VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ TỤC NGỮ DANH NGÔN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TRONG ĐỜI SỐNG

Chuẩn bị tài liệu, soạn giáo án là một trong những bước quan trọng, hỗ trợ rất lớn tới việc giảng dạy trong buổi học. Trường hợp bạn lần đầu nhận lớp dạy kèm cho học sinh cấp 2 và còn thiếu kinh nghiệm trong việc biên soạn tài liệu, bạn có thể tham khảo nội dung tổng hợp tài liệu giáo án gia sư lớp 7 của Đất Việt. Trung tâm đã tổng hợp lại tài liệu và giáo án gia sư lớp 7 của giáo viên giỏi, sinh viên ưu tú, nhiều năm kinh nghiệm dạy kèm và hợp tác cùng Đất Việt. Xem Nhanh 1. Tài liệu Giáo án gia sư lớp 7 trọn bộ 2. Tham khảo 5 bước soạn giáo án hiệu quả 1 Tài liệu Giáo án gia sư lớp 7 trọn bộ Trọn bộ tài liệu được tổng hợp và chia sẻ qua các liên kết trong bảng. Quý thầy cô, các bạn gia sư vui lòng truy cập từng liên kết để tải tài liệu:

VIẾT VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ TỤC NGỮ DANH NGÔN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TRONG ĐỜI SỐNG

 Đề bài: Viết bài văn nghị luận bàn về câu tục ngữ “lá lành đùm lá rách”

I MỞ BÀI: Giới thiệu được câu tục ngữ hoặc danh ngôn cần bàn luận

“Lá lành đùm lá rách” là câu

tục ngữ quen thuộc, chắc hẳn

bất kì người dân Việt Nam nào

cũng từng nghe qua Câu tục

ngữ chứa đựng một giá trị sâu

sắc, bàn về sự yêu thương, chia

sẻ, đùm bọc lẫn nhau

Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, có rất nhiều bài ca dao, tục ngữ, danh ngôn được ông cha ta sáng tác nhằm khuyên răn, giáo dục con người Trong số đó có câu tục ngữ “lá lành đùm

lá rách” Đây là tục ngữ chứa đựng giá trị sâu sắc, bàn về sự yêu thương, chia sẻ, đùm bọc lẫn nhau

"Ăn quả nhớ kẻ trồng cây": lòng biết ơn trong cuộc sống

II THÂN BÀI

 Bước 1: bày tỏ thái độ, ý kiến

Lời răn dạy mà câu tục ngữ muốn gửi gắm là hoàn toàn đúng đắn Nó chính là những đúc kết lâu đời trong cuộc sống đời thường của ông cha

ta Nó như một bài học quý báu, một thông điệp hữu dụng, một lời dạy chân tình

 Bước 2: Giải thích nghĩa bóng/ đen của câu tục ngữ

Trước hết ta có 2 cách hiểu

- Một là nghĩa đen, chúng ta có thể hiểu rằng lá lành là những chiếc lá lành lặn Lá rách là những chiếc lá có nhiều vết rách → Lá lành đùm lá

rách là những chiếc lá lành lặn đùm bọc những chiếc lá rách bên trong mình Đùm bọc để tránh những cơn gió hay những sự nguy hiểm

- Hai là nghĩa bóng: Lá lành tượng trưng cho những người có cuộc sống khá giả, đầy đủ Và ngược lại lá rách là được hiểu là những hoàn cảnh khó khăn, nghèo khổ → nhắc nhở chúng ta, những người có hoàn cảnh tốt hơn phải biết yêu thương, tương trợ những hoàn cảnh khó khăn, bất hạnh

 Bước 3: Ý kiến, lý lẽ, bằng chứng

?Vì sao con người phải “lá lành đùm lá rách”, vì sao phải yêu thương, giúp đỡ, chia sẻ lẫn nhau?

- Bởi trong cuộc sống, không phải ai sinh ra cũng đều được sống trong hạnh phúc Rất nhiều những mảnh đời bất hạnh không có được đầy đủ mà phải vất vả kiếm sống

- Khi một người gặp khó khăn, thiếu thốn chỉ cần mỗi người trong XH chung tay giúp đỡ họ sẽ có thêm động lực để vượt qua, có như vậy xã hội mới ngày càng văn minh, ngày phát triển

- Người ta thường nói “cho đi là nhận lại”, nhận lại ở đây là niềm hạnh phúc khi giúp đỡ người khác, nhận lại tình yêu thương, trân quý, ngưỡng

mộ của mọi người và cũng đâu biết rằng có lẽ trong tương lại người chúng

ta từng giúp đỡ chính là người cứu giúp chúng ta qua cơn hoạn nạn

 Bằng chứng

- Một ông chủ trẻ, vừa mới mở nhà hàng Pizza ngày nào cũng mang cho ông lão vô gia cư một chiếc bánh to để giúp ông lão vượt qua cơn đói mỗi ngày Đến khi nhà hàng thua lỗ, ông chủ chuẩn bị đóng cửa nhà hàng, ngày cuối cùng của tiệm Pizza ông lão vô gia cư dẫn theo rất nhiều người bạn vô gia cư khác của mình, mỗi người góp vào một số tiền do mình xin được trong thời gian dài, để ông chủ vượt qua khó khăn, tuy số tiền ít ỏi, không giúp ích gì nhưng thật cảm động và ấm áp, viếc làm ấy

đã tiếp thêm sức mạnh để cậu chủ cố gắng tiếp tục duy trì nhà hàng

- Vào năm 2020 vừa qua, khi mà đại dịch Covid-19 đã cướp đi mạng sống của biết bao nhiêu người trên thế giới Thì ở Việt Nam, chúng ta thật tự hào khi “chiến thắng đại dịch” Toàn thể nhân dân đã đoàn kết một lòng và đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau Đầu tiên, đó là những chính sách hỗ trợ đến từ Đảng và Nhà nước dành cho người nghèo, người thất nghiệp… do ảnh hưởng của đại dịch Tiếp đến là những phát minh đầy sáng tạo và tình người như cây ATM gạo, ATM khẩu trang… - ai cần thì đến lấy, tất cả đều miễn phí Đó chính là tinh thần “lá lành đùm lá rách” thật đáng quý của con người Việt Nam

III KẾT BÀI

- Khẳng định lại giá trị của câu tục ngữ: Tóm lại, câu tục ngữ trên chứa đựng một

bài học sâu sắc cho mỗi chúng ta Bởi “sống trong đời sống cần có một tấm

lòng ” (Để gió cuốn đi) để lan tỏa những yêu thương tốt đẹp cho cuộc đời.

- Rút ra bài học và liên hệ bản thân: Làm thế nào để rèn luyện lối sống yêu thương, đùm bọc lẫn nhau?

+ Rèn luyện đạo đức, phẩm chất, lối sống cao đẹp

+ Luôn sẵn sàng giúp đỡ những người gặp khó khăn bằng các hành động cụ thể, nghĩa cử cao đẹp

+ Kêu gọi giúp đỡ những cảnh ngộ khó khăn ở địa phương và trên khắp mọi miền đất nước

- Viết MB hoàn chỉnh, không trình bày trên giấy A0, trình bày bằng lời

- Viết TB, KB thành từng ý

- Đại diện nhóm trình bày, các nhóm còn lại bổ sung, nhận xét

Tổ 2 Không thầy đố mày làm nên

Tổ 4 Có chí thì nên

- HS từng tổ dựa vào dàn ý viết bài văn hoàn chỉnh

BẢNG KIỂM

đạt

- Bố cục

+ Đủ 3 phần: Đ

+ Thiếu 1 trong 3: KĐ

+ Kí hiệu: KĐ

+ Lùi hàng chưa phù hợp: KĐ

- Mở bài:

+ Mạch lạc

+ Dẫn dắt câu tục ngữ

- Thân bài

+ Bày tỏ thái độ/ ý kiến

+ Giải thích nghĩa bóng/nghĩa

đen

+ Ý kiến, lí lẽ

+ Bằng chứng

- Kết bài

+ Khẳng định lại giá trị của câu

tục ngữ

+ Rút bài học

*Đánh giá chung

1 Bố cục

+ Đủ 3 phần: 0.25đ + Thiếu 1 trong 3: 0đ + Kí hiệu: 0đ

+ Lùi dòng chưa phù hợp: 0đ

2 Mở bài có dẫn dắt câu tục ngữ

0.25đ

3 Thân bài 2.0đ

+ Bày tỏ thái độ/ ý kiến 0.25đ + Giải thích nghĩa bóng/nghĩa đen 0.5đ + Tại sao… 1.25đ

+ Bằng chứng 0.5đ

4 Kết bài 1.0đ

+ Khẳng định lại giá trị của câu tục ngữ 0.5đ

+ Rút bài học 0.5đ

- Chính tả 0.25đ

- Sáng tạo 0.25đ

 Có chí thì nên

- Giải thích câu tục ngữ:

 "Chí": Tức là ý chí, nghị lực, tinh thần của một con người

 "Nên": Ở đây chỉ sự thành công, chỉ mục đích đạt được mà con người ta mơ ước đạt tới trong cuộc sống

 "Có chí thì nên": Muốn khuyên chúng ta rằng ai có ý chí thì sẽ có được thành công Vậy nên phải biết giữ vững ý chí, tinh thần của mình, quyết tâm kiên trì thực hiện mục tiêu đã đặt ra thì ắt sẽ làm "nên", ắt sẽ có được thành công như

ý muốn

- Tại sao nói "có chí thì nên"?

 Khi bạn có ý chí thì bạn sẽ có động lực vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong quá trình tiến bước tới thành công

 Có ý chí, có mơ ước làm "nên" thì sẽ biết tìm tòi, khám phá, biết vạch rõ con đường để tới được mục tiêu của mình

 Có ý chí thì sẽ có được sự kiên trì, quyết tâm, nỗ lực tới cùng để thực hiện mơ ước của mình

- Làm thế nào để thực hiện câu tục ngữ "Có chí thì nên"?

 Phải xây dựng cho mình một mục tiêu phấn đấu Có lý tưởng, có mơ ước thì mới bắt tay thực hiện giấc mơ của mình được

 Phải lập ra những kế hoạch nhỏ, những công việc nhỏ làm bước tiến dần tới mục tiêu lớn hơn cũng như tiến dần tới mơ ước của mình

 Phải luôn luôn tự mình nỗ lực trước mọi khó khăn sóng gió và thử thách, luôn kiên trì, quyết tâm thì sẽ thành công

- Dẫn chứng:

 Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký tuy hai tay không thể viết nhưng thầy đã luyện viết bằng bàn chân và trở thành một giảng viên đại học

 Nhà bác học Edison đã phát minh ra bóng đèn sau hơn hai ngàn lần thử nghiệm

- Ý nghĩa của câu tục ngữ đối với mỗi người trong xã hội:

 Đối với lớp trẻ: Cần có lý tưởng, thực hiện lý tưởng của mình

 Đối với thế hệ sinh viên, học sinh: Cần phải biết phấn đấu trong sự nghiệp học hành để lớn lên giúp ích cho xã hội

 Đói cho sạch rách cho thơm

* Giải thích ý nghĩa câu nói:

- “Đói cho sạch, rách cho thơm” mang ý nghĩa: dù đói rách, cùng khổ hay gặp khó khăn vất vả cũng phải biết gìn giữ nhân cách và phẩm chất tốt đẹp, sống ngay thẳng, trong sạch

- Giá trị của câu tục ngữ: Là đạo lý giáo hóa, khuyên răn sâu sắc giúp con người gìn giữ nhân phẩm và đạo đức

* Vì sao phải sống “Đói cho sạch, rách cho thơm”:

- Khuất phục trước sự túng quẫn, đói rách mà làm điều sai trái sẽ dần khiến con người đánh mất nhân phẩm và ngày càng lún sâu vào tăm tối, khó quay đầu lại

- Mượn cớ khốn cùng, vất vả để sống lầm lạc, buông thả, làm điều bất nhân cuối cùng cũng sẽ phải nhận lãnh hậu quả xứng đáng

- Giữ vững tâm hồn trước mọi gian khổ, khó khăn giúp con người nâng cao phẩm cách và sở hữu một ý chí dẻo dai, kiên cường

- Kiên trì sống trong sạch, ngay thẳng giúp con người rèn luyện bản lĩnh và chiến thắng mọi gian lao, thử thách

- Con người có lối sống đẹp sẽ được mọi người tôn trọng, yêu quý

- Mỗi con người biết sống tốt trước mọi khó khăn đều mang lại sự vui sướng và thanh thản cho bản thân đồng thời góp phần làm xã hội hài hòa, tốt đẹp hơn

* Chứng minh “Đói cho sạch, rách cho thơm” là cách sống đúng:

Ví dụ như câu chuyện về người đàn ông thất nghiệp phải đi ăn xin ở Mỹ Dù nghèo đói nhưng ông không tham lam và đã trả lại chiếc thẻ tín dụng có số tiền gần một triệu USD cho người bố thí ông sau đó ông nhận được sự tin trân trọng, giúp đỡ của rất nhiều người và được tin tưởng giao cho một công việc ổn định… (có thể dẫn chứng ngắn gọn một vài ví dụ thực tế mà em biết)

 Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

- Giải thích câu tục ngữ:

+ Nghĩa đen: Khi ăn quả phải nhớ đến kẻ đã có công trồng cây, không có kẻ trồng cây làm sao có cây, có quả để ăn

+ Nghĩa bóng: "quả" ở đây chính là thành quả, thành tựu, "ăn quả" chính là hưởng thụ thành quả ấy, khi đó ta phải nhớ đến công lao của những "kẻ trồng cây" -những người đã bỏ ra công sức, mồ hôi nước mắt thậm chí cả xương máu để có được thành quả đó

- Chứng minh ý nghĩa câu tục ngữ:

+ Đó chính là đạo lý ơn nghĩa tốt đẹp, phải ghi nhớ và biết ơn những người đã giúp đỡ ta trong lúc khó khăn, người mang lại cho ta những điều quý giá trong cuộc sống

+ Thời xưa: Thờ cúng ông bà tổ tiên, cha mẹ đã mất, cúng cảm tạ thần linh, tạ ơn trời đất cho mùa màng bội thu

+ Thời nay: Ngày Nhà giáo Nam 20-11, ngày Thương binh Liệt sĩ 27-7

 Không thầy đố mày làm nên

a Giải thích

- Câu tục ngữ giản dị, nhưng cũng cần hiểu cho chính xác ý nghĩa của nó “Làm nên” ở đây có nghĩa là có được công danh, sự nghiệp, thành đạt

- Như vậy, nếu không có người thầy dạy dỗ thì người học trò không thể nào thành đạt được

- Câu tục ngữ như một lời thách thức “đố mày” đồng thời cũng là lời răn dạy mang tính khẳng định vị trí, vai trò của người thầy đối với sự thành đạt của người học trò

b Tại sao người thầy có vai trò quan trọng như thế trong sự nghiệp của người trò?

- Thầy là người hướng dẫn, cung cấp kiến thức, mở mang trí óc cho ta, dạy cho ta những điều hay, điều phải Lúc còn bé thơ, thầy dạy ta từng chữ cái, từng con số Rồi dần dần lớn lên, thầy dạy ta những điều hiểu biết cao hơn, rộng hơn để ta có được kiến thức như hôm nay Thầy đã bỏ nhiều công sức, tâm huyết để rèn luyện, giáo dục ta nên người có tri thức, có đạo đức Công ơn ấy có thể sánh ngang bằng với công ơn cha mẹ

- Không có một người học trò nào thành đạt, có công danh sự nghiệp với đời mà không do người thầy dạy dỗ cả Điều này khẳng định vai trò vô cùng to lớn của người thầy: “Không thầy đố mày làm nên”

- Ngày nay, người thầy đóng vai trò chủ đạo, trò là người chủ động Do vậy, thầy là người cung cấp kiến thức, hướng dẫn thực hành còn tiếp thu kiến thức để áp dụng thực hành tốt hay không là do ở người học trò Đây chính là tự thân vận động, là yếu tố quan trọng quyết định sự thành đạt của người học trò “Thầy dạy tốt, trò học tốt” thì làm nên mới có giá trị cao, công danh sự nghiệp mới rạng rỡ

Vì vậy, những kiến thức, những hiểu biết mà ta có được chính là do công lao của người thầy bồi dưỡng vun đắp, nên ta phải biết ơn thầy, kính trọng thầy Đây cũng là đạo lý làm người, là hành vi của người có nhân cách, đạo đức