Giới thiệu những tình cảm và suy nghĩ của em khi được sống trong tình yêu thương của những người than trong gia đình và bộc lộ niềm thương cảm cho những ai không có được những may mắn đó[r]
Trang 1Ngày soạn 5/10/ 2018
Buổi 1 ÔN TẬP VĂN BẢN NHẬT DỤNG
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
Nắm được nội dung cơ bản và nét nghệ thuật chủ yếu của ba văn bản đã học
Cổng trường mở ra, Mẹ tôi, Cuộc chia tay của những con búp bê
2 Kĩ năng:
Rèn kĩ năng phát hiện nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn
3 Thái độ:
Giáo dục tình yêu gia đình, nhà trường, bạn bè và sống có trách nhiêm hơn với gia đình mình
II Chuẩn bị của GV và HS.
a GV: nghiên cứu củng cố hệ thống kiến thức
b HS:ôn tập toàn bộ những tác phẩm đã học
III Tiến trình bài dạy.
Kiểm tra bài cũ: Gv kiểm tra trong quá trình học bài mới
A .Kiến thức chung
a.Văn bản nhật dụng có hai đặc điểm nổi bật:
- Nội dung gần gũi với đời sốn,thường đề cập đến những vấn đề cấp thiết,liên quan đến cuộc sống con người trong xã hội hiện đại
-Cách viết khá tự do ,có thể sử dụng hiều kiểu văn bản,nhiều thể loại khác nhau miến là nêu đượcnhững vấn đề cấp thiết khiến mọi người chú ý quan tâm B,Trẻ em ,gia đình và nhà trường là những chủ đề quan trọng của chương trình ngữ văn phổ thông.Nhân vật chính trong các tác phẩm thuộc chủ đề này bao giờ cũng là trẻ em;các vấn đề đặt ra trong tác phẩm cũng là những vấn đề cơ bản nhất trong cuộc sống hàng ngày của trẻ xung quanh các mối quan hệ với gia đình ,nhà trường ,xã hội.Các tác phẩm thường được viết giản dị ,dẽ hiểu và nhất là phù hợp với tâm lí trẻ thơ,ví dụ những lá tư ,những lời tâm sự ,những câu chuyện xúc động về tình người
II.Các bài cụ thể
Hoạt động của GV và
Hãy khái quát những nét
đặc sắc về nghệ thuật và
nội dung của văn bản
“Cổng trường mở ra”?
-? Tâm trạng của hai mẹ
con có gì khác biệt?
Qua đó em có nhận xét
gì về tình cảm của người
1 Văn bản Cổng trường mở ra
1.Tóm tắt: 1.Cổng trường mở ra( Lí Lan).
-Qua dòng tâm tư với những bồn chồn thao thức,những hồi ức bâng khuâng,những nhắn nhủ trìu mến trong đêm trước ngày khai trường lớp 1 của con trai, người mẹ đã thể hiện không chỉ tình yêu, niềm tự hào với con mà còn bộc lộư cảm kích với cuộc đời.Đó là nhà trường ,xã hội nơi có những con người cùng cha mẹ yêu thương,dạy dỗ
Trang 2mẹ dành cho con?
Yêu thương con, chăm
lo cho con
? Nêu nghĩa của văn
bản ?
? Vì sao tiêu đề của văn
bản là mẹ tôi mà nội
dung lại là một bức thư
của bố viết cho con? Vì
sao bố lại viết thư cho
con?
HS thực hiện GV theo
quan sát sữa chữa
? Theo em văn bản đề
cập đến dung gì?
Qua văn bản em hiểu
biết được điều gì?
,dìu dắt con từ bước đi đầu tiên,dành cho con những điều tốt đẹp nhất,giúp con trở thành người công dân hữu ích cho tương lai
-Cảm nhận được sức mạnh thể loai-tuỳ bút với phương thức biểu cảm –giúp người mẹ trực tiếp bày
tỏ được tâm tư ,tình cảm của maình một cách chân thức và xúc động
Văn bản viết về tâm trạng của người mẹ trong một đêm không ngủ trước ngày khai trường đầu tiên của con
* Ý nghĩa của văn bản
- Văn bản thể hiện tấm lòng, tình cảm của người mẹ đối với con, đồng thời nêu lên vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người
2.Mẹ tôi ( Trích Những tấm lòng cao cả-Ét môn đô
đơ A mi xi) -Từ những bức thư với lời nhắc nhở thiết tha mà nghiêm khắc của người cha,từ sự tiếp nhận thấm thía
ân hận của con,văn bản mẹ tôi đã ca ngợi những tình cảm lớn lao ,sâu nặng của người mẹ dành cho con khẳng định : ”Tình yêu thương,lòng kíng trọng cha
mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả.Thật đáng xấu hổ
và nhục nhãcho kẻ nào chà đạp lên tình yêu thương đó.”
-Lồng trong câu chuyện kể của người con ,nội dung chính của văn bản mẹ tôi là bức thư của người cha gửi cho con trai khi chứng kiến sự thiếu lễ độ của con với mẹ.Cũng như văn bản cổng trường mở ra,phương thức biểu cảm của bức thư khiến người cha có thể bày tỏ tình cảm ,say nghĩ ,có thể khuyên nhủ ,tâm tình với con trai một cách thấu tình đạt lí khiến con xúc động sâu xa,ân hận ,chân thành ,thấm thía
Ý nghĩa văn bản:
- Người mẹ có vai trò vô cùng quan trọng trong gia đình
- Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người
3.Cuộc chia tay của những con búp bê.
-Cuộc chia tay của những con búp bê thực chất là
cuộc chia tay đau đớn của hai anh em Thành Thuỷ
Trang 3khi gia đỡnh tan vỡ.Từ bi kịch gia đỡnh và sự chia lỡa của hai anh em,truyện ngắn đó gửi đến người đọc một thụng điệp:Hóy biết trõn trọng tổ ấm gia đỡnh,đừng bao giừo để con cỏi phải đau khổ vỡ những lỗi lầm hoặc sự ớch kỉ của cha mẹ!
-Nghệ thuật kể chuyện giản dị ,chõn thật,là cỏch tạo lập tỡnh huống truyện với những mõu thuẫn hụng thể giải quyết.Để một đứa trẻ phải đối mặt với tỡnh
huống” Chia rẽ con vệ sĩvới con em nhỏ”phải day
dứt ,giằng xộ và chon một cỏch giải quyết miễn cưỡng,truyện ngẵn đem đến cho người đọc cảm giỏc nhức nhối ,đau đớn trước sự bi bế tắc của những tấn kịch gia đỡnh
B Bài tập 1
1 Người mẹ bước qua cỏnh cổng trường là cả một thế giới kỡ diệu sẽ
mở ra Đó 7 năm bước qua cỏnh cổng trường bõy giờ em hiểu thế giới kỡ diệu đú là gỡ?
- Đú là thế giới của những điều hay lẽ phải, của tỡnh thương và đạo lớ làm người
- Đú là thế giới của ỏnh sỏng tri thức , của những hiểu biết lớ thỳ và kỡ diệu
mà nhõn loại hàng năm tớch lũy được
-Đó là thế giới của tình bạn, của tình nghĩa thầy trò, cao đẹp thủy chung.
2 Dựa vào văn bản “ Cổng trường mở ra”,hóy kể lại những ấn tuợng sõu
sắc nhất trong ngày khai trường đầu tiờn vào lớp 1 của em
Bài tập 3* ( BÀI TẬP NÂNG CAO ) :
Hóy nờu cảm nhận của em về cõu núi: “ Đi đi con Hóy can đảm lờn Thế giới này là của con Bước qua cỏnh cổng trường này là một thế giới kỡ diệu sẽ
mở ra”
- Đõy là cõu văn hay nhất trong toàn văn bản: mẹ tin tưởng và khớch lệ con “ can đảm “ đi lờn phớa trước cựng bạn bố con Như con chim non ra ràng, rời tổ chuyền cành sẽ tung cỏnh bay vào bầu trời bao la, con của mẹ cũng vậy; “ Bước qua cỏnh cổng trường này là một thế giới kỡ diệu sẽ mở ra” Từ mỏi ấm gia đỡnh tuổi thơ được đi học, đến trường làm quen với bạn mới, thầy cụ giỏo mới, được học hành, được chăm súc giỏo dục sẽ từng ngày lớn lờn, mở mang trớ tuệ, trưởng thành về nhõn cỏch, học vấn, bước dần vào đời
-Thể hiện vai trũ to lớn của của GD nhà trường: “ Thế giới kỡ diệu ”:
Trang 4+ NT là nơi cung cấp cho chúng ta những tri thức về thế giới và con người + Nhà trường là nơi giúp ta hoàn thiện nhân cách về lẽ sống, tình thương, quan
hệ xử thế
+ Nơi ta được sống trong MQH trong sáng và mẫu mực: tình thầy trò, tình bạn bè
Bài tập 4:
Ở phần cuối truyện “ Cuộc chia tay của những con búp bê” của tác giả Khánh
Hoài, nhân vật Thuỷ khi đã trèo lên xe theo mẹ, bỗng tụt xuống, đi nhanh về phía
giường và: “ đặt con Em Nhỏ quàng tay vào con Vệ Sĩ ”.
Bằng một đoạn văn ngắn (từ 7-10 câu), hãy trình bày suy nghĩ của em về chi tiết này
Bài tập 5: Từ các văn bản “Những câu hát về tình cảm gia đình”, “Mẹ tôi”
(ét-môn-đo đơ A-mi-xi), “Cuộc chia tay của những con búp bê” - Khánh Hoài Hãy bộc lộ những tình cảm và suy nghĩ của em khi được sống trong tình yêu thương của những người thân trong gia đình và bộc lộ niềm thương cảm cho những ai không có được những may mắn đó
a) Mở bài (0,5 điểm):
* Yêu cầu:
Giới thiệu những tình cảm và suy nghĩ của em khi được sống trong tình yêu thương của những người than trong gia đình và bộc lộ niềm thương cảm cho những ai không có được những may mắn đó thông qua việc đọc các văn
bản Những câu hát về tình cảm gia đình, Mẹ tôi (Ét-môn-đo đơ A-mi-xi), Cuộc chia tay của những con búp bê (Khánh Hoài).
* Cho điểm:
- Cho 0,5 điểm: Đạt như yêu cầu.
- Cho 0 điểm: Thiếu hoặc sai hoàn toàn
b) Thân bài (11 điểm):
* Yêu cầu:
Bộc lộ những tình cảm và suy nghĩ của em một cách cụ thể chi tiết khi được sống trong tình yêu thương của những người thân trong gia đình và bộc lộ niềm thương cảm cho những ai không có được những may mắn đó
trên cơ sở các văn bản “ Những câu hát về tình cảm gia đình”, “Mẹ tôi” (Ét-môn-đo đơ A-mi-xi), “Cuộc chia tay của những con búp bê” (Khánh
Hoài).
+ Bộc lộ những tình cảm và suy nghĩ của em khi được sống trong tình
yêu thương của những người thân trong gia đình trên cơ sở các văn bản “ Những câu hát về tình cảm gia đình”, “Mẹ tôi” (Ét-môn-đo đơ A-mi-xi),
“Cuộc chia tay của những con búp bê” (Khánh Hoài).
Trang 5- Cảm xúc sung sướng, hạnh phúc biết bao khi được sống trong tình yêu thương của cha mẹ, ông bà, anh chị em, được cha mẹ, ông bà sinh thành dưỡng dục, nâng niu chăm sóc.
- Biết ơn, trân trọng nâng niu những tình cảm, công lao mà cha mẹ, ông
bà, anh chị em trong gia đình đã giành cho mình.
- Bày tỏ tình cảm một cách sâu sắc nhất bằng cách nguyện ghi lòng tạc dạ chín chữ cù lao, làm tròn chữ hiếu, anh em hoà thuận làm cho cha mẹ vui lòng, nhớ thương cha mẹ ông bà trong mọi hoàn cảnh.
- Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình yêu thương đó.
+ Bộc lộ niềm thương cảm cho những ai không có được những may mắn
đó trên cơ sở văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê” (Khánh Hoài).
- Cuộc đời còn biết bao nhiêu bạn sống thgiếu những tình yêu thương của
cha mẹ, anh em phải xa cách chia lìa như Thành và Thuỷ trong “Cuộc chia tay của những con búp bê” (Khánh Hoài) và biết bao tình cảnh éo le khác
.IV Củng cố :
* GV củng cố , khái quát cho HS nội dung cơ bản về văn biểu cảm để HS khắc sâu
kiến thức đã học
V Hướng dẫn HS về nhà :
Đọc lại các văn bản, đọc lại bài viết