng
sáng tạo và kỹ năng của mình khi chế tạo những robot
công nghiệp vào dạng khó và có ứng dụng cụ thể như
robot camera bay - 2003, robot hàn - 2006, robot bay
tự cân bằng - 2007 và tham gia vào nhiều dự án thực
Nh÷ng có knock out trong chíp m¾t
2,5 giây cho một chiến thắng tuyệt đối! Đây là điểm ấn tượng thuyết phục nhất ngay từ khi SAM của BKCT xuất hiện Hình như, trong mấy năm vừa qua, cũng chưa có chiến thắng nào được tính bằng giây như vậy
Ở trong nước, lời đồn thổi "bất khả chiến bại" lập tức được tung ra ngay từ vòng loại Đội nào gặp BKCT thì "hy vọng" chiến thắng chỉ còn rất mong T
Trang 34manh Thi quốc tế, sau khi xem SAM thử sân, đội
trưởng đội Nhật Bản trả lời phỏng vấn truyền hình, đã
phải thốt lên: "Thật kinh khủng! Mới chớp mắt mà cầu
mây đã vào hết rổ! Thế này thì tôi không muốn thi đấu
nữa." Sau đó, Nhật bốc thăm gặp ngay BKCT ở vòng
bảng Kết quả như "dự đoán", Nhật đã bị hạ knock-
out theo cái cách "kinh khủng" đó
Chủ đề Robocon năm 2003 là "Cầu mây chinh
phục không gian" Trong thời gian tối đa 3 phút,
nhiệm vụ của các robot là phải đưa cầu mây vào 9
cụm rổ Trong khi robot các đội đi theo cách thông
thường, dò dẫm theo vạch chỉ dẫn, di chuyển đến gần
cụm rổ, bỏ lần lượt cầu mây vào rổ để ăn điểm, thì
SAM 4 của BKCT "thản nhiên", "bình tĩnh" đứng im
một chỗ và bắn Chỉ trong chớp mắt, cầu mây đã
nằm gọn trong tất cả các cụm rổ SAM 4 dành chiến
thắng "chinh phục vùng trời" đầy ấn tượng Ngỡ
ngàng, sửng sốt, ngạc nhiên và thích thú! Đó là cảm
xúc của tất cả khán giả lúc bấy giờ Một ý tưởng tuyệt
vời! Vừa tiết kiệm được thời gian, vừa loại bỏ được
rủi ro nếu di chuyển SAM 4 như một cỗ pháo với bệ
phóng 12 nòng, chứa 20 quả cầu mây, bắn chính xác
và có thể hạ gục đối thủ nhanh gọn trong 2,5 giây Với
cơ chế bắn rất đẹp mắt, mỗi cuộc xung trận giống như
cuộc trình diễn của SAM 4 thì đúng hơn
Tuy nhiên, trong lần tranh vòng tứ kết quốc tế,
SAM 5, nâng cấp từ SAM 4 của BKCT đã bị sự cố kỹ
thuật và để lọt mất giải vô địch Dư âm tiếc nuối, bởi
"sự bất ngờ này" trái ngược với tiên đoán mong đợi
của mọi khán giả
Gi¶i th−ëng lín nhÊt lμ t×nh b¹n
Chuyện bên lề của BKCT thú vị không kém SAM 4 bất khả chiến bại là thế, nhưng chỉ được "thai nghén" trong vòng có 8 ngày Chinh phục vùng trời nhanh là thế, song "công cuộc" chế tạo, chỉnh sửa thì
ôi thôi là "rùa bò", luôn thiếu thời gian, chậm tiến độ Bởi thế, BKCT đã phải đi ngang, không kịp dự vòng loại của trường mà tiến thẳng tới vòng loại của khu vực, là đội duy nhất không có chỉ đạo viên
Một câu hỏi băn khoăn bấy lâu: tại sao, SAM 5 lại bị rủi ro đúng vào thời khắc quyết định? Có lẽ, do
SAM 5
Ảnh: NHẬT HOA cung cấp
Trang 35BKCT đã đánh giá quá cao các đối thủ? Để đạt mức
hoàn hảo nhất, các thành viên BKCT đã cải tiến SAM
quá nhiều đến tận sát ngày thi SAM 5 không còn thời
gian chạy thử nghiệm và cuối cùng, đã hoạt động
không ổn định như ý Còn một lý do khách quan mà
chắc rằng, ít người biết đến! Trước trận đấu với đội
Thái Lan- nước chủ nhà, BKCT đã buộc phải bỏ bộ
phận cản đường, một chiến thuật lợi hại và là thế
mạnh của SAM 5, theo yêu cầu từ phía Ban tổ chức
quốc tế?! Trong khi, chiến thuật này vẫn được sử dụng
trong các trận đấu trước đó
Vì nhiều sự "không giống ai" này, đến tận bây giờ, dân mê robot vẫn luôn dành sự ngưỡng mộ đặc biệt cho BKCT và cho riêng người đội trưởng BKCT
có một "lỗi" lớn là "làm gián đoạn" ngôi vô địch quốc
tế của Việt Nam, nhưng họ đã mang về một giải ba
"không mờ nhạt"! Cái tên Hồ Vĩnh Hoàng vẫn được nhắc đến đâu đó trên các diễn đàn về robot Sẽ không quá lời nếu nói rằng, trong suốt 6 năm Robocon, chưa đội nào để lại dấu ấn mạnh đến vậy Tính ý tưởng và
sự sáng tạo của họ luôn vẫn là số 1
Hồ Vĩnh Hoàng tâm sự: "Những người bạn tuyệt vời! Đó là phần thưởng lớn nhất mà Robocon mang lại cho tôi" Nhiều đối thủ Robocon đáng gờm ngày xưa, nay đều trở thành những người bạn rất thân của Hoàng Có những người đang sát cánh cùng Hoàng trong công việc sản xuất kinh doanh đồ chơi Thời sinh viên, ăn robot, ngủ robot vì ngọn lửa đam mê, sáng tạo luôn bùng cháy Đội trưởng BCKT hôm nay vẫn vậy, làm việc không ngừng nghỉ, không mệt mỏi cho niềm đam mê công việc của mình
Hồ Vĩnh Hoàng (đứng giữa)
Ảnh: NHẬT HOA cung cấp
Trang 36NguyÔn H¶i Linh:
Marathon cïng Robocon
TÙNG CƯỜNG
a năm trời chính thức cùng ăn, cùng ngủ,
cùng vui, cùng buồn với Robocon Kết quả
là chỉ tốt nghiệp ĐH Bách khoa TP HCM sau 8 năm
trời đi đi về về ngôi trường nằm tại đường Lý Thường
Kiệt, quận 10 Hiện tại, dù công việc không liên quan
tới robot, nhưng vẫn gắn bó với Robocon bằng việc
giúp đỡ, truyền đạt những kinh nghiệm cho thế hệ đi
sau Đó là Nguyễn Hải Linh - thành viên đội FXR - vô
địch Robocon Châu Á - Thái Bình Dương năm 2004
Linh vμ robocon
Công việc hiện nay của Linh là phụ trách chính về
kỹ thuật tại Công ty Viễn Tân - công ty cung cấp giải
pháp trong việc điều hành sản xuất ô tô tại Việt Nam
Công việc chẳng liên quan gì tới robot vì những tưởng
mấy năm trời cùng ăn cùng ngủ với Robocon và robot
thế là quá đủ Nhưng hàng năm, Linh và Viễn Tân vẫn
nhận một đội làm Robocon như nhận một nhóm sinh
viên về làm đề tài tốt nghiệp Dĩ nhiên, không chỉ dạy
làm robot bằng kinh nghiệm của một cựu tuyển thủ từng chiến thắng, mà còn chia sẻ những kiến thức về quản trị, phát triển dự án, cách sắp xếp công việc qua trải nghiệm của một người đã đi làm, dù công việc rất bận Linh chia sẻ: "Khó có lúc nào bận hơn nhưng coi Robocon không chỉ là gắn bó mà là trách nhiệm, thì tôi phải giúp người chung đam mê tới cùng Cũng có thể coi đây như là việc đào tạo nhân lực tương lai cho công ty!"
Linh cũng cho biết thêm rằng, lớp đàn em hiện nay có thuận lợi là dễ dàng tìm kiếm thông tin trên Internet và được truyền lại những kinh nghiệm cũ
"Nay mình phải chú ý tới yếu tố chiến thuật, vì khó được tìm ý tưởng đột phá Phương pháp làm việc của người Việt chưa chuyên nghiệp như nước khác Cách làm việc của ta trong giai đoạn ngắn như Robocon có thể tốt, nhưng chưa chắc đã dài hạn thì chưa tốt"
Tham gia từ 2002, ba năm đi cùng Robocon, theo Linh là thất bại nhiều hơn thành công Năm 2002 - lần đầu tiên tham dự, Linh là thành viên trẻ nhất trong đội,
để đi đến cùng, phải thay đội hai lần vì thành viên tâm huyết rơi rụng gần hết Năm 2003, chỉ giành giải ba, nhưng đó là thời gian mà Linh dành hết tâm huyết Năm cuối, Linh tham dự là do muốn đi tiếp tới cùng trong ý định của mình trong việc chia sẻ ý tưởng, tổ chức công việc, chứ không đặt chiến thắng Robocon là mục tiêu duy nhất Những kinh nghiệm thu thập được
từ Telematic, HTV - những đội mạnh nhất, rồi tháng lương đầu tiên khi chính thức đi làm đều san sẻ cho đàn em mà Linh cảm thấy "như một nghĩa vụ" Cái được của FXR tại giải Robocon Châu Á - Thái Bình
B
Trang 37Dương 2004, với Linh không chỉ là bước lên bục vinh
quang mà vì được đi, được học hỏi nhiều
Có thể ai đó cho rằng mấy năm theo đuổi thi thố
tới mức tạm gác việc học là sự đam mê quá thái hay
cay cú ăn thua, nhưng Linh bảo rất biết tính cách
mình Từ phổ thông trung học đã thi giải tin học trẻ
không chuyên của Hà Nội và toàn quốc, chuyển từ Hà
Nội vào Sài Gòn học, thi Sony xanh, Olympic tin học,
kết quả lần sau bao giờ cũng tốt hơn Thậm chí ít ai
biết rằng cựu thành viên vô dịch Robocon 2004 này lại
ẵm cả giải nhì cuộc thi Nhân tài đất Việt năm 2006
Linh nói: "Với tôi, đã làm là làm đến cùng, quan trọng
là giải quyết sức ép như thế nào, chứ không để sức ép
ép mình đạt nhanh điều gì Mình phải đặt mục tiêu dài
hạn, nhưng không phải vì thế mà không chú trọng mục
tiêu trước mắt"
Linh vμ marathon
Gắn với Viễn Tân từ ngày đầu thành lập, trước mắt
Linh đang hướng tới việc xây dựng một đội ngũ cộng
sự chuyên nghiệp "Một đội ngũ tốt chỉ bắt đầu từ từng
cá nhân có trách nhiệm" Lúc mới ra trường, Linh cũng
định lập một công ty riêng theo mô hình kỹ thuật gắn
với kinh doanh, nhưng sau nghĩ nên tạo hệ thống tốt, từ
đó sẽ tạo ra lợi ích, đóng góp cho hệ thống phát triển
chuyên nghiệp "Nếu tôi mạnh về kỹ thuật thì cố gắng
làm tròn khả năng của mình, xây dựng cơ chế trao đổi
thông tin, cơ chế tiếp thu ý kiến người khác, rồi góp
phần xây dựng văn hóa công ty có phải tốt hơn không
Hiện tại, tôi không quan niệm làm chung hay riêng mà làm sao làm được sản phẩm được xã hội chấp nhận"
Vì thế, khoảnh khắc đứng trên bục vinh quang Robocon, với Linh có thể coi là bước tạo đà trong sự nghiệp Có thể với Linh, khởi đầu đường đua maraton thuận lợi hơn một số người khác, nhưng 100m không phải là tất cả; marathon cũng không tôn vinh người chạy nhanh nhất mà là người dẻo dai nhất, giữ sức nhất "Tôi biết điều đó và tôi đang chạy Mục tiêu của tôi là tạo sản phẩm có thể được nhiều người sử dụng, một sản phẩm có thương hiệu, chẳng hạn nhìn MP3 nghĩ tới Ipod, Mobile nghĩ tới Nokia"
Nguyễn Hải Linh (bên trái)
Ảnh: HẢI LINH cung cấp
Trang 38Lưu Anh TiÕn:
Thæi hån vμo nh÷ng cç m¸y
MỸ QUYÊN
ám tháng trôi qua sau khi đoạt giải Quán quân
tại vòng Chung kết cuộc thi Sáng tạo robot
Châu Á - Thái Bình Dương lần 5 tổ chức tại Malaysia
năm 2006, những chàng trai của nhóm BKPro dường
như đã có nhiều thay đổi Gọi điện hẹn gặp trưởng
nhóm Lưu Anh Tiến, không ngờ lại gặp được luôn 4
thành viên khác nữa của nhóm tại một phòng thí
nghiệm rộng rãi tít trên lầu 4 của VMA - Trung tâm
nghiên cứu, đào tạo về tự động hóa và semiconductor
(thiết kế và chế tạo máy móc sản xuất chip, thiết kế
chip, nghiên cứu và phát triển các sản phẩm trong lĩnh
vực tự động hóa )
Không khí làm việc thật nghiêm túc, say mê và
gần như không có tiếng ồn Chỉ đến khi ngồi "vặn
vẹo" đội trưởng một hồi về những câu chuyện xung
quanh công việc và đời sống mới phát hiện ra những
chủ nhân của giải thưởng làm rạng rỡ cho tuổi trẻ
nước nhà kia, ngoài cái vẻ trầm tư, ít nói, còn sở hữu
một tính cách hiếu động rất "ngấm ngầm" Ai cũng nghĩ để chiến thắng được cuộc thi khu vực với những
"đàn anh đàn chị" Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc sừng sỏ hẳn sức sáng tạo và lao động của nhóm BKPro phải kinh khủng lắm Nhưng dường như với Lưu Anh Tiến và những người bạn, mọi việc thật đơn giản, nhẹ nhàng, kiểu như "làm ra làm, chơi ra chơi" Chỉ sau hơn 8 tháng từ khi bắt đầu, sản phẩm robot của họ đã hoàn thành và chiến thắng xuất sắc tại cuộc thi trong nước lẫn khu vực Tiến cho rằng: "So với các nước bạn, mình còn thua xa về kỹ thuật và cơ
sở vật chất Tụi mình chiến thắng chỉ là nhờ may mắn
T
Lưu Anh Tiến và những người bạn
Ảnh: MỸ QUYÊN
Trang 39và biết giải quyết tốt một bài toán cụ thể mà thôi"
Trong câu nói này, chúng ta nhìn thấy cả sự thật lẫn
sự khiêm tốn
"Bài toán" đặt ra trong cuộc thi Sáng tạo robot
Châu Á - Thái Bình Dương năm ngoái là những robot
phải có khả năng ghi quà ưu tiên theo hướng khó thổi
ra nhất Robot của đội đã chiến đấu rất tài hoa, chỉ cần
2 giây để chiếm lĩnh tháp trung tâm Và cứ sau 10 giây
robot lại có khả năng phát hiện, giữ và đẩy quà vào cột
để đảm bảo quà được ghi Không chỉ chạy nhanh và
chính xác, robot còn có kết cấu rất đơn giản với các
dãy nút tưởng chỉ để trang trí, nhưng thực ra đó là các
mode chương trình với 13 nút và 26 chương trình để
tiếp cận cầu không gian cũng như để ứng phó với các
tình huống bất ngờ trong trận đấu Đội đã thổi hồn vào
những con robot khiến chúng không còn là những cỗ
máy vô tri vô giác nên báo chí đã ca tụng sản phẩm
robot của BKPro là "Thiên thần tình yêu" - một cái tên
rất lãng mạn và gợi nhiều cảm hứng
Có lẽ, những thành viên của BKPro đều rất lãng
mạn và tài tử Một thành viên tiết lộ: "Thiết kế robot
không khó bằng làm lành với bạn gái", một thành
viên khác bật mí: "Tất cả chúng tôi đều đã có bạn gái
tùy cấp độ", đội trưởng Lưu Anh Tiến tiếp tục: "Tố
chất sáng tạo của đội trưởng luôn được thể hiện triệt
để, chẳng hạn ngẫu hứng cho cả nhóm nghỉ để kéo
nhau sang trường ĐH Sư phạm hay KHXH&NV chơi,
gặp gỡ bạn gái" Có lẽ, ngoài việc có chung niềm
đam mê sáng tạo, họ còn chung nhau nhiều sở thích
khác như thích con gái dễ thương, thích nghe nhạc,
thích cuối tuần tụ tập cả nhóm đi ăn uống, cà phê và
có một cái chung nữa là: toàn dân "phi thể thao"
Chính vì thế, những thành viên ngày ấy còn tiếp tục gắn bó với nhau đến bây giờ và ngày mai nữa vẫn còn "chung sức" để triển khai nhiều dự án Hiện tại họ đang nghiên cứu và phát triển sản phẩm vi điện tử - eWPM sử dụng Smart card (hợp tác với Ngân hàng Đông Á) cùng với hội Tự động hóa và Sở KH-CN TP.HCM xây dựng CLB Robot, chủ nhiệm đề tài nghiên cứu khoa học "Thiết kế và chế tạo bộ điều khiển tay máy lấy sản phẩm theo phương thẳng đứng 4 bậc tự do với 2 tay gắp tác động phối hợp" thuộc chương trình Robot công nghiệp TP.HCM và là bộ phận R&D (Research & Development) hoạt động trong lĩnh vực Tự động hóa và semiconductor tại VMICRO (Công ty cổ phần sản xuất vi mạch điện từ Việt VMICRO)
Mong ước chung của cả đội là tiếp tục phát triển công việc, gắn bó với nhau để cống hiến hết sức mình cho đất nước
Trang 40Tr×nh Quèc TuÊn
vμ "Dßng m¸u anh hïng"
TÙNG CƯỜNG
nh đã xem Dòng máu anh hùng chưa"? Đó
là câu hỏi mà Trình Quốc Tuấn, thành viên
đội BKPro, vô địch Robocon Châu Á - Thái Bình
Dương năm 2006 dành cho người phỏng vấn Mọi
người vẫn hay gọi Tuấn là Tuấn Pro, cậu có vẻ rất tâm
đắc với Dòng máu anh hùng - một bộ phim hành động
nói về lòng yêu nước của người Việt đầu thế kỷ 20 đã
thu hút sự chú ý của khá đông khán giả trẻ Việt Nam
trong thời gian qua
Nh×n tõ "Dßng m¸u anh hïng"
Câu chuyện của tôi với Tuấn Pro, thành viên đội
BKPro bắt đầu không phải là về Robocon hay công
nghệ mà từ nghệ thuật, từ bộ phim Dòng máu anh
hùng Tuấn cho rằng khi xem xong, người ta phải nghĩ
một điều gì đó "Tôi cũng đang ấp ủ một dự án làm
phim kiểu như vậy và đã nhận được sự khích lệ của
một số nhà đầu tư"
Thành viên này của BKPro vẫn bị mọi người cho
là lãng mạn, bồng bềnh trong công việc và cuộc sống (một trong những tên khác là Tuấn "bồng bềnh" - cái tên này một phần do mái tóc bồng bềnh hồi xưa) Sau khi nhận giải Ba về ý tưởng luật Robocon 2007 (thiết
kế sân và luật thi đấu), Tuấn Pro từ Hà Nội về nhà chỉ 3 ngày rồi bắt đầu chuyến xuyên Việt vào 27 Tết Với Tuấn, việc tham gia Robocon đã là một sự lãng mạn Đó là giấc mơ của cậu bé ở một thị trấn nhỏ -
Đô Lương, Nghệ An từ năm học lớp 11 khi xem Robocon qua truyền hình Nhà có xưởng mộc để thực hành, chế đồ chơi (kính thiên văn, những đồ thí nghiệm Vật lý ) đã tạo điều kiện cho cậu tham gia
cuộc thi "Robot bắt Vịt" do báo Thiếu niên tiền phong tổ chức
Sau này, Tuấn quyết định thi vào trường Đại học Bách khoa TP.HCM, vào ngành mình yêu thích, và quyết theo đuổi Robocon Không có vé xem chung kết tại vòng phía Nam tại trường Sư phạm Kỹ thuật Thủ Đức, Tuấn đã tìm nơi tập kết xin bê robot chỉ với mục đích là để được vào sân xem Gia nhập BKPro sau những thất bại của cá nhân và trong hoàn cảnh ly hợp,
"thay máu" sau những vòng đấu tại đấu trường BK TP.HCM, Tuấn đã cùng với Anpro (Ngô Minh An) trở thành 2 designer và make up cho những thiên thần-ác quỷ (các robot) Tuấn có quan điểm thiết kế robot rất độc đáo: "Với vai trò là một designer, tôi thích cái đẹp
và thực dụng Robot phải đẹp và đơn giản tới mức "trần trụi" Trần trụi mà không thô, giống như một người phụ
nữ đẹp cần phải biết khoe cái gì và che cái gì Một hãng
"A