Các cuộc chiến tranh ở Việt Nạm bị ảnh hưởng bởi mâu thuẫn Xô-Trung

Sau chiến tranh thế giới lần thứ hai, hàng loạt các nước xã hội chủ nghĩa ra đời và trở thành hệ thống thế giới hùng mạnh gồm 13 nước từ Châu Âu sang Châu Á

A Mở đầu

Sau CTTG - II, hàng loạt các nước xã hội chủ nghĩa (XHCN) ra đời và trở thành

hệ thống thế giới hùng mạnh gồm 13 nước từ Châu Âu sang Châu á Năm 1959,

chủ nghĩa xã hội đã mở rộng sang Tây Bán Cầu với thắng lợi của cách mạng Cu

Ba Đây là sự kiện cực kỳ quan trọng trong quan hệ quốc tế , làm thay đổi so sánh

lực lượng trên thế giới có lợi cho cách mạng và các lực lượng tiến bộ trên thế giới

Từ năm 1945 cho đến cuối thập kỷ 60, hệ thống chính trị - xã hội làm cho uy tín

của chủ nghĩa xã hội ngày càng nâng cao và các nước XHCN đóng vai trò hết sức

to lớn, nhiều khi quyết định trong việc giải quyết các vấn đề quốc tế

Giữa các nước XHCN với nhau đã có mối quan hệ nhìn chung là tốt, gắn

bó với nhau trên cơ sở lý tưởng chung và mục đích chung là xây dựng chủ nghĩa xã

hội và đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản đế quốc, kẻ thù chung của nhân loại

Nhưng trong quá trình phát triển đó cũng đã phát sinh những vấn đề bất

đồng trong quan hệ gữa các nước XHCN nới nhau, nhưng những mâu thuẫn ở thời

kỳ đó được coi là mâu thuẫn nội bộ và được cùng nhau bàn bạc thảo luận, nhưng

không được giải quyết triệt để Những mâu thuẫn ấy lúc đầu diễn ra trong phạm vi

hẹp, đến khi mâu thuẫn Xô - Trung bùng nổ công khai thì phạm vi mở rộng hơn và

sâu sắc hơn nhiều, ngày càng trở nên gay gắt dẫn đến phân liệt toàn diện Đại hội

Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 9 họp tháng 4/1969, đã công khai gọi Liên Xô

là đế quốc xã hội và coi là kẻ thù chính và nguy hiểm nhất của nhân dân thế giới

Mâu thuẫn trong các nước XHCN và sự chia rẽ trong phong trào cộng sản

và công nhân quốc tế làm cho các phong trào tiến bộ và các tổ chức dân chủ trên

thế giới có lúc lâm vào tình cảnh hỗn loạn, mất phương hướng đấu tranh

Hậu quả đương nhiên là Mỹ và các nước phương Tây ra sức khai thác

quan hệ căng thẳng Xô - Trung để fục vụ cho chính sách của họ Điều này đã gây

khó khăn lớn cho phong trào cách mạng của nhân dân thế giới, làm suy yếu hệ

thống xã hội chủ nghĩa nói chung cũng như cho phong trào giải phóng dân tộc nói

riêng Đặc biệt, đối với Việt Nam, để tiến hành cuộc chiến đấu chống 1 siêu đế

quốc, rất cần tranh thủ ủng hộ giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa khác và các

nước yêu chuộng hoà bình trên thế giới Đúng vào lúc Việt Nam triển khai cuộc

đấu tranh vũ trang ở miền Nam, rất cần sự giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa,

thì hai nước anh em lớn nhất là Liên Xô và Trung Quốc lại nổ ra cuộc đấu tranh

gay gắt để tranh giành ảnh hưởng, lôi kéo tập hợp lực lượng trong phong trào cộng

sản quốc tế mà Việt Nam là đối tượng và vấn đề Việt Nam là 1 nội dung tranh

chấp Chính vì vậy, mâu thuẫn Xô - Trung có những tác động không nhỏ đến một

số cuộc chiến tranh Việt Nam trong giai đoạn này Bài này tập trung nghiên cứu

các cuộc chiến tranh Việt Nam (chứ không chỉ đề cập riêng đến cuộc chiến

tranh chống Mỹ) bị ảnh hưởng trong giai đoạn tồn tại mâu thuẫn Xô - Trung

B NỘI DUNG

I VÀI NÉT VỀ MÂU THUẪN XÔ - TRUNG

1 Cơ sở dẫn đến mâu thuẫn

Hai Đảng Cộng sản Liên Xô và Trung Quốc là hai Đảng lớn nhất trong phong trào Cộng sản và Công nhân thế giới Từ lâu, Ban lãnh đạo hai Đảng đã có

những biểu hiện khác nhau về nhiều vấn đề, xét cho cùng, là xuất phát từ lợi ích

dân tộc khác nhau và từ vị trí và điều kiện lịch sử cụ thể của mỗi nước Sau chiến

tranh thế giới lần thứ II, Liên Xô với những ưu thế mạnh mẽ về chính trị muốn

củng cố cơ chế hai cực, xác lập vị trí hàng đầu trong phe XHCN Trong khi đó,

Trung Quốc là một nước có nhiều thuận lợi về mặt địa lý, dân số đông cũng có

tham vọng đóng vai trò số 1 trong phe XHCN, do vậy nỗ lực fá thế 2 cực Một liên

minh tồn tại dựa trên cơ sở cùng có chung 1 lợi ích Như vậy, không những Xô -

Trung không có cùng 1 lợi ích mà lợi ích của họ còn trái ngược nhau: Xô

muốn"củng cố cơ chế 2 cực" >< Trung quốc muốn "phá cơ chế 2 cực" Điều này tất

yếu phải dẫn đến kết quả liên minh "tan rã", một bước khởi động của quá trình

"mâu thuẫn"

Khác với các nước Đông Âu, Đảng cộng sản Trung quốc giành được thắng lợi là thông qua nội chiến, sự giúp đỡ của Liên Xô hầu như là rất ít (thậm chí mối

quan hệ cá nhân giữa Mao Trạch Đông và Stalin có thể nói là không được tốt đẹp

lắm) Hơn nữa tuy nền kinh tế của Trung Quốc rất lạc hậu so với Liên Xô song đây

là 2 nước có nền văn minh với bản sắc riêng đậm nét Trung Quốc đã trải qua 1 thời

gian dài bị các đế quốc xâu xé nên rất nhạy cảm với sự lệ thuộc, cho nên việc chấp

nhận theo Liên Xô đối với Trung Quốc chỉ là 1 giải pháp tạm thời do chưa tìn thấy

con đường nào tốt hơn trong giai đoạn 1949-1956 Tính tạm thời của giải pháp này

có thể thấy qua 1 số nguyên nhân sau:

♦ Mao Trạch Đông đã có lúc muốn trông dựa vào Mỹ truớc tuyên bố "Nhất

biên đảo" (tháng 10/1950), xong không đạt được do Mỹ lúc này kiên quyết ủng hộ

Tưởng Giới Thạch

♦ Tuy rât cần sự hỗ trợ bên ngoài để khôi phục kinh tế xong mô hình phát

triển của Liên Xô khó có thể áp dụng với 1 nước đông dân lại chủ yếu dựa vào

nghề nông như Trung quốc

♦ Chiến tranh lạnh lúc này bắt đầu bước vào giai đoạn quyết liệt Trung

Quốc khó có thể đứng giữa

Khi duy trì liên minh này, Liên Xô phảI đóng vai trò là nước bảo trợ cho Trung

quốc để đổi lấy sự hẫu thuẫn của Trung quốc trong các vấn đề chính trị Tuy nhiên,

mục tiêu của Liên Xô cũng là củng cố sức mạnh kinh tế, quân sự để trở thành 1 cực

vững chãI trong hệ thống 2 cực Vì vậy, đIều này cũng cản trở Liên Xô thực hiện

mục tiêu của mình

2 Quá trình mâu thuẫn

Tại Đại hội XX Đảng Cộng Sản Liên Xô , Khơrusôp phát động phong trào phê

phán "tệ sùng bái cá nhân Stalin" và chủ trương "cùng tồn tại hoà bình" với các

nước tư bản chủ nghĩa, không tham khảo ý kiến các Đảng anh em khác, và không

được sự đồng tình của Đảng cộng sản Trung quốc Vì ngay ở Trung Quốc cũng

đang có sự sùng bái Mao Trạch Đông, và nếu phê phán Stalin cũng có nghĩa là phê

phán Mao Trạch Đông, còn nếu chủ trương cùng tồn tại hoà bình với các nước đế

quốc trong khi Trung Quốc chưa mạnh, chưa trở thành 1 nước công nghiệp hoá tiên

tiến, còn yếu kém về quân sự, cô lập về ngoại giao thì Trung Quốc sẽ luôn luôn phụ

thuộc vào Liên Xô, khó có thể đạt được mục tiêu của mình là vươn lên thành 1

cường quốc, 1 cực mới trong quan hệ quốc tế Mao Trạch Đông nhấn mạnh việc

xây dựng CNXH theo mô hình riêng của Trung quốc và khẳng định tư tưởng của

Lê Nin rằng:'' Chiến tranh là không thể tránh khỏi với các nước đế quốc", trong khi

Khơrusôp muốn áp đặt mô hình CNXH kiểu Liên Xô và chủ trương "cùng tồn tạI

hoà bình với các nước đế quốc"

Tháng 5/1957, Tưởng Giới Thạch ký với Mỹ một Hiệp định cho phép triển khai

tên lửa mang đầu đạn hạt nhân có thể bắn vào lục địa, đồng thời Quốc Dân Đảng

tăng cường quân đội ở 2 hòn đảo Kim Môn & Mả Tổ, chỉ cách lục địa có 5 dặm

Lo ngạI an ninh bị đe doạ, Chính Phủ TQ hạ lệnh cho Quân giảI phóng Nhân dân

bắn phá vào 2 hòn đảo này Bộ ngoạI giao Hoa Kỳ doạ can thiệp băng quân sự

Tuy nhiên, trong suốt thời gian này Liên Xô gĩư tháI độ im lặng

Sau 3 tháng gặp gỡ với Aixenhao, Khơrusôp đã huỷ bỏ cam kết trao cho TQ

mẫu chế tạo bom nguyên tử, và cũng mong muốn thúc đẩy giảI quyết vấn đề Bec

Lin một cách hữu nghị, dọn đường cho việc thừa nhận nguyên trạng ở Châu âu, bất

chấp tình hình căng thẳng trong quan hệ Trung - Mỹ ở Viễn Đông

Một vấn đề làm cho mâu thuẫn Xô - Trung thêm gay gắt là tháI độ của Liên Xô

đối với sự tranh chấp Trung - ấn về vấn đề Tây Tạng và biên giới Trung Quốc Tây

tạng từ lâu thuộc chủ quyền Trung Quốc, nhưng có quyền tự trị nhất định Năm

1950, quân giảI phóng tiến vào Tây tạng vẫn thừa nhận quyền nội trị của Đạt lai

Lạt ma Chính phủ nắm quân đội và đối ngoại Năm 59, Đạt lai vận động nhân dân

chống lạI việc cảI tạo XHCN Cuộc nổi loạn của người Tây tạng ít nhất cũng được

ấn Độ ủng hộ về mặt tinh thần Biên giới Trung - ấn trở nên căng thẳng và nổ ra

tranh chấp về mặt lãnh thổ Đúng lúc đó thì Khơrusôp tuyên bố trung lập đối với

tranh chấp Trung ấn và còn thông báo sẽ cho ấn Độ vay 1 khoản tiền lớn hơn bất cứ

khoản nào đã cấp cho Trung Quốc

Đến năm 1962, mâu thuẫn Xô - Trung xấu thêm bởi những sự kiện quốc tế lớn:

Khủng hoảng tên lửa ở Cuba tháng 10/1962 Trung quốc cho rằng Liên Xô đã đầu

hàng trước hành động xâm lược của đế quốc: tháng 8/1963, khi Liên Xô và Anh,

Mỹ ký kết hiệp ước cấm thử vũ khí hạt nhân từng phần thì bị Trung quốc lên án là

3 nước muốn giữ độc quyền hạt nhân để làm bá chủ thế giới, cố tình ngăn cấm

Trung Quốc chế tạo vũ khí hạt nhân tăng cường phòng thủ đất nước họ Trung

Quốc đã không ký vào hiệp ước này

Tiếp đến là những vụ xung đột trực tiếp lẻ tẻ dọc biên giới Xô - Trung

thuộc vùng Tân Cương phía Tây - Bắc Trung Quốc, mở đầu cuộc tranh chấp toàn

diện về vấn đề biên giới mà Trung Quốc cho rằng trước đây Sa Hoàng Nga đã tước

đoạt của Trung Quốc hàng triệu km2 ở vùng Trung á và Đông Xi - bia thông qua

các đIều ước bất bình đẳng

Trong lúc mâu thuẫn Xô - Trung Quốc lên đến đỉnh cao, làm suy yếu hệ thống

XHCN và phong trào cách mạng thế giới thì Khơrusốp bị hạ bệ Đây chính là cơ

hội để hàn gắn quan hệ giữa 2 nước XHCN lớn nhất Đầu năm 1965, Ban lãnh đạo

mới của Liên Xô có sáng kiến đề nghị cùng Trung Quốc lập cầu hàng không và

hành động thống nhất ủng hộ nhân dân Việt Nam chống Mỹ, một vấn đề tưởng

rằng 2 bên dễ đI đến nhất trí và là bước khởi đầu cho quá trình hoà giảI giữa 2

nước Nhưng đáng tiếc, phía Trung Quốc đã cương quyết bác bỏ

Năm 1968, khi nổ ra sự kiện "Mùa xuân Praha", quân đội Liên Xô cùng 5 nước xã hội chủ nghĩa khác tiến vào Tiệp đè bẹp phong trào ly khai của những

người dân tộc chủ nghĩa, Trung Quốc đã cùng AnBaNi, Rumani lên án Liên Xô là

hành động xâm lược đế quốc chủ nghĩa và gọi Liên Xô là đế quốc xã hội ĐạI hội

đảng Trung Quốc họp 4/1969 đã xác định Liên Xô là kẻ thù và chính thức ghi đIều

này vào cương lĩnh chính trị

Qua sự kiện trên, chúng ta thấy rõ, quan hệ giữa Trung Quốc và Liên Xô trong 1 thời gian dàI đã chuyển từ bạn đồng minh sang địch thù địch Tuy là 2 nước

XHCN nhưng trong quan hệ đều xuất phát từ lợi ích dân tộc, lấy lợi ích bá quyền

nước lớn quyết định đường lối chính sách quốc tế, và rất chú ý đến lợi ích của các

nước khác và lợi ích chung của Phong trào Cộng sản và Công nhân quốc tế

II TÁC ĐỘNG CỦA MÂU THUẪN XÔ - TRUNG QUỐC ĐỐI VỚI CUỘC

CHIẾN TRANH VIỆT NAM

Hiệp định Giơnevơ

Hiệp định Giơnevơ 1954 về chấm dứt chiến tranh và lập lạI hoà bình ở đông

Dương, quy định rằng sau 2 năm, chính quyền hai miền ở Việt Nam sẽ hiệp

thương tổ chức tổng tuyển cử thống nhất đất nước Đế quốc Mỹ rắp tâm fá hoạI

hiệp định nên họ không chịu ký vào bản Tuyên bố cuối cùng Trước sự leo thang và

mở rộng chiến tranh của Hoa Kỳ và tay sai, nhân dân Việt Nam phảI tiến hành 1

cuộc chiến đấu mới nhăm giảI phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thống nhất đất

nước Rất tiếc, khi phát động cuộc nổi dậy ở miền Nam, thì Ban lãnh đạo mới của

Liên Xô đứng đầu là Khơrusốp chủ trương "chung sống hoà bình" với các nước

phương Tây, cho nên không muốn căng thẳng với Mỹ ở Việt Nam Liên Xô không

muốn chúng ta tiến hành đấu tranh vũ trang, lập luận rằng"đốm lửa có thể đốt cháy

cả cánh đồng", sợ chiến tranh lan rộng sẽ cản trở việc triển khai chiến lược mới của

Liên Xô Do đó, Liên Xô chỉ giúp VN phát triển kinh tế ở miền bắc và không muốn

ta táI vũ trang đáu tranh ở miền nam, sợ ảnh hưởng đến hoà hoãn Xô - Mỹ Liên

Xô không muốn đề cao vai trò của Mặt trận Dân tộc giảI phóng miền Nam Việt

Nam Hơn nữa tháng 2/1963 còn làm trung gian chuyển cho ta gợi ý của Mỹ về

việc trung lập hoá 2 miền Việt Nam và muốn đưa vấn đề Đông Dương ra thảo luận

ở Liên Hiệp Quốc Khơrusôp còn gây sức ép với Việt Nam, doạ cắt khoản viện trợ

quân sự vốn đã ít ỏi (2/1964) và muốn từ bỏ vai trò "đồng chủ tịch hội nghị

Giơnevơ 1954 về Đông Dương"

Về phía Trung Quốc, lúc đầu Ban lãnh đạo cũng khuyên ta "trường kỳ mai

phục" vì lo rằng nếu Việt Nam phát động đấu tranh vũ trang ở miền Nam thì chiến

tranh có thể mở rộng, và có khả năng kéo Trung Quốc đụng độ với Mỹ một lần

nữa, trong lúc họ muốn có hoà bình để phục hồi và xây dựng kinh tế Nhiều nhà

phân tích quốc tế còn cho rằng vì lợi ích riêng của mình, Ban lãnh đạo Trung Quốc

không muốn có 1 nước Vn thống nhất và hùng mạnh ngay bên cạnh mình Như vậy

có thể thấy vì động cơ khác nhau, nhưng ở giai đoạn đầu, cả hai nước Liên Xô và

Trung Quốc không muốn hoặc chưa muốn ta phát động đấu tranh vũ trang ở miền

Nam Việt Nam để thống nhất đất nước 1 nhà lãnh đạo Trung Quốc nói " Đông

dương là một trong những nơI nhạy cảm nhất trong quan hệ 2 fe nên Đông dương

không nên vượt quá vĩ tuyến 17, cũng không nên vượt quá biên giới Việt Lào"

Như vậy, nhìn từ góc độ quan đIểm của Liên Xô và Trung Quốc đối với vấn

đề Giơnevơ thì 2 nước đều có chung 1 quan đIểm là không muốn chúng ta tiến

hành đấu tranh vũ trang, mà muốn giảI quyết bằng thương lượng Tuy nhiên, 2

nước lạI xuất fát từ những mục đích, lợi ích riêng cho nước mình, chứ không phảI

là vì mục đích chung cho l nước ở fe XHCN Chính vì những mâu thuẫn giữa 2

nước mà họ có những chính sách riêng không thống nhất hành động, không đoàn

đoàn kết nhất trí hành động Vì vậy, một khi Mỹ đã nắm được cơ hội này, và nhận

thấy được những rạn nứt của 2 nước đứng sau VN thì tất yếu là Mỹ tận dụng ngay

để gây sức ép đối với Việt Nam Như vậy, mặc dù ký hiệp định Giơnevơ là 1 thành

công lớn đối với VN, nhưng vì lý do trên mà VN cũng không tận dụng được hết

những thuận lợi của mình, vẫn có những đIểm chưa thoả đáng để sau nay, khi ký

kết hiệp định Pari, chúng ta rút ra được những bàI học kinh nghiệm và tránh được

những sai lầm trước đây

Vấn đề Việt Nam

Sau khi không ngăn cản được nhân dân Việt Nam đấu tranh vũ trang ở miền Nam

Việt Nam, Ban lãnh đạo Trung Quốc quay sang ủng hộ và lợi dụng cuộc đấu tranh

này để phê phán những sai lầm của Khơrusôp, phê phán họ phản bội lợi ích của

phong trào giảI phóng dân tộc, trong đó có Việt Nam Trung Quốc giương cao khẩu

hiệu "chống Mỹ và chống chủ nghĩa xét lạI" để chống Liên Xô, phá hoà hoãn Xô

Mỹ, mặt khác muốn độc quyền nắm "vấn đề Việt Nam" để tập hợp lực lượng,

chuẩn bị cho sự tiếp xúc và hoà hoãn với Mỹ, thực hiện tham vọng muốn trở thành

siêu cường của mình Do đó, Trung Quốc vừa ủng hộ ta về vật chất, phát động

phong trào "ủng hộ Việt Nam chống Mỹ" ở trong nước và ra tuyên bố lên án Mỹ rất

mạnh Đầu năm 1965, Đặng Tiểu Bình nói: "Nếu Việt không nhận viện trợ của của

Liên Xô thì Trung Quốc sẵn sàng bao tất cả, sẵn sàng viện trợ ngay cho 1tỷ nhân

dân tệ"

Chính sách tiêu cực đối với cuộc xâm lược của Mỹ ở Việt Nam đã làm cho

uy tín của Liên Xô bị giảm sút và là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc

Khơrusôp bị đổ (1965) Ban lãnh đạo LIên Xô mới đã thay đổi chính sách đối nội

và đối ngoạI nhằm khôI phục uy tín trong và ngoàI nước, đồng thời tăng cường lực

lượng của Liên Xô nhân lúc Mỹ bị sa lầy ở Việt nam, tạo thế có lợi để tiếp tục hoà

hoãn với nước này, và đối phó với sự đả kích của Trung Quốc

Đối với vấn đề Việt Nam, Liên Xô chuyển sang tháI độ tích cực để giành lạI uy tín

cho mình trong hệ thống XHCN và phong trào cách mạng thế giới, đặc biệt là đối

với các nước thứ 3 Mặt khác, Liên Xô tích cực ủng hộ Việt Nam chống Mỹ để cô

lập Trung Quốc và phá hoà hoãn Trung Mỹ đang có dấu hiệu khởi động Sau khi

Khơrusôp bị hạ bệ vàI tháng, chủ tịch hội đồng Bộ trưởng Liên Xô Kosygin đến

Việt Nam, sau dó ghé qua Bắc kinh trên đường về nước đã thủ tướng Chu Ân Lai

và nêu vấn đề "thống nhất hành động ủng hộ Việt Nam", cho phép Liên Xô lập căn

cứ ở Hoa Nam, lập cầu hàng không qua không phận Trung Quốc để viện trợ cho

Việt Nam Trung Quốc kiên quyết bác bỏ đề nghị này vì muốn độc quyền nắm vấn

đề Việt Nam, không để cho Liên Xô có cơ hội lấy lạI uy tín quốc tế Liên Xô lấy lý

do đó để phản kích lạI Trung Quốc và tìm cách ly gián Việt Nam với Trung Quốc

Liên Xô tuy có tháI độ tích cực trong việc giúp Việt Nam, nhưng cũng không

muốn vấn đề Việt Nam làm ảnh hưởng đến hoãn Xô - Mỹ, cho nên rất dè dặt trong

việc viện trợ cho Việt Nam những loạI vũ khí hiện đai, luôn khuyên ta sớm đI vào

thương lượng hoà bình để chấm dứt chiến tranh mặc dù tình hình chiến trường

chưa cho phép và tỏ ý sẵn sằng làm trung gian giữa Việt Nam và Mỹ

Mặc dù Khơrusôp bị lật đổ, Liên xô tỏ tháI độ tích cực ủng hộ Việt Nam chống

Mỹ, nhưng Trung Quốc vẫn tiếp tục đả kích, cho rằng Liên Xô ủng hộ giả, phản

bội thật, không muốn để cho Liên Xô có bất cứ vai trò gì trong vấn đề Việt Nam

Trung Quốc muốn độc chiếm Việt Nam để tập hợp lực lượng, tranh thủ thế giới thứ

3, giành quyền lãnh đạo cách mạng thế giới, tạo đIều kiện cho mình trở thành 1

siêu cường chi phối công việc thế giới, trước hết là ở Châu á

Công việc đIều hành cuộc kháng chiến chống Mỹ

Công cuộc chống mỹ cứu nước của Việt Nam có tác dụng làm bình phong ngăn

chặn sự can thiệp của đế quốc Mỹ ở biên giới phía Nam để Trung Quốc tiến hành

"Cách mạng văn hoá", một cuộc đấu tranh giành quyền lực gay gắt ở Trung Quốc

vào cuối thập kỷ 60 Do đó, Trung Quốc lên án Mỹ hết sức mạnh mẽ, kết hợp với

phê phán Liên Xô và dành cho Việt Nam khoản viện trợ to lớn và có hiệu quả về vũ

khí, dụng cụ, vật phẩm chiến tranh, chiếm khoảng 52% tổng số viện trợ quốc tế

Trung Quốc còn cử bộ đội công binh sang giúp ta làm đường Mặt khác, Trung

Quốc kiên quyết bác bỏ chủ trương "thống nhất hành động chống Mỹ" với Liên Xô

và gây khó khăn cho việc vận chuyển vũ khí của Liên Xô và các nước khác viện trợ

cho Việt Nam quá cảnh qua Trung Quốc Trung Quốc còn tìm cách tác động vào

công việc đIều hành cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam

Năm 1968, sau Tổng tiến công Mậu thân, Việt Nam mở mặt trận đấu tranh

ngoạI giao, ngồi đàm phán với Mỹ ở Pari, lãnh đạo Trung Quốc lúc đầu không

đồng tình, tìm mọi cách gây sức ép với Việt Nam, đe doạ cắt giảm viện trợ và gây

chia rẽ trong nội bộ Việt Nam Trung Quốc đã dùng vấn đề viện trợ như một con

bàI mặc cả để can thiệp vào chiến tranh VN theo lập trường có lợi cho mình ĐIều

này đã làm cho VN vấp phảI rất nhiều những khó khăn bởi vì để có thể tập trung

vào cuộc kháng chiến, ta cần phảI có 1 hậu phương vững chắc ( tức là phảI dựa vào

Trung Quốc ) nhưng cũng cần phaỉ kiên quyết giữ vững lập trường của mình

Khi thấy không thể ngăn cản được Việt Nam "vừa đánh vừa đàm" với Mỹ thì

Trung Quốc quay sang ủng hộ chủ trương này Khi cuộc đàm fán về Việt Nam

đang tiến vào giai đoạn quyết định và Mỹ đang bị sa lầy, thì đột nhiên Trung Quốc

chơI trò "ngoạI giao bóng bàn", bí mật mời Kitxinggiơ, cố vấn an ninh của tổng

thống Mỹ đến BKinh với thông cáo thượng HảI, nội dung ngầm hiểu là "giữ

nguyên trạng ở miền Nam để Mỹ rút khỏi ĐàI Loan Trung Quốc còn lợi dụng Mỹ

đang gặp khó khăn ở miền Nam Vn để nhanh chóng hoà hoãn với Mỹ, tức là lấy

vấn đề VN để thúc đẩy quan hệ với Mỹ Tuy nhiên, vấn đề đáng lưu ý ở đây là

trong khi Trung Quốc đang ủng hộ chủ trương của ta, thì ở Mỹ đang tiến hành bầu

cử Nicxơn mà ông này lạI chủ trương thân Liên Xô Do vậy, Trung Quốc lo ngạI 1

liên minh Xô Mỹ vững mạnh trong tam giác chiến lược Mỹ Xô Trung Quốc Chính