Tài liệu ôn thi tốt nghiệp dạng sơ đồ tư duy_Ngữ văn 12 _Phần 1

Tài liệu ôn thi dạng sơ đồ tư duy gồm: đọc hiểu văn bản, công thức nghị luận xã hội, công thức MB, KB nghị luận văn học, hệ thống tác giả tác phẩm, nội dung văn bản Tây Tiến, Việt Bắc....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

1

- Phép lặp:

4

“Dẫn thơ/đoạn văn”1 Đoạn thơ/ đoạn văn trên trích từ A, của tác giả B Đoạn thơ/ đoạn văn ấy đã giúp cho mỗi người trong chúng ta, nhất là giới trẻ trong

XH hiện nay phải dừng lại và suy ngẫm về “C”.

1 Mượn từ văn bản trên phần đọc hiểu

A, B: là tên tác giả, tác phẩm, có sẵn trên phần đọc hiểu văn bản

C: là luận đề

- Lật lại vấn đề:

+ Bên cạnh những người sống tử tế vẫn còn tồn tại không ít người sống ích

kỷ, vụ lợi, vun vén lợi ích cho bản thân, hèn nhát không dám đương đầu với cái xấu cái ác, dung túng mặc nó hoành hành…những người này cần bị phê phán, lên án, chỉ trích.

Khái niệm (what) Khái niệm (what)

Thực trạng (Action) Biểu hiện (Action)

Nguyên nhân (why)

+ Mọi người yêu….

+ Chìa khóa….

Hậu quả

Dẫn chứng

+ Bên cạnh những người sống hèn nhát và ích kỉ vẫn còn tồn tại không ít người sống tử tế, luôn biết lắng nghe, chia sẻ, đặt lợi ích tập thể lên trên lợi ích cá nhân những người như thế cần được tuyên dương, khen ngợi, là tấm gương để mọi người noi theo

- Bài học: Bản thân em còn là một HS ngồi trên ghế nhà trường….

8

THƠ TRUYỆN CHUNG - Một nhà thơ lớn của nền văn học

Việt Nam hiện đại

- Ông là một trong số những nhà thơtiêu biểu cho

+ Thế hệ những nhà thơ trẻ thời kỳKCCP

+ Thế hệ những nhà thơ trẻ thời kìKCCM cứu nước

- Là nhà văn lớn của nền văn họcViệt Nam hiện đại

- Là cây bút văn xuôi xuất sắc/

của nền VHVN thời kỳ đổi mới

- Tài hoa, uyên bác

- “Suốt đời đi tìm cái đẹp”,

- PCST: nhìn sự vật, hiện tượng ởphương diện văn hóa thẩm mĩ; nhìncon người ở phương diện tài hoanghệ sĩ

tư duy đa chiều

các vùng miền nhất là vùng TâyBắc

- PCST: Hấp dẫn người đọc bởi lốitrần thuật hóm hỉnh, sinh động củangười từng trải, vốn từ vựng giàucó

chuyên viết về PTTQ làng quê Bắcbộ

PHÁP

MỸ

Việt Nam thời kì đổi mới

- PCST: giàu cảm hứng thế sự vớitriết lí nhân sinh sâu sắc

-1948 Là đại đội trưởng  Chuyển công tác  nhớ về đơn vị cũ  sáng tác bài thơ này

- Ban đầu: “Nhớ Tây Tiến”  "Tây Tiến” (Phù Lưu Chanh)

- In trong tập “Mây đầu ô”

-1967 Là kết quả của chuyến đi thực tế tại vùng biển Diêm Điền

- In trong tập “Hoa dọc chiến hào”

SÔNG ĐÀ

-1960 Là thành quả thu hoạch được trong chuyến đi tới miền Tây Bắc rộng lớn, xa xôi

- Thể loại: Tuy but

- Trích trong tuy but Sông Đà

- Sau hòa bình lập lại Dựa vào cốt truyện cũ của tiểu thuyết “Xóm ngụ cư”

- In trong tập truyện “Con chó xấu xí”

-Sau

1954-RXN

-1965 Mĩ tấn công ồ ạt miền Nam, cả nước sục sôi không khí đánh Mĩ

- Được hoàn thành ở khu căn cứ của chiến trường miền Trung Trung bộ,

- In trong tập “Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc”

CTNX

-1983 Ra đời sau khi hòa bình lập lại, hậu quả của cuộc chiến tranh để lại còn quá lớn khiến conngười phải vật lộn với cuộc sống lo toan, mưu sinh trong sự khổ cực, cuộc sống khó khăn ấyđược tác giả khắc họa vào tp

- Luc đầu được in trong tập “Bến quê”, sau được in lại trong tập cùng tên

kể đến tác phẩm Cnăm, XX, HCST Có thểnói, bằng ngòi bút tài năng củamình A đã giúp người đọc cảmnhận được D

Khi nhắc đến Quang Dũng là chúng tanhắc đến một nhà thơ lớn của nền vănhọc Việt Nam hiện đại, ông là một trong

số những nhà thơ tiêu biểu cho thế hệnhững nhà thơ trẻ thời kỳ KCCP, ông còn

là một người nghệ sĩ đa tài, hầu hết cácsáng tác của ông đều phóng khoáng,lãng mạn, giàu chất nhạc, đậm chất họa.Tiêu biểu cho các sáng tác của ôngkhông thể không kể đến tác phẩm TâyTiến, sáng tác năm 1948, khi ấy ông là đạiđội trưởng của đoàn binh TT, sau khichuyển công tác sang đơn vị mưới khôngbao lâu, nhớ về đơn vị cũ ông đã sáng tácbài thơ này Bài thơ ban đầu có tên “NhớTây Tiến” sau đổi thành "Tây Tiến” (PhùLưu Chanh), in trong tập “Mây đầu ô” Cóthể nói, bằng ngòi bút tài năng của mình

A đã giúp người đọc cảm nhận được….Nâng

cao

"Không có câu chuyện cổ tích nào đẹp bằng câu chuyện cổ tích do chính cuộc sống viết ra" (Andecxen) Vậy là thế giới huyền diệu lung linh của nhữngcâu chuyện cổ tích chính là cuộc sống gần gũi quanh đây Cuộc sống với những

âm thanh muôn sắc, với những hình ảnh muôn màu lại chính là chiếc nôi nânggiấc cho những trang truyện, trang thơ và văn học bắt nguồn từ cuộc đời giốngnhư những hạt nảy mầm trên đất mẹ rồi tỏa hương tô sắc cho cuộc sống thêm

xinh tươi Từ những câu thơ ngọt ngào, êm đềm thoảng nhẹ như hương hoa củađồng nội, đến những trang truyện ngắn súc tích và sâu lắng như làn gió mùathu, mỗi nhà thơ, nhà văn đều muốn gửi lại trong mỗi chúng ta dư vị mặn mà,

âm vang từ cuộc sống này, phải chăng, cũng vì lẽ đó mà A đã viết lên B

Thạch Lam đã từng viết:“Một nhà văn thiên tài là người muốn cảm nhận mọi vẻ đẹp man mác của vũ trụ”và A chính là một thiên tài như thế, ông là Bgiới thiệu tác giả Tiêu biểu cho các sáng tác của ông phải kể đến tác phẩm Cnăm, XX, HCST

Có thể nói, bằng ngòi bút tài năng của mình A đã giúp cho bạn đọc cảm nhậnđược D

[Thơ]

- Ông đã rất thành công khi xây

dựng hình tượng E

- Thông qua việc kết hợp linh

hoạt, nhuần nhuyễn các thủ

đến cho người đọc một luồng

gió mới, ông đã dệt nên những

áng thơ sống mãi trong lòng

- Cùng với lối trần thuật khéo léo, linh hoạt, hấp dẫnngười đọc và tình huống truyện độc đáo đã giúp giúp Btrở thành tác phẩm tiêu biểu cho PCST của A, đồngthời góp phần làm cho tên tuổi của ông xứng đáng trởthành nhà văn lớn của nền văn học VNHĐ Quả thật A

đã thực sự đem đến cho người đọc một luồng gió mới,ông đã dệt nên những áng văn sống mãi trong lòngngười đọc

14

- “Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi”

- “Mùa xuân ấy”

Là mùa xuân năm 1947 khi binh đoàn Tây Tiến được thành lập, cũng có thể là mùa xuân sáng lạn của đất nước khi hòa bình → Nỗi nhớ đồng đội, nhớ những

kỉ niệm chiến đấu từ mùa xuân năm ấy trào dâng.

thể hiện tinh thần “một đi không trở lại” Đây là lời thề gắn bó máu thịt với đoàn quân Tây Tiến và miền Tây Tự nguyện hòa vào khí thiêng sông núi để mãi bảo vệ cho tổ quốc, non sông.

– “Đường lên thăm thẳm một chia phôi”

Hoàn cảnh chiến đấu khắc nghiệt, thiếu thốn, gian khổ nên hành trình chiến đấu là nối tiếp hy sinh, càng khó hi vọng trở về

Cách dùng từ + cùng giọng thơ êm ái, nhẹ nhàng  sự hi sinh mang đậm chất lãngmạn, không gieo vào lòng người đọc sự bi quan mà chỉ có niềm lạc quan, hi vọng

20

Cuộc sống kháng chiến Cái nôi CM

- Ẩn dụ“mưa nguồn, suối lũ, mây

mù”  Thiên tai, thời tiết khắc

- Nhân hóa“rừng núi nhớ ai”

Tâm trạng: nhớ thương, không

còn thiết tha những sản vật đã

từng thu hái để nuôi quân như

“măng, trám”

Màu sắc: - Xanh thẫm+ Gam màu

lạnh + Thâm u, trầm mặc

- Đỏ tươi

+ Gam màu nóng

+ Tạo cảm giác

ấm áp xua đi cái lạnh lẽo của mùa Đông

chuyển mùa

Âm thanh

- “Ve kêu”  âm thanh rộn ra, tươi vui

Nghệ thuật

- Động từ “ nở ”:

từng cánh hoa

động, bung xòe, khoe sắc  sinh động, hấp dẫn

- Động từ “đổ” : bước đi của thời gian, tốc độ chuyển từ mùa xuân sang hạ một cách nhanh chóng đồng loạt

Con - Luôn trong tư - Động từ - Xưng hô “cô - Con người:

Toàn cảnh

Sức mạnh đoàn kết, thiên nhiên cùng kề vai sát cánh ngăn bước quân thù,, góp phần không nhỏ vào chiến thắng của dân tộc

Không gian: bao la, rộng lớn, tất cả đều trong tư thế sẵn sàng Thời gian: dài đằng đẳng, trường kì

Không khí sôi nổi, hào hùng

 nhịp thơ sôi nổi dồn dập, lời reo vui của quân dân ta trước thắng lợi CM mà cả dân tộc đã góp công

Cận cảnh

 Đoàn quân ra trận dài vô tận, nối tiếp nhau, ngày càng lớn mạnh Tất

cả đều trong tư thế sẵn sàng chiến đấu với khát vọng hòa bình, chiến thắng

hậu cần vận chuyển lương thực, thuốc men

 Sức mạnh tinh thần, ý chí con người

có thể san bằng mọi trở ngại để đưa kháng chiến đến thành công.

vận chuyển vũ khí, đạn dược

 Cổ vũ tinh thần, dù phía trước còn nhiều khó khăn, nguy hiểm nhưng đã

có ánh sáng lí tưởng của CM xua tan nghìn đêm nô lệ, đưa đất nước đến tương lai tươi sáng

người thế làm chủ

thiên nhiên, treò đèo lội suối kiếm ăn, trong thời tiết khắc nghiệt như thế

 cần cù, siêng năng lao động

“ chuốt ”  bàn tay khéo léo, tỉ

mỉ, kiên nhẫn

nuôi quân - mối quan hệ mật thiết như tình cảm gia đình.

- Động từ “hái” : dịu dàng, hi sinh

không cần ai nhớ mặt đặt tên

Say sưa cất tiếng hát,

chân thành, với tấm lòng thủy chung, nặng ân tình.

25