slide bài giảng môn kinh tế và quản lý môi trường - chương 6: Quản lý môi trường

Nội d ng t ình bà Nội dung trình bày „ Khái niệm và đặc điểm quản lý nhà nước về MT „ Mục đích QLNN về MT Sự cần thiết QLNN về MT „ Sự cần thiết QLNN về MT „ Nội dung QLNN về MT „ Công

Chương 6: Quản lý môi trường

Nội d ng t ình bà Nội dung trình bày

„ Khái niệm và đặc điểm quản lý nhà nước

về MT

„ Mục đích QLNN về MT

Sự cần thiết QLNN về MT

„ Sự cần thiết QLNN về MT

„ Nội dung QLNN về MT

„ Công cụ QLNN về MT

1 Khái niệm

„ Quản lý môi trường là sự tác động liên tục có tổ

hứ ó đị h hướ ủ hủ thể ả lý lê á

hứ ó đị h hướ ủ hủ thể ả lý lê á

chức, có định hướng của chủ thể quản lý lên các

cá nhân và cộng đồng người tiến hành các hoạt động phát triển trong hệ thống môi trường

hằ kh há à ử d ố hấ ề

hằ kh há à ử d ố hấ ề

nhằm khai thác và sử dụng tốt nhất mọi tiềm

năng và cơ hội, đạt được mục tiêu chủ thể quản

lý môi trường đề ra, phù hợp với luật pháp và ýý gg , p, p ợpợp ậ p pậ p p

thông lệ hiện hành

„ Quản lý môi trường là việc sử dụng tổng hợp các biện pháp luật pháp chính sách kinh tế kỹ

biện pháp, luật pháp, chính sách kinh tế kỹ

thuật thích hợp nhằm bảo vệ chất lượng môi

trường sống và phát triển bền vững kinh tế xã hội quốc gia

hội quốc gia

Chủ thể ả lý hà ướ ộ đồ tổ Chủ thể ả lý hà ướ ộ đồ tổ

„ Chủ thể quản lý: nhà nước, cộng đồng, tổ chức chính trị xã hội

„ Đối tượng quản lý: cá nhân, cộng đồng, tổ chức, hoạt động kinh tế có tác động đến MT

„ Ba vấn đề chủ thể quản lý cần trả lời:

Phải tiến hành hoạt động phát triển nào? Để

„ Phải tiến hành hoạt động phát triển nào? Để làm gì?

„ Tiến hành hoạt động đó như thế nào?

„ Tiến hành hoạt động đó như thế nào?

„ Những ảnh hưởng của hoạt động đó đến môi trường và biện pháp phòng tránh?gg ệ p p pệ p p p gg

2 M c đích QLMT

„ Ngăn ngừa, giảm thiểu và xử lý ô nhiễm, suy

thoái môi trường

„ Sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên

„ Phát triển bền vững kinh tế, xã hội quốc gia trên nền tảng: tăng trưởng kinh tế; ổn định, công

bằng xã hội và bảo vệ môi trường

„ Xây dựng một hệ thống các công cụ có hiệu lực trong quản lý môi trường

3 Tính tất ế QLNN ề MT

Nhà nước thực hiện quản lý MT là cần thiết vì:

„ Các vấn đề môi trường quốc tế và trong nước

Nhà nước là chủ sở hữu các nguồn lực tự nhiên

„ Nhà nước là chủ sở hữu các nguồn lực tự nhiên

„ Chỉ có nhà nước mới có đủ thẩm quyền và chức năng quản

lý MT trên phạm vi toàn quốc

„ Chỉ có nhà nước mới có đầy đủ các công cụ có hiệu lực

trong quản lý môi trường

„ Nhà nước đề ra chiến lược chương trình hành động bảo vệ

„ Nhà nước đề ra chiến lược, chương trình hành động bảo vệ môi trường; tham gia kí kết các cam kết quốc tế về bảo vệ MT; đấu tranh với hành vi làm huỷ hoại MT của các quốc gia khác

gia khác.

4 Nội dung QLNN về MT

„ Ban hành và tổ chức việc thực hiện các văn bản pháp quy về bảo vệ môi trường, ban hành hệ thống tiêu chuẩn môi trường

Xâ dựng chỉ đạo thực hiện chiến lược chính sách bảo ệ môi t ường kế

„ Xây dựng, chỉ đạo thực hiện chiến lược, chính sách bảo vệ môi trường, kế hoạch phòng chống, khắc phục suy thoái môi trường, ô nhiễm môi trường,

sự cố môi trường

„ Xây dựng, quản lý các công trình bảo vệ môi trường, các công trình có liên quan đến bảo vệ môi trường

quan đến bảo vệ môi trường

„ Tổ chức, xây dựng, quản lý hệ thống quan trắc, định kỳ đánh giá hiện trạng môi trường, dự báo diễn biến môi trường

„ Thẩm định các báo cáo đánh giá tác động môi trường của các dự án và các

cơ sở sản xuất kinh doanh

cơ sở sản xuất kinh doanh

„ Cấp và thu hồi giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn môi trường

„ Giám sát, thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi

trường, giải quyết các khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về bảo vệ môi trường,

xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường

xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường

„ Ðào tạo cán bộ về khoa học và quản lý môi trường

„ Tổ chức nghiên cứu, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực bảo

vệ môi trường

Thiết lậ hệ ố tế t lĩ h bả ệ ôi t ờ

Thiết lậ hệ ố tế t lĩ h bả ệ ôi t ờ

„ Thiết lập quan hệ quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ môi trường

5 Công c q ản lý MT

„ Công cụ pháp lý (Mệnh lệnh kiểm soát)

„ Công cụ kinh tế

„ Công cụ kinh tế

„ Công cụ giáo dục truyền thông môi trường

Công cụ pháp lý

„ Đặc điểm: Sử dụng mệnh lệnh thông qua các chính sách văn bản pháp quy tác động đến đối

chính sách, văn bản pháp quy tác động đến đối tượng quản lý

„ Gồm: Công cụ luật pháp chính sách bao gồm

„ Gồm: Công cụ luật pháp chính sách bao gồm các văn bản về luật quốc tế, luật quốc gia, các văn bản khác dưới luật, các kế hoạch và chính

á h ôi t ườ ố i á à h ki h tế

á h ôi t ườ ố i á à h ki h tế

sách môi trường quốc gia, các ngành kinh tế, các địa phương

„ Ưu điểm: tác dụng nhanh mạnh kịp thời trong

„ Ưu điểm: tác dụng nhanh, mạnh, kịp thời trong những tình huống khẩn cấp

„ Nhược điểm: Cứng nhắc, khó đạt hiệu quả kinh ợợ gg ,, ạạ ệ qệ q tế

Công cụ kinh tế

„ Đặc điểm: Sử dụng biện pháp kinh tế tác động

đế hi hí h ặ lợi í h ủ đối tượ ả lý

đế hi hí h ặ lợi í h ủ đối tượ ả lý

đến chi phí hoặc lợi ích của đối tượng quản lý,

từ đó hướng họ hành động theo những mục tiêu môi trường của chủ thể quản lý

„ Gồm: thuế, phí, trợ cấp, giấy phép xả thải có thể chuyển nhượng, hệ thống đặt cọc

chuyển nhượng, hệ thống đặt cọc hoàn trả, quỹ hoàn trả, quỹ

ô ờ ý ỹ ô ờ

ô ờ ý ỹ ô ờ

môi trường, ký quỹ môi trường…

„ Ưu điểm: Mềm dẻo linh hoạt; Khuyến khích thay đổi tăng hiệu quả chi phí

đổi, tăng hiệu quả chi phí

„ Nhược điểm: Có tác dụng chậm hơn công cụ

pháp lý, không sử dụng được trong tình trạng

pháp lý, không sử dụng được trong tình trạng

khẩn cấp

Cô iá d t ề thô MT

Công cụ giáo dục truyền thông MT

„ Đặc điểm: Sử dụng biện pháp giáo dục, nâng cao nhận thức từ đó thay đổi hành g g ậ ậ y y

vi, thái độ ứng xử với MT

„ Ưu điểm: Có tác dụng lâu dài

„ Ưu điểm: Có tác dụng lâu dài

„ Nhược điểm: Phải làm thường xuyên, liên tục