TIẾT 62,63 on tap tieng viet NGA

Yêu cầu của PCHT- Nói có nội dung, đáp ứng đúng yêu cầu,không thừa,không thiếu - không nói những điều mình không tin là đúng hay không có bằng chứng xác thực - Nói đúng đề tài giao tiếp,

Hệ thống đơn vị kiến thức:

I Phương châm hội thoại

II Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

Yêu cầu của PCHT

- Nói có nội dung, đáp ứng đúng yêu cầu,không thừa,không thiếu

- không nói những điều mình không tin là đúng hay không có bằng chứng xác thực

- Nói đúng đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề

- Cần nói rõ ràng, ngắn gọn, tránh cách nói mơ hồ

- Cần tôn trọng và tế nhị với người tham gia giao tiếp

TÊN CÁC PCHT

1.PC VỀ LƯỢNG

2.PC VỀ CHẤT

3.PC QUAN HỆ

4.PC CÁCH THỨC

5.PC LỊCH SỰ

I.Phương châm hội thoại

Nguyên nhân nào khiến các nhân vật trong văn học vi phạm phương châm hội thoại nào?

Ví dụ 1 : Trong lễ vấn danh, Mã Giám Sinh đã nói năng cộc lốc , thiếu lễ độ

“Hỏi tên rằng :”Mã Giám Sinh”

Hỏi quê rằng : “Huyện Lâm Thanh cũng gần.”

Cho biết phương châm hội thoại không được tuân thủ?Nguyên nhân do đâu?

Không tuân thủ phương châm lịch sự do ăn nói thiếu văn hoá, vô học

I.Phương châm hội thoại

Ví dụ 2 : Trong phần đầu đoạn trích “Chiếc lược ngà”, Bé Thu phải gọi ông Sáu nhưng lại nói trổng? Theo em đã vi phạm phương châm hội thoại nào? Tại sao Thu lại nói trổng như vậy?

“ - Vô ăn cơm !”

“ - Cơm chín rồi !”

Thu không tuân thủ phương châm lịch sự: nói trống không với người lớn tuổi

Em cố tình nói như vậy để ưu tiên cho một yêu cầu khác quan trọng với em hơn.Vì em chỉ gọi “ba” chỉ khi em biết chắc chắn đó là cha của mình.

I.Phương châm hội thoại

I.Phương châm hội thoại

Ví dụ 3: “ Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi

Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi

Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh:

“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố, Mày có viết thư chớ kể này, kể nọ,

Cứ bảo nhà vẫn được bình yên”

(“Bếp lửa” – Bằng Việt)

Trong lời nói của người bà có phương châm hội thoại nào đã không được tuân thủ?

Tại sao?

Trong lời nói của người bà phương châm về chất đã không được tuân thủ Vì bà không cho cháu nói sự thật để người bố ở chiến khu yên tâm công tác Như vậy người bà đã ưu tiên cho một yêu cầu khác quan trọng hơn

Những nguyên

nhân của việc

không tuân thủ

các phương

châm hội thoại

Người nói vô ý, vụng về, thiếu văn hóa giao tiếp

Ưu tiên cho một yêu cầu hoặc một phương châm khác quan trọng hơn

Muốn gây sự chú ý để người nghe hiểu theo một hàm ý khác

I.Phương châm hội thoại

Cách dẫn

trực tiếp

Nhắc lại nguyên văn

lời nói của người hoặc nhân vật

Nhắc lại nguyên văn

ý nghĩ của người hoặc nhân vật

VD: Mẹ dặn con: “ Học online chú ý nghe cô giáo giảng và chép bài đầy đủ nhé con.”

VD: Tôi thầm nghĩ: “ Chắc Sen sẽ hiểu tôi thôi.”

Dấu hiệu nhận biết Được đặt trong dấu ngoặc kép

Cách dẫn

gián tiếp

Thuật lại lời nói của người hoặc nhân vật

có sự điều chỉnh

Thuật lại ý nghĩ của người hoặc nhân vật

có sự điều chỉnh

VD: Mẹ dặn tôi rằng học online chú ý nghe cô giáo giảng và chép bài đầy đủ.

VD: Mai thầm nghĩ là Chắc Sen sẽ hiểu Mai thôi

Dấu hiệu nhận biết Không được đặt trong dấu ngoặc kép

II.Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

Dẫn trực tiếp Dẫn gián tiếp

Giống : Đều là dẫn lời nói hay ý nghĩ của một người,một nhân vật

-Dẫn nguyên văn

-Đặt trong đấu ngoặc kép

-Thuật lại có điều chỉnh

-Không đặt trong dấu ngoặc kép

1 Phân biệt cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

Cách chuyển từ một câu trực tiếp sang gián tiếp :

-Lời dẫn truyện giữ nguyên -Lời được dẫn nguyên văn đưa ra khỏi dấu ngoặc kép

và bỏ dấu hai chấm, them từ “là hay rằng”

-Thay đổi ngôi ( từ ngôi thứ nhất chuyển sang ngôi thứ 2 hoặc ngôi thứ 3)

VD: Ông lão lại đi ra biển và bảo: “ Giúp tôi với, cứu tôi với cá ơi!”

Ông lão lại đi ra biển và bảo rằng cá giúp ông, cứu ông với

Cách chuyển từ một câu gián tiếp sang trực tiếp :

-Lời dẫn truyện giữ nguyên -Lời được thuật lại bỏ vào dấu ngoặc kép và thêm dấu hai chấm, sau đó bỏ đi từ “là hay rằng”

-Thay đổi ngôi ( từ ngôi ngôi thứ 2 hoặc ngôi thứ 3 sang ngôi thứ nhất)

VD: Cô chủ nhiệm dặn rằng sáng thứ hai tuần tới chúng ta bắt đầu học online

Cô chủ nhiệm dăn: “Sáng thứ hai tuần tới các em bắt đầu học online

Vua Quang Trung tự mình đốc suất đại binh, cả thủy lẫn bộ cùng ra đi.Ngày 29 đến Nghệ An,vua Quang Trung cho vời người cống

sĩ ở huyện La Sơn là Nguyễn Thiếp vào dinh và hỏi:

- Quân Thanh sang đánh ,tôi sắp đem binh ra chống cự Mưu đánh và giữ, cơ được hay thua, tiên sinh nghĩ như thế nào?

Thiếp nói:

- Bây giờ trong nước trống không, lòng người tan rã, Quân Thanh ở xa tới đây, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không hiểu rõ nên đánh hay giữ ra sao Chúa công đi ra chuyến này, không quá mười ngày, quân Thanh

sẽ bị dẹp tan

Chuyển sang gián tiếp

Vua Quang Trung có hỏi Nguyễn

Thiếp rằng quân Thanh sang đánh nếu

nhà vua đem binh ra chống cự thì khả

năng thắng thua thế nào? Nguyễn

Thiếp có trả lời rằng bấy giờ trong

nước trống không, lòng người tan rã,

Quân Thanh ở xa tới, không biết tình

hình quân ta yếu hay mạnh, không hiểu

rõ nên đánh hay giữ ra sao nên nhà vua

ra Bắc không quá mười ngày, quân

Thanh sẽ bị dẹp tan

1 Vũ Nương nhân đó cũng đưa gửi một chiếc hoa vàng mà dặn:

- Nhờ nói hộ với chàng Trương, nếu còn nhớ chút tình xưa nghĩa cũ, xin lập một đàn giải oan ở bến sông, đốt cây đèn thần chiếu xuống nước, tôi sẽ trở về.

2 Một đêm phòng không vắng vẻ, chàng ngồi buồn dưới ngọn đèn khuya, chợt đứa con nói rằng:

- Cha Đản lại đến kia kia!

=> Vũ Nương nhân đó cũng đưa gửi một chiếc hoa vàng mà dặn rằng nhờ nói hộ với

đốt cây đèn thần chiếu xuống nước, nàng(Vũ Nương) sẽ trở về. 

=> Một đêm phòng không vắng vẻ, chàng ngồi buồn dưới ngọn đèn khuya, chợt đứa con nói rằng cha nó lại đến