Kinh tế và quản lý môi trường

ngoại ứng tiêu cực được coi là nguyên nhân gây ra suy giảm chất lượng môi trường. Hãy lấy 2 ví dụ để minh họa vấn đề này.. Hậu quả của suy thoái môi trường là gây ảnh hưởng xấu đến con người và cả sinh vật.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

***

BÀI KIỂM TRA MÔN: KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG

Đề tài: Trong môi trường, ngoại ứng tiêu cực được coi là nguyên nhân gây ra suy giảm chất lượng môi trường Hãy lấy 2 ví dụ để minh họa vấn đề này.

Sinh viên: Trần Lê Ngọc Thư

MSSV: 11184770 - STT: 50

Giảng viên giảng dạy: Ngô Thanh Mai

33

Hà Nội, Tháng 3năm 2021

MỤC LỤC

Ngoại ứng tiêu cực gây suy giảm chất lượng môi trường ……… 1

Ví dụ ……… … 2

NỘI DUNG

I Ngoại ứng tiêu cực gây suy giảm chất lượng môi trường

Suy thoái môi trường là tình trạng các thành phần môi trường có sự suy giảm cả về chất lượng lẫn số lượng Hậu quả của suy thoái môi trường là gây ảnh hưởng xấu đến con người và cả sinh vật Việc gây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật bao gồm: về mặt sức khỏe, thay đổi thời tiết gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của con người, quá trình phát triển của sinh vật, đến hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc gây những hiện tượng như hạn hán, lũ lụt, xói mòn đất, sạt lở đất …

Đa số những ảnh hưởng dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường hay suy thoái môi trường là do tác động trong quá trình sinh hoạt, hoạt động sản xuất, kinh doanh và sự gia tăng về dân số của con người Đồng thời cũng có thể nguyên nhân xuất phát từ chính những hiện tượng tự nhiên như thiên tai, lũ quét, núi lửa phun trào gây nên những tác động đến môi trường Tuy nhiên nguyên nhân chính vẫn là do các hoạt động của con người gây nên, ví dụ như việc xả thải rác bữa bãi chưa được qua xử lý, nguồn nước thải sinh hoạt xả trực tiếp ra ngoài môi trường, chặt cây phá rừng gây lũ lụt, xói mòn,… Ngoại ứng tiêu cực là những chi phí áp đặt lên một đối tượng thứ ba (ngoài người mua

và người bán trên thị trường) nhưng chi phí đó lại không được phản ánh trong giá cả thị trường Ví dụ truyền thống về ngoại ứng tiêu cực là các trường hợp gây ô nhiễm môi trường Khi một nhà máy trong quá trình hoạt động xả chất thải xuống một chiếc hồ, nó

sẽ gây tổn hại đến sức khoẻ cho người dân vùng hồ và giảm lợi nhuận thu được từ hoạt động đánh cá trên hồ, nhưng nhà máy lại không phải đến bù cho những thiệt hại mà mình gây ra, vì thế khi tính toán chi phí, họ không đưa những tổn hại này vào giá thành của sản phẩm

Những ngoại ứng môi trường như ô nhiễm, cạn kiệt hay suy thoái tài nguyên được cho

là xuất phát từ sự thất bại của thị trường và cơ chế quản lý Trong đó, thất bại thị trường nảy sinh khi thị trường hàng hóa và dịch vụ môi trường không tồn tại hoặc nếu có tồn tại thì giá cả thị trường vẫn được xếp ở mức thấp hơn nhiều so với giá trị khan hiếm của những hàng hóa, dịch vụ ấy

Thị trường chỉ có thể tồn tại và hoạt động hiệu quả khi quyền sở hữu đối với hàng hóa

và dịch vụ dùng để trao đổi được xác định đúng và chi phí giao dịch không đáng kể Tuy nhiên, trên thực tế, quyền sở hữu đối với một số tài nguyên như không khí, nguồn nước… lại không được phân định rõ ràng

Ở nhiều quốc gia, các nguồn tài nguyên này đều là của chung, người sử dụng luôn coi đây là thứ hàng hóa “miễn phí” và cho rằng giá trị khan hiếm của chúng gần như không

có Điều này lại bắt nguồn từ hai nguyên nhân chính: một là những khó khăn trong việc xác định, phân bổ và thực thi quyền sở hữu và hai là sự tốn kém trong việc thiết lập và vận hành thị trường

Ngay cả trong ngành lâm nghiệp – nơi đã định hình chế độ sở hữu công, nhưng vì không có hiệp định ràng buộc nào liên quan đến tỷ lệ khai thác trên cơ sở phân bổ chi phí và chia sẻ lợi ích nên đã dẫn tới tình trạng lạm dụng tài nguyên ngày một trầm trọng Người sở hữu hoặc người sử dụng rừng thuờng chỉ cân nhắc việc đầu tư, sản xuất của cá nhân họ chứ không mấy khi tính đến những lợi ích cho xã hội như bảo tồn đa dạng sinh học, hấp thu các-bon và nhiều lợi ích sinh thái khác

Bên cạnh đó, chế độ sở hữu công và việc quản lý các tài sản chung và các quy định cũng đang nảy sinh nhiều vấn đề cả ở khâu thiết lập và thực thi Việc cân nhắc và đảm bảo tính công bằng cùng những hạn chế về tầm nhìn chính trị cũng tạo rào cản đối với việc định giá chi phí xã hội của các nguồn tài nguyên và dịch vụ môi trường

II Ví dụ

VD1: Vụ Vedan xả thải ra sông Thị Vải là vụ gây ô nhiễm môi trường được Cục Cảnh sát môi trường - Bộ Công an Việt Nam phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam phát hiện ngày 13/9/2008 tại Công ty Vedan Việt Nam

Theo kết quả điều tra sai phạm, Vedan đã vi phạm 10 nội dung, bao gồm:

1 Xả thải vượt quá tiêu chuẩn cho phép từ 10 lần trở lên trong trường hợp thải lượng nước thải từ 50 m3/ngày đến dưới 5.000 m3/ngày đối với nhà máy sản xuất tinh bột biến tinh của Vedan

2 Xả thải vượt quá tiêu chuẩn cho phép từ 10 lần trở lên trong trường hợp thải lượng nước thải từ 50 m3/ngày đến dưới 5.000 m3/ngày đối với nhà máy sản xuất bột ngọt và lysin của Vedan

3 Xả thải vượt quá tiêu chuẩn cho phép từ 10 lần trở lên trong trường hợp thải lượng nước thải từ 50 m3/ngày đến dưới 5.000 m3/ngày đối với các nhà máy khác của công ty

4 Nộp không đầy đủ các số liệu điều tra, khảo sát, quan trắc và các tài liệu liên quan khác cho cơ quan lưu trữ dữ liệu, thông tin về môi trường theo quy định của cơ quan Nhà nước

có thẩm quyền

5 Không đăng ký cam kết bảo vệ môi trường với cơ quan quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường đối với trại chăn nuôi heo

6 Không lập báo cáo đánh giá tác động môi trường mà đã xây dựng và đưa công trình vào hoạt động đối với dự án đầu tư nâng công suất đối với phân xưởng sản xuất xút-axít từ 3.116 tấn/tháng lên 6.600 tấn/tháng

7 Không lập báo cáo đánh giá tác động môi trường mà đã xây dựng và đưa công trình vào hoạt động đối với dự án đầu tư nâng cao công suất đối với các nhà máy: bột ngọt từ 5.000 tấn/tháng lên 15.000 tấn/tháng; tinh bột biến tinh từ 2.000 tấn/tháng lên 4.000 tấn/tháng; lysin từ 1.200 tấn/tháng lên 1.400 tấn/tháng

8 Thải mùi hôi thối, mùi khó chịu trực tiếp vào môi trường không qua thiết bị hạn chế ô nhiễm môi trường

9 Quản lý chất thải nguy hại không đúng quy định về bảo vệ môi trường

10 Xả nước thải vào nguồn nước không đúng vị trí quy định trong giấy phép

Bộ Tài nguyên Môi trường đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường đối với Vedan với tổng số tiền phạt là 267,5 triệu đồng, buộc truy nộp phí bảo vệ môi trường hơn 127 tỷ đồng

VD2: Formosa xả thải ra biển

Vụ gây ô nhiễm môi trường biển do công ty Formosa “lộ ra” từ hiện tượng các chết ngày 6-4-2016 trên vùng biển cảng Vũng Áng thuộc địa phận thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh

Hiện tượng thủy sản chết lan trên diện rộng, bắt đầu từ vùng ven biển Hà Tĩnh, lan tiếp dọc ven biển các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế

Sự cố này đã gây thiệt hại nặng nề về kinh tế, xã hội và môi trưởng, trong đó chịu ảnh hưởng nặng nhất là ngành thủy sản, tiếp đến là hoạt động kinh doanh, dịch vụ, du lịch và đời sống sinh hoạt của ngư dân

Nguyên nhân gây ra sự cố môi trường làm hải sản chết hàng loạt tại ven biển bốn tỉnh miền Trung được xác định do công ty Formosa gây ra trong quá trình vận hành thử nghiệm tổ hợp nhà máy, đã có những vi phạm và để xảy ra sự cố, dẫn tới nước thải có chứa độc tố phenol, xyanua chưa được xử lý đạt chuẩn xả ra môi trường

Công ty Formosa đã nhận trách nhiệm, xin lỗi Chính phủ, nhân dân và bồi thường 500 triệu USD

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

https://vnexpress.net/nhung-vu-xa-thai-tai-tieng-cua-doanh-nghiep-3400494.html