CSTKM2 Chuong 5

δ : chiều dày cốc lót * Cốc lót có thêm tác dụng cố định bộphận ở trục vít và điều chỉnh ăn khớptrục vít THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI Khoa Cơ khí – Bộ môn Công nghệ cơ khí

ĐỒ ÁN CƠ SỞ THIẾT KẾ MÁY TRONG

5.1 Tổng quan về vỏ hộp

a) Nhiệm vụ

- Bảo đảm vị trí tươngđối giữa các chi tiết, bộphận máy

- Tiếp nhận tải trọng cácchi tiết lắp trên vỏ

- Đựng dầu bôi trơn, bảo

vệ các chi tiết máy

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

b) Chỉ tiêu thiết kế

- Độ cứng cao

- Khối lượng nhỏ

c) Cấu tạo, vật liệu

- Cấu tạo: thành hộp, nẹp hoặc gân, mặtbích, gối đỡ…

- Vật liệu: gang xám GX15-32(*) Dùng thép khi chịu tải lớn, va đập

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

(*) Sử dụng mặt ghép không song song khi:

+ Bôi trơn tốt bằng phương phápngâm dầu

+ Muốn giảm kích thước vàtrọng lượng

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

 HGT trục vít nên chọn bề mặtghép đi qua trục bánh vít

(*) Vỏ hộp có lỗ gối trục D lớn hơnđường kính ngoài trục vít da1 hoặc sửdụng cốc lót D’> da1

δ : chiều dày cốc lót

(*) Cốc lót có thêm tác dụng cố định bộphận ở trục vít và điều chỉnh ăn khớptrục vít

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

b) Các kích thước cơ bản của vỏ hộp

 Các kích thước tra trong bảng 18-1

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

 Khe hở Δ giữa các chi tiết quay và bề mặt không gia công của vỏ lớnhơn tổng sai số vị trí các vách đúc và độ sóng bề mặt đúc

 Khe hở Δt từ đỉnh bánh răng đến đáy hộp

 Đủ lớn để chất bẩn không bị khuấyđộng Δt=(3-5)δ với HGT bánh răng

 Tạo đủ lượng dầu bôi trơn cần thiết(0,4+0,8) lít/1kW

 Bề mặt ghép nắp và thân

 Chiều dày S và S cần đảm bảo đủ độ cứng

 Bề mặt ghép được mài hoặc cạo, không

sử dụng đệm lót

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

 K được xác định theo bảng 18-1 hoặc theo công thức

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

 Mặt chân đế

 Nên làm 2 dãy lồi song song hoặc những phầnlồi nhỏ

 Bề mặt đế càng gầntrục quay, độ cứngvững càng cao

 Nên cần sử dụng gântăng cứng cho đế và vỏhộp

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

Ví dụ:

(a) Cứng vững, kích thước lớn

(b) Kém cứng vững, kích thước nhỏ

(c) Cứng vững cao, khó gia công, lắp đặt

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

 Gối trục trên vỏ hộp

Kích thước gối trục xác địnhtheo bảng 18-2 hoặc:

D: đường kính lỗ lắp ổ lăn

d4 : vít ghép nắp ổ

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

 Bu lông vòng, vòng móc

 Mục đích: nâng, vận chuyển HGT

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

 Chọn bu lông vòng: chọn theo trọng lượng HGT, bảng 18-3

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

 Kích thước chốt trụ tra bảng

18-4a, chốt côn bảng 18-4b, chốtcôn có ren trong 18-4c, chốtcôn có ren ngoài

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

Bảng 18-4a:

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

Bảng 18-4b:

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

Bảng 18-4c:

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

Bảng 18-4d:

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

Nút thông hơi

 Nút thông hơi

 Nhiệm vụ: Giảm áp suất và

điều hòa không khí

Bảng 18-5: Kích thước nắp quan sát

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

Bảng 18-6: Kích thước nút thông hơi

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

Bảng 18-7: Nút tháo dầu côn

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

(*) Để tránh sai lệch khi kiểm tra, que

thăm dầu được bọc

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

(*) Sử dụng thêm đệm cánh để tránh tự tháo lỏng đai ốc

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

 Vòng hãm lò xo (phanh)

 Đặc điểm:

• Chắc chắn

• Chỉ chịu được lựcdọc trục rất bé

(*) Kích thước vòng hãm lò xo tra tại bảng 15-7 và

15-8

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

 Nhiệm vụ: Điều chỉnh khe hở khi

lắp ghép các chi tiêt, tạo độ dôiban đầu (ổ lăn)

 Phân loại:

• Đệm điều chỉnh (0.1-0.15)

• Vòng đệm điều chỉnh(cố định ổ bằng nắpmộng)

5.3.2 Các chi tiết điều chỉnh lắp ghép

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

 Vật liệu: GX15-32

• Điều chỉnh ăn khớp

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

• Điều chỉnh được khe hở

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi

5.4 Bôi trơn HGT

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

 Các bộ truyền cần được bôi trơn liên tục nhằm:

• Giảm mất mát công suất vì ma

sát

• Giảm mài mòn

• Đảm bảo thoát nhiệt

• Để phòng các chi tiết máy bị

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

 Khi vận tốc vòng v≤12m/s với bánh răng và v≤10m/s với bánh vít: bôi trơn bằng ngâm dầu

 Khi vận tốc vòng xấp xỉ các giá trị trên:

• Chiều sâu ngâm dầu của bánh răng và bánh vít: (0,75…2)h≥10mm

(h: chiều cao răng)

• Chiều sâu ngâm dầu bánh răng côn: ngập chiều rộng bánh răng lớn

(*) Nếu không thỏa mãn cần lắp vòng vung dầu trên trục vít

• Chiều sâu ngâm dầu của trục vít:

dầu phải ngập ren trục vít nhưngkhông được vượt quá đườngngang tâm con lăn dưới cùng

 Khi vận tốc vòng nhỏ (0,8…1,5 m/s):

THIẾT KẾ VỎ HỘP VÀ BÔI TRƠN

• Chiều sâu ngâm dầu của khoảng 1/6 đến 1/4 bán kính bánh răng

 Khi vận tốc vòng lớn hơn các giá trị trên: sử dụng bôi trơn lưu

thông

BM Công Nghệ Cơ Khí – Khoa Cơ khí - Đại học Thủy Lợi